II SA/Wr 187/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2006-05-30
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanekominynadzór budowlanydecyzjaumorzenie postępowaniastan technicznyochrona środowiskabezpieczeństwo budowlanewsawrocław

WSA we Wrocławiu uchylił decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie budowy komina, uznając, że organy błędnie zinterpretowały przepisy i nie rozpoznały sprawy zgodnie z żądaniem skarżącego.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie budowy komina. Skarżący domagał się nakazania rozbiórki komina ze względu na jego zły stan techniczny i zanieczyszczanie środowiska. Organy administracji umorzyły postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. WSA uchylił te decyzje, stwierdzając, że organy błędnie zinterpretowały przepisy i nie rozpoznały sprawy zgodnie z żądaniem skarżącego, które powinno być rozpatrzone na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1994 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę A. G. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania w sprawie wybudowania komina. Skarżący domagał się nakazania rozbiórki komina, wskazując na jego zły stan techniczny zagrażający bezpieczeństwu i zdrowiu ludzi oraz na zanieczyszczanie środowiska. Organy administracji umorzyły postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. nie wymagały pozwolenia na budowę komina i nie nakładały obowiązku archiwizacji dokumentacji. WSA uznał, że organy błędnie zinterpretowały przepisy i nie rozpoznały sprawy zgodnie z żądaniem skarżącego, które powinno być rozpatrzone na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1994 r., w szczególności przepisów dotyczących utrzymania obiektów budowlanych i możliwości nakazania ich rozbiórki lub zakazu użytkowania. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazanych przez sąd wytycznych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organy błędnie umorzyły postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe. Powinny rozpoznać sprawę zgodnie z żądaniem skarżącego na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1994 r.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że żądanie skarżącego wyznaczyło granice sprawy, a organy powinny były rozpatrzyć kwestię stanu technicznego komina i jego eksploatacji w oparciu o przepisy Prawa budowlanego z 1994 r., a nie przepisy z 1974 r., które nie przewidywały takich regulacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (25)

Główne

Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 61 § 1

k.p.a.

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

Pomocnicze

k.p.a. art. 61 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 61 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 105 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 89 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.b. art. 3 § 9

Ustawa - Prawo budowlane

u.p.b. art. 61 § 1

Ustawa - Prawo budowlane

u.p.b. art. 67 § 1

Ustawa - Prawo budowlane

u.p.b. art. 81 § 1

Ustawa - Prawo budowlane

u.p.b. art. 63

Ustawa - Prawo budowlane

u.p.b. art. 66 § 2

Ustawa - Prawo budowlane

u.p.b. art. 89 § 2

Ustawa - Prawo budowlane

u.p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

u.p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.ś. art. 3

Ustawa o ochronie środowiska

rozp. MGTiOŚ art. 44 § 1

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska

rozp. MGPiB art. 140

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy błędnie umorzyły postępowanie, zamiast rozpoznać sprawę zgodnie z żądaniem skarżącego. Niewłaściwe zastosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. zamiast przepisów z 1994 r. Naruszenie zasady prawdy obiektywnej i prawa do informacji procesowej.

Godne uwagi sformułowania

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, [...] lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organu ustaliły brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Treść zgłoszonego żądania wyznacza stosowną normę prawa materialnego lub normę prawa procesowego, która ma znaczenie dla ustalenia zakresu podmiotowego i przedmiotowego postępowania, gdy zaś organ administracji związany jest tym żądaniem, gdyż to tylko i wyłącznie strona żądająca wszczęcia postępowania określa przedmiot tego żądania.

Skład orzekający

Julia Szczygielska

sprawozdawca

Mieczysław Górkiewicz

przewodniczący

Olga Białek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wszczynania i prowadzenia postępowań administracyjnych na żądanie strony, zasady prawdy obiektywnej oraz stosowania przepisów Prawa budowlanego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy komina i zastosowania przepisów Prawa budowlanego z różnych okresów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe określenie przedmiotu postępowania administracyjnego i stosowanie właściwych przepisów, nawet jeśli dotyczy to starszych obiektów budowlanych. Pokazuje też, jak sąd administracyjny może skorygować błędy organów administracji.

Sąd administracyjny: Organy nie mogą umarzać spraw, gdy strona żąda konkretnego działania!

Dane finansowe

WPS: 755 PLN

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 187/05 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2006-05-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-03-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Julia Szczygielska /sprawozdawca/
Mieczysław Górkiewicz /przewodniczący/
Olga Białek
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1370/06 - Wyrok NSA z 2007-10-12
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
*Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 61 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędzia NSA Julia Szczygielska /sprawozdawca/ Asesor WSA Olga Białek Protokolant: aplik. prok. Kamila Ledwołk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2006 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 31 stycznia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wybudowania komina na działce nr 340 przy ul. Ś. 12 w S. I. uchyla zaskarżona decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; III. zasądza od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz skarżącego kwotę 755,00 zł /siedemset pięćdziesiąt pięć złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 31 stycznia 2005 r. Nr [...], podjętą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. z dnia 30 listopada 2004 r. Nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie wybudowania w lipcu 1984 r. przez A. M. na działce nr 340 przy ul. Ś. 12 w S., gm. Ś. K. – komina.
W uzasadnieniu tejże decyzji wskazano, iż w toku postępowania organ I instancji przeprowadził oględziny przedmiotowej nieruchomości. Z protokołu tych oględzin wynika, iż istniejący komin wystaje ponad dach na wysokość 1,4m. Rura stalowa została zamieniona na komin murowany. Komin jest przymocowany do budynku trzema obejmami. Komin posiada 3 poziome mikrorysy. W trakcie przeprowadzenia oględzin piec centralnego ogrzewania nieczynny ze względu na brak pompki. W toku prowadzonego postępowania A. M. złożył oświadczenie, iż przedmiotowy komin związany jest z budynkiem, który poprzednio używany był jako kuźnia. Komin ten w roku 1984 został "podwyższony" do obecnej wysokości. W tym czasie kuźnię zaczęto użytkować jako kuchnię. Zamiar wykonania robót został zgłoszony do Urzędu Gminy. W sprawie złożyli oświadczenia również U. i Z. P., zgodnie z którym "dym z komina zadymia wspólne podwórko".
Natomiast A. G. poinformował organy nadzoru budowlanego, iż komin zagraża katastrofą budowlaną. Do akt sprawy dołączona została opinia z wyników przeprowadzonych oględzin - ekspertyzy urządzeń grzewczo-kominowych, sporządzona przez Mistrza Kominiarskiego, zgodnie z którą kocioł c.o. na paliwo stałe w pomieszczeniu kuchni jest podłączony prawidłowo, a pomieszczenie posiada sprawną wentylację grawitacyjną.
Organ l instancji przyjął, iż budowa została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r. Przyjęto również, iż komin jest związany z budynkiem i piecem centralnego ogrzewania, czyli stosownie do przepisu art. 3 pkt 9 ustawy - Prawo budowlane jest urządzeniem technicznym związanym z obiektem budowlanym i zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z przeznaczeniem. Organ I instancji wskazał ponadto na zastosowanie przepisów ustawy – Prawo budowlane z 24 października 1974 r. oraz przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego, obowiązujące w chwili realizacji przedmiotowego komina - nie przewidywały obowiązku uzyskania pozwolenia na jego budowę. Na podstawie powyższych ustaleń oraz dowodu z opinii kominiarskiej z dnia 1 sierpnia 2003 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. decyzją Nr [...] z dnia 20 kwietnia 2004 r. umorzył postępowanie w przedmiotowej sprawie.
Rozstrzygnięcie powyższe w wyniku jego oprotestowania przez A. G. zostało decyzją D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia 16 czerwca 2004 r. uchylone w całości, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji. W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego wskazano na konieczność dokładnego ustalenia czasu realizacji przedmiotowego komina oraz wyjaśnienia wynikające z oświadczeń stron rozbieżności zarówno co do w/w kwestii jak i zakresu wykonanych robót.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy organ I instancji ustalił, że postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe z uwagi na fakt, iż przepisy ustawy - Prawo budowlane z 1974 r., które mają zastosowanie w niniejszej sprawie nie przewidywały obowiązku właściciela obiektu budowlanego archiwizowania dokumentacji związanej z realizacją obiektu, jak to obecnie określa art. 63 Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. Wobec powyższego nie jest możliwe ustalenie, że inwestor nie posiadał stosownego pozwolenia. Wskazano również na zapis ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. i przepis wykonawczy do tej ustawy, tj. rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego § 44 ust. 1, które nie uwzględniają w kategorii obiektów i urządzeń - komina jako wymagającego uzyskania pozwolenia na budowę.
W związku z powyższymi ustaleniami decyzją Nr [...] z dnia 30 listopada 2004 r. organ I instancji umorzył postępowanie w sprawie.
Na podstawie tak zgromadzonego w sprawie materiału organ odwoławczy stwierdził, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada prawdy obiektywnej nakłada na organ administracyjny obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. W trakcie przedmiotowego postępowania ustalono, że stało się ono zdaniem organu bezprzedmiotowe. Za podstawę powyższego twierdzenia przyjęto fakt, iż przepisy ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. i przepis wykonawczy do tej ustawy tj. rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego - § 44 ust. 1 mające zastosowanie w przedmiotowej sprawie nie uwzględniają w kategorii obiektów i urządzeń - komina jako wymagającego uzyskania pozwolenia na budowę. Nadto przepisy ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. nie przewidywały obowiązku właściciela obiektu budowlanego archiwizowania dokumentacji związanej z realizacją obiektu, jak to określa obecnie art. 63 Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r. Wobec powyższego nie jest możliwe ustalenie, że inwestor z całą pewnością nie posiadał stosownego pozwolenia.
Ponadto organ odwoławczy wskazał, że jakkolwiek postępowanie w sprawie samowolnej realizacji obiektu stało się bezprzedmiotowe, to stan techniczny przedmiotowego komina i powodowane przez niego uciążliwości będą weryfikowane przez organ I instancji w toku odrębnego postępowania mającego oparcie w przepisach rozdziału 6 ustawy - Prawo budowlane. Zgodnie z przepisami zawartymi w tym rozdziale obiekty budowlane winny być utrzymywane zgodnie z przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywane w należytym stanie technicznym. Za właściwe utrzymanie obiektów budowlanych ustawa uznaje ich użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywanie w należytym stanie technicznym i estetycznym. Przez "należyty stan techniczny" należy rozumieć stan pełnej sprawności obiektu budowlanego lub jego części, nie posiadającego jakichkolwiek uszkodzeń, zwłaszcza takich, które mogą powodować niebezpieczeństwo przy użytkowaniu obiektu lub jego części. W celu skorygowania stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie utrzymania obiektów budowlanych, w zależności od ustalonych potrzeb, organ nadzoru budowlanego może nakazać wykonanie stosownych robót budowlanych, mających na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu, wyposażenie obiektu w urządzenia techniczne, dokonanie okresowej kontroli lub rozbiórkę obiektu. Obowiązki w tym zakresie spoczywają na właścicielu lub zarządcy obiektu budowlanego.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniósł A. G.
Zarzucając jej naruszenie prawa, tj. art. 7, art. 10 § 1, art. 12 k.p.a. polegającą na naruszeniu prawa do otrzymania decyzji w rozsądnym terminie nakazującej rozbiórkę komina z uwagi na stan techniczny wskazanego obiektu, który zagraża bezpieczeństwu zdrowia ludzi oraz z uwagi na jego eksploatację zanieczyszczającą środowisko - zgodnie z wnioskiem z dnia 10 marca 2003r., skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Skarżący podkreślił, iż w części wstępnej w/w wniosku z dnia 10 marca 2003r. domagał się na podstawie art. 28 kpa, art. 61 § 1, art. 67 pkt 1 i art. 81 pkt 1 ppkt 2 Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r. oraz art. 3 Prawa o ochronie środowiska z dnia 27 kwietnia 2001 r. wydania konkretnej decyzji, której zakres wskazano. Powołał się również na § 140 i n. rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r.
Skarżący wyjaśnił, iż w przedmiotowym wniosku nie powoływał się na Prawo budowlane z 1974 r. Opisywał natomiast fakty i negatywne następstwa dla zdrowia i zagrożenia z powodu fatalnego stanu technicznego komina, które grożą katastrofą budowlaną, oraz z uwagi na emisję dymu zanieczyszczającego środowisko, przekraczające przyjęte standardy. W toku postępowania strona składała nadto wnioski o powołanie biegłych, wizję lokalną, przeprowadzenie eksperymentu i rozprawy administracyjnej oraz dopuszczenie jako dowodu w sprawie kasetę na okoliczność nadmiernej emisji gazów z komina, które skierowane są poniżej dachu budynku gospodarczego i unoszą się wprost w okna lokalu skarżącego. We wszystkich pismach strona podkreślała i udowadniała, że przedmiotowy komin nie jest związany z budynkiem mieszkalnym, lecz stojącym nieopodal w bezpośredniej odległości od okien skarżącego budynkiem gospodarczym. Starano się również w ten sposób wykazać, że istnieje możliwość zainstalowania ogrzewania w tym lokalu mieszkalnym w inny sposób, który pozwoliłby wyeliminować zagrożenia i zatrucia środowiska.
Skarżący zarzucał, że opinia kominiarska z dnia 23 września 2003 r. jest wadliwa, a jej stwierdzenia w punkcie 2 są lakoniczne i sprzeczne z stanem faktycznym. Nie wynika z niej by jej autor dokonał odbioru remontu komina poprzez sprawdzenie projektu budowlanego. Nie uwzględnia również tego, czy zostały zachowane wymogi z przepisów przeciwpożarowych.
A. G. podniósł w konkluzji, iż organ odwoławczy nie skorygował błędnej decyzji organu I instancji, naruszając zasadę prawdy obiektywnej wskazaną w art. 7 kpa. W zaskarżonej decyzji nie odniesiono się również do wniosku z dnia 10 marca 2003 r., późniejszych pism strony, jak i odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej.
Naruszenie art. 12 kpa polega natomiast na tym, że organ administracji po dwóch latach nie rozstrzygnął sprawy a sztucznie problem przekazał do następnego postępowania, co jeszcze bardziej wydłuży czas prowadzenia niniejszej sprawy.
W odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.
Działając zatem w granicach kompetencji wynikających z art.1 & 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. 153, poz.1269/ w związku z art.3 & 2 pkt.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/, Wojewódzki Sąd Administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art.145 lub art.151 w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi .
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji narusza przepisy prawa w zakresie wskazanym w art. 145 & 1 pkt.1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/, co powoduje, iż decyzje te podlegają usunięciu z obrotu prawnego.
Podstawową kwestią w niniejszej sprawie jest udzielenie odpowiedzi, czy organ pierwszej instancji miał podstawę do wydania decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie opisanego wyżej komina.
Wskazać należy, że celem postępowania administracyjnego jest załatwienie sprawy przez wydanie decyzji rozstrzygającej ją co do istoty. Jeżeli ten zasadniczy cel nie może być jednak osiągnięty z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania, organ administracji wydaje wówczas decyzję o umorzeniu postępowania / art.105 & 1 k.p.a./.
Jednakże z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organu ustaliły brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.
Istotnym również przepisem w niniejszej sprawie jest art.61 & 1 k.p.a., zgodnie z którym, postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.
Datą zaś wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej / art.61 & 3 k.p.a./.
W świetle postanowień w/w art.61 k.p.a. przyjąć należy, że w sytuacji wszczęcia postępowania na żądanie strony, rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania, określa treść zgłoszonego żądania. Żądanie to wyznacza stosowną normę prawa materialnego lub normę prawa procesowego, która ma znaczenie dla ustalenia zakresu podmiotowego i przedmiotowego postępowania, gdy zaś organ administracji związany jest tym żądaniem, gdyż to tylko i wyłącznie strona żądająca wszczęcia postępowania określa przedmiot tego żądania
Gdy zaś organ ma wątpliwości co do tego, jaki jest przedmiot żądania, winien wówczas zwrócić się do strony o wyjaśnienie, sprecyzowanie złożonego żądania .
Odnosząc powyższe ustalenia do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić należy, że niewątpliwe jest, iż postępowanie w niniejszej sprawie, wszczęte zostało na żądanie skarżącego pismem z dnia 10 marca 2003r., które wpłynęło do organu 9 kwietnia 2003r.
Skarżący w piśmie tym, powołując się m. innymi na przepis art.61 & 1 i art.67 pkt.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /Dz.U. Nr 89, poz.414 ze zm./, zwrócił się do organu o wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę komina posadowionego przy budynku gospodarczym na działce nr 340 w S., podnosząc , iż stan techniczny tego obiektu zagraża bezpieczeństwu i zdrowiu ludzi, gdy nadto zagrożenie to spowodowane jest także zanieczyszczeniem środowiska wskutek jego eksploatacji. Skarżący podkreślił przy tym, iż do przedmiotowego komina uczestnicy doprowadzili podziemnymi przewodami bez stosownych pozwoleń przewody do centralnego ogrzewania domu w którym zamieszkują, instalując piec c.o. w tymże kominie.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że sformułowania zawarte w opisanym wyżej wniosku skarżącego, jak też przywołane w nim przepisy wskazują , że istotą zgłoszonego przez A. G. żądania było wydanie przez właściwy organ decyzji o nakazaniu rozbiórki spornego komina, tak ze względu na stan techniczny jak i warunki jego eksploatacji.
Z akt sprawy niewątpliwie zaś wynika, a znajduje to odzwierciedlenie w zawiadomieniu z dnia 27 czerwca 2003r., Nr [...], że wszczęcie postępowania w rozpatrywanej sprawie nastąpiło wprawdzie na żądanie skarżącego A. G., lecz w sprawie wybudowania w lipcu 1984r. komina na działce nr 340 w S.
W konsekwencji tegoż organy wydały decyzję o umorzeniu postępowania
w sprawie wybudowania przez A. M. w lipcu 1984r. komina na działce nr 340 w S., powołując się po pierwsze na przepisy ustawy - Prawo budowlane z 1974r. i przepis wykonawczy do tej ustawy tj. rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego i wywodząc z tegoż, że przepisy te nie uwzględniają w kategorii obiektów i urządzeń - komina jako wymagającego uzyskania pozwolenia na budowę, po drugie zaś powołując się dalej na przepisy ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. stwierdzono, iż przepisy te nie przewidywały obowiązku właściciela obiektu budowlanego archiwizowania dokumentacji związanej z realizacją obiektu, jak to określa obecnie art. 63 Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r., stąd nie jest możliwe ustalenie, że inwestor z całą pewnością nie posiadał stosownego pozwolenia.
Skoro, jak to już wyżej Sąd zauważył, wniosek A. G. w myśl cyt. art.61 & 3 k.p.a. wszczął postępowanie, to zawarte w nim żądania zmierzające w istocie do ochrony interesu prawnego wnioskodawcy przez podjęcie przez właściwy organ określonych czynności na podstawie wskazanych przepisów, tj. przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /Dz. U. Nr 89, poz.414 ze zm./, wyznaczyło organowi przedmiotowe i podmiotowe granice rozpatrywanej sprawy.
Oznaczało to tym samym, wbrew stanowisku organów, iż to w tym postępowaniu, wszczętym niewątpliwie na wniosek skarżącego organy winny były przeprowadzić postępowanie zgodnie z żądaniem skarżącego , czyli rozpatrzeć sprawę spornego komina w oparciu o przepisy rozdziału 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlanego i wydać stosowną decyzję.
Zgodzić się należy z organem odwoławczym, że przepisy zawarte w rozdziale 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlanego mają na celu zapewnienie właściwego użytkowania obiektów budowlanych, zgodnego z ich przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska, oraz utrzymania tych obiektów w należytym stanie technicznym i estetycznym.
Nadto podkreślić należy, że w rozdziale tym określono także postępowanie z obiektami budowlanymi nienadającymi się do remontu, odbudowy lub wykończenia, jak również uregulowano zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.
Rozpoznając ponownie niniejszą sprawę, organ winien mieć na względzie nie tylko wskazane przez skarżącego we wniosku z dnia 10 marca 2003r. przepisy z w/w rozdziału VI Prawa budowlanego z 7 lipca 1994r., lecz także zawarty w tym rozdziale przepis art.66 ust.2, który to przepis w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwa mienie, może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.
Rozpoznając ponownie sprawę, organ winien także rozważyć, czy w sprawie nie nastąpiła zmiana sposobu użytkowania obiektu lub części obiektu, skoro jak wielokrotnie podnosił skarżący, do spornego komina, będącego częścią budynku gospodarczego doprowadzono przewody centralnego ogrzewania i wstawiono tam piec, celem ogrzewania uczestnikom lokalu mieszkalnego znajdującego się w budynku mieszkalnym.
Powyższy stan faktyczny znajduje niejako potwierdzenie w notatce służbowej z dnia 8 lipca 2003r., spisanej na okoliczność złożenia wyjaśnień przez A. M. w PINB /brak bliższych danych o organie/.
Nadto sam organ odwoławczy w wydanej decyzji z dnia 16 czerwca 2004r., Nr [...] zarzucił organowi pierwszej instancji brak ustaleń w kwestii, czy nie nastąpiła zmiana sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu w części objętej niniejszym postępowaniem.
Organ pierwszej instancji winien mieć także na względzie zapis art.89 & 2 k.p.a. , zgodnie z którym organ powinien przeprowadzić rozprawę, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne do wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin.
Powyższa regulacja oznacza, że o przeprowadzeniu rozprawy nie decyduje uznanie organu, lecz wystąpienie jednej z przesłanek wymienionych w cyt. wyżej art.89 § 2 k.p.a. - zobowiązuje organ do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w formie rozprawy. I tak potrzeba uzgodnienia interesów stron jak i potrzeba wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych, albo w drodze oględzin - uzasadnia obowiązek przeprowadzenia rozprawy (por. B.Adamiak i J.Borkowski, Komentarz kodeksu postępowania administracyjnego. Wyd.C.H.BECK, W-wa 1996 str.458)...
Obowiązkiem organu będzie również przed wydaniem decyzji pouczenie skarżącego o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia, a także wstrzymanie się od wydania decyzji do czasu określonego stronie terminu złożenia przedmiotowego oświadczenia. Brak w aktach sprawy końcowego oświadczenia skarżącego oraz dowodu, że organ prowadzący postępowanie pouczył stronę o przysługującym jej prawie, uzasadniać będzie wniosek, że organ prowadzący postępowanie naruszył obowiązek ustalony w art.10 & 1 k.p.a./por. W. Dawidowicz, Postępowanie administracyjne. Zarys wykładu, W-wa 1983, str.94/.
Z zasadą określoną a art. 10 k.p.a. pozostaje w związku przepis art. 81 k.p.a., który to stanowi, iż okoliczność faktyczna może być uznana za udowodniona, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Zaś okoliczności faktyczne ustalone w postępowaniu, w którym strona nie miała możliwości wzięcia udziału i wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów przed wydaniem decyzji, nie mogą być uznane za udowodnione /wyrok NSA z dnia 7 listopada 1988 r. sygn. akt IV S.A. 701/88/.
Powyższe ustalenia wskazują zatem, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem prawa, dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 145 & 1 pkt.1 lit. c oraz art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt.I i II sentencji.
Orzeczenie o kosztach znajduje swoje uzasadnienie w treści art. 200 w/w
ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI