II SA/WR 2783/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2004-03-31
NSAAdministracyjneWysokawsa
kombatanciuprawnienia kombatanckiepostępowanie administracyjneuchylenie decyzjiTrybunał Konstytucyjnyniezgodność z Konstytucjąprawo administracyjnewsakpa

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie uprawnień kombatanckich z powodu niezgodności z Konstytucją przepisu stanowiącego podstawę umorzenia.

Skarżący J. G. wniósł skargę na decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania mu uprawnień kombatanckich. Decyzja ta opierała się na przepisie art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach, który określał terminy składania wniosków. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją utrzymującą w mocy, ponieważ Trybunał Konstytucyjny uznał wspomniany przepis za niezgodny z Konstytucją. Sąd uznał, że niezgodność przepisu z Konstytucją stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego i tym samym uchylenia decyzji.

Sprawa dotyczyła skargi J. G. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która utrzymała w mocy decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich. Podstawą umorzenia był art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach, który określał terminy składania wniosków o przyznanie uprawnień. Skarżący argumentował, że złożył wniosek po terminie z powodu podeszłego wieku i trudności w śledzeniu zmian przepisów. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, rozpoznając sprawę na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją utrzymującą w mocy. Kluczowym powodem uchylenia było orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 kwietnia 2003 r. (sygn. akt SK 4/02), które stwierdziło niezgodność art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach z Konstytucją. Sąd uznał, że stwierdzona przez Trybunał niezgodność przepisu z Konstytucją stanowi przesłankę do wznowienia postępowania administracyjnego, co zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja taka powinna zostać uchylona.

Uzasadnienie

Niezgodność przepisu prawa materialnego z Konstytucją, stwierdzona przez Trybunał Konstytucyjny, stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, co z kolei uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

u.o.k. art. 22 § ust. 3

Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

Przepis ten, określający terminy składania wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich, został uznany za niezgodny z Konstytucją.

Pomocnicze

k.p.a. art. 127 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.NSA art. 22 § ust. 2

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Przepisy wprowadzające art. 97 § § 1

Ustawa – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145a § § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 135

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.NSA art. 55 § ust. 1

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Przepisy wprowadzające art. 97 § § 2

Ustawa – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 152

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 119 § pkt 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepis, na podstawie którego wydano decyzję, został uznany za niezgodny z Konstytucją przez Trybunał Konstytucyjny.

Odrzucone argumenty

Argument skarżącego o złożeniu wniosku po terminie z powodu podeszłego wieku i trudności w śledzeniu przepisów (nie został rozstrzygnięty jako główny, gdyż sprawa została oparta na niezgodności przepisu z Konstytucją).

Godne uwagi sformułowania

Akt normatywny uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą nie powinien być stosowany przez Sąd w odniesieniu do stanów faktycznych sprzed ogłoszenia orzeczenia Trybunału.

Skład orzekający

Jolanta Sikorska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Stosowanie przepisów prawa uznanych za niezgodne z Konstytucją, skutki orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego dla postępowań administracyjnych i sądowych, wznowienie postępowania administracyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których decyzje oparto na przepisach uznanych za niekonstytucyjne, a postępowanie nie zostało zakończone przed dniem ogłoszenia orzeczenia Trybunału.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego może wpływać na losy indywidualnych spraw administracyjnych, nawet tych sprzed lat, podkreślając prymat Konstytucji nad zwykłym prawem.

Nawet po latach: jak orzeczenie TK unieważniło decyzję administracyjną.

Dane finansowe

WPS: 10 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 2783/01 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2004-03-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-10-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Jolanta Sikorska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
*Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA : Jolanta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2004 r . na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. G. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia 1 października 2001 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję utrzymaną nią w mocy; II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz J. G. kwotę 10 ( słownie : dziesięć ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 1 października 2001 r., Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W., dalej: Kierownik Urzędu, na podstawie art. 127 § 3, 138 § 1 pkt 1 i art. 105 § 1 kpa oraz art.22 ust 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997 r., Nr 142, poz. 950 ze zm. ), utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 16 sierpnia 2001 r., Nr [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wniosku J. G. o przyznanie uprawnień kombatanckich.
Na decyzję tę skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł J. G. podnosząc, że złożył wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich po ustawowym terminie, ponieważ jest osobą w podeszłym wieku , której trudno jest śledzić zmieniające się przepisy prawne, a informacje w mediach dotyczące osób represjonowanych zdaniem skarżącego były niekompletne.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje :
Skarga została wniesiona pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. Nr 74 , poz. 368 ze zm. ) jednakże do końca 2003 r. postępowanie sądowe nie zostało zakończone.
Zgodnie z art. 97 § 1ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r.- Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. ), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) stanowi, że sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Stosownie do art. 145 a § 1 kpa można żądać wznowienia postępowania również gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się jednolicie, że skoro stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności z Konstytucją , umową międzynarodową lub ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego została wydana decyzja, jest podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego ( przesłanką wznowienia ), to taka sytuacja uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji przez Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Jest bowiem zasadą, że Naczelny Sąd Administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi występowanie w sprawie przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego ( z wyroku Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2002 r., III RN 200 / 01 ).
Wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2003 r. , sygn. akt SK 4/02 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997 r., Nr 142 , poz. 950 ze zm.) jest niezgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji i nie jest niezgodny z art. 19 i art. 30 Konstytucji ( Dz. U. z 2003 r., Nr 72 , poz. 658 ).
Przepis art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach ( ... ) stanowił, że wnioski o przyznanie uprawnień z tytułów określonych w art. 1-4, z zastrzeżeniem ust. 4 mogą być kierowane, w trybie , o którym w ust. 1 , do dnia 31 grudnia 1998 r. przez osoby zamieszkałe na stałe w Polsce, a do dnia 31 grudnia 1999 r. przez osoby zamieszkałe poza granicami Polski.
Akt normatywny uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą nie powinien być stosowany przez Sąd w odniesieniu do stanów faktycznych sprzed ogłoszenia orzeczenia Trybunału (postanowienie S N z dnia 7 grudnia 2000 r., III ZP 27 / 00 , OSNP 2001 / 10 / 331).
Przepis art. 22 ust 3 ustawy o kombatantach ( ... ) został powołany w obu wymienionych wyżej decyzjach Kierownika Urzędu w uzasadnieniu umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich, gdyż wniosek o ich przyznanie został wniesiony po dniu 31grudnia 1998 r.
Jednakże skoro przepis ten został uznany za niekonstytucyjny, co stwarza podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ( art. 145 a § 1 kpa ) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku. Sprawa przy tym zgodnie z art. 119 pkt 1 tej ustawy została rozpoznana w trybie uproszczonym.
Orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania sądowego oparto na podstawie art. 55 ust. 1 cytowanej ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym w związku z art. 97 § 2 wymienionych wcześniej Przepisów wprowadzających ( ... ).
Sąd nie orzekł w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji, gdyż nie ma ona przymiotu wykonalności ( art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI