II SA/WR 1868/03

II SA/Wr 1868/03 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2005-04-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-08-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Daria Sachanbińska /przewodniczący/
Elżbieta Naumowicz
Teresa Cisyk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6330 Status  bezrobotnego
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie: sędzia WSA Teresa Cisyk - spr asesor sądowy Elżbieta Naumowicz Protokolant: st. sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], Nr [...], w przedmiocie statusu bezrobotnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą Starosty [...] z dnia,[...] nr [...], 2) określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.
Uzasadnienie
Starosta [...] decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 13 ust. 3 pkt. 3, art. 6 pkt. 6 lit. a i b ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( Dz. U. z 2003r. Nr 58, poz. 514), orzekł o utracie przez R. M. statusu osoby bezrobotnej i o utracie prawa do zasiłku z dniem 14 lipca 2003r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż z posiadanych dokumentów wynika, że R. M. otrzymał pożyczkę z Funduszu Pracy na podjęcie działalności gospodarczej i zgodnie z cytowanymi przepisami powyższej ustawy następuje utrata statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku.
Od powyższej decyzji odwołał się R. M., wyjaśniając, że umowę pożyczki podpisał, ale jeszcze jej nie otrzymał o czym wiedzą urzędnicy. Zwrócił uwagę na brzmienie art. 13 ust. 3 pkt. 3 ustawy, który stanowi, że pozbawia się osobę statusu bezrobotnego, która otrzymała pożyczkę z Funduszu Pracy na podjęcie działalności gospodarczej, co w jego przypadku nie nastąpiło.
Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie zawiera interpretacji przepisu art. 13 ust. 3 pkt. 3, stąd biorąc pod uwagę fakt, że umowa pożyczki jest umową cywilno-prawną, wykładni tego przepisu należy dokonać w oparciu o przepisy Kodeksu cywilnego. W myśl art. 720 kc pożyczka jest umową konsensualną tzn. dochodzi do skutku przez samo zawarcie umowy. Organ zaakcentował, że konsensualny, a nie realny charakter zawarcia umowy pożyczki sprawia, że zawarcie umowy nie musi być równoznaczne z wydaniem przedmiotu pożyczki. Ponieważ umowa pożyczki ze skarżącym, została podpisana w dniu 14 lipca 2003r., zatem organ podkreślił, że orzeczenie o utracie statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku z tym dniem było właściwe i zasadne.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, R. M. wniósł o uchylenie decyzji w sprawie pozbawienia go statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku. Uznał interpretację przepisów przez organ odwoławczy za błędną. Wskazał, że samo zawarcie umowy pożyczki nie dało mu możliwości dysponowania i władania określoną w zawartej umowie sumą pieniędzy. Nie można, zdaniem skarżącego stwierdzić, że zaszły przesłanki do zastosowania art. 13 ust. 3 pkt. 3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, który wprost mówi o "otrzymaniu pożyczki" a nie o zawarciu umowy pożyczki. Ponadto wskazał, że przyjęta przez organ interpretacja prowadziłaby do sytuacji, że strona pozbawiona statusu osoby bezrobotnej z chwilą podpisania umowy pożyczki, nie otrzymując przyrzeczonych środków, nie byłaby już osobą bezrobotną, jak i nie byłaby osobą prowadzącą działalność gospodarczą.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy odnotować, że skoro skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r., to w oparciu o art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny.
Na zasadzie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzygają spory kompetencyjne i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa wyżej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1§ 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym, podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 153, poz. 1270). Sąd administracyjny ocenia, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, przy czym rozważa prawo obowiązujące w dniu jej wydania jak i stan sprawy istniejący na dzień wydania decyzji.
Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do zasady praworządności wyrażonej w art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego – stanowiącej fundamentalną zasadę postępowania administracyjnego – organy administracji działają na podstawie prawa. Materialną podstawę zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji I instancji, stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003r. Nr 58, poz. 514) zwanej dalej "ustawą". Organy obu instancji rozstrzygnięcia w sprawie dokonały, w trybie art. 13 ust. 3 pkt. 3 ustawy, który stanowił, iż starosta, (z zastrzeżeniem art. 27 ust. 3), pozbawia statusu bezrobotnego osobę, która otrzymała pożyczkę z Funduszu Pracy lub Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na podjęcie działalności pozarolniczej lub rolniczej. Bezsporną okolicznością w sprawie jest, że skarżący do czasu wydania zaskarżonych decyzji, stanowiących przedmiot niniejszego postępowania, posiadał status osoby bezrobotnej, z prawem do zasiłku i w dniu 14 lipca 2003r. Starosta [...] podpisał z nim umowę pożyczki. Strony postępowania nie negują, że w powyższej dacie, skarżący nie otrzymał środków, wynikających z umowy pożyczki. Stąd do rozważenia i oceny pozostaje kwestia, czy w ustalonym stanie faktycznym organ mógł zastosować art. 13 ust. 3 pkt. 3 ustawy, inaczej mówiąc, należało ocenić czy spełniona została przesłanka z tego przepisu, bowiem nie precyzował on z jaką datą ma nastąpić utrata statusu bezrobotnego. Zwrócić należy uwagę, o czym sygnalizował również organ odwoławczy, iż w ustawie brak jest zdefiniowania określenia "otrzymał pożyczkę", zawartego w art. 13 ust. 3 pkt. 3. Jednakże w dalszych regulacjach ustawy, w kwestii pożyczek ustawodawca posługuje się wyłącznie podawanym w różnych formach określeniem "udzielono pożyczki". Podobnie w akcie wykonawczym do art. 18 ustawy tj. w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 24 marca 1995r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania pożyczek z Funduszu Pracy, wysokości stopy procentowej oraz warunków spłaty (Dz. U. Nr 35, poz. 174), znajdują się wyłącznie określenia dotyczące udzielania pożyczek. Jak z powyższego wynika, ustawodawca tylko w art. 13 ust. 3 pkt. 3 ustawy, na użytek pozbawienia statusu bezrobotnego osoby, która "otrzymała pożyczkę", posłużył się tym określeniem, stanowiącym pozytywną przesłankę do orzekania w takiej okoliczności. Brak definicji ustawowej, pojęcia "otrzymał pożyczkę", wymusza na organie administracji publicznej, który działa na podstawie i w granicach prawa (art. 6 kpa), szczególnej staranności przy interpretacji tego sformułowania. Zwrócić bowiem należy uwagę, że przez określenie "otrzymać", rozumiemy m.in. "dostać coś.., uzyskać coś z czegoś" (vide Słownik języka polskiego, PWN Warszawa 1979, t. II str. 569.). Ustawodawca nie określił z jakim dniem należy pozbawić statusu bezrobotnego osobę, która otrzymała pożyczkę, zatem samo zdarzenie w postaci otrzymania pożyczki przez bezrobotnego stanowi pozytywną przesłankę do orzekania w przedmiocie utraty statusu bezrobotnego, w trybie art. 13 ust. 3 pkt. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003r. Nr 58, poz. 514). Dlatego należy przyjąć, że starosta pozbawia statusu bezrobotnego w momencie faktycznego otrzymania przez pożyczkobiorcę środków finansowych, a nie formalnego zawarcia umowy.
W przypadku, gdy bezrobotny uzyska, otrzyma umówiony przedmiot pożyczki wówczas spełniona zostanie przesłanka "otrzymania pożyczki", z art. 13 ust. 3 pkt. 3 ustawy, która stanowi podstawę do pozbawienia statusu bezrobotnego, z dniem faktycznego jej otrzymania, a nie jak przyjęły organy obu instancji w rozpoznawanej sprawie, z dniem podpisania umowy pożyczki.
Organ odwoławczy w nawiązaniu do podstawowych regulacji zawartych w Kodeksie cywilnym w przedmiocie umowy pożyczki, doszukiwał się i odniósł się do istoty, charakteru i skuteczności tego stosunku zobowiązaniowego, natomiast pominął rozważania w kwestii określenia otrzymania pożyczki, które w rozpoznawanej sprawie stanowiło kluczowe zagadnienie z zakresu prawa administracyjnego materialnego. Jak wyżej wskazano, organ niewłaściwie zinterpretował treść przepisu art. 13 ust. 3 pkt.3 ustawy, co miało wpływ na treść zaskarżonych decyzji. Zauważyć należy, że regulacja z przywołanego przepisu, ma odzwierciedlenie również w nowym stanie prawnym, w art. 33 ust. 4 pkt. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.).
Mając na uwadze powyższe rozważania w zakresie wykładni i interpretacji przepisu art. 13 ust. 3 pkt. 3 ustawy, stanowiącej podstawę do rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, wskazania do dalszego postępowania dla organów wynikają wprost z wyżej przedstawionych wywodów, przy uwzględnieniu przepisów przejściowych z ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i dlatego działając na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzeczono jak w sentencji.
Rozstrzygnięcia w punkcie drugim wyroku dokonano na podstawie art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.