II SA/Wr 176/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2004-02-12
NSAAdministracyjneWysokawsa
zameldowanieewidencja ludnościprawo administracyjneTrybunał KonstytucyjnyKonstytucja RPprawo do lokaluobowiązek meldunkowy

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą zameldowania, uznając, że art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności jest niezgodny z Konstytucją.

Skarżąca została pozbawiona możliwości zameldowania na pobyt stały wraz z synem, mimo długoletniego zamieszkiwania w lokalu, z powodu braku formalnych uprawnień do jego zajmowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję odmawiającą zameldowania, powołując się na wymóg posiadania tytułu prawnego do lokalu. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje, opierając się na wyroku Trybunału Konstytucyjnego uznającym art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności za niezgodny z Konstytucją.

Sprawa dotyczyła skargi J. S.-K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą zameldowania skarżącej i jej małoletniego syna na pobyt stały. Organ I instancji odmówił zameldowania, powołując się na art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, ponieważ skarżąca zajmowała lokal samowolnie i nie posiadała uprawnień do przebywania w nim, co było warunkiem zameldowania zgodnie z art. 6 ust. 1 i art. 9 ust. 2 tej ustawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało tę decyzję, argumentując, że samo zamieszkiwanie nie jest podstawą do zameldowania i że skarżąca nie posiada tytułu prawnego do lokalu. W skardze skarżąca zarzuciła naruszenie prawa do zameldowania i zasad współżycia społecznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. (sygn. K 20/01), który uznał art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych za niezgodny z Konstytucją, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd wskazał, że naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (wynikające z orzeczenia TK) stanowi podstawę do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który stanowił podstawę odmowy zameldowania, został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny oparł swoje rozstrzygnięcie na wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który stwierdził niezgodność art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności z Konstytucją RP, co stanowiło podstawę do uchylenia decyzji administracyjnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

u.e.l.d.o. art. 9 § ust. 2

Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją RP przez TK, który stanowił wymóg potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu jako warunek zameldowania.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit.b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie decyzji w przypadku naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Pomocnicze

u.e.l.d.o. art. 47 § ust. 2

Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Podstawa prawna decyzji organu I instancji odmawiającej zameldowania.

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa zakres kontroli sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy prawne uwzględnienia skargi.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o zwrocie kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Odstąpienie od orzekania o wykonaniu decyzji.

k.p.a. art. 145a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do żądania wznowienia postępowania w przypadku orzeczenia TK o niezgodności aktu normatywnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niezgodność art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z Konstytucją RP, stwierdzona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego.

Odrzucone argumenty

Argumenty organów administracji o braku formalnych uprawnień do lokalu jako podstawie odmowy zameldowania.

Godne uwagi sformułowania

w świetle powołanego wyżej orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego ta ostatnia okoliczność nie ma obecnie wpływu na istnienie obowiązku meldunkowego.

Skład orzekający

Barbara Adamiak

przewodniczący

Anna Moskała

sprawozdawca

Bogumiła Kalinowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku meldunkowego w kontekście orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego."

Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na konkretnym wyroku TK, który zmienił stan prawny w zakresie wymogów zameldowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego może wpływać na praktykę administracyjną i prawa obywateli, nawet w pozornie rutynowych kwestiach jak zameldowanie.

Nawet brak tytułu prawnego do mieszkania nie przeszkodzi w zameldowaniu – kluczowy wyrok WSA.

Dane finansowe

WPS: 10 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 176/01 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2004-02-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-01-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anna Moskała /sprawozdawca/
Barbara Adamiak /przewodniczący/
Bogumiła Kalinowska
Symbol z opisem
605  Ewidencja ludności, dowody tożsamości, akty stanu cywilnego, imiona i nazwisko, obywatelstwo, paszporty
Hasła tematyczne
Ewidencja ludności
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Powołane przepisy
Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
art. 9 ust. 2
Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.
Sentencja
sygn. akt 3 II SA/Wr 176/2001 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 lutego 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędziowie: Sędzia NSA Anna Moskała (sprawozdawca) Asesor WSA Bogumiła Kalinowska Protokolant: Iwona Procajło po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2004 r. przy udziale sprawy ze skargi J. S.-K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zameldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję organu I instancji nr [...] z dnia [...]r.; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz skarżącej kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. odstępuje od orzekania o wykonaniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. IV.
Uzasadnienie
sygn. akt 3 II SA/Wr 176/2001
2
Uzasadnienie
Decyzją nr [...] z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie wydane z upoważnienia Prezydenta W. przez Kierownika Działu w Wydziale Spraw Obywatelskich odmawiające zameldowania skarżącej i jej małoletniego syna na pobyt stały w lokalu przy ul. T. [...] we W .
W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, iż organ I instancji odmówił zameldowania skarżącej i jej syna w trybie przewidzianym w art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tekst jedn. Dz.U. z 1984r. Nr 32, poz. 174 ze zm.). Z dowodów zgromadzonych w sprawie wynikało bowiem, że skarżąca zajmuje samowolnie przedmiotowy lokal od [...]r. Nie miała zatem uprawnienia do przebywania z synem w tym lokalu, dlatego zarządca nie mógł potwierdzić, iż posiada uprawnienie o jakim mowa w art. 6 ust. 1 w/w ustawy.
Rozpatrując odwołanie od tej decyzji, w którym skarżąca powołała się na swój obowiązek meldunkowy obwarowany karą administracyjną i okoliczność, iż nie przyznano jej lokalu zamiennego oraz na trudności jakie brak takiego meldunku stwarza, Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znalazło podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji.
Wskazało, że samo zamieszkiwanie w lokalu nie może być podstawą zameldowania na pobyt stały ani wydania decyzji o zameldowaniu. Za prawidłowe uznało przyjęcie organu I instancji, iż zameldowania konieczne jest też posiadanie uprawnień do przebywania pod adresem faktycznego pobytu, co jednoznacznie wynika z art. 9 ust. 2 powoływanej ustawy. Działający jako organy ewidencji: biuro meldunkowe i Dyrektor Wydziału Spraw Obywatelskich nie mogli stronie i jej synowi przyznać uprawnienia do przebywania w zajmowanym lokalu. Uprawnienie takie może wynikać z prawa własności lub najmu lokalu. Żadnego z tych tytułów prawnych strona nie posiada. Przywołało, że ustawodawca nie dopuścił żadnych wyjątków od warunków prawnych zameldowania. Nie mają związku ze sprawą zameldowania powoływane w odwołaniu oczekiwania strony na uzyskanie mieszkania od Gminy W . Jest to sprawa cywilnoprawna, podlegająca załatwieniu w innym trybie. Podniosło też, że nie może być mowy o nabyciu uprawnień do zajmowanego lokalu przez zasiedzenie w dobrej wierze jak to sugeruje strona w odwołaniu.
W skardze na tę decyzję skarżąca zarzuciła, iż została ona wydana z naruszeniem prawa, a w szczególności prawa do zameldowania i zasad współżycia społecznego poprzez niedopuszczanie żadnych wyjątków od warunków zameldowania i brak rozwiązania kwestii jej meldunku i lokalu zamiennego mimo trwania tej sytuacji zawieszenia przez 11 lat.
sygn. akt 3 II SA/Wr 176/2001
3
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w całości podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej wyżej ustawy kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem badając decyzję administracyjną sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.
Podstawą materialnoprawną rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji administracyjnej jest art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który stanowił w czasie wydawania zaskarżonej decyzji, że "przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące należy przedstawić potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu (pomieszczeniu), w którym ma nastąpić zameldowanie.
W aktualnym stanie prawnym należy jednak uwzględnić wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r. sygn. K 20/01, w którym orzeczono, że "Art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. 200Ir. Nr 87, poz. 960 i Nr 110, poz. 1189): a) jest niezgodny z art. 52 ust. 1, art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej".
Stosownie do art. 145a § 1 K.p.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Konsekwencją zaistnienia podstawy wznowienia postępowania jest możliwość uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten stanowi bowiem, że decyzja podlega uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Nie jest przy tym istotne, że podstawa wznowienia postępowania administracyjnego nie istniała w chwili podejmowania zaskarżonej decyzji.
W sprawie pozostawało poza sporem, iż skarżąca wraz z synem zamieszkuje od ponad 10 lat w spornym lokalu. Nie budzi też wątpliwości, że nie posiada i nigdy nie posiadała uprawnień do przebywania w tym lokalu. Jednakże w świetle powołanego wyżej orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego
sygn. akt 3 II SA/Wr 176/2001
4
ta ostatnia okoliczność nie ma obecnie wpływu na istnienie obowiązku meldunkowego.
Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i art. 135 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji podlegały uchyleniu.
O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy. Odstąpiono jednocześnie od orzekania na podstawie art. 152 w/w ustawy z uwagi na brak w zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcia o uprawnieniach i obowiązkach, które byłyby przedmiotem wykonania.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI