II SA/Wr 172/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2006-01-24
NSAAdministracyjneŚredniawsa
zagospodarowanie przestrzennewarunki zabudowyplan miejscowydecyzja administracyjnaSKOWSApostępowanie administracyjneuchylenie decyzjiponowne rozpatrzenie

WSA we Wrocławiu oddalił skargę na decyzję SKO uchylającą decyzję o warunkach zabudowy z powodu utraty mocy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Skarżący Ł. i J. W. domagali się ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji handlowo-usługowej. Prezydent W. wydał decyzję lokalizacyjną, jednak SKO uchyliło ją i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na utratę mocy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. WSA we Wrocławiu oddalił skargę skarżących, uznając, że SKO prawidłowo zastosowało art. 138 § 2 kpa w związku ze zmianą stanu prawnego.

Sprawa dotyczyła skargi Ł. i J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., która uchyliła decyzję Prezydenta W. o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji handlowo-usługowej. Organ I instancji wydał decyzję lokalizacyjną opartą na miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Jednakże, po wniesieniu odwołania przez D. P. i innych, SKO uchyliło tę decyzję, powołując się na utratę mocy obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego z dniem 31 grudnia 2003 r. SKO uznało, że w tej sytuacji konieczne jest ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ I instancji w oparciu o nowy stan prawny. Skarżący zarzucili SKO błędne uznanie odwołujących się za strony oraz nieprawidłowe zastosowanie prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę. Sąd podkreślił, że postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, a organ odwoławczy ma prawo uchylić decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, jeśli wymaga to przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. WSA uznał, że utrata mocy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stanowiła uzasadnioną podstawę do zastosowania art. 138 § 2 kpa przez SKO, a zaskarżona decyzja nie naruszała prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 kpa, jeśli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, uwzględniając stan prawny obowiązujący w dniu wydania orzeczenia przez organ odwoławczy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 kpa) oznacza ponowne rozpoznanie sprawy przez organ odwoławczy, który uwzględnia stan prawny i faktyczny obowiązujący w dacie wydawania własnego orzeczenia. Utrata mocy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który stanowił podstawę decyzji organu I instancji, wymagała przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, co uzasadniało zastosowanie art. 138 § 2 kpa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.z.p. art. 40 § 1

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

u.z.p. art. 40 § 3

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

u.z.p. art. 42 § 1

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

k.p.a. art. 138 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 87 § 3

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1

Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.p.s.a. art. 145

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.p.s.a. art. 151

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.z.p. art. 85 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.z.p. art. 43

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

u.z.p. art. 2 § 2

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Utrata mocy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w trakcie postępowania odwoławczego uzasadnia uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 kpa.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżących dotyczące nieprawidłowego uznania odwołujących się za strony postępowania. Zarzuty skarżących dotyczące nieprawidłowego zastosowania prawa przez SKO w kontekście uchylenia decyzji organu I instancji.

Godne uwagi sformułowania

sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części Istota administracyjnego postępowania odwoławczego polega na ponownym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej, nie zaś jedynie na kontroli zasadności zarzutów podniesionych w odwołaniu od orzeczenia pierwszoinstancyjnego

Skład orzekający

Halina Kremis

przewodniczący

Andrzej Wawrzyniak

sprawozdawca

Alicja Palus

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 138 § 2 kpa w kontekście zmiany stanu prawnego (utraty mocy planu zagospodarowania przestrzennego) w trakcie postępowania odwoławczego w sprawie warunków zabudowy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów dotyczących planowania przestrzennego, które miały zastosowanie w momencie wydawania decyzji przez organ I instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą wpływu zmian prawnych na postępowanie administracyjne, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i nieruchomości.

Zmiana prawa w trakcie postępowania? Jak to wpływa na decyzję o warunkach zabudowy.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 172/04 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2006-01-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-04-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Alicja Palus
Andrzej Wawrzyniak /sprawozdawca/
Halina Kremis /przewodniczący/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1999 nr 15 poz 139
art. 40 ust. 1 , art. 42 ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędziowie: NSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca) Asesor WSA Alicja Palus Protokolant: Kinga Kręc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi Ł. W. i J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania do ponownego rozpoznania sprawy ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]Nr [...]Prezydent W., powołując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 40 ust. 1 i 3 oraz art. 42 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t.jedn. Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 z późn. zm.), ustalił na rzecz skarżących Ł. W. i J. W. warunki zabudowy i zagospodarowania terenu przy ul. K. [...] we W., znajdującego się na obszarze oznaczonym w miejscowym ogólnym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem [...]oraz w strefie B ochrony konserwatorskiej, dla inwestycji obejmującej budowę jednokondygnacyjnego obiektu handlowo-usługowego o powierzchni ok. [...] m², w zakresie artykułów przemysłowo-budowlanych i warzywniczych oraz usługi AGD, budowę sieci i przyłączy oraz budowę parkingu na 10 stanowisk.
W decyzji tej określono, iż jest ona ważna do [...], o ile nie zostanie wygaszona odrębną decyzją z przyczyn określonych w art. 48 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Wymieniono ponadto warunki wynikające z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, warunki dotyczące uzgodnienia w zakresie ochrony zabytków, warunki wynikające z przepisów szczególnych, warunki obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji, wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich oraz linie rozgraniczające teren inwestycji. Zaznaczono, że decyzja ta nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła D. P., działająca również w imieniu M. P., T. M., A. i D. W. oraz M. F., wywodząc, że planowana inwestycja nie mieści się w przeznaczeniu przewidzianym dla obszaru oznaczonego w planie symbolem [...].
Decyzją z dnia [...]Nr [...], po rozpatrzeniu powyższego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. na podstawie art. 138 § 2 kpa uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu Kolegium podniosło, że na skutek wniesionego odwołania sprawa podlega ponownemu rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu w oparciu o stan faktyczny i prawny obowiązujący w dniu wydania decyzji przez organ odwoławczy. Wskazało, iż stosownie do obowiązujących w chwili podejmowania zaskarżonej decyzji przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, podstawę wydania decyzji – zgodnie z art. 40 ust. 1 tej ustawy – stanowił miejscowy ogólny plan zagospodarowania przestrzennego miasta W. uchwalony przez Miejską Radę uchwałą z dnia [...]Nr [...]. Plan ten, zgodnie z art. 87 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717), utracił moc z dniem 31 grudnia 2003 r. Organ odwoławczy stwierdził, że w tej sytuacji stała się niemożliwa weryfikacja decyzji organu I instancji, gdyż "musi zostać uwzględniona nowa sytuacja prawna i na kanwie tej sytuacji powinno zostać podjęte rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji". Dlatego – w opinii Kolegium – konieczne stało się uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
Na powyższą decyzję Ł. W. i J. W. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
Skarżący wyrazili wątpliwości co do posiadania przez odwołujących się statusu strony podając, iż "Działki te nie graniczą z działkami sąsiadów". Oświadczyli, że nie potrafią zrozumieć, dlaczego nie rozpatrzono, "czy skarga jest zasadna i dlaczego skarga złożona [...] jest ważna a decyzja z [...]jest uchylona i właśnie ta decyzja ma być rozpatrywana według nowego prawa".
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu. Podniosło ponadto, że odwołujący się w postępowaniu przed organem I instancji zostali uznani za strony "i żadne racje nie przemawiają za zakwestionowaniem przyznanego im prawa". Podkreśliło, że postępowanie przed organem II instancji polega – zgodnie z zasadą dwuinstancyjności wyrażoną w art. 15 kpa – na rozpatrzeniu sprawy z uwzględnieniem stanu prawnego i faktycznego obowiązującego w dniu wydania drugoinstancyjnego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie mogła zostać uwzględniona.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t.jedn. Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 z późn. zm.), mające zastosowanie w tej sprawie stosownie do art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717). Natomiast procedurę wydania podejmowanych przez organy administracyjne decyzji regulują przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.
Przepis art. 40 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym stanowi, iż w sprawach ustalania warunków zabudowy i zagospodarowania terenu orzeka się, w drodze decyzji, na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku planu, z zastrzeżeniem art. 13 ust. 1 (określającego, kiedy sporządzenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest obowiązkowe), na podstawie przepisów szczególnych.
Zgodnie z art. 42 ust. 1 cytowanej ustawy decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu określa:
1) rodzaj inwestycji,
2) warunki wynikające z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeśli dla danego obszaru plan został uchwalony,
3) warunki zabudowy i zagospodarowania terenu wynikające z przepisów szczególnych,
4) warunki obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji,
5) wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich,
6) linie rozgraniczające teren inwestycji, wyznaczone na mapie w stosownej skali,
7) okres ważności decyzji.
Stosownie do art. 43 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym nie można odmówić ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli zamierzenie jest zgodne z przepisami prawa i ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, z zastrzeżeniem art. 2 ust. 2, który to przepis stanowi, iż w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, z zastrzeżeniem art. 13 ust. 1, określenie przeznaczenia i ustalenie warunków zagospodarowania terenu następuje w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, wydanej na podstawie obowiązujących ustaw.
W myśl art. 15 kpa postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne.
Zgodnie z art. 138 § 2 kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.
Wyrażona w art. 15 kpa zasada postępowania administracyjnego oznacza, że każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu I instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania, przez legitymowany podmiot, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji. Sprawa administracyjna jest zatem dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta, po raz pierwszy w I instancji, a następnie w II instancji. Dwukrotne rozpoznanie oznacza obowiązek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, konsekwentnie do tego ukształtowane jest postępowanie odwoławcze, którego przedmiotem nie jest weryfikacja decyzji, a ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej (por. B.Adamiak w: B.Adamiak, J.Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 2 wydanie, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 1998, s. 98).
Istota administracyjnego postępowania odwoławczego polega na ponownym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej, nie zaś jedynie na kontroli zasadności zarzutów podniesionych w odwołaniu od orzeczenia pierwszoinstancyjnego (art. 138 w związku z art. 140 kpa). Samorządowe Kolegium Odwoławcze działa więc jako organ o charakterze reformacyjnym, ponownie merytorycznie rozpatrując sprawę w jej całokształcie, a także uwzględniając zmiany stanu faktycznego i prawnego, które nastąpiły po wydaniu decyzji przez organ I instancji (por. np. wyrok NSA z dnia 19 lipca 2001 r. sygn. akt V SA 3872/00 – LEX Nr 78936).
Organ II instancji nie ocenia zatem prawidłowości rozstrzygnięcia organu I instancji, mając na uwadze stan prawny i faktyczny istniejący w chwili orzekania przez organ I instancji, lecz ponownie rozstrzygając sprawę bierze pod uwagę stan prawny i faktyczny zachodzący w czasie wydawania orzeczenia drugoinstancyjnego.
Mając na względzie powyższe stwierdzić trzeba, iż skoro w niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. nie znalazło podstaw do podważenia skuteczności odwołania wniesionego przez osoby posiadające w postępowaniu przed organem I instancji status strony, to nie mogło pominąć faktu, że w chwili podejmowania decyzji odwoławczej miejscowy ogólny plan zagospodarowania przestrzennego, który był podstawą rozstrzygnięcia organu I instancji, przestał obowiązywać.
Jak już wyżej wskazano, z przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym wynika, iż ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego mają istotny wpływ na treść decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Ustalenia w tym zakresie, w sytuacji gdy dotychczasowy plan zagospodarowania przestrzennego utracił moc, wymagają więc przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub przynajmniej w znacznej części.
W tym stanie rzeczy, zgodnie z unormowaniem zawartym w art. 138 § 2 kpa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. prawidłowo uznało, że w rozpatrywanej sprawie, z uwagi na utratę mocy przez obowiązujący w czasie wydawania decyzji przez Prezydenta W. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, niezależnie od merytorycznej zasadności argumentów odwołania, decyzja lokalizacyjna organu I instancji podlegała uchyleniu, a sprawę należało przekazać Prezydentowi W. do ponownego rozpatrzenia.
W tej sytuacji stwierdzić należy, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie wykazała, by decyzja ta naruszała prawo i to w stopniu wymagającym usunięcia jej z obrotu prawnego.
Mając na względzie powyższe – zgodnie z art. 151 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI