II SA/WR 1975/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OpoluOpole2004-04-26
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlaneinstalacja gazowasamowola budowlanalegalizacjadecyzja administracyjnanadzór budowlanypozwolenie na budowęroboty budowlanestan zgodny z prawempostępowanie administracyjne

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję nakazującą wykonanie czynności w celu legalizacji samowolnie wykonanej instalacji gazowej, uznając, że postępowanie organów było zgodne z prawem.

Sprawa dotyczyła skargi F. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję nakazującą Miejskiemu Zarządowi Mienia Komunalnego wykonanie czynności legalizujących samowolnie wykonaną instalację gazową. Skarżąca kwestionowała prawidłowość pozwolenia na budowę i wykonania prac. Sąd uznał, że kontroli podlega decyzja nakazująca legalizację, a nie samo pozwolenie na budowę, które należało kwestionować w odrębnym trybie. Stwierdzono naruszenie przepisów Prawa budowlanego, co uzasadniało zastosowanie art. 51, a skargę oddalono.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu rozpoznał skargę F. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą Miejskiemu Zarządowi Mienia Komunalnego w Likwidacji wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanej instalacji gazowej do stanu zgodnego z prawem. Skarżąca podnosiła liczne zarzuty dotyczące wadliwości pozwolenia na budowę, sposobu wykonania prac oraz braku zgody właścicieli. Sąd podkreślił, że przedmiotem kontroli jest decyzja nakazująca legalizację samowoli budowlanej, a nie samo pozwolenie na budowę, którego prawidłowość powinna być badana przez organy architektoniczno-budowlane. Stwierdzono, że roboty budowlane związane z instalacją gazową wymagały pozwolenia, a rozpoczęcie ich przed uzyskaniem ostatecznej decyzji naruszało art. 28 Prawa budowlanego. Uzasadniono zastosowanie art. 51 Prawa budowlanego, który pozwala na nałożenie obowiązku wykonania czynności legalizujących lub nakazanie rozbiórki. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i oddalił skargę.

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd administracyjny kontroluje legalność decyzji nakazującej legalizację, a nie samo pozwolenie na budowę, które powinno być kwestionowane w odrębnym postępowaniu przed organami architektoniczno-budowlanymi.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił podział kompetencji między organami administracji architektoniczno-budowlanej (proces przygotowawczy, pozwolenie na budowę) a organami nadzoru budowlanego (nadzór nad wykonaniem, legalizacja samowoli). Kontrola sądowa dotyczy decyzji organu nadzoru budowlanego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

u.p.b. art. 51 § 1 pkt 2

Prawo budowlane

Uprawnia organ do wydania decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie.

Pomocnicze

u.p.b. art. 28

Prawo budowlane

Rozpoczęcie robót budowlanych może nastąpić jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.

u.p.b. art. 29 § 2 pkt 1

Prawo budowlane

Roboty polegające na budowie lub remoncie instalacji gazowych wymagają pozwolenia.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego mającego wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi, gdy zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

p.u.s.a. art. 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sąd administracyjny (pod względem zgodności z prawem).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd administracyjny nie bada prawidłowości decyzji o pozwoleniu na budowę w ramach kontroli decyzji legalizacyjnej. Naruszenie art. 28 Prawa budowlanego przez rozpoczęcie robót przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę uzasadnia zastosowanie art. 51 Prawa budowlanego. Organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały przepisy dotyczące legalizacji samowoli budowlanej.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącej dotyczące wadliwości pozwolenia na budowę, sposobu wykonania prac, braku zgody właścicieli, nieprawidłowości odbioru robót. Zarzuty dotyczące nieprawidłowego doręczenia decyzji o pozwoleniu na budowę, braku kierownika budowy, niepobrania dziennika budowy.

Godne uwagi sformułowania

kontrola działalności administracji publicznej przez sąd administracyjny sprawowana jest pod względem zgodności z prawem sąd administracyjny rozważa prawo obowiązujące w dniu wydania decyzji, jak i stan sprawy istniejący na dzień wydania tej decyzji przedmiotem rozstrzygania nie mogą być te zarzuty skarżącej, które odnosiły się do decyzji o pozwoleniu na budowę proces inwestycyjny składa się z dwóch zasadniczych etapów: przygotowawczego i wykonawczego organy nadzoru budowlanego spełniające rolę w rodzaju "policji budowlanej" roboty budowlane, w tym budowa lub remont instalacji gazowych, wymagają pozwolenia rozpoczęcie robót budowlanych mogło nastąpić jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę organy nadzoru budowlanego mogą nakazać wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem

Skład orzekający

Roman Ciąglewicz

przewodniczący

Teresa Cisyk

członek

Elżbieta Naumowicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu kontroli sądu administracyjnego w sprawach dotyczących samowoli budowlanej oraz stosowania przepisów art. 50 i 51 Prawa budowlanego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wykonania instalacji gazowej przed uzyskaniem ostatecznego pozwolenia na budowę. Interpretacja przepisów Prawa budowlanego może ewoluować.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje złożoność procedur budowlanych i podział kompetencji między różnymi organami administracji, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego.

Samowola budowlana: Kiedy sąd administracyjny może interweniować?

Sektor

budownictwo

Lexedit — asystent AI dla prawników

Analizuj umowy, identyfikuj ryzyka i edytuj dokumenty z pomocą AI. Wrażliwe dane są anonimizowane zanim opuszczą Twój komputer.

Analiza umów

Ryzyka, klauzule i rekomendacje w trybie śledzenia zmian

Pełna anonimizacja

Dane osobowe usuwane lokalnie przed wysyłką do AI

Bezpieczeństwo danych

Szyfrowanie, brak trenowania modeli na Twoich dokumentach

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Wr 1975/01 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2004-04-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-08-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Elżbieta Naumowicz /sprawozdawca/
Roman Ciąglewicz /przewodniczący/
Teresa Cisyk
Symbol z opisem
601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA -Roman Ciąglewicz Sędzia WSA -Teresa Cisyk Asesor sądowy -Elżbieta Naumowicz (spr.) Protokolant: referent stażysta -Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi F. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem oddala skargę
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] decyzją dnia z [...] [...] wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt.2 w związku z art. 51 ust.4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane, w związku ze stwierdzeniem dokonanej wymiany instalacji gazowej w budynku przy ulicy [...] w B., nakazał Miejskiemu Zarządowi Mienia Komunalnego w Likwidacji w B. wykonanie w terminie dwóch miesięcy czynności celem doprowadzenia wykonanych robót związanych z wykonaniem instalacji gazowej do stanu zgodnego z prawem, polegających na opracowaniu oceny stanu technicznego potwierdzającego prawidłowość wykonania instalacji i jej przydatności do użytkowania, wykonaniu inwentaryzacji wykonanej instalacji gazowej, opracowaniu projektu budowlanego doprowadzającego instalację do stanu zgodnego z przepisami, normami i warunkami technicznymi w przypadku gdy z oceny technicznej będzie wynikała taka konieczność oraz dokonaniu niezbędnych uzgodnień wynikających z przepisów szczegółowych. W uzasadnieniu wskazał, iż w toku postępowania wszczętego w wyniku interwencji F. K., zamieszkałej przy ulicy [...] w B., stwierdzono, że w dniu 13.03.1998 r. Rozdzielnia Gazu w B. zamknęła dopływ gazu do budynków zasilanych jednym przyłączem gazowym przy ul. [...] nr [...] i nr [...] w związku z rozszczelnieniem instalacji gazowych. W dniu 17 czerwca 1998 r. Wspólnota Mieszkaniowa podjęła jednogłośnie uchwałę o remoncie instalacji gazowej, stąd w dniu 25 czerwca 1998 r. Zarządca tj. Miejski Zarząd Mienia Komunalnego w B. podpisał w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej umowę na wykonanie projektu instalacji gazowej i przebudowy wentylacji grawitacyjnej, jak również zawarł w dniu 7 lipca 1998 r. umowę z firmą A na wykonanie prac remontowych. W dniu 10 sierpnia 1998 r. Miejski Zarząd Mienia Komunalnego w B. przedłożył dokumentację projektową do zatwierdzenia i uzyskania pozwolenia na budowę oraz wprowadził wykonawcę w celu rozpoczęcia robót demontażowych i innych, mających na celu przyspieszenie wykonania instalacji gazowej i jej zagazowania po uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na budowę. Decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana w dniu 27 sierpnia 1998 r., natomiast w dniu 28 sierpnia 1998 r. dokonano próby sprawdzenia instalacji gazowej z udziałem przedstawiciela Rozdzielni Gazu w B., a w dniu 4 września 1998 r. dokonano ostatecznego odbioru robót budowlanych. W ocenie organu w sprawie naruszono przepisy art. 28, art. 41 ust. 4 i 5, art. 42 ust. l i ust.2 oraz art. 45 ustawy Prawo Budowlane, co doprowadziło do sytuacji, gdzie od trzech lat jest użytkowana instalacja gazowa, a inwestor, pomimo dokonania odbioru w dniu 4 września 1998 r. nie zgłosił na piśmie o zakończeniu robót. W sprawie nie może mieć zastosowania przepis art. 48 ustawy Prawo budowlane zobowiązujące właściwy organ do nakazania rozbiórki wykonanej instalacji.
Odwołanie od decyzji wniosła F. K. zarzucając ustalenia zawarte w jej uzasadnieniu, podnosząc, że uchwała Wspólnoty dotyczyła przyjęcia do planu gospodarczego remontu instalacji gazowej i nie została podjęta jednogłośnie. Zarzuciła, że prace demontażowe rozpoczęto już 4 czerwca 1998 r. Przeprowadzony został nie remont ale budowa bardzo kosztownej instalacji gazowej bez zgody właścicieli, bez ustaleń w zakresie kosztów i wykonawcy oraz dokumentacji, a także pod nieobecnośc odwołującej się. Poza tym decyzja z dnia 27 sierpnia nie była prawomocna z powodu nieprawidłowego zawiadomienia stron postępowania. Przy próbie sprawdzenia wykonanej instalacji gazowej nie uczestniczył przedstawiciel rozdzielni gazu, a poza tym z zestawienia dat wynika, że instalacja została wykonana w ciągu jednego dnia. Zakwestionowała również stwierdzenie dotyczące dokonania ostatecznego odbioru robót w dniu 4 września 1998 r., podnosząc, iż protokół w tej sprawie jest "rażącym i niezgodnym z prawem przekrętem MZMK w B.", a poza tym w protokole tym jest mowa o przyłączu gazowym, za które zapłaciła, a którego w ogóle nie wykonano i nie było na niego projektu. Podniosła, że ma miejsce zacieranie samowoli budowlanej, a Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] celowo pomija istotne dla sprawy wskazania wynikające z pisma z 15 listopada 1999 r.
Poza tym decyzję powyższą zakwestionował również Miejski Zarząd Mienia Komunalnego w B. w Likwidacji, zarzucając naruszenie art. 2 ust. 2 ustawy Prawo budowlane oraz nieprawidłowe zastosowanie art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego i wywodząc, że na podstawie art. 17 ustawy własności lokali z dnia 24.06.1994 r. za zobowiązania dotyczące nieruchomości wspólnej odpowiada wspólnota mieszkaniowa, bez ograniczeń, z każdy właściciel lokalu – części odpowiadającej jego udziałowi w nieruchomości, stąd podmiotem zobowiązanym z tytułu działań zarządcy jako pełnomocnika wspólnoty adresatem decyzji winna być wspólnota mieszkaniowa, nie zaś jej były zarządca.
W wyniku łącznego rozpoznania wniesionych odwołań [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. decyzją z dnia.[...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Przedstawił szczegółowo stan faktyczny sprawy, podając dodatkowo, że decyzja o pozwoleniu na budowę przedmiotowej instalacji gazowej wydana 27 sierpnia 1998 r. przez Kierownika Urzędu Rejonowego w B. nr [...] stała się decyzją ostateczną, natomiast w dniu 26 października 2000 r. złożony został przez Stowarzyszenie "Wspólnota Mieszkaniowa" w W. Oddział w B. wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji. W umowie zawartej w dniu 7 lipca 1998 r. pomiędzy Miejskim Zarządem Mienia Komunalnego z siedzibą w B. w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej, a wykonawcą robót A termin rozpoczęcia robót wyznaczono na 14 lipca 1998 r., natomiast zakończenia 14 sierpnia 1998 r., natomiast w aneksie do tej umowy nr [...] z dnia 4 sierpnia 1998 r. r. określono zmianę terminu rozpoczęcia robót budowlanych na dzień 4 sierpnia 1998 r. , a zakończenia na 4 września 1998 r. W protokołach sprawdzenia wykonania instalacji gazowej z 21 sierpnia 1998 r. oraz 28 sierpnia 1998 r., stwierdzono, że w budynku przy ulicy [...] nr [...] instalacja gazowa poddana została remontowi z częściową wymianą rurociągów. Miejski Zarząd Mienia Komunalnego przedłożył dokumentację projektową do zatwierdzenia i uzyskania pozwolenia na budowę oraz wprowadził wykonawcę w celu rozpoczęcia robót demontażowych mających na celu przyśpieszenie wykonania tejże instalacji gazowej i jej zagazowania po uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na budowę. Próbę sprawdzenia instalacji gazowej dokonano 28 sierpnia 1998 r. z udziałem Przedstawiciela Rozdzielni Gazu w B., zaś w dniu 4 września 1998 r. dokonano ostatecznego odbioru robót budowlanych.
Ponadto organ odwoławczy wskazał, że organy nadzoru budowlanego w swej działalności stoją bowiem na straży przestrzegania Prawa budowlanego i w ramach czynności kontrolnych, stąd wobec ustalenia, że Miejski Zarząd Mienia Komunalnego realizował roboty budowlane związane z instalacją gazową, gdy nie była jeszcze ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, a nadto że przystąpiono do użytkowania instalacji gazowej od trzech lat bez wcześniejszego zgłoszenia o zakończeniu robót w organie administracji architektoniczno-budowlanej oraz że brak jest dziennika budowy, słusznie organ pierwszej instancji wszczął w tej sprawie postępowanie zmierzające do rozstrzygnięcia co do dalszego losu wykonanych robót, nakazując sprawcy samowoli wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 2 ustawy prawo budowlane. Powołując się na przepis art. 29 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo budowlane wskazał, że w przedmiotowej sprawie uzyskanie pozwolenia było konieczne, stąd dokonanie remontu przed tym, jak decyzja o pozwoleniu na budowlę stała się decyzją ostateczną narusza przepis art. 28 ustawy Prawo budowlane. Odnosząc się do zarzutów F. K. wskazał, że nie są niczym uzasadnione, zaś kwestionowanie prawidłowości ustalenia inwestora wykonanych robót budowlanych powinno rozpocząć się od zakwestionowania treści udzielonego pozwolenia decyzją [...] z 27 sierpnia 1998 r., do czego właściwe są organy administracji architektoniczno-budowlane tj. Starosta Powiatu [...] oraz Wojewoda [...] w jednym z trybów nadzwyczajnych wzruszania ostatecznych decyzji administracyjnych. Na etapie postępowania przed organem nadzoru budowlanego nie bada się prawidłowości upoważnienia udzielonego Miejskiemu Zarządowi Mienia Komunalnego Sp. z o.o. przez wspólnotę, jak również zasadności remontu. Poza tym wskazał, że kontroli organów nadzoru budowlanego podlega tylko wykonanie remontu przed uprawomocnieniem się pozwolenia. Należy przy tym wskazać, że decyzja ta stała się ostateczna, nie stwierdzono odstępstw od jej treści w toku zrealizowania remontu. Kwestie związane z rozliczeniami finansowymi należą do drogi procesu cywilnego. Odnośnie zarzutów zawartych w odwołaniu Miejskiego Zarządu Mienia Komunalnego w B. podał, że zasadne było wydanie nakazu na sprawcę samowoli, który w decyzji o pozwoleniu na budowę określony został jako inwestor.
W skardze na powyższą decyzję F. K. zarzuciła, że pozwolenie budowlane jest obarczone rażącym naruszeniem prawa, a to z powodu wadliwego doręczenia, braku ustanowienia przez inwestora kierownika budowy oraz nie pobrania dziennika budowy. Pomimo wystąpienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Starostwa Powiatowego w B. o uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę, organ ten milczy i nie podejmuje żadnych działań administracyjnych lecz stara się gmatwać sprawę. Poza tym podniosła, że skoro inwestorem remontu był Miejski Zarząd Mienia Komunalnego Sp. z o.o., z którego winy naruszone zostały przepisy prawa – powinien on ponieść wszelkie prawne i finansowe konsekwencje ewidentnej samowoli budowlanej.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dodatkowo wyjaśniając, że w dalszym postępowaniu, w wyniku wykonaniu czynności nałożonych zaskarżona decyzja została wydana decyzja o pozwoleniu na użytkowanie spornej instalacji gazowej.
W pismach procesowych kierowanych do Sądu w czasie oczekiwania na rozpoznanie sprawy F. K. zakwestionowała zasadność decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, podnosząc, że nie zostały dokończone czynności nakazane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), kontrola działalności administracji publicznej przez sąd administracyjny sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z zasady, iż sąd administracyjny ocenia, czy zaskarżona decyzja jest zgodna prawem, wynika konsekwencja co do tego, iż sąd ten rozważa prawo obowiązujące w dniu wydania decyzji, jak i stan sprawy istniejący na dzień wydania tej decyzji, badając prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), zwanej dalej ustawą, uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji należało stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa.
Na wstępie, z uwagi na fakt, iż w sprawie przez skarżącą jest podnoszonych i powtarzanych wiele argumentów, sprecyzować trzeba zakres weryfikacji sądowej w niniejszej sprawie i w związku z tym podkreślić, iż kontrolą tą objęta jest decyzja w przedmiocie nakazania wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Z tego względu przedmiotem rozstrzygania nie mogą być te zarzuty skarżącej, które odnosiły się do decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 27 sierpnia 1998 r. Kwestie te pozostają bowiem w sferze kognicji organów architektoniczno – budowlanych i nie były przedmiotem rozstrzygnięcia organu nadzoru budowlanego, który wydał zaskarżoną decyzję. Podkreślić warto, że proces inwestycyjny składa się z dwóch zasadniczych etapów, z których pierwszy – będący procesem przygotowawczym - prowadzony jest przez organy administracji architektoniczno-budowlanej i zakończony zostaje zatwierdzeniem projektu budowlanego oraz wydaniem pozwolenia na budowę, natomiast drugi – wykonawczy - prowadzony jest przez organy nadzoru budowlanego, spełniające rolę w rodzaju "policji budowlanej", czuwającej nad przebiegiem procesu budowlanego w sposób zgodny z przepisami prawa oraz utrzymaniem obiektów budowlanych w odpowiednim stanie technicznym.
Przechodząc do rozpoznania przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, iż jako materialnoprawna podstawa decyzji administracyjnych, wydanych przez organy obydwu instancji, podany został przepis art. 51 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r., nr 106, poz. 1126 ze zm.), uprawniający właściwy organ do wydania decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie oraz określającej termin wykonania tych czynności, natomiast w razie niewykonania nałożonych obowiązków – do nakazania w drodze decyzji zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórki obiektu lub jego części (art. 51 ust. 2).
W tym miejscu podać należy, że w uchwale Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2000 r., sygn. akt OPS 20/99 (ONSA z 2000 r., nr 4, poz. 133), zajęto zasługujące na pełną aprobatę stanowisko, iż wykonywanie lub wykonanie w istniejącym obiekcie budowlanym urządzenia budowlanego, o którym mowa w art. 3 pkt 9 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nie jest budowaniem obiektu budowlanego lub jego części w rozumieniu art. 48 tej ustawy (stanowiącym, że właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ). W konkluzji tej uchwały za uzasadniony uznano pogląd, że art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane odnosi się do tego rodzaju robót budowlanych, które wymagają pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, nie polegają natomiast na budowaniu obiektu budowlanego.
Wobec faktu, że w przedmiotowa sprawa dotyczy wewnętrznej instalacji gazowej, stwierdzić przyjdzie, że w świetle art. 29 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, roboty polegające na budowie lub remoncie instalacji gazowych wymagają pozwolenia. Natomiast zgodnie z art. 28 tej ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji rozpoczęcie robót budowlanych mogło nastąpić jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Z tego względu w niniejszej sprawie niewątpliwie doszło do naruszenia art. 28 ustawy Prawo budowlane, albowiem można mówić o wykonaniu instalacji gazowej na podstawie nieostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, skoro decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w B. została wydana w dniu 27 sierpnia 1998 r., natomiast ostateczny odbiór wykonanych robót miał miejsce w dniu 4 września 1998 r., co oznacza, że przeważająca część prac została wykonana przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, a zatem bez pozwolenia, zwłaszcza, że próby sprawdzenia instalacji wykonywane były w dniach 21 sierpnia 1998 r. oraz 28 sierpnia 1998 r. Poza tym organy nadzoru budowlanego stwierdziły brak dziennika budowy, a także pisemnego zawiadomienia organu architektoniczno-budowlanego o zakończeniu robót przed przystąpieniem do użytkowania, które to obowiązki wynikały bezpośrednio z decyzji o pozwoleniu na budowę. Powyższe okoliczności uzasadniały zastosowanie trybu przewidzianego w art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane.
Odnosząc się do zarzutów skarżącej, że wykonanie instalacji nastąpiło bez pozwolenia, wskazać trzeba, iż właśnie z tego względu uruchomiona została procedura określona przepisami art. 50 – 51 Prawa budowlanego.
Przepis art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane upoważnia bowiem organy do odpowiedniego stosowania przepisów art. 51 ust. 1-3 ustawy Prawo budowlane w sytuacji, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 tej ustawy, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, a zatem bez wymaganego zezwolenia albo zgłoszenia, bądź w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, albo na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 ustawy Prawo budowlane lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Analizując treść art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane należy stwierdzić, że o ile przepisy art. 50 ust. 1 i art. 51 ust. 1-3 tej ustawy dotyczą obiektów będących w budowie, gdy budowa nie została zakończona, w związku z czym ustawodawca przewidział w tych wypadkach możliwość wydania przez organy nadzoru budowlanego postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych (art. 50 ust. 2-5), a następnie nakazu zaniechania dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części (art. 51 ust. 1 pkt 1), albo nałożenia obowiązku wykonania w zakreślonym terminie określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie (art. 51 ust.1 pkt 2), a po wykonaniu tego obowiązku do wydania decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, o tyle przepis art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane umożliwia odpowiednie zastosowanie powyższych regulacji do robót objętych dyspozycją art. 50 ust. 1 tej ustawy, ale już wykonanych.
Odpowiednie zastosowanie tych przepisów oznacza stosowanie ich w zakresie uwzględniającym odmienność stanu faktycznego wynikającego z zakończenia robót budowlanych, nie zaś ich wykonywania. W stosunku do robót już wykonanych zbędne bowiem jest orzekanie o wstrzymywaniu wykonywania tych robót bądź nakazywanie zaniechania dalszych robót, jak również udzielanie pozwolenia na wznowienie robót. Z tego względu, w odniesieniu do robót już wykonanych, uprawnienie organu nadzoru budowlanego sprowadza się jedynie albo do wydania od razu decyzji o nakazie rozbiórki obiektu bądź jego części albo – w razie istnienia możliwości doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem – do określenia czynności, jakie w tym celu należy wykonać (por. J. Siegień: Prawo Budowlane. Komentarz. 3 Wydanie, W-wa 2002 r., Wyd. C.H.Beck, str. 265-266).
Jak wskazano wyżej, w świetle przytoczonych wyżej przepisów za uzasadnione należało uznać postępowanie zmierzające do legalizacji wykonanej instalacji gazowej w trybie art. 51 ustawy Prawo Budowlane, przy czym - zauważając rysującą się rozbieżność w orzecznictwie co do rodzaju i zakresu czynności, jakie mogą zostać nałożone w drodze decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, w szczególności odnotowując pogląd, iż obowiązek polegający na dostarczeniu wyłącznie ekspertyzy może w toku administracyjnego postępowania dowodowego nastąpić w drodze postanowienia, bez potrzeby wydawania decyzji w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane (por. wyrok NSA z dnia 14 października 1999 r., sygn. IV SA 1622/97, System Informacji Prawnej LEX 47838) - skład orzekający w niniejszej sprawie uznał za uzasadnione w stanie faktycznym oraz prawnym przedmiotowej sprawy rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji, polegające na zobowiązaniu inwestora do wykonania określonych czynności celem doprowadzenia wykonanych robót związanych z wykonaniem instalacji gazowej do stanu zgodnego z prawem, polegających na wykonaniu oceny technicznej, inwentaryzacji budowlanej, ewentualnie opracowaniu projektu budowlanego, a także na dokonaniu niezbędnych uzgodnień. Dla dalszego istnienia i funkcjonowania wykonanej instalacji gazowej istotne znaczenia będzie miała dokonana w odrębnym postępowaniu ocena czynności wykonanych przez inwestora pod kątem ustalenia, czy zostały wykonane w terminie oraz czy stanowią one wypełnienie treści określonej w niniejszej decyzji, a w wypadku negatywnej oceny - do nakazania rozbiórki.
W tej sytuacji należało stwierdzić, iż zaskarżona decyzja nie narusza stanowiącego jej podstawę prawną przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, co prowadzi do konstatacji, iż organy obu instancji działały w świetle wymienionego przepisu legalnie. Nie doszło również do naruszenia przepisów procedury w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Wobec powyższego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1270), skargę należało oddalić.