II SA/WR 179/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę spółki P. S.A. na decyzję SKO stwierdzającą przejście nieruchomości gruntowych pokrytych śródlądowymi wodami płynącymi do zasobu Skarbu Państwa, uznając, że decyzja ta ma charakter deklaratoryjny i nie narusza prawa użytkowania wieczystego spółki.
Spółka P. S.A. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o stwierdzeniu przejścia nieruchomości gruntowych pokrytych śródlądowymi wodami płynącymi do zasobu Skarbu Państwa. Spółka argumentowała, że decyzja ta koliduje z jej prawem użytkowania wieczystego i jest niewykonalna. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że decyzja stwierdzająca przejście gruntów do zasobu ma charakter deklaratoryjny, potwierdza istniejący stan prawny wprowadzony ustawą Prawo wodne i nie narusza prawa użytkowania wieczystego skarżącej.
Spółka P. S.A. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu, która utrzymała w mocy decyzję Starosty Kłodzkiego. Decyzje te dotyczyły stwierdzenia przejścia nieruchomości gruntowych, stanowiących własność Skarbu Państwa i pokrytych śródlądowymi wodami płynącymi, do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa. Spółka podnosiła, że posiada prawo użytkowania wieczystego do tych gruntów, nabyte na mocy decyzji Wojewody Dolnośląskiego z 2005 roku. Argumentowała, że decyzja o przejściu gruntów do zasobu Skarbu Państwa pozostaje w kolizji z jej prawem użytkowania wieczystego, prowadząc do dualizmu władztwa nad nieruchomością i czyniąc decyzję niewykonalną. Skarżąca zarzucała naruszenie szeregu przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym przepisów Prawa wodnego, Kodeksu cywilnego oraz Konstytucji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę jako niezasadną. Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, wskazując, że decyzja wydana na podstawie art. 218 ust. 2 Prawa wodnego ma charakter deklaratoryjny, jedynie potwierdza stan prawny wprowadzony ustawą, a nie tworzy nowy. Sąd podkreślił, że Wody Polskie reprezentują Skarb Państwa w zakresie wód i gruntów nimi pokrytych, a decyzja ta nie narusza prawa użytkowania wieczystego spółki, które jest chronione konstytucyjnie i ujawnione w księdze wieczystej. Sąd uznał, że wykonywanie uprawnień właścicielskich przez Wody Polskie musi mieścić się w granicach prawa, a te granice dla spółki zostały zakreślone przysługującym jej prawem użytkowania wieczystego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja ta ma charakter deklaratoryjny, potwierdza istniejący stan prawny wprowadzony ustawą i nie narusza prawa użytkowania wieczystego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że decyzja stwierdzająca przejście gruntów do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa jest decyzją deklaratoryjną, która jedynie potwierdza stan prawny wynikający z ustawy Prawo wodne. Podkreślono, że wykonywanie uprawnień właścicielskich przez Wody Polskie musi mieścić się w granicach prawa, a prawo użytkowania wieczystego skarżącej spółki, choć chronione konstytucyjnie, nie jest naruszane przez tę decyzję, która nie zmienia stanu prawnego gruntu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
u.p.w. art. 218 § 1 i 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Grunty pokryte śródlądowymi wodami płynącymi stanowiącymi własność Skarbu Państwa są zasobem nieruchomości Skarbu Państwa. Przejście do zasobu tych gruntów oraz ich wykreślenie z zasobu stwierdza, w drodze decyzji, na wniosek właściwego podmiotu, właściwy starosta realizujący zadanie z zakresu administracji rządowej. Decyzja ta ma charakter deklaratoryjny.
Pomocnicze
k.c. art. 233
Kodeks cywilny
Określa granice prawa użytkowania wieczystego, w których użytkownik może korzystać z gruntu z wyłączeniem innych osób i rozporządzać swoim prawem.
k.p.a. art. 156 § 1 pkt 5
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, w tym trwałą niewykonalność.
p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa rolę sądów administracyjnych w sprawowaniu kontroli działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 3 § 1 i 2 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli sądów administracyjnych nad decyzjami administracyjnymi.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa skutek oddalenia skargi przez sąd administracyjny.
u.p.w. art. 264 § 1 i 9
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Określa uprawnienia Wód Polskich do gospodarowania gruntami pokrytymi śródlądowymi wodami płynącymi, w tym do rozporządzania nimi.
Konstytucja RP art. 64 § 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje ochronę własności i prawa użytkowania wieczystego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja stwierdzająca przejście gruntów do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa ma charakter deklaratoryjny i potwierdza stan prawny wynikający z ustawy. Decyzja ta nie narusza prawa użytkowania wieczystego skarżącej spółki. Wykonywanie uprawnień właścicielskich przez Wody Polskie musi mieścić się w granicach prawa, a prawo użytkowania wieczystego jest chronione konstytucyjnie.
Odrzucone argumenty
Decyzja o przejściu gruntów do zasobu Skarbu Państwa koliduje z prawem użytkowania wieczystego skarżącej spółki. Decyzja jest trwale niewykonalna w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym Konstytucji RP.
Godne uwagi sformułowania
decyzja ma charakter deklaratoryjny potwierdzający stan prawny nie narusza prawa użytkowania wieczystego wykonywanie uprawnień właścicielskich musi mieścić się w granicach prawa
Skład orzekający
Adam Habuda
sprawozdawca
Marta Pawłowska
członek
Olga Białek
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 218 Prawa wodnego w kontekście praw użytkowania wieczystego oraz charakteru deklaratoryjnego decyzji stwierdzających przejście gruntów do zasobu Skarbu Państwa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej gruntów pokrytych śródlądowymi wodami płynącymi i ich przejścia do zasobu Skarbu Państwa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy kolizji praw własnościowych i użytkowania wieczystego w specyficznym kontekście prawnym gruntów wodnych, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i administracyjnym.
“Prawo użytkowania wieczystego kontra zasób Skarbu Państwa: Sąd wyjaśnia charakter decyzji ws. gruntów wodnych.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wr 179/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2024-07-04 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-02-26 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Adam Habuda /sprawozdawca/ Marta Pawłowska Olga Białek /przewodniczący/ Symbol z opisem 6099 Inne o symbolu podstawowym 609 Hasła tematyczne Wodne prawo Sygn. powiązane III OSK 2404/24 - Wyrok NSA z 2025-09-09 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku *Oddalono skargę w całości Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 2233 art. 218 ust. 1 i 2 Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek Sędziowie: Sędzia WSA Adam Habuda (spr.) Asesor WSA Marta Pawłowska po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 lipca 2024 r. sprawy ze skargi P. S.A. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 1 grudnia 2023 r. nr SKO 4112/19/2023 w przedmiocie stwierdzenia przejścia nieruchomości gruntowych do zasobu gruntów pokrytych śródlądowymi wodami płynącymi stanowiących własność Skarbu Państwa oddala skargę w całości. Uzasadnienie P. S.A. z siedzibą w W. (dalej: P., strona skarżąca) wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu (dalej: SKO, Kolegium, organ odwoławczy) z dnia 1 grudnia 2023 r. (nr SKO 4112/19/2023) którą utrzymano w mocy decyzję Starosty Kłodzkiego (dalej: Starosta, organ I instancji) z dnia 31 sierpnia 2023 r. (nr OŚR.6330.01.2023.ŚW2) w przedmiocie przejścia nieruchomości gruntowych do zasobu gruntów pokrytych śródlądowymi wodami płynącymi stanowiącymi własność Skarbu Państwa (działki gruntu nr [...], [...], AM-[...], obręb [...], R., R.(1), obszar wiejski, o numerach podanym). Decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. W dniu 15 maja 2023 r. do Starostwa Powiatowego w Kłodzku wpłynął wniosek Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie we Wrocławiu o stwierdzenie przejścia do zasobów gruntów Skarbu Państwa wskazanych na wstępie nieruchomości gruntowych. W piśmie zaznaczono, że wskazana działka pokryta jest powierzchniowymi wodami cieku C., co zostało potwierdzone decyzjami Ministra Infrastruktury z 11 października 2022 r. (znak GM-DOK.1.772.279.2021.MW) oraz z 28 listopada 2022 r. (znak GM-DOK-1.772.279.2021.MW), ustalającymi linię brzegu potoków. Decyzją z dnia 31 sierpnia 2023 r. Starosta stwierdził przejście do zasobu gruntów pokrytych śródlądowymi wodami płynącymi nieruchomości gruntowych stanowiących własność Skarbu Państwa – Wód Polskich, to jest wyżej wymienionych działek, o nr [...] i [...]. W odwołaniu od decyzji organu I instancji P. podniosło, że uzyskało prawo użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu zgodnie z decyzją Wojewody Dolnośląskiego z dnia 26 września 2005 r. W ocenie P., przejście wymienionych działek do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa i wykonywanie uprawnień właścicielskich pozostaje w kolizji z wykonywaniem uprawnień użytkownika wieczystego. Jak podnosi P., nie jest możliwe jednoczesne wykonywanie praw właścicielskich i praw użytkownika wieczystego wobec tej samej nieruchomości. W ocenie pełnomocnika P. wydanie decyzji, która prowadzi do kolizji uprawnień użytkownika wieczystego i Wód Polskich oznacza jej trwałą niewykonalność w rozumieniu art. 156§1 pkt 5 k.p.a., a przez to nieważność z mocy prawa. Utrzymując w mocy powyższe rozstrzygnięcie, SKO powołało się na art. 218 ust. 1 i 2 Prawa wodnego i wskazało, że czynności określone w ust. 2 mają wyłącznie deklaratoryjny charakter i potwierdzają istniejący stan rzeczy, ponieważ starosta stwierdza w nich jedynie przejście gruntów do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa. Powołując się między innymi na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 10 grudnia 2020 r., sygn. akt II SA/Lu 435/20, organ odwoławczy wyjaśnił, że rozstrzygnięcie wydane na mocy art. 218 Prawa wodnego stanowi decyzję deklaratoryjną, nieprowadzącą do zmiany stosunków własnościowych, ale do zmiany reżimu prawnego, jakiemu podlega dany zasób nieruchomości Skarbu Państwa oraz do zmiany podmiotu wykonującego uprawnienia właścicielskie Skarbu Państwa. Kolegium wskazało jednocześnie, że decyzja organu I instancji nie pozbawia P. prawa użytkowania wieczystego działki wynikającego z decyzji Wojewody Dolnośląskiego. Strona skarżąca nie zgodziła się z decyzją organu odwoławczego. Pismem z dnia 22 stycznia 2024 r. strona skarżąca wywiodła skargę na to rozstrzygnięcie zaskarżając je w całości. Decyzji SKO zarzucono: 1) naruszenie art. 233 k.c. w zw. z art. 222 k.c. w zw. z art. 212 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 216 ust. 1 i ust.3 w zw. z art. 264 ust. 1 i ust. 9 ustawy Prawo wodne poprzez ich niezastosowanie polegające na odmowie przyjęcia, że przejście oznaczonych wyżej działek do zasobu Wód Polskich godzi w treść uprawnień użytkownika wieczystego mimo, że z podawanych przepisów prawa wodnego, a zwłaszcza z art. 264 ust. 1 i ust. 9 u.p.w. wyraźnie wynika, że Wody Polskie gospodarują gruntami pokrytymi śródlądowymi wodami płynącymi, a zwłaszcza w ramach tej gospodarki mogą rozporządzać nieruchomościami znajdującymi się w ich zasobie, przez ustanawianie ograniczonych praw rzeczowych, oddawanie w najem, dzierżawę, użyczenie lub zamianę, a wpływy z tego tytułu stanowią ich przychód, a art. 233 k.c. kształtuje użytkowanie wieczyste jako prawo wyłączne, zaś użytkownikowi wieczystemu na podstawie art. 222 k.c. przysługuje ochrona prawna posesoryjna i negatoryjna wobec każdego, kto narusza jego władztwo nad oddanym mu gruntem w użytkowanie wieczyste, nie wyłączając jego właściciela; 2) art. 218 ust. 1 i ust. 2 u.p.w. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na wydaniu decyzji o przejściu oznaczonych wyżej działek do zasobu Skarbu Państwa w sytuacji, gdy ta stanowi już własność Skarbu Państwa i jednocześnie pozostaje w użytkowaniu wieczystym strony, co wyklucza zastosowanie ww. przepisu; 3) art. 218 ust. 1 i ust. 2 u.p.w. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że grunt pokryty śródlądowymi wodami płynącymi stanowiącymi własność Skarbu Państwa należy do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa w sytuacji, gdy ów grunt stanowi przedmiot użytkowania wieczystego innego podmiotu praw, gdy przyjąć należy, że fakt oddania gruntu w użytkowanie wieczyste uniemożliwia wydanie decyzji stwierdzającej jego przejście do zasobu gruntów pokrytych śródlądowymi wodami płynącymi, skoro decyzja ta nie może zmieniać stanu prawnego tego gruntu; 4) art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 03.04.1997 r. poprzez ich niezastosowanie, polegające na takiej interpretacji art. 218 ust. 1 i 2 w zw. z art. 264 u.p.w. oraz art. 233 k.c., która prowadzi do sanacji dualizmu władztwa nad tym samym gruntem tak w zakresie rozporządzania, ustanawiania ograniczonych praw rzeczowych, oddawania w najem i dzierżawę, uzyskiwania pożytków, a co jest sprzeczne z zasadami demokratycznego państwa prawnego, jak również zasadami sprawiedliwego orzekania, 5) art. 218 ust. 1 i 2 w zw. z art. 264 u.p.w. w zw. art. 200 u.g.n. w zw. z art. 2 ustawy z 29.09.1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, w zw. z art. 259 u.p.w., w zw. z art. 21 w związku z art. 23 u.g.n., art. 2 Konstytucji, art. 64 ust. 1 ust. 2 Konstytucji poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że grunt pokryty śródlądowymi wodami płynącymi stanowiącymi własność Skarbu Państwa należy do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa w sytuacji, gdy ów grunt stanowi przedmiot użytkowania wieczystego innego podmiotu, gdy przyjąć należy, że fakt oddania gruntu w użytkowanie wieczyste uniemożliwia wydanie decyzji stwierdzającej jego przejście do zasobu gruntów pokrytych śródlądowymi wodami płynącymi, skoro decyzja ta nie może zmieniać stanu prawnego tego gruntu i nie może znosić praw użytkownika wieczystego, które są chronione normami konstytucyjnymi, 6) art. 218 ust. 1 i 2 w zw. z art. 264 u.p.w. w zw. z art. 34 ust. 1 ustawy z 08.09.2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]", w zw. z art. 259 u.p.w., w zw. z art. 21 w zw. z art. 23 u.g.n., art. 2, art. 64 ust. 1, 2 Konstytucji, poprzez ich nieprawidłową interpretację polegającą na przyjęciu, że do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa należą grunty pokryte śródlądowymi wodami płynącymi stanowiącymi własność Skarbu Państwa w sytuacji, gdy na tych gruntach uprzednio ustanowiono prawo użytkowania wieczystego, które przypada innemu podmiotowi, gdy przyjąć należy, że do tego zasobu nie mogą one należeć, jeśli oddano je w użytkowanie wieczyste, które to prawo obejmuje rozporządzanie i korzystanie z nich przynależne innemu podmiotowi niż właściciel gruntu a prawo to jednocześnie podlega ochronie konstytucyjnej, 7) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie ostatecznej i prawomocnej decyzji uwłaszczeniowej Wojewody Dolnośląskiego z 10.08.2005 r. potwierdzającej nabycie przez stronę z mocy prawa użytkowania wieczystego rzeczonej działki oraz potwierdzającej brak roszczeń osób trzecich oraz powołującej się na oświadczenie Skarbu Państwa o braku takich roszczeń, 8) art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 233 k.c. w zw. z art. 212 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 216 ust. 1 i ust. 3 w zw. z art. 264 ust. 1 i ust. 9 u.p.w. poprzez ich niezastosowanie i odmowę przyjęcia, że decyzja SKO jest obarczona wadą trwałej niewykonalności skoro jej skutkiem jest powstanie dualistycznego władztwa P. i Wód Polskich nad rzeczonymi działkami w zakresie ustanawiania ograniczonych praw rzeczowych, oddawania w najem, dzierżawę, użyczenie lub zamianę i czerpania pożytków z tego tytułu, 9) art. 218 ust. 1 i 2 w zw. z art. 264 u.p.w. w zw. z art. 200 u.g.n. w zw. z art. 34 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 8 września 2000 roku o komercjalizacji restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]", w zw. z art. 259 u.p.w., w zw. z art. 21 w zw. z art. 23 u.g.n., art. 2, art. 64 ust. 1, ust. 2Konstytucji, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że grunt pokryty śródlądowymi wodami płynącymi stanowiącymi własność Skarbu Państwa należy do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa w sytuacji, gdy ów grunt stanowi przedmiot użytkowania wieczystego innego podmiotu, gdy przyjąć należy, że fakt oddania gruntu w użytkowanie wieczyste uniemożliwia wydanie decyzji stwierdzającej jego przejście do zasobu gruntów pokrytych śródlądowymi wodami płynącymi, skoro decyzja ta nie może zmieniać stanu prawnego tego gruntu i nie może znosić praw użytkownika wieczystego, które są chronione normami konstytucyjnymi, 10) art. 218 ust. 1 i 2 w zw. z art. 264 u.p.w. w zw. z art. 34 ust. 1 i 3 ustawy z 08.09.2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]", w zw. z art. 259 u.p.w., w zw. z art. 21 w zw. z art. 23 u.g.n., art. 2, 64 ust.1, 2 Konstytucji, poprzez ich nieprawidłową interpretację polegającą na przyjęciu, że do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa należą grunty pokryte śródlądowymi wodami płynącymi stanowiącymi własność Skarbu Państwa w sytuacji, gdy na tych gruntach uprzednio ustanowiono prawo użytkowania wieczystego, które przypada innemu podmiotowi, gdy przyjąć należy, że do tego zasobu nie mogą one należeć, jeśli oddano je w użytkowanie wieczyste, które to prawo obejmuje rozporządzanie i korzystanie z nich przynależne innemu podmiotowi niż właściciel gruntu, a prawo to jednocześnie podlega ochronie konstytucyjnej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze wystosowane zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego według norm przepisanych, a ponadto o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu pisma procesowego przedstawiona została stosowna argumentacja rozwijająca podniesione zarzuty i wnioski skargi. W odpowiedzi na skargę SKO w Wałbrzychu wniosło o jej oddalenie i odesłało do motywów wydanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu jako niezasadna. Podstawy prawne i zakres kognicji sądu administracyjnego wyznacza Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., która w art. 175 sytuuje sądy administracyjne w systemie wymiaru sprawiedliwości, a poprzez art. 184 nakazuje sądom administracyjnym, w zakresie określonym w ustawie, sprawować kontrolę działalności administracji publicznej. Ustawą, o której mowa w Konstytucji jest przede wszystkim ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), oraz ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), dalej jako p.p.s.a. Jak stanowi art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 pkt 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta polega na orzekaniu w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Na zasadzie art. 145 §1 pkt 1 p.p.s.a. sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku braku zajścia wskazanych wyżej przesłanek sąd, na podstawie art. 151 p. p. s. a. oddala skargę. Spór zainicjowany przez stronę skarżącą zasadniczo sprowadza się do tego, czy zmiana podmiotu reprezentującego Skarb Państwa jako właściciela działek o numerach podanych wyżej, wpłynie na prawo użytkowania wieczystego P., i czy decyzja wydana przez Starostę znajdowała umocowanie w przepisach prawa. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko organu odwoławczego, trafnie wsparte poglądem przyjętym w m. in. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 10 grudnia 2020r., (sygn. akt II SA/Lu 435/20, CBOIS). Relewantna dla niniejszej sprawy ustawa Prawo wodne weszła w życie z dniem 1 stycznia 2018 r. wprowadzając nowy stan prawny w zakresie dotyczącym gospodarowania wodami (art. 1) i spraw własności wód oraz gruntów pokrytych wodami, a także zasad gospodarowania tymi składnikami jako mieniem Skarbu Państwa (art. 2). Odwołując się do uzasadnienia projektu ustawy Prawo wodne wskazać trzeba, że intencją ustawodawcy było ujednolicenie zasad gospodarowania nieruchomościami pod wodami płynącymi, urządzeniami wodnymi, ich częściami, stanowiącymi własność Skarbu Państwa. Zasadniczo zgodzić się należy ze stroną skarżącą, że to Skarb Państwa nadal jest właścicielem przedmiotowych działek. Zgodnie z art. 218 ust. 1 Prawa wodnego, grunty pokryte śródlądowymi wodami płynącymi stanowiącymi własność Skarbu Państwa są zasobem nieruchomości Skarbu Państwa. Przy czym wskazać trzeba, że na mocy art. 528 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego, z dniem wejścia w życie tej ustawy to Wody Polskie reprezentują Skarb Państwa oraz wykonują uprawnienia właścicielskie Skarbu Państwa w stosunku do stanowiących własność Skarbu Państwa wód, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 2-4 ustawy uchylanej w art. 573, lub ich części oraz gruntów pokrytych tymi wodami, z wyłączeniem gruntów pokrytych wodami, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 3 ustawy uchylanej w art. 573 (to jest ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne). Podstawą prawną wydania spornej decyzji jest natomiast art. 218 ust 2 Prawa wodnego. Przepis ten przewiduje, że przejście do zasobu gruntów pokrytych śródlądowymi wodami płynącymi, o których mowa w powołanym wyżej art. 218 ust. 1, oraz ich wykreślenie z zasobu stwierdza, w drodze decyzji, na wniosek właściwego podmiotu, o którym mowa w art. 212 ust. 1, właściwy starosta realizujący zadanie z zakresu administracji rządowej. Zwrócić należy uwagę, że brzmienie tej regulacji wskazuje, iż starosta jedynie "stwierdza" stan unormowany w art. 218 ust. 1 Prawa wodnego. Zatem, jak wskazał organ odwoławczy, decyzja w niniejszej sprawie miała charakter deklaratoryjny, to jest wyłącznie potwierdzający stan prawny, który został już wprowadzony ustawą z dnia 20 lipca 2017 r. Starosta natomiast został przez ustawodawcę zobligowany do stwierdzenia przejścia do omawianego zasobu przedmiotowych działek w ramach realizacji zadań z zakresu administracji rządowej. Wydanie decyzji przez organ I instancji zostało – zgodnie z wymogami powołanego przepisu – poprzedzone stosownym wnioskiem właściwego podmiotu, określonego w art. 212 ust. 1 Prawa wodnego, to jest przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie - Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej we Wrocławiu. Wobec tego zarówno decyzja organu I instancji, jak i utrzymująca ją w mocy decyzja SKO wydane zostały zgodnie z art. 218 ust. 1 i ust. 2 Prawa wodnego, których naruszenie strona podniosła w skardze. Organ odwoławczy nie miał jakichkolwiek podstaw do wzruszenia rozstrzygnięcia Starosty w wyniku wniesionego odwołania. W związku z powyższym zarzut naruszenia art. 105 § 1 k.p.a., nakazującego umorzenie postępowania administracyjnego w razie jego bezprzedmiotowości, uznać należało za niezasadny. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, zdaniem Sądu, strona skarżąca błędnie odczytuje skutki powyższych decyzji. Przede wszystkim zauważyć należy, że decyzja Wojewody Dolnośląskiego z 26 września 2005 r. potwierdzająca nabycie przez P. prawa użytkowania wieczystego miała dokładnie taki sam deklaratoryjny charakter, co decyzja będąca przedmiotem sporu w niniejszej sprawie. Konieczne jest też zwrócenie uwagi na treść prawa użytkowania wieczystego, która została określona w art. 233 k.c. Zgodnie z przepisem, w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego oraz przez umowę o oddanie gruntu Skarbu Państwa lub gruntu należącego do jednostek samorządu terytorialnego bądź ich związków w użytkowanie wieczyste, użytkownik może korzystać z gruntu z wyłączeniem innych osób. W tych samych granicach użytkownik wieczysty może swoim prawem rozporządzać. Zatem w istocie – jak to zostało podniesione w skardze – na mocy art. 216 ust. 1 i 2 Prawa wodnego, Skarb Państwa jest właścicielem m.in. przedmiotowej działki, a gospodarowanie na tych gruntach wykonują Wody Polskie, które również na podstawie art. 264 ust. 1 i 9 Prawa wodnego są uprawnione do rozporządzania przedmiotowymi gruntami przez ustanawianie na nich ograniczonych praw rzeczowych. Niemniej jednak wykonywanie tych uprawnień właścicielskich musi mieścić się w granicach prawa. Granice te w przypadku strony skarżącej zostały zakreślone przysługującym jej prawem użytkowania wieczystego. Prawidłowo zatem organ odwoławczy stwierdził, że stwierdzenie przejścia do omawianego zasobu gruntów Skarbu Państwa przedmiotowej działki nr [...] pozostaje bez jakiegokolwiek wpływu na to prawo, które nadto jest ujawnione w dziale II prowadzonej dla tej działki księdze wieczystej. Co za tym idzie, decyzja stwierdzająca unormowanie kwestii własnościowych według nowego stanu prawnego, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, w żaden sposób nie koliduje z decyzją Wojewody Dolnośląskiego z 26 września 2005 r. Tym samym zarzuty naruszenia art. 233 k.c. w związku z art. 216 ust. 1 i 3 w związku z art. 264 ust. 1 i 9 Prawa wodnego, a także art. 7 art. 77 należało ocenić jako całkowicie chybione. Tak samo Sąd ocenił podniesione naruszenia art. 8 (statuującego zasadę pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej) w związku z art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a., która to regulacja określa elementy składowe decyzji administracyjnej. SKO rozpatrzyło sprawę ponownie, dokładnie opisując okoliczności faktyczne, powołując prawidłowo podstawę prawną rozstrzygnięcia, która w sposób obszerny została wyjaśniona. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI