Orzeczenie · 2025-07-15

II SA/Wr 197/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Miejsce
Wrocław
Data
2025-07-15
NSAnieruchomościWysokawsa
planowanie przestrzenneprawo miejscowenieruchomościprawo własnościzasada proporcjonalnościzasada równościuchwała rady gminyzagospodarowanie przestrzenneWSA Wrocław

Sprawa dotyczyła skargi A.G. na uchwałę Rady Gminy K. z dnia [...] sierpnia 2024 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi T. – część [...]. Skarżąca zarzuciła naruszenie jej prawa własności i prawa do swobodnego dysponowania nieruchomością poprzez wprowadzenie dla jej działki nowych, niekorzystnych zasad zagospodarowania, w szczególności minimalnej powierzchni działki budowlanej wynoszącej 7500 m2, podczas gdy jej działka miała mniejszą powierzchnię. Skarżąca podniosła również zarzuty naruszenia zasady równości wobec prawa i proporcjonalności, wskazując na odmienne traktowanie jej nieruchomości w porównaniu do innych terenów. Wójt Gminy K. oraz Rada Gminy K. w odpowiedzi na skargę przychyliły się do argumentacji skarżącej w zakresie jej działki i wniosły o uwzględnienie skargi w tej części. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, rozpoznając sprawę, uznał zarzuty skarżącej za zasadne. Sąd podkreślił, że władztwo planistyczne gminy podlega ograniczeniom wynikającym z Konstytucji RP, w tym ochrony prawa własności, zasady równości wobec prawa i proporcjonalności. W ocenie Sądu, wprowadzone przez Radę Gminy K. regulacje dotyczące działki skarżącej w sposób nieusprawiedliwiony diametralnie pogorszyły jej sytuację, uniemożliwiając zabudowę mieszkaniową i preferując właściciela większej działki. Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej działki skarżącej, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Naruszenie prawa własności i zasady proporcjonalności w procesie planowania przestrzennego, nadużycie władztwa planistycznego przez gminy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy plan miejscowy wprowadza nieproporcjonalne ograniczenia dla istniejących nieruchomości, a organy gminy przyznają rację skarżącemu.

Zagadnienia prawne (3)

Czy ograniczenie minimalnej powierzchni działki budowlanej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego do 7500 m2, podczas gdy działka skarżącej ma mniejszą powierzchnię, stanowi naruszenie prawa własności i zasady proporcjonalności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, stanowi naruszenie prawa własności i zasady proporcjonalności, jeśli jest nieusprawiedliwione i diametralnie pogarsza sytuację właściciela.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wprowadzenie tak wysokiego progu minimalnej powierzchni działki budowlanej, który uniemożliwia zabudowę posiadanej przez skarżącą nieruchomości, stanowi nieusprawiedliwione naruszenie jej prawa własności i zasady proporcjonalności, zwłaszcza gdy tylko jedna działka w obszarze objętym planem spełnia ten wymóg.

Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego narusza zasadę równości wobec prawa, wprowadzając zróżnicowane zasady zagospodarowania dla podobnych nieruchomości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli zróżnicowanie jest nieuzasadnione i prowadzi do uprzywilejowania jednych podmiotów kosztem innych.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że odmienne traktowanie nieruchomości skarżącej w porównaniu do innych terenów, bez wykazania uzasadnionych przesłanek, może naruszać zasadę równości wobec prawa.

Czy rada gminy przekroczyła swoje kompetencje planistyczne, wprowadzając w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ograniczenia dotyczące minimalnej powierzchni działki budowlanej, które wykraczają poza ustawowe ramy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli wprowadzone ograniczenia są nieproporcjonalne i naruszają konstytucyjne zasady ochrony własności i równości.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że władztwo planistyczne gminy jest ograniczone zasadami konstytucyjnymi i ustawowymi, a wprowadzanie rozwiązań naruszających te zasady stanowi naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Stwierdzono nieważność
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części tekstowej i graficznej w zakresie odnoszącym się do działki oznaczonej geodezyjnie nr [...] obręb [...].

Przepisy (15)

Główne

u.p.z.p. art. 28 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Nieważność uchwały rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zachodzi w przypadku istotnego naruszenia zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotnego naruszenia trybu ich sporządzania, a także naruszenia właściwości organów w tym zakresie.

p.p.s.a. art. 147 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd administracyjny uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 §2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 1 § ust. 2 pkt 7

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 1 § ust. 3

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Konstytucja RP art. 21

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Rzeczpospolita chroni własność.

Konstytucja RP art. 64 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Każdy ma prawo do własności.

Konstytucja RP art. 64 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Własność podlega równej dla wszystkich ochronie prawnej.

Konstytucja RP art. 64 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenie własności może nastąpić tylko w drodze ustawy ochronie prawnej i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności.

Konstytucja RP art. 32 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne.

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenie praw i wolności następuje tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw.

u.p.z.p. art. 3 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Ustalenie przeznaczenia terenów, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 - 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 3 § § 1 i § 2 pkt 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, w tym orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie prawa własności skarżącej poprzez wprowadzenie niekorzystnych ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości. • Naruszenie zasady proporcjonalności i równości wobec prawa przez nieuzasadnione zróżnicowanie warunków zabudowy. • Przekroczenie przez radę gminy władztwa planistycznego.

Godne uwagi sformułowania

nieusprawiedliwiony sposób diametralnie pogarszają jej sytuację • przekreślona została możliwość mieszkaniowej zabudowy nieruchomości • rodzi wiarygodną okoliczność jej preferowania • nieuzasadnione, nieusprawiedliwione i niejasne są przesłanki kierujące organem

Skład orzekający

Adam Habuda

sprawozdawca

Marta Pawłowska

członek

Olga Białek

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie prawa własności i zasady proporcjonalności w procesie planowania przestrzennego, nadużycie władztwa planistycznego przez gminy."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy plan miejscowy wprowadza nieproporcjonalne ograniczenia dla istniejących nieruchomości, a organy gminy przyznają rację skarżącemu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak indywidualne prawo własności może być chronione przed nieproporcjonalnymi regulacjami planistycznymi, nawet jeśli pochodzą od organów samorządowych. Pokazuje też znaczenie zasady proporcjonalności w prawie administracyjnym.

Gmina nie może ograniczać prawa własności w planie zagospodarowania bez uzasadnienia.

Dane finansowe

WPS: 300 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst