II SA/Wr 1865/01

II SA/Wr 1865/01 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2004-03-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-07-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Barbara Adamiak
Bogumiła Kalinowska /sprawozdawca/
Krystyna Anna Stec /przewodniczący/
Symbol z opisem
612  Sprawy geodezji i kartografii
Hasła tematyczne
Ewidencja gruntów
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 11,  art. 77 par. 1,  art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Sygn. akt 3 II SA/Wr 1865/2001 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 marca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującymi Przewodniczący Sędzia NSA - Krystyna-Anna Stec Sędziowie : Sędzia NSA - Barbara Adamiak Asesor WSA - Bogumiła Kalinowska ( sprawozdawca ) Protokolant - Halina Rosłan Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2004r. sprawy ze skargi D. K. , J. K. i A. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we W. z dnia [...], o numerze [...] w przedmiocie zmian w operacie ewidencji gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji ; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we W. na rzecz skarżących kwotę 10 zł ( dziesięć złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. orzeka , że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ja decyzja organu pierwszej instancji nie mogą być wykonane.
Uzasadnienie
Sygn. akt 3 !3 SA/Wr 1865/2001
1
UZASADNIENIE
Decyzją skierowaną do D. i J. K. oraz A. K. z dnia [...] Nr [...] w sprawie zmian w operacie ewidencji gruntów Prezydent W. - działając z urzędu na podstawie art. 7d i 22 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U. Nr 100, poz. 1086 z 2000 r. z późno zm.) oraz art. 104 Kpa (t. j. Dz. U. Nr 98, poz, 1071 z 2000r.) - orzekł o dokonaniu weryfikacji danych objętych ewidencją gruntów prowadzoną dla miasta W., obręb G., polegającą na wykreśleniu w jednostce rejestrowej nr [...], w działce nr [...], [...] położonej przy ul. S. nr [...] powierzchni ogólnej wynoszącej 0,0536 ha i wpisaniu w to miejsce zmienionej powierzchni wynoszącej 0,0556 ha.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Zarząd Geodezji, Kartografii i Katastru Miejskiego wystąpił pismami nr [...] z dnia [...] oraz [...] z dnia [...] o wyjaśnienie rozbieżności zapisów w operacie ewidencji gruntów i zapisów księgi wieczystej nr [...] dotyczącej nieruchomości położonej przy ul. S. nr [...]. W operacie ewidencji gruntów wykazana jest działka nr [...], [...] usytuowana przy ul. S. nr [...] będąca własnością D. K. i J. K. w 1/2 części oraz A. K. w 1/2 części. W Zarządzie Geodezji, Kartografii i Katastru Miejskiego dokonano szczegółowej analizy oraz porównania dokumentacji archiwalnej z obowiązującym operatem ewidencyjnym i odpisami z księgi wieczystej nr [...] prowadzonej dla wymienionej nieruchomości. Stwierdzono, że przy odnowie operatu ewidencji gruntów obrębu G. w 1969 r. nieprawidłowo zostały obliczone współrzędne punktu granicznego nr [...]. W celu sprostowania błędu obliczono błędną współrzędną punktu nr [...] i ponownie obliczono powierzchnię działki nr [...], [...]. Nadto podkreślono , że właściciele opisanej nieruchomości zgodnie z art. 10 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego - pismami z dnia 13 lutego 2001 r. i 28 lutego 2001 r. zostali wezwani do Urzędu Miejskiego W. w celu zapoznania się z zebranymi dowodami i materiałami, jednak pomimo prawidłowego doręczenia wezwania nie stawili się,
Po rozpatrzeniu odwołania D. K., J. K. i A. K. od powyższej decyzji, której odwołujący się zarzucili między innymi niejasność co do tego , czy rzeczywiście nastąpiło wytyczenie nowych granic działki , Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W motywach swego rozstrzygnięcia z dnia 28 maja 2001 r. nr [...] organ odwoławczy na tle obowiązującego w sprawie stanu
Sygn. akt 3 II SA/Wr 1865/2001
2
prawnego przytoczył , iż ewidencja gruntów i budynków prowadzona jest na podstawie przepisów art. 20-26 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenia Ministrów Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 158, poz.813). Zgodnie z § 30 ust. 3 i 4 w/w rozporządzenia, zmian w ewidencji dokonuje się na podstawie: prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, a także innych aktów normatywnych, natomiast prowadzenie zmian na podstawie innych dokumentów niż wymienione oraz sprostowanie błędów i omyłek, wymaga przeprowadzenia postępowania administracyjnego w trybie przepisów Kpa. Stosownie do § 30 ust. 2 cyt. rozporządzenia, dane zawarte w ewidencji podlegają zmianie z urzędu lub na wniosek osób wymienionych w art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 51 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Zdaniem organu odwoławczego organ pierwszej instancji dokonał szczegółowej analizy istniejącej dokumentacji geodezyjnej, wpisów w księdze wieczystej nr [...] oraz zlecił wykonanie kontrolnego pomiaru granic. Stwierdzono, że przy odnowieniu operatu ewidencji gruntów obrębu G. wykonanego w 1969 r. nieprawidłowo obliczono współrzędną punktu granicznego nr [...]. Błąd ten miał wpływ na obliczenie powierzchni między innymi działki nr [...]. W celu sprostowania błędu ponownie obliczono współrzędną punktu granicznego nr [...] i powierzchnię działki [...] [...]. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wprowadzono z urzędu zmianę w operacie ewidencji gruntów, polegającą na weryfikacji danych objętych ewidencją gruntów dla miasta W. obrębu G. W jednostce rejestrowej nr [...], w działce nr [...] [...], położonej przy ul. S. nr [...], w miejsce dotychczasowej ogólnej powierzchni działki wynoszącej 0,0536 ha wpisano powierzchnię ogólną działki 0,0556 ha. Wpisy dotyczące współwłaścicieli tj. D. K. i J. K. w 1/2 części oraz A. K. w 1/2 części pozostały bez zmian. Rozpatrując niniejsze odwołanie ustalono, że Prezydent W. prawidłowo uznał, iż zebrane w sprawie dowody stanowią podstawę sprostowania błędnych zapisów w operacie ewidencji gruntów i budynków. Przebieg granicy działki [...] ujawniony w księdze wieczystej nr [...], pozostaje bez zmian, weryfikacji podlega jedynie powierzchnia nieruchomości.
Na to rozstrzygnięcie strony postępowania administracyjnego wniosły skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu -żądając uchylenia decyzji obu instancji , zarzucając im niezgodność ze stanem faktycznym i prawnym. W szczególności skarżący podnieśli , że 16 września
Sygn. akt 3 II SA/Wr 1865/2001
3
198Ir. na podstawie decyzji Naczelnika Dzielnicy W.-F. nabyli na mocy umowy użytkowania wieczystego działkę nr [...] przy ul. S. [...] o powierzchni 536 m2. Dla tej działki została sporządzona mapa sytuacyjna dla celów projektowych na postawie mapy zasadniczej miasta, wykonana przez OPGK Terenowy Zakład we W. i są na niej uwidocznione wszystkie pomiary granic przedmiotowej działki. Skarżący są także w posiadaniu fotoreprodukcji mapy zasadniczej, która została sporządzona w oparciu o " mapę -matkę" przez Biuro Projektów miasta W. i wówczas granice działki przebiegały tak , jak w opisie i mapie tej działki, znajdujących się w księdze wieczystej , a jej powierzchnia wynosiła 536 m2. W dniu 16 sierpnia 1999 r. Prezydent W. wydał decyzję o przekształceniu prawa współużytkowania wieczystego przedmiotowej działki o powierzchni 536 m2 we współwłasność , zatem jej granice i powierzchnia nie były sporne. Powołana decyzja oraz opis i mapa wraz z wyrysem z mapy ewidencyjnej - wydane w dacie 20 marca 2000 r. przez Zarząd Geodezji, Kartografii i Katastru Miejskiego we W. - stanowiły postawę do wpisu w księdze wieczystej. Tym samym - jak wywodzą skarżący - Zarząd Geodezji, Kartografii i Katastru dał wyraz temu , że nie istnieją żadne rozbieżności co do zapisów w operacie ewidencji gruntów.
W opinii skarżących decyzje mające stwierdzić stan własności winny jako integralną część posiadać mapę z nowo wyznaczonymi granicami. W żadnym z zaskarżonych rozstrzygnięć nie sprecyzowano , gdzie powinien się znajdować rzekomo źle wskazany punkt graniczny nr [...].
Dopatrując się dalej sprzeczności między obiema decyzjami skarżący wskazali , że w decyzji I instancji stwierdzono ,iż punkt graniczny 94 miał nieprawidłowo obliczone współrzędne i należało sprostować jego położenie , w wyniku czego powierzchnia działki wzrosła o 20 m2, natomiast w decyzji II instancji przytoczono, iż przebieg granicy działki ujawniony w księdze wieczystej pozostaje bez zmian , a weryfikacji ulega jedynie powierzchnia działki. Wobec niezmieniania granic działki skarżący nie wiedzą na czym miałoby polegać obliczenie nowych współrzędnych punktu granicznego 94 , które dawałoby wzrost powierzchni o 20 m2 oraz wyrażają przekonanie , że niemożliwym jest aby powierzchnia działki mogła w jakikolwiek sposób ulec zmianie skoro granice działki ujawnione w księdze wieczystej pozostają niezmienione.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna - Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we W. wniósł o jej oddalenie , podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Ustosunkowując się do zarzutów skargi podkreślił, że mapa zasadnicza oraz mapa sytuacyjna zawierały błąd w obliczeniu współrzędnych punktu granicznego nr [...], powstały w trakcie odnowy operatu ewidencji gruntów w roku 1965 , co odzwierciedlają załączniki
Sygn. akt 3 II SA/Wr 1865/2001
4
3,5,7,9 i 10 w aktach sprawy. Zasadniczą kwestią według tego organu pozostaje jednak przebieg granicy pomiędzy działką nr [...] przed odnowieniem operatu ewidencji gruntów oznaczoną nr [...] a działką nr [...] - poprzednio nr [...]. Granica pomiędzy tymi działkami biegnie w linii prostej, a stan ten dokumentują załączniki nr 26, 74,75. Skarżący nabyli nieruchomość oznaczoną nr [...] której granica z działką nr [...] biegnie w linii prostej. Stan taki istnieje do chwili obecnej. Odwołujący się użytkują nieruchomość której granica z działką nr [...] przebiega w linii prostej -jak dokumentują w aktach sprawy załączniki 48,49,68. Dlatego też Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego przyjął, iż cyt. "przebieg granicy działki [...] ujawniony w księdze wieczystej nr [...], pozostaje bez zmian , weryfikacji podlega jedynie powierzchnia nieruchomości, ponieważ nabywca faktycznie nabył działkę nr [...] , której granica pomiędzy działką nr [...] przebiegała w linii prostej, a popełniony błąd w określeniu punktu nr [...] miał wpływ na obliczenie powierzchni działki przebieg granicy oznaczony na mapie zasadniczej."
Jak dalej wyjaśniono , powyższe zdarzenia do czasu ujawnienia błędu rzutowały na późniejsze decyzje administracyjne oraz na opis i mapę sporządzone przez Zarząd Geodezji , Kartografii i Katastru Miejskiego we W. Zaprzeczając twierdzeniom skarżących jakoby powołany Zarząd wydając dokument opis i mapa dał wyraz temu, że nie istnieją żadne różnice i rozbieżności w zapisach operatu ewidencji gruntów i budynków - strona przeciwna podniosła , że Zarząd Geodezji , Kartografii i Katastru Miejskiego we W. pismem z dnia 16 grudnia 1998 r. stwierdził błąd w ustaleniu granicy pomiędzy nieruchomościami przy ulicy O. [...] działki nr [...] a działką nr [...] przy ulicy S. [...] (zał. 44).
Z powyższego wynika jednoznacznie, w przekonaniu strony przeciwnej, iż obie decyzje I i II instancji nie pozostają w sprzeczności ze sobą zaś przebieg granicy pozostał bez zmian, ponieważ w 1981 roku skarżący nabyli nieruchomość w nie zmienionych do dnia dzisiejszego granicach. Granica pomiędzy działkami o numerach [...] i [...] biegnie w linii prostej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz.1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270). Wobec powyższego niniejsza skarga podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd
Sygn. akt 3 II SA/Wr 1865/2001
5
Administracyjny we Wrocławiu, jako rzeczowo i miejscowo właściwy.
Po myśli art. 3 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą. Oznacza to, że skarga może zostać uwzględniona jedynie, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego łub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145-150 ustawy).Stosownie zaś do brzmienia art. 134 § 1 sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną postawą prawną.
W ocenie Sądu kontrolowana decyzja uchybia prawu , stąd zawarty w skardze wniosek o jej uchylenie zasługiwał na uwzględnienie.
W szczególności słuszne są zarzuty skargi poddające w wątpliwość zasadność dokonanej przez orzekające organy zmiany powierzchni działki stanowiącej współwłasność skarżących stron. Ze sformułowań motywów decyzji wydanych w obu instancjach trudno bowiem wywieść , na jakich faktycznie podstawach oparto rozstrzygnięcie.
Jak wynika z akt sprawy , uprawniony geodeta dokonujący w ramach zlecenia Urzędu Miejskiego Wrocławia -Wydziału Gospodarki Nieruchomościami i Geodezji przygotowania dokumentacji niezbędnej do sprostowania zapisów w operacie ewidencji gruntów - w piśmie do tego Urzędu z dnia [...] ( załącznik 52 ) zawarł między innymi ustalenia w kwestii omawianej działki nr [...] przy ul. S. [...] podnosząc , że punkt graniczny nr [...] ( tj. żelazny słup ogrodzeniowy, ostatni, podparty , z ogrodzenia przedwojennego) został błędnie obliczony na domiarze zamiast na przecięciu się przedłużenia linii granicznej z linią pomiarową a wykonywany w 1981 r. podział działki nr [...] został wykonany w oparciu o błędną współrzędną wymienionego punktu. Stwierdzając dalej , że poprawiono współrzędne - uprawniony geodeta wystąpił o zajęcie stanowiska , w jakim trybie zostanie sprostowany przebieg granicy pomiędzy działkami o numerach [...] i [...] . Proponowane przezeń granice działki będącej we władaniu skarżących biegłyby pomiędzy punktami 452, 17, 94, 451 , pokrywając się ze stanem sprzed odnowienia operatu ewidencji gruntów , zaś jej powierzchnia byłaby większa o 3 m2 od powierzchni ujawnionej w księdze wieczystej. W kolejnych pismach z dnia 1 czerwca 2000 r. oraz 21 lipca 2000 r. ( zał. 55 i 57), skierowanych kolejno do Zarządu Geodezji, Kartografii i Katastru Miejskiego we W. oraz Wydziału Gospodarki Nieruchomościami i Geodezji Urzędu Miejskiego W., zawnioskował wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego w celu ustalenia przebiegu granic między działkami [...], [...] i [...] zważywszy na fakt występujących sprzeczności w dokumentach oraz brak zgody D. K. na jakąkolwiek zmianę przebiegu granic. Analogicznie
Sygn. akt 3 II SA/Wr 1865/2001
6
Zarząd Geodezji, Kartografii i Katastru Miejskiego zaproponował (zał.56) Urzędowi Miejskiemu W. ustalenie granic na styku wymienionych wyżej działek w trybie rozgraniczenia. Z niewiadomych na powyższym tle względów - uprawniony geodeta w piśmie z dnia 4 stycznia 2001 r. do Urzędu Miejskiego W. skonstatował , że w 'wyniku poprawienia współrzędnych punktów granicznych zmieniła się powierzchnia działki [...] z 0,0536 ha na 0, 0556 ha i dla tej nieruchomości sporządzono wykaz zamian gruntowych , a także zostanie wydana decyzja prostująca powierzchnię , co nastąpiło w dacie 23 marca 2001 r., kiedy to Prezydent W. podjął w pierwszej instancji decyzję o dokonaniu weryfikacji danych objętych ewidencją gruntów poprzez wpisanie zwiększonej powierzchni.
Konfrontując zatem treść zebranych materiałów i dowodów w sprawie z uzasadnieniem obu decyzji , które przytoczono na wstępie , należy w pełni zgodzić się z zarzutami skargi , iż nie zostały wyjaśnione przyczyny , z powodu których bez jednoczesnej zmiany granic spornej działki doszło do sprostowania jej powierzchni o 20 m2. Przyjmując nawet , że istotnie korekta powierzchni byłaby wskazana wyłącznie z racji popełnienia błędów odnośnie współrzędnych punktu granicznego nr [...], godzi się zauważyć, że nie wyjaśniono na czym ten błąd polegał i jakie współrzędne faktycznie przyjęto. Wbrew przekonaniu organu odwoławczego nie sposób dopatrzyć się w skrótowym wywodzie organu pierwszej instancji - cyt, " szczegółowej analizy istniejącej dokumentacji", a nadto nie można pominąć również wymownego faktu nie ustosunkowania się strony przeciwnej do zarzutów sformułowanych przez skarżących w tej materii. W odpowiedzi na skargę bowiem nie wytłumaczono w jaki sposób popełniony błąd w określeniu punktu nr 94 miał wpływ na obliczenie powierzchni działki w podanej wielkości, utrzymując , iż zasadniczą kwestią pozostaje przebieg granicy - w linii prostej - między omawianą działką a działką nr [...]. W kontekście pierwotnych twierdzeń i stanowisk co do przebiegu granic oraz propozycji wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego budzi poważne zastrzeżenia ostateczne przyjęcie przez organy, iż granice te nie ulegają zmianie. Takie zapatrywanie stoi poza tym w sprzeczności z przedstawieniem granic na mapie w skali 1: 500 ( stanowiącej załącznik do decyzji organu 1 instancji ), sporządzonej przez uprawnionego geodetę, na której uwidoczniono zmianę powierzchni działki w okolicach punktów 451, 94 i 95 , wynikającą ewidentnie z różnicy między rozmieszczeniem granicy według istniejącego ogrodzenia , a przebiegającej według współrzędnych. Dodatkowo brak w aktach sprawy odzwierciedlenia powodów rezygnacji z wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego w trybie przepisu art. 29 i następnych ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U. Nr 30 poz.163 z późn. zm.).
W tym stanie rzeczy bezsprzecznie uznać należy , że orzekające organy
Sygn. akt 3 II SA/Wr 1865/200!
7
naruszyły normy procesowe w stopniu , który mógł mieć wpływ na rozstrzygniecie, dopuszczając się w pierwszym rzędzie obrazy wyrażonej w art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego zasady przekonywania poprzez niewyjaśnienie przesłanek faktycznych i prawnych rozstrzygnięcia , niejasnych jego motywach , a w związku z tym uchybiły także powinnościom , o których mowa w art. 77 § 1 i 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego , nie rozpatrując w sposób wyczerpujący całości zebranego materiału dowodowego , nie zawierając stosownego uzasadnienia decyzji. Tym samym zaskarżone decyzje - noszące cechy dowolności - z przytoczonych względów podlegały uchyleniu na mocy art. 145 § 1 pkt 1 c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania oraz wykonania decyzji znajduje oparcie w artykułach 200 i 152 powołanej ustawy.