II SA/Wr 188/06

II SA/Wr 188/06 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2006-11-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-03-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Andrzej Cisek /sprawozdawca/
Mieczysław Górkiewicz /przewodniczący/
Zygmunt Wiśniewski
Symbol z opisem
6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Hasła tematyczne
Planowanie przestrzenne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
art. 50 ust. 1,  art. 4,  art. 59,  art. 50 ust. 2,  art. 2 pkt 5
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Sentencja
Sygnatura akt II SA/Wr 188/06 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 listopada 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Sędzia WSA Andrzej Cisek-sprawozdawca Protokolant apl. radc. Marzena Pławucka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 października 2006 r. sprawy ze skargi A. S. i P. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie elektrowni wiatrowej w rejonie ul. L. w K. G. (dz. Nr [...], obr. [...]) oddala skargę
Uzasadnienie
Sygnatura akt II SA/Wr 188/06
U Z A S A D N I E N I E
Wnioskiem z dnia [...]r. A Sp. z o.o. z siedzibą w P., ul. M. [...] wystąpiła o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy dwóch turbin wiatrowych na działce nr [...] obręb [...] oraz drogi wewnętrznej długości około 270 m, szerokości 4 m, w okolicach ulicy L. w K. G .
Dnia [...]r. wniosek ten został uzupełniony o "Raport o oddziaływaniu na środowisko dla przedsięwzięcia – projektowanej farmy elektrowni wiatrowych przy ulicy L. w K. G." - opracowany przez Zakład Ochrony Środowiska B z J. G .
Dnia [...]r. A Sp. z o. o. zmieniła wniosek o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie mocy każdej turbiny, to jest po 150 kW każda (wcześniej było 850 kW każda), wysokość turbiny z 55 m na 42,5 m oraz ilość turbin z dwóch na trzy.
Decyzją z dnia [...]r. (nr [...]) Burmistrz Miasta K. G. ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie elektrowni wiatrowej - trzech turbin wiatrowych na działce nr [...] obręb [...] oraz drogi wewnętrznej długości około 270 m, szerokości 4 m, w rejonie ulicy L. w K. G .
Od decyzji tej odwołanie wniósł A. S .
Decyzją z dnia [...]r. (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że elektrownie wiatrowe są inwestycją celu publicznego i powyższe postępowanie administracyjne powinno być rozpatrywane w tym trybie.
Decyzją z dnia [...]r. (nr [...]) Burmistrz Miasta K. G. ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego polegającą na budowie
Sygnatura akt II SA/Wr 188/06
elektrowni wiatrowej – trzech turbin wiatrowych na działce nr [...] obręb [...] oraz wykonanie drogi wewnętrznej długości około 270 m i szerokości 4 m, w rejonie ulicy L. w K. G .
Od decyzji tej odwołanie wnieśli L. D., M. D. i A. S., P. M .
Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym, decyzją z dnia [...]r. (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. uchyliło powyższą decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia z powodu braku odniesienia się przez organ I instancji do warunku określonego w art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy w związku z art. 50 ust. 1 to jest, do tego, iż planowana inwestycja ma być lokalizowana na gruntach rolnych oraz, że uzgodnienie z Zarządem Powiatu K. w zakresie zadań samorządowych nie miało formy postanowienia.
Decyzją z dnia [...]r. (nr [...]) działający z upoważnienia Burmistrza Miasta K. G. zastępca Burmistrza Miasta K. G. ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego polegającą na budowie elektrowni wiatrowej – trzech turbin wiatrowych na działce nr [...] obręb [...] oraz wykonanie drogi wewnętrznej długości około 270 m i szerokości 4 m, w rejonie ulicy L. w K. G .
W związku z nowelizacją ustawy - Prawo ochrony środowiska , w dniu [...] r. do Urzędu Miasta K. G. wpłynęło pismo Pracowni Projektowej C z siedzibą w J. G. , upoważnionej pismem z dnia [...]r. do reprezentowania wnioskodawcy, o prowadzenie postępowania według uprzednio obowiązujących przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska.
Decyzją z dnia [...]r. (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. uchyliło decyzję organu I instancji z dnia [...]r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia . Ponadto decyzją z dnia [...]r. (nr [...]) Kolegium umorzyło postępowanie odwoławcze w stosunku do L. i M. D. uznając, na podstawie zgromadzonego materiału, że nie przysługuje im przymiot strony.
Decyzją z dnia [...]r. (nr [...]) o lokalizacji inwestycji celu publicznego wydanej z upoważnienia Burmistrza Miasta K. G. na podstawie art. 50 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003
Sygnatura akt II SA/Wr 188/06
r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r., Nr 80, poz. 717, ze zm.) oraz art. 46 ust. 1 i 4 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.) w związku z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy o służbie cywilnej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 132, poz. 1110) i stosownie do art. 104 k.p.a. ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego polegająca na budowie elektrowni wiatrowej – trzech turbin wiatrowych na działce [...] obręb [...] oraz wykonanie drogi wewnętrznej długości około 270 m i szerokości 4 m, w rejonie ulicy L. w K. G .
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli skarżący oraz L. i M. D . Odwołanie M. D. zostało wyłączone do odrębnego postępowania.
Skarżący w odwołaniu podnieśli, że przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem art. 50 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, gdyż ich zdaniem budowa turbin wiatrowych nie jest inwestycją celu publicznego. Podnieśli również, że zaskarżona decyzja została podjęta na podstawie błędnej klasyfikacji inwestycji polegającej na budowie elektrowni wiatrowych, jako budowli infrastruktury technicznej, a więc wydana została z naruszeniem art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Skarżący dodali, że w załączniku nr [...] do decyzji zaznaczony obszar analizowany, który należy przyjąć jako obszar ograniczonego użytkowania, obejmujący posiadane przez nich nieruchomości, powoduje naruszenie art. 140 i art. 144 KC, gdyż narusza ich prawo własności. Ponadto skarżący podnieśli, że organ I instancji nie dokonał wymaganych w odniesieniu do obszarów przyległych do pasa drogowego uzgodnień z zarządcą drogi krajowej nr [...] (działka nr [...], obręb [...] w K. G.) to jest Generalną Dyrekcją Dróg Krajowych i Autostrad we W., w zakresie możliwości korzystania z wyjazdu z drogi gminnej nr [...] na drogę krajową nr [...] na budowie turbin wiatrowych.
Natomiast L. D. zarzucił decyzji organu I instancji naruszenie przepisów art. 8 § 1 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a., art. 28 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 127 § 1 k.p.a. oraz ustawy z dnia 29 września 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741 poz. 6) oraz art. 54 pkt 2 lit. C ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Sygnatura akt II SA/Wr 188/06
W dniu 6 stycznia 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., wydało decyzję (nr [...]), którą utrzymało w mocy zaskarżoną decyzje organu I instancji.
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy wskazał, iż na terenie objętym wnioskiem brak jest aktualnego, obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. W tym przypadku zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Stosownie do art. 53 ust. 6 powyższej ustawy, odwołanie od decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji powinno zawierać zarzuty odnoszące się do decyzji, określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazywać dowody uzasadniające to żądanie.
Organ odwoławczy odpowiadając na zarzuty skarżących, podał, iż elektrownie wiatrowe są obiektami budowlanymi (zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane), w których energia wiatru przetwarzana jest w energię mechaniczną do generatora i wyposażone są one w urządzenia, w których energia mechaniczna przetwarzana jest w energię elektryczną i z urządzeń tych poprzez przewody sieci elektrycznej przesyłane dalej, to wyczerpuje to zdaniem organu II instancji, zapis przepisu art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 z późn. zm.), który stanowi, że celami publicznymi w rozumieniu ustawy są:
1) wydzielanie gruntów pod drogi publiczne i drogi wodne, budowa i utrzymywanie tych dróg, obiektów i urządzeń transportu publicznego, części lotniczych lotnisk oraz służących do kierowania, kontroli, nadzoru i zabezpieczania ruchu lotniczego, w tym rejonów podejść, a także łączności publicznej i sygnalizacji;
1a) wydzielenie gruntów pod linie kolejowe oraz ich budowa i utrzymanie;
2) budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń;
3) budowa i utrzymywanie publicznych urządzeń służących do zaopatrzenia ludności w wodę, gromadzenia, przesyłania, oczyszczania i
Sygnatura akt II SA/Wr 188/06
odprowadzania ścieków oraz odzysku i unieszkodliwiania odpadów, w tym ich składowania;
4) budowa oraz utrzymywanie obiektów i urządzeń służących ochronie środowiska, zbiorników i innych urządzeń wodnych służących zaopatrzeniu w wodę, regulacji przepływów i ochronie przed powodzią, a także regulacja i utrzymywanie wód oraz urządzeń melioracji wodnych, będących własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego;
5) opieka nad nieruchomościami stanowiącymi zabytki w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami;
5a) ochrona Pomników Zagłady w rozumieniu przepisów o ochronie terenów byłych hitlerowskich obozów zagłady;
6) budowa i utrzymywanie pomieszczeń dla urzędów organów władzy, administracji, sądów i prokuratur, państwowych szkół wyższych, szkół publicznych, a także publicznych: obiektów ochrony zdrowia, przedszkoli, domów opieki społecznej i placówek opiekuńczo-wychowawczych;
7) budowa i utrzymywanie obiektów oraz urządzeń niezbędnych na potrzeby obronności państwa i ochrony granicy państwowej, a także do zapewnienia bezpieczeństwa publicznego, w tym budowa i utrzymywanie aresztów śledczych, zakładów karnych oraz zakładów dla nieletnich;
8) poszukiwanie, rozpoznawanie, wydobywanie i składowanie kopalin stanowiących własność Skarbu Państwa oraz węgla brunatnego wydobywanego metodą odkrywkową;
9) zakładanie i utrzymywanie cmentarzy;
9a) ustanawianie i ochrona miejsc pamięci narodowej;
9b) ochrona zagrożonych wyginięciem gatunków roślin i zwierząt lub siedlisk przyrody;
10) inne cele publiczne określone w odrębnych ustawach.
Organ II instancji podkreślił, iż nie sposób jest rozdzielić samej budowy elektrowni wiatrowej od jej funkcji, polegającej na przetwarzaniu energii mechanicznej w energię elektryczną i przesłanie jej poprzez sieci energii elektrycznej.
Ponadto organ administracji odnosząc się do zarzutów odwołania mówiących, że po realizacji inwestycji składający odwołanie będą mieli w znaczny
Sygnatura akt II SA/Wr 188/06
sposób ograniczone możliwości użytkowania ich nieruchomości oraz prowadzenia gospodarstwa i hodowli zwierzyny łownej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. uważa za bezzasadny. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 29 lipca 2004 r. w sprawie dopuszczalności norm hałasu w środowisku (Dz. U. Nr 178, poz. 1841) nie ustala dopuszczalnych norm hałasu na terenach o charakterze rolniczym bez funkcji mieszkalnictwa, które to tereny graniczą z projektowaną farmą elektrowni wiatrowych, a których to właścicielami są między innymi P. M. i A. S . Zgodnie z "Raportem o oddziaływaniu na środowisko" najbliższe tereny podlegające ochronie akustycznej znajdują się:
- w odległości około 700 metrów od projektowanej farmy w kierunku południowo – zachodnim i jest to zabudowa mieszkaniowa miejscowości P., oraz w kierunku południowo wschodnim i jest to zabudowa mieszkaniowa ul. S. w K. G .
- w odległości około 800 metrów od północnej granicy projektowanej farmy zlokalizowana jest zabudowa mieszkaniowa ulicy W. w K. G .
Przeprowadzona w ramach "Raportu o oddziaływaniu na środowisko" prognoza oddziaływania na środowisko projektowanej farmy elektrowni wiatrowych wykazała, że przedmiotowa farma nie będzie powodowała przekroczeń wartości dopuszczalnego hałasu na terenach podlegających ochronie akustycznej. Natomiast tereny rolnicze, pastwiska, łąki oraz inne użytki rolne nie podlegają ochronie akustycznej, w związku z powyższym standardy akustyczne na tych terenach nie będą przekroczone.
Tereny te będą mogły być dalej użytkowane tak jak dotychczas np jako pastwiska. Organ odwoławczy ponadto wskazał, że obliczenia rozprzestrzeniania się hałasu w otoczeniu projektowanej farmy elektrowni wiatrowych w miejscowości P. i na terenie K. G. przeprowadzone dla pory dziennej i nocnej wykazały, że farma nie będzie powodowała przekroczeń wartości dopuszczalnych równoważnego (poziomu hałasu w środowisku, w odniesieniu do wartości określonych rozporządzeniem Ministra Środowiska w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku.
Organ odwoławczy podał, iż odnośnie zarzutów L. D. co do nie rozpatrzenia jego i M. D. odwołania od decyzji (nr [...])
Sygnatura akt II SA/Wr 188/06
ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego na działce [...] obręb [...] w K. G., Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że decyzja z dnia [...]r. nr [...] Kolegium orzekało o umorzeniu postępowania odwoławczego nie uznając ich za strony postępowania, wobec tego odwołanie przez nich złożone nie podlegało rozpatrzeniu. Odnośnie zaś zarzutów, co do nie uznania ich przez organ I instancji za strony niniejszego postępowania, organ II instancji wyjaśnił, iż stosownie do art. 53 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz o postanowieniach i decyzji kończącej postępowanie strony zawiadamia się w drodze obwieszczenia, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. Inwestora oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości, na których będą lokalizowane inwestycje celu publicznego, zawiadamia się na piśmie.
Ponadto organ odwoławczy wskazał, że przy ustalaniu stron powyższego postępowania brał pod uwagę nie tylko własność działek przyległych do działki potencjalnego zainwestowania ale również pole oddziaływania elektrowni wiatrowych przy ich lokalizacji na działce nr [...], które zostało określone w znajdującym się w aktach administracyjnych sprawy "Raporcie o oddziaływaniu na środowisko projektowanej farmy elektrowni wiatrowych przy ul. L. w K. G.".
Na podstawie przesłanego w dniu [...]r. przez organ I instancji wypisu uproszczonego z rejestru gruntów, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. ustaliło, iż jedyna działka, której właścicielem jest któryś z panów D., a która znajduje się w zasięgu oddziaływania hałasu, który będzie emitowany przez urządzenia lokalizowanej elektrowni wiatrowej, jest to działka nr [...], obręb [...] w K. G . Działka ta jest własnością J. i L. D . W związku z tym organ odwoławczy uznał za stronę L. D. i w tym zakresie nie zgodził się z rozstrzygnięciem organu I instancji, odmawiając jednocześnie przymiotu strony M. D., co jest zgodne z tokiem postępowania tego organu.
Mając na uwadze powyższe, pismem z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło się do L. D. z informacja na temat tego rozstrzygnięcia, pouczając jednocześnie o przysługującym
Sygnatura akt II SA/Wr 188/06
mu prawie wglądu w akta sprawy oraz możliwość wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i zgłoszonych żądań to jest zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. L. D. z tego prawa nie skorzystał.
Odnośnie zarzutu niewyczerpującego zebrania całego materiału dowodowego, a także braku w zaskarżonej decyzji informacji na temat warunków obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji, co zdaniem L. D. jest niezgodne z art. 54 pkt 2 lit.c ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że sposób zapisywania ustaleń dotyczących sposobu zapisywania ustaleń w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia [...]r. w sprawie oznaczeń i nazewnictwa stosowanych w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz w decyzji o warunkach zabudowy.
Stosownie do § 2 pkt 6 tego rozporządzenia ustalenia dotyczące obsługi w zakresie komunikacji i infrastruktury technicznej zapisuje się w szczególności poprzez określenie sposobu zaopatrzenia w wodę, energię elektryczną i cieplną, środki łączności, odprowadzania ścieków i gospodarowania odpadami, a także określenie dostępu do drogi publicznej oraz wymaganej ilości miejsc parkingowych. Zgodnie ze wspomnianym "Raportem o oddziaływaniu inwestycji na środowisko" eksploatacja projektowanej farmy elektrowni wiatrowych nie wymaga poboru wody i nie będzie źródłem wyprowadzania ścieków do wód lub ziemi z uwagi na jej bezobsługowy reżim działania. Budowa i eksploatacja farmy elektrowni wiatrowych nie będzie źródłem powstania odpadów.
Pismem z dnia [...]r. D. G. upoważniona do reprezentowania inwestora poinformował, że przedmiotowe elektrownie wiatrowe nie będą wymagały do obsługi energii elektrycznej. Stąd w zaskarżonej decyzji, w tym zakresie, organ I instancji nie podał żadnych uwarunkowań. W zakresie dostępu do drogi publicznej zostanie wykonana droga wewnętrzna długości około 270 m, szerokości 4 m i obsługa komunikacyjna inwestycji będzie się odbywała tak jak zapisano w punkcie 3 decyzji, to jest drogą wewnętrzną z istniejącej drogi gminnej.
Zarządca tej drogi, Burmistrz Miasta K. G., działając na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, postanowieniem z dnia [...]r. uzgodnił pozytywnie
Sygnatura akt II SA/Wr 188/06
proponowaną lokalizację inwestycji celu publicznego dla wykonania trzech stalowych konstrukcji wraz z montażem turbin wiatrowych i wykonaniem drogi dojazdowej przy ul. L. w K. G., na działce nr [...], obręb [...]. Na podstawie powyższego zarzutu braku w zaskarżonej decyzji informacji na temat warunków obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji należy uznać za bezzasadny.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. odnosząc się do zarzutu niewyczerpującego zebrania materiału dowodowego całej sprawy, podało, że oceniając sposób prowadzenia postępowania przez organ I instancji w przedmiotowej sprawie oraz przedmiotową decyzję stwierdziło, że zarówno postępowanie jak i sama decyzja zostały wykonane zgodnie z przepisami prawa stąd również powyższy zarzut należało uznać za bezzasadny.
Od powyższej decyzji skarżący – A. S. i P. M. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wraz z wnioskiem o jej uchylenie w całości, zawieszenie wykonania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, wydanej przez organ I instancji, do czasu orzeczenia w sprawie oraz zwrot kosztów postępowania sądowego i obciążenie kosztami postępowania sądowego organ I instancji.
Skarżący wyjaśnili, że decyzja z dnia [...]r. (nr [...]) naruszyła przepis art. 2 pkt 5 , art. 4 ust. 2 pkt 1, art. 50 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Dodali, że organ I instancji wydał decyzję na wniosek inwestora, który nie obejmował zasilania turbin w energię elektryczną ani odbioru wytworzonej energii. Zakres wniosku jest wiążący dla organu wydającego decyzję.
Zdaniem skarżących, inwestycja objęta decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego nie jest inwestycją celu publicznego, czyli nie wyczerpuje zapisu art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Według skarżącego nie sposób jest przesłać energię elektryczną z turbin wiatrowych bez wybudowania sieci energetycznej, której budowy inwestor nie wnioskował, a tym samym nie można określić inwestycji polegającej na budowie turbin wiatrowych wraz z drogą wewnętrzna jako celu publicznego.
Sygnatura akt II SA/Wr 188/06
Skarżący ponadto zarzucili organowi naruszenie przepisu art. 54 pkt 2d wyżej wymienionej ustawy, z powodu braku właściwej ochrony uzasadnionego interesu osób trzecich – emisja hałasu powinna być ograniczona do granicy działki, hałas uniemożliwia skarżącemu budowę siedliska i prawidłowe zagospodarowanie posiadanej przez niego nieruchomości nr [...] i [...] obręb [...] w K. G., a to z kolei ogranicza sposób jej użytkowania i narusza prawo własności art. 140 łącznie z art. 144 Kodeksu cywilnego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. wniosło do Sądu odpowiedź na skargę wraz z wnioskiem o jej oddalenie, podtrzymując jednocześnie argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Stosownie do dyspozycji art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia na które służy zażalenie albo kończące postępowanie lub rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), a także na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego.
Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez
Sygnatura akt II SA/Wr 188/06
zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Z kolei art. 147 § 1 przywoływanej wyżej ustawy procesowej upoważnia Sąd, który uwzględnia skargę na uchwałę lub akt, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeśli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Biorąc pod uwagę powyższe kryteria sąd nie znalazł podstaw aby kwestionować legalność zaskarżonej decyzji i wobec tego obligowany był skargę oddalić.
Podstawowym zarzutem skarżących jest negowanie charakteru planowanej inwestycji. Organy rozstrzygające przyjęły bowiem, że planowana lokalizacja turbin wiatrowych jest lokalizacją celu publicznego w rozumieniu art. 50 i n. ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Przepis art. 50 ustawy reguluje sytuacje związane z lokowaniem inwestycji celu publicznego. Jest to drugi rodzaju decyzji, wydawanych w przypadku braku planu miejscowego, obok decyzji o warunkach zabudowy (uregulowanych w art. 59 i nast. ustawy). Porównanie zakresu stosowania przepisu odnoszącego się do decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego do zakresu stosowania regulacji o ustaleniu warunków zabudowy prowadzi do wniosku, że regułą jest w przypadku braku planu zagospodarowania przestrzennego wydawanie decyzji o warunkach zabudowy. Wydawanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego ma charakter wyjątkowy.
Przepis artykuł 50 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nawiązuje do brzmienia art. 4 przytaczanej ustawy, w związku z czym treść normy prawnej należy rekonstruować na podstawie treści obydwu przepisów. Regulacja ta rozstrzyga, że rozmieszczenie inwestycji celu publicznego następuje, co do zasady, w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. To plan miejscowy jest podstawowym instrumentem prawnym kształtowania przestrzeni. Lokalizacja inwestycji celu publicznego na jego podstawie, pozostaje w ścisłym związku z rezygnacją z koncepcji decyzji administracyjnej jako łącznika pomiędzy miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego a pozwoleniem na budowę.
Sygnatura akt II SA/Wr 188/06
Od 11.7.2003 r. pozwolenie na budowę można uzyskać bezpośrednio na podstawie planu miejscowego. Konsekwencją takiego unormowania jest uszczegółowienie i poszerzenie zakresu ustawowych wymogów odnoszących się do obydwu rodzajów aktów administracyjnych, stanowiących o możliwości zmiany sposobu zagospodarowania terenu, na którym plan nie obowiązuje. Dotyczy to również takiej zmiany, która wymaga dalszych działań administracji publicznej, wynikających z przepisów ustawy z 7.7.1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), a zatem obejmuje bezpośrednio procesy inwestycyjne. (por. Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz; pod red. Z.Niewiadomskiego), Warszawa 2005 r., s, 362 i n.)
Zgodnie z ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym aktami administracyjnymi wydawanymi do określenia sytuacji prawnej obszaru pozbawionego planu miejscowego są: decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (art. 50) oraz decyzja o warunkach zabudowy (art. 59). Użyta w art. 4 ust. 2 nazwa decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu stanowi pojęcie zbiorcze dla obydwu tych decyzji. Użycie tego pojęcia ma charakter zabiegu techniczno-legislacyjnego, nie stanowi zaś w żadnym razie podstawy do wyróżniania innego rodzaju decyzji. Dzięki temu zabiegowi stosowane w innych przepisach pojęcie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, pierwotnie określające akt administracyjny przewidziany w ustawie z 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, obecnie stanowi odniesienie do obydwu aktów administracyjnych, wprowadzonych przez ustawę o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Należy jednak podkreślić, że na podstawie przytaczanej ustawy wydaje się tylko dwie decyzje regulujące sytuację obszarów, na których nie ma planu miejscowego.
Skoro ustawodawca przewidział dwa rodzaje aktów administracyjnych, zamiast dotychczasowej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, stosowanych alternatywnie, w zależności od sytuacji prawnej zamierzenia inwestycyjnego, do rangi kluczowego urasta problem rozróżnienia pomiędzy dwoma rodzajami decyzji wydawanymi na podstawie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Na potrzeby lokalizacji niektórych inwestycji publicznych na obszarach, na których nie obowiązuje miejscowy plan
Sygnatura akt II SA/Wr 188/06
zagospodarowania przestrzennego oraz dla przeprowadzenia innych zmian zagospodarowania przestrzeni bezplanowych wydaje się odpowiednio decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz decyzję o warunkach zabudowy. Kryterium rozróżnienia konieczności wydania decyzji pierwszego rodzaju bądź drugiego opiera się na określeniu charakteru inwestycji zamierzonej wobec obszaru pozbawionego planu miejscowego.
Jeśli zamiar inwestycyjny stanowi inwestycję celu publicznego, wówczas wydawana jest decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Dla pozostałych inwestycji wydawana jest decyzja o warunkach zabudowy (zob. art. 4 ust. 2 ustawy).
Konieczność uzyskania decyzji do przeprowadzenia zamierzenia inwestycyjnego została przez ustawodawcę określona szeroko. Zgodnie z brzmieniem art. 59 wydania decyzji o warunkach zabudowy wymaga prawie każda zmiana sposobu zagospodarowania terenu, również taka, która nie wymagana jest pozwolenia na budowę, chyba że ma charakter jednorazowy, tymczasowy i trwa do jednego roku (a nawet w takim przypadku organ może nałożyć obowiązek uzyskania decyzji o warunkach zabudowy). Jeśli zaś chodzi o inwestycje mieszczące się w kategorii celu publicznego, to konieczność wydania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego nie obejmuje tak szerokiego kręgu przypadków. Ze sformułowania przepisu art. 50 ust. 2, który reguluje wyłączenia spod obowiązku uzyskania decyzji (dotyczące zarówno decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, jak i decyzji o warunkach zabudowy) wynika, że inwestor realizujący cel publiczny musi uzyskać decyzję o ustaleniu lokalizacji Inwestycji celu publicznego tylko wówczas, gdy jej przeprowadzenie wymaga robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Co więcej, roboty budowlane polegające na montażu, przebudowie i remoncie zostały w pewnych przypadkach wyłączone spod tego obowiązku. Tak więc wiele zmian w zagospodarowaniu terenu służących realizacji celów publicznych nie zostało objętych obowiązkiem uzyskiwania decyzji w ogóle, natomiast zmiany w zagospodarowaniu terenu związane z przeprowadzaniem innych zamierzeń, niż realizujących cel publiczny, zostały w zasadzie obięte obowiązkiem uzyskiwania decyzji o warunkach zabudowy. Ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego w drodze decyzji wymagać będzie zawsze inwestycja
Sygnatura akt II SA/Wr 188/06
polegająca na budowie lub rozbiórce obiektu budowlanego, często również inwestycja będąca remontem, montażem lub przebudową (por. Ustawa o planowaniu....s. 373 i n.).
Jak wynika z powyższego, regułą powinno być wydawanie decyzji o warunkach zabudowy. Wydawanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego stanowi wyjątek, którego nie wolno domniemywać. Przeciwnie, dla objęcia inwestycji zakresem stosowania przepisów dotyczących tej decyzji, należy udowodnić, że inwestycja ta spełnia wskazane przesłanki. Przesłanek tych nie wolno interpretować w sposób rozszerzający.
Przesłanki te wynikają ze sposobu określenia, czym jest w swej istocie inwestycja celu publicznego. Rozstrzygnięcie tej kwestii, pozwalające na rozróżnienie przypadków wydawania jednej albo drugiej decyzji, wymaga odniesienia do definicji legalnej zawartej w art. 2 pkt 5 ustawy. Przepis ten stanowi, że przez inwestycję celu publicznego należy rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i kraju ) stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Działalność podjęta w sferze całej wspólnoty państwowej lub samorządowej na rzecz wszystkich jej członków na równych prawach, przy użyciu środków rzeczowych i finansowych tych wspólnot, daje podstawę do zakwalifikowania gospodarowania w interesie publicznym.
Należy w tym związku zaznaczyć, że nie zawsze realizacja interesu społecznego bądź publicznego pozostaje w zgodzie z interesem jednostki, ponieważ oba te pojęcia mają charakter abstrakcyjny, a skonkretyzowanie ich następuje dopiero na tle indywidualnie określonych stanów faktycznych. Abstrakcyjne i szerokie rozumienie interesu publicznego może prowadzić do podważania praworządności. Jest to pojęcie mało precyzyjne, które może ulegać zmianom w zależności od ustroju społeczno-gospodarczego panującego w państwie. W państwach o ustroju niedemokratycznym pojęcie to może służyć do nadużycia zwierzchności państwa w stosunku do praw majątkowych obywatela. W państwie demokratycznym pojęcie to musi mieć sprecyzowany zakres. Jest to zadanie niezwykle trudne i dlatego ustawodawca wybrał rozwiązanie przyjęte w art. 6 u.g.n., określając cele publiczne, które służą realizacji interesów publicznych (.por. J.Szachułowicz,(w)
Sygnatura akt II SA/Wr 188/06
J.Szachułowicz, M.Krassowska, A.Łukaszewska, Gospodarka nieruchomościami. Przepisy i komentarz, Warszawa 1999 r., s. 22).
Pod pojęciem inwestycji kryją się wszelkie działania, obejmujące swym zasięgiem potrzeby gminne, powiatowe, wojewódzkie oraz krajowe, stanowiące realizację celów, które zostały wymienione w art. 6 ustawy o gospodarce
nieruchomościami. Zasadnym jest przyjęcie tezy, że będą to tylko zamierzenia bezpośrednio prowadzące do urzeczywistnienia tak określonego celu. Nie może tu wchodzić w grę inwestycja nie powiązana wprost z wprowadzeniem takiego celu w życie, np. inwestycja wyłącznie powiązana od strony technicznej z inwestycją główną (tzn. objętą zakresem "celu publicznego" określonego w art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami) lub związana z inwestycją główną wydatkowaniem środków publicznych tego samego rodzaju (np. gdy te same środki publiczne służą finansowaniu zamierzenia całościowego, wybiegającego poza zdefiniowane tu cele publiczne, obejmującego inwestycję główną, realizującą wprost cel publiczny, oraz inwestycję związaną z inwestycją główną). Co więcej, samo zaangażowanie środków publicznych nie jest tu rozstrzygające. Do uznania inwestycji za inwestycję celu publicznego nie wystarczy też funkcjonalne powiązanie jej z inwestycją realizującą cel publiczny wprost, tak że w rezultacie tworzyłyby pewną całość. Jedyną możliwością objęcia decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego inwestycji nie realizującej wprost celu publicznego, byłaby faktyczna niemożność przeprowadzenia bez niej inwestycji głównej (por. Ustawa o planowaniu....s. 374 i n.)
Należy podkreślić, że inwestycja taka musi mieć znaczenie lokalne bądź ponadlokalne, a zatem powinna realizować potrzeby wspólnoty tworzącej związek publicznoprawny. Będą to wspólnoty samorządowe na poziomie gminy, powiatu i województwa, a także społeczeństwo jako pewna całość zamieszkująca obszar państwa. Zawsze więc inwestycja celu publicznego nakierowana będzie na urzeczywistnienie interesu publicznego, istotnego dla zbiorowości, przynajmniej na poziomie lokalnym. Inwestor powołujący się na cel publiczny powinien być gotowy na udowodnienie, że jego realizacja nie stanowi tylko zaspokojenia interesu prywatnego (indywidualnego bądź grupowego).
Sygnatura akt II SA/Wr 188/06
Drugą kwestią, istotną dla przybliżenia pojęcia inwestycji celu publicznego, jest wskazanie listy celów publicznych, które decydują o zakwalifikowaniu danej inwestycji do tej kategorii. Stanowi ją, w sposób normatywny, powołany art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Interpretacja pojęcia celu publicznego w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami, które przeniesione zostaje także na regulację ustawy o
planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, prowadzi do wniosku, że mamy do czynienia z katalogiem zamkniętym. Oznacza to, że art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami zawiera listę celów publicznych, która nie może zostać poszerzona drogą wykładni. W katalogu tym znajdują się, co prawda, pewne "furtki" interpretacyjne, takie jak klauzula obronności państwa czy bezpieczeństwa publicznego, jednak muszą być one tłumaczone w sposób zawężający, opierając się na przepisach innych ustaw, zgodnie z ratio legis art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, którym jest stworzenie wyraźnie określonej liczby przypadków stosowania pojęcia "celu publicznego".
W duchu daleko posuniętej ostrożności należy interpretować również art. 6 pkt 10 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który odsyła do innych ustaw. Zgodnie z powyższą zasadą nie można uznać za "cel publiczny" dowolnego celu publicznego wskazanego w innej ustawie. Znajduje to potwierdzenie w orzecznictwie sądowym. Zdaniem NSA pojęcie celu publicznego nie jest dowolne i przy jego interpretacji nie można się odwoływać do potocznego, czy ogólnego jego znaczenia. Ustawodawca w art. 6 UGN ustalił katalog celów publicznych o charakterze konkretnym i zamkniętym, w tym sensie, że może celem publicznym być tylko cel expressis verbis wyrażony w art. 6 pkt 1 - 9 albo, zgodnie z art. 6 pkt 10, cel określony jako publiczny w innej ustawie, to nadto musi to być cel publiczny o przeznaczeniu wyraźnie powiązanym z przeznaczeniem celów określonych w art. 6, którymi są m.in. przeznaczenie nieruchomości publicznej na darowiznę i poznaczenie nieruchomości na wywłaszczenie (wyr. NSA z 10.10.2000 r., II SA/Ki 1010/2000, ONSA 4/2001, poz. 186).
W ten sposób ustawodawca, poprzez odniesienia systemowe (do funkcjonalnie powiązanej z problematyką zagospodarowania przestrzennego ustawy
Sygnatura akt II SA/Wr 188/06
o gospodarce nieruchomościami), definiuje pojęcie celu publicznego i stanowi o zakresie znaczeniowym sformułowania "inwestycja celu publicznego".
Przy spojrzeniu na decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego jak na wyjątek od zasady wydawania decyzji o warunkach zabudowy, łatwo można dostrzec zamysł ustawodawcy zmierzający do interpretowania w sposób zawężający katalogu sytuacji, w których może ona być wydawana. Skoro cele publiczne w rozumieniu ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ograniczają się
do celów wskazanych wprost w wymienionym przepisie (art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami) albo przepisy innej ustawy, która by wyraźnie nazywała jakąś sytuację celem publicznym na potrzeby tego artykułu lub na potrzeby regulacji prawnej gospodarki przestrzennej, to skatalogowany w ten sposób zakres inwestycji celu publicznego ma charakter zbioru wyjątków od zasady.
Decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, wydawana w ograniczonej liczbie sytuacji, służy wyszczególnionym celom publicznym, a zatem można uznać, że realizuje ona kwalifikowany interes publiczny. W rzeczy samej, dyspozycja art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami obejmuje kilka charakterystycznych grup problemów składających się na interes publiczny, niewątpliwie zaś nie wyczerpuje tego pojęcia.
Pojęcie celu publicznego obejmuje grupę spraw najpowszechniej spotykanych, służących zaspokajaniu bieżących potrzeb ludności i niezbędnych do funkcjonowania wspólnoty samorządowej, i chodzi tu o niektóre zadania własne w rozumieniu ustaw samorządowych (ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o samorządzie powiatowym i ustawy o samorządzie województwa), w tym o takie, które są zadaniami o charakterze użyteczności publicznej. Wśród wymienionych enumeratywnie celów publicznych znalazło się utrzymywanie i budowa ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń (art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Celami tymi będą inwestycje liniowe związane z przesyłaniem energii, trakcje sieci elektrycznej, urządzenia pomiarowe itp. Natomiast przyłącza do tego typu przewodów i sieci, jako służące już tylko konkretnemu interesowi prywatnemu, nie będą tu wchodziły w grę. Gdyby stanowiły one cel publiczny w rozumieniu ustawy, nie
Sygnatura akt II SA/Wr 188/06
wymagałyby wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, ponieważ nie wymagają pozwolenia na budowę (art. 50 ust. 2 pkt 2 ustawy w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 20 Prawa budowlanego). Skoro go jednak nie stanowią, konieczność wydania dla nich decyzji o warunkach zabudowy należy rozpatrywać z punktu widzenia zmiany zagospodarowania terenu lub użytkowania obiektu. Inwestycje służące tym celom nie wymagają wyłączności działania podmiotów publicznych (por. art. 2 i art. 3 w zw. z art. 1 ust. 2 ustawy z 20 grudnia1996 r. o gospodarce komunalnej - Dz.U. z 1997 r, Nr 9, poz. 43 ze zm.).
W konkluzji tych ogólnych rozważań o lokalizacji inwestycji celu publicznego , należy zwrócić uwagę, że pojęcie inwestycji celu publicznego jest w swej istocie oparte na kryterium przedmiotowym, nie zaś podmiotowym czy funkcjonalnym. Oznacza to, że inwestycję tego typu stanowi każde działanie o zasięgu lokalnym i ponadlokalnym, które realizuje cele publiczne, bez względu na to, czy inwestorem jest podmiot prywatny czy publiczny Nie ma tu również znaczenia zaangażowanie środków publicznych. Inwestycja celu publicznego może być finansowana równie dobrze w całości ze środków prywatnych, jak i publicznych, o ile tylko realizuje cele z art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jeżeli realizuje cele spoza tego katalogu, to nawet przy wyłącznym udziale środków publicznych nie będzie inwestycją celu publicznego w rozumieniu ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i przy braku na obszarze jej realizacji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wydawana będzie decyzja o warunkach zabudowy.
Z powyższego wynika, że na gruncie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym potoczne rozumienie, a także rozumienie przyjęte w niektórych innych aktach prawnych pojęcia "publiczny" i "prywatny" zacierają się (np. zob. ustawę z 26.11.1998 r. o finansach publicznych, t.j. Dz.U. z 2003 r., Nr 15, poz. 148 ze zm.). Pojęcie interesu publicznego nie jest nawet jednoznaczne w granicach samej ustawy o gospodarce nieruchomościami (por. J.Szachułowicz op. cit., , s.24 i nast.) .
Przechodząc do szczegółowej analizy celu publicznego polegającego na budowie i utrzymywaniu ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej a także innych obiektów i
Sygnatura akt II SA/Wr 188/06
urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów (art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami to należy przyjąć, iż w istocie rzeczy chodzi o wyróżnienie dwóch sytuacji faktycznych. Pierwszą z nich jest budowa i utrzymywaniu ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektryczne, czyli budowa i utrzymanie szeroko rozumianej infrastruktury o charakterze liniowym. W jej skład będą wchodzić zarówno same linie przesyłowe energii elektrycznej ale również np. stacje transformatorowe, jako urządzenia niezbędne do prawidłowego funkcjonowania linii przesyłowych (por. J.Szachułowicz op. cit., , s. 39 i nast.).
Druga natomiast sytuacja dotyczy budowy i utrzymania innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów. Przedmiotowa inwestycja polegająca na budowie trzech turbin wiatrowych mogłaby być uznana za budowę innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów. Ustawodawca bowiem nie określa bliżej jakie to urządzenia należy uznać za niezbędne do korzystania służące z przewodów przesyłowych energii elektrycznej.
Sąd nie podziela w tym zakresie poglądu skarżących, jakoby nie można określić inwestycji polegającej na budowie turbin wiatrowych (bez sieci energetycznej) wraz z drogą wewnętrzną, jako celu publicznego, gdyż nie sposób jest przesłać energii elektrycznej z turbin wiatrowych bez wybudowania sieci energetycznej, której budowy inwestor nie wnioskował, podtrzymując swoje zdanie, że elektrownie wiatrowe są obiektami budowlanymi zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. b w związku z art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane), w których energia wiatru przetwarzana jest w energię mechaniczną do generatora i wyposażone są one w urządzenia, w których energia mechaniczna przetwarzana jest w energię elektryczną i z urządzeń tych poprzez przewody sieci elektrycznej przesyłane dalej, co wyczerpuje zdaniem Sądu, zapis przepisu art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który stanowi, iż celem publicznym w rozumieniu ustawy jest: budowa i utrzymanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń.
Należy przy tym podkreślić. Iż ustawodawca nie wskazał bliżej co należy rozumieć pod określeniem "inne obiekty i urządzenia". Pomocą w interpretacji tych
Sygnatura akt II SA/Wr 188/06
zwrotów może mogą nam posłużyć przepisy ustawy – Prawo budowlane. Zgodnie z przepisem art. 3 tej ustawy (w brzmieniu obowiązującym od 26 września, ilekroć w ustawie jest mowa o:
1) obiekcie budowlanym - należy przez to rozumieć:
a) budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi,
b) budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami,
c) obiekt małej architektury;
2) budynku - należy przez to rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach;
3) budowli - należy przez to rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: lotniska, drogi, linie kolejowe, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne,
zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych i innych urządzeń) ;
6) budowie - należy przez to rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego;
9) urządzeniach budowlanych - należy przez to rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki;
Z przedstawionych wyżej uregulowań Prawa budowlanego wynika, iż przedmiotowe elektrownie wiatrowe zaliczają się niewątpliwie do obiektów budowlanych w rozumieniu przytaczanego przepisu art. 3 Prawa budowlanego.
Sygnatura akt II SA/Wr 188/06
W zależności od swej konstrukcji będą one albo budynkami, albo budowlami. Należy zwrócić uwagę, że po nowelizacji Prawa budowlanego, która nastąpiła z dniem 26 września 2005 r. przy definiowaniu pojęcia budowli definicji budowli expressis verbis wyróżniono elektrownie wiatrowe. Prezentowana wyżej wykładnia omawianych przepisów nie może być uznana za wykładnię rozszerzająca, która co do zasady przy uregulowaniach wyjątkowych, z jakim mamy do czynienia w analizowanej sprawie, nie powinna mieć miejsca. Niemniej jednak należy zwrócić uwagę, że restryktywna wykładnia tego pojęcia powinna mieć miejsce w przypadkach uregulowanych w ustawie o gospodarce nieruchomościami, gdzie owe cele publiczne stanowią kryterium podjęcia określonych działań ograniczających prawo własności (np. wywłaszczenia - por. art. 112 ugn, podziału nieruchomości – por. art. 97 ust. 3 ugn, prawa pierwokupu-art. 109 ugn).
Określenie celów publicznych w ustawie służy ograniczeniu władzy administracji publicznej, której przysługują uprawnienia i obowiązki do ich realizacji, aby zapobiec działaniom opartym na swobodnym uznaniu pojęcia "celu publicznego", a w szczególności, czy w danych okolicznościach istotnie występuje cel publiczny. Takie wątpliwości występowały w poprzednim stanie prawnym; w art. 46 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości bowiem sformułowano w 4 punktach cele służące do uzasadnienia wywłaszczenia, a ponadto rozszerzono ich zakres przez zapis dopuszczający wywłaszczenie na inne oczywiste cele publiczne. Ustawowe ich określenie służy skutecznej ochronie interesów majątkowych obywateli i sprzyja umocnieniu praworządności. W art. 6 u.g.n. występuje pozytywne określenie gospodarowania nieruchomościami na cele publiczne. Określenie działań, które nie mogłyby służyć omawianym celom, byłoby określeniem negatywnym. Takie ujęcie konstrukcyjnoprawne wskazuje także na obowiązek działania w zakresie realizacji celów publicznych.
Zastosowanie zasad i trybu przewidzianego dla lokalizacji inwestycji celu publicznego zależy głównie od tego, czy zamierzenie inwestycyjne wymagające uzyskania w tym względzie stosownej decyzji, posiada "pierwiastek" publiczny, to znaczy czy będzie ono przeznaczone do użytku publicznego.
Sygnatura akt II SA/Wr 188/06
W literaturze wskazuje się, że kategoria celu publicznego, o której stanowi się w przepisie art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami objęta jest w zasadzie przepisami ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1504 ze zm.- por. M.Gdesz, Cele publiczne w gospodarce nieruchomościami, Zielona Góra 2002 r., s.26).
Stosownie do przepisu art. 9a ust. 4 ustawy - Prawo energetyczne przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją energii elektrycznej, do którego sieci są przyłączone odnawialne źródła energii, jest obowiązane do odbioru całej ilości energii elektrycznej wytworzonej w tych źródłach, objętej zgłoszonymi do tego przedsiębiorstwa przez wytwórcę tej energii umowami sprzedaży.
Zaś przepis § 11 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 19 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowego zakresu obowiązków uzyskania i przedstawienia do umorzenia świadectw pochodzenia, uiszczania opłaty zastępczej oraz zakupu energii elektrycznej i ciepła wytworzonych w odnawialnych źródłach energii mówi, że obowiązek zakupu energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii, uzyskuje się za spełniony, gdy sprzedawca z urzędu zakupił całą oferowaną mu ilość energii elektrycznej wytworzonej w odnawialnych źródłach energii, przyłączonych do sieci elektroenergetycznej, znajdującej się w obszarze działania sprzedawcy.
Zgodnie z przepisem art. 9 c ust. 10 cytowanej ustawy, operator systemu elektroenergetycznego, w obszarze swojego działania jest obowiązany zapewnić wszystkim podmiotom pierwszeństwo w świadczeniu usług przesyłowych energii elektrycznej wytworzonej w odnawialnych źródłach energii oraz w skojarzeniu z wytwarzaniem ciepła, z zachowaniem niezawodności i bezpieczeństwa krajowego systemu elektroenergetycznego.
Odnawialne źródło energii to zaś, zgodnie z art. 3 pkt 20 powołanej powyżej ustawy, źródło wykorzystujące w procesie przetwarzania energię wiatru, promieniowania słonecznego, geotermalną, falę prądów i pływów morskich, spadku rzek oraz energię pozyskiwaną z biomasy, biogazu wysypiskowego oraz biogazu powstałego w procesach odprowadzania lub oczyszczania ścieków albo rozkładu składowanych szczątek roślinnych i zwierzęcych.
Sygnatura akt II SA/Wr 188/06
Z powyższego wynika, że energia elektryczna jaka będzie wytwarzana za pomocą będących przedmiotem skarżonej decyzji turbin wiatrowych, po jej podłączeniu do sieci elektroenergetycznej, będzie musiała zostać zakupiona przez przedsiębiorstwo energetyczne, co oznacza, że energia ta będzie dostępna powszechnie, potwierdza to zdaniem składu orzekającego, iż inwestycja ta jest celem publicznym.
Odnośnie zarzutów skargi zaznaczenia wymaga, iż zgodnie z przepisem art. 50 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie wymagają wydania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego roboty budowlane niewymagające pozwolenia na budowę, a stosownie do art. 29 ust. 1 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, budowa przyłączy elektroenergetycznych nie wymaga pozwolenia na budowę, uznać należy że w niniejszej sprawie inwestor nie miał obowiązku występowania o ustalenie lokalizacji inwestycji dla sieci elektroenergetycznej, którą będzie przesyłana energia elektryczna wytworzona przez turbiny wiatrowe.
Zdaniem Sądu, przedmiotowa inwestycja polegająca na budowie turbin wiatrowych jest inwestycją celu publicznego, albowiem nie można rozdzielić samej budowy elektrowni wiatrowej od jej funkcji, polegającej na przetwarzaniu energii mechanicznej w energię elektryczną i przesłanie jej poprzez sieci energii elektrycznej.
Sąd odnosząc się do zarzutu skargi, iż decyzja organu administracji narusza przepis art. 54 pkt 2 d powołanej ustawy poprzez brak właściwej ochrony uzasadnionego interesu osób trzecich, gdyż emisja hałasu, zdaniem skarżących, powinna być ograniczona do granicy działki, ponieważ hałas uniemożliwia im budowę siedliska i prawidłowego zagospodarowania posiadanej nieruchomości, a to z kolei ogranicza sposób jej użytkowania i narusza prawo własności oraz art. 140 i 144 Kodeksu Cywilnego, Sąd podkreśla, że pismem z dnia [...]r. pełnomocnik inwestora Pracownia Projektowa C, zawnioskowała o prowadzenie niniejszego postępowania w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie elektrowni wiatrowej – trzech turbin wiatrowych na działkach, obręb [...] oraz wykonanie drogi wewnętrznej długości 270 m i szerokości 4 m, w rejonie ulicy L. w K. G. na podstawie uprzednio
Sygnatura akt II SA/Wr 188/06
obowiązujących przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska to jest z uwzględnieniem postępowania w sprawie oceny oddziaływania wymienionej inwestycji na środowisko stosownie do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 29 lipca 2004 r. w sprawie dopuszczalnych norm hałasu w środowisku (Dz. U. Nr 178, poz. 1841) nie ustala dopuszczalnych norm hałasu na terenach o charakterze rolniczym bez funkcji mieszkalnictwa, które to tereny graniczą z projektowaną farmą elektrowni wiatrowych, a których to właścicielami są między innymi A. S. i P. M .
Zgodnie z "Raportem o oddziaływaniu na środowisko" najbliższe tereny podlegające ochronie akustycznej znajdują się:
- w odległości około 700 metrów od projektowanej farmy w kierunku południowo – zachodnim i jest to zabudowa mieszkaniowa miejscowości P., oraz w kierunku południowo wschodnim i jest to zabudowa mieszkaniowa ul. S. w K. G .
- w odległości około 800 metrów od północnej granicy projektowanej farmy zlokalizowana jest zabudowa mieszkaniowa ulicy W. w K. G .
Przeprowadzona w ramach "Raportu o oddziaływaniu na środowisko" prognoza oddziaływania na środowisko projektowanej farmy elektrowni wiatrowych wykazała, że przedmiotowa farma nie będzie powodowała przekroczeń wartości dopuszczalnego hałasu na terenach podlegających ochronie akustycznej. Natomiast tereny rolnicze, pastwiska, łąki oraz inne użytki rolne nie podlegają ochronie akustycznej, w związku z powyższym standardy akustyczne na tych terenach nie będą przekroczone.
W wyniku przeprowadzonej prognozy oddziaływania na środowisko projektowanej farmy elektrowni wiatrowych, stwierdzono, że przedmiotowa farma nie będzie powodowała przekroczeń wartości dopuszczalnego hałasu na terenach podlegających ochronie akustycznej. Zaznaczenia także wymaga, że obliczenia rozprzestrzeniania się hałasu w otoczeniu projektowanej farmy elektrowni wiatrowych w miejscowości P. i na terenie K. G. przeprowadzone dla pory nocnej i dziennej wykazały, że farma nie będzie powodowała przekroczeń wartości dopuszczalnych równoważnego poziomu hałasu w środowisku, w odniesieniu do wartości określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 29 lipca 2004 r.
Sygnatura akt II SA/Wr 188/06
Wobec powyższego tereny wymienione w skardze, będą więc mogły być dalej użytkowane tak jak dotychczas.
Wskazać ponadto można, iż decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego jest pierwszym etapem w procesie inwestycyjnym, nie można więc twierdzić, że narusza prawo własności, gdyż nie daje uprawnień do rozpoczęcia budowy, więc nie powoduje działań mogących w jakikolwiek sposób ograniczyć sposób użytkowania działek sąsiednich bądź zakłócających korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad wszelką miarę wynikającą ze społeczno - gospodarczego przeznaczenie nieruchomości i stosunków miejscowych (art. 144 Kodeks cywilny).
W tym stanie rzeczy stwierdzić trzeba, iż kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie wykazała, aby decyzja ta naruszała obowiązujące przepisy prawa i to w stopniu wymagającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
Podkreślić ponownie należy, iż sąd administracyjny jest właściwy jedynie do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i nie ma prawa oceniania jej pod innymi względami.
Nie ma też prawa do oceniania słuszności obowiązujących przepisów i przyjętych w nich rozwiązań prawnych. Dlatego też stwierdzając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z obowiązującym prawem, nie ma możliwości poddawania jej ocenie pod kątem słuszności, czy sprawiedliwości społecznej.
W tej sytuacji zgodnie z art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.