II SA/Wr 1714/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2004-12-21
NSAAdministracyjneŚredniawsa
choroba zawodowanarząd głosunadmierny wysiłek głosowysędziainspekcja sanitarnamedycyna pracyorzecznictwo lekarskieWSApostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę sędziego na decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej narządu głosu, uznając, że nie stwierdzono schorzenia z wykazu chorób zawodowych ani jego związku z pracą.

Skarżąca, sędzia H. T.-S., domagała się stwierdzenia choroby zawodowej narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym. Organa sanitarne i medyczne, w tym Instytut Medycyny Pracy, nie stwierdziły jednak choroby zawodowej, wskazując na czynnościowy charakter zaburzeń głosu i brak zmian typowych dla chorób zawodowych. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że nie zostały spełnione przesłanki do stwierdzenia choroby zawodowej.

Sprawa dotyczyła skargi H. T.-S., sędzi, na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego odmawiającą stwierdzenia choroby zawodowej narządu głosu związanej z nadmiernym wysiłkiem głosowym. Skarżąca pracowała jako sędzia przez wiele lat, co wiązało się z intensywnym wysiłkiem głosowym. Po badaniach w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy oraz Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, stwierdzono brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Instytut Medycyny Pracy wskazał, że występujące dolegliwości mają charakter czynnościowy i nie stwierdzono zmian patologicznych typowych dla chorób zawodowych, takich jak guzki głosowe czy niedowład strun głosowych. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, zważył, że do stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest spełnienie dwóch przesłanek: choroba musi znajdować się w wykazie chorób zawodowych, a także musi być wywołana czynnikami szkodliwymi w środowisku pracy. Sąd uznał, że obie te przesłanki nie zostały spełnione, a orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy, jako jednostki uprawnionej, było rzetelne i wszechstronnie umotywowane. W związku z tym skarga została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, czynnościowe zaburzenia głosu, bez stwierdzenia zmian patologicznych wymienionych w wykazie chorób zawodowych (np. guzków głosowych, niedowładu strun głosowych) i bez związku przyczynowego z czynnikami szkodliwymi w środowisku pracy, nie mogą zostać uznane za chorobę zawodową.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na opinii Instytutu Medycyny Pracy, który stwierdził, że występujące u skarżącej dolegliwości mają charakter czynnościowy, a nie organiczny, i nie stwierdzono zmian typowych dla chorób zawodowych. Podkreślono, że do stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest spełnienie dwóch przesłanek: choroba musi być wymieniona w wykazie, a także musi być spowodowana czynnikami szkodliwymi w środowisku pracy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (11)

Główne

rozp. RM ws. chorób zawodowych art. 1 § ust. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych

Chorobą zawodową jest choroba z wykazu, spowodowana czynnikami szkodliwymi w środowisku pracy. Wymaga łącznego spełnienia obu przesłanek.

p.u.s.a.

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 145

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.i.s. art. 12 § 2 pkt 1

Ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

rozp. RM ws. chorób zawodowych art. 7 § ust. 1 i 4

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych

Określa jednostki właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych i dokumentację wymaganą do wydania orzeczenia.

rozp. RM ws. chorób zawodowych art. 9 § ust. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych

Umożliwia pracownikowi wystąpienie o ponowne badanie przez instytut naukowo-badawczy.

rozp. RM ws. chorób zawodowych art. 10 § ust. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych

Określa, że inspektor sanitarny wydaje decyzję na podstawie orzeczenia lekarskiego i wyników dochodzenia epidemiologicznego.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Orzeczenie lekarskie stanowi dowód w sprawie.

k.p.a. art. 84 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Orzeczenie lekarskie ma walor opinii biegłego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak spełnienia przesłanek do stwierdzenia choroby zawodowej: brak schorzenia z wykazu chorób zawodowych oraz brak związku przyczynowego z czynnikami szkodliwymi w środowisku pracy. Orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy jest rzetelne, wszechstronne i stanowi wiążący dowód w sprawie. Czynnościowy charakter zaburzeń głosu, a nie organiczne zmiany chorobowe, nie kwalifikuje się jako choroba zawodowa.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącej dotyczące nieprawidłowości w badaniach Instytutu Medycyny Pracy. Argumentacja o lakonicznej charakterystyce przebiegu zatrudnienia jako podstawie decyzji. Podważanie rzetelności ustaleń stanu faktycznego i konieczność ponownego postępowania wyjaśniającego.

Godne uwagi sformułowania

Obserwowana zmienność funkcji fałdów głosowych świadczy o czynnościowym charakterze zaburzeń głosu. W uzasadnieniu orzeczenia bowiem przytoczono, że w zależności od fonacji stwierdza się różny stopień zwarcia fałdów głosowych... Orzeczenia lekarskie wydawane w trybie § 8 ust. 1 i § 9 ust.l powołanego rozporządzenia mają bez wątpienia walor opinii biegłych...

Skład orzekający

Jerzy Strzebińczyk

przewodniczący

Henryka Łysikowska

członek

Bogumiła Kalinowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących chorób zawodowych, w szczególności narządu głosu, oraz znaczenie opinii biegłych w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku stwierdzenia choroby zawodowej mimo długotrwałej pracy wymagającej wysiłku głosowego, gdzie kluczowe są wyniki badań medycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak ważne są precyzyjne badania medyczne i spełnienie formalnych przesłanek do uznania choroby zawodowej, nawet w przypadku osób wykonujących zawody obciążające głos.

Czy praca sędziego może być przyczyną choroby zawodowej narządu głosu? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 1714/02 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2004-12-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-07-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Bogumiła Kalinowska /sprawozdawca/
Henryka Łysikowska
Jerzy Strzebińczyk /przewodniczący/
Symbol z opisem
620  Ochrona zdrowia, w tym sprawy dotyczące chorób zawodowych, zakładów opieki zdrowotnej, uzdrowisk, zawodu lekarza, pielęg
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jerzy Strzebińczyk Sędzia NSA - Henryka Łysikowska Sędzia WSA - Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca) Protokolant - Katarzyna Dziok po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi H. T.-S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W., działając na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz. U. Nr 90, poz. 575 z 1998 r. ze zm.) oraz § 10 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.), jak również art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego /jednolity tekst Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z 2000 r. ze zm./ - po rozpatrzeniu odwołania H. T. - S. od decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego we W. z dn. 10.04.2002 r. nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej w postaci przewlekłej choroby narządu głosu związanej z nadmiernym wysiłkiem głosowym - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję .
W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył, iż w toku postępowania przed organem I instancji ustalono, że H. T. - S. pracowała na stanowisku sędziego od 1.09.1961 r. do 30.11.1970 r. w Sądzie Wojewódzkim we Wrocławiu, a następnie od 1.12.1970 r. do 31.12.1994 r. w Sądzie Rejonowym dla W. - K. Zgodnie z charakterystyką stanowiska pracy z dn. 27.09.2000 r. w okresie od 1961 r. do 1978 r. zainteresowana orzekała na sesjach trzy razy w tygodniu, po tym okresie - dwa razy w tygodniu. Sesja sądowa trwała przeciętnie od 9.00 do 14.30. Sędzia w tym czasie kierował rozprawami rozpoznawanych w danym dniu, a więc zwracał się do stron i adwokatów oraz zadawał pytania świadkom, a także ogłaszał orzeczenia, wygłaszał ustnie motywy rozstrzygnięcia. Poza rozprawami sędzia wydawał na piśmie zarządzenia w prowadzonych przez siebie sprawach, także wydawał polecenia administracji sądowej oraz czasami przyjmował interesantów.
Jak zauważył organ odwoławczy - zainteresowana była badana w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy we W. w dniach 25.10.2000 r. i 12.12.2000 r. W wydanej wówczas opinii zawarto stwierdzenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, z powodu niespełnienia warunku wynikającego z rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, bowiem z informacji Powiatowego Inspektora Sanitarnego we W. /pismo z dn. 7.03.2001 r. znak: [...] wynikało, że pracodawca nie potwierdza narażenia na nadmierny wysiłek głosowy w okresie zatrudnienia. W trybie odwoławczym strona została przebadana następnie w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., który w dniu [...] wydał orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania przewlekłej choroby zawodowej spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym pod postacią guzków głosowych, przerostu lub niedowładu fałdów głosowych u zainteresowanej, uzasadniając swoje stanowisko tym, iż "w czasie pierwszego badania laryngologicznego i foniatrycznego przeprowadzonych w czasie obecnej hospitalizacji stwierdzono: bladą podsychającą z cechami zaniku błonę śluzową gardła, zanikowe migdałki podniebienne, prawidłową konfigurację nagłośni,
Sygn. akt 3 II SA/Wr 1714/02
2
podsychającą błonę śluzową krtani, symetrycznie ruchome, prawidłowe fałdy głosowe, z brakiem zwarcia fonacyjnego na całej długości głośni. W czasie kolejnego badania stwierdzono wybitnie hyperfunkcyjny sposób tworzenia głosu z uczynnianiem mięśni wewnątrzkrtaniowych i zwieraniem fałdów przedsionkowych podczas fonacji. W zależności od sposobu fonacji stwierdzono różny stopień zwarcia fałdów głosowych (od niewielkiego braku zwarcia w czasie tworzenia głosu w niskich i średnich rejestrach do pełnego zwarcia z wyraźnym udziałem fałdów przedsionkowych w fonacji). Głos był obłożony, niski, tworzony z napięciem struktur mięśniowych szyi. W badaniu stroboskopowym stwierdzono, że drgania fałdów są jednakowe, jednoczasowe, z zachowanym przesunięciem brzeżnym, z brakiem zwarcia jedynie w części środkowej głośni, ze skróconą amplituda drgań. Obserwowana zmienność funkcji fałdów głosowych świadczy o czynnościowym charakterze zaburzeń głosu. U badanej w obrębie krtani nie stwierdzono zmian pod postacią utrwalonego niedowładu fałdów głosowych, guzków śpiewaczych lub przerostu błony śluzowej, które uważane są za typowe dla skutków nadmiernego obciążenia wysiłkiem głosowym. Obecność przewlekłego zapalenia błony śluzowej gardła i krtani i nieprawidłowy tor tworzenia głosu doprowadzający do szybkiego zmęczenia głosu tłumaczą występujące dolegliwości. Biorąc pod uwagę całokształt obserwacji klinicznej nie znaleziono podstaw do rozpoznania zawodowej choroby narządu głosu związanej z narażeniem na nadmierny wysiłek głosowy."
Odnosząc się do zarzutów odwołania wniesionego przez stronę od odmawiającej uznania choroby zawodowej decyzji organu I instancji - Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. wskazał , że do stwierdzenia choroby zawodowej przez Państwową Inspekcję Sanitarną muszą być spełnione jednocześnie, jak to wynika z definicji choroby zawodowej zawartej w § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, dwa warunki:
1. choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych,
2.choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy.
Zdaniem organu oba powyższe warunki nie zostały spełnione w niniejszym przypadku, gdyż placówki służby zdrowia upoważnione do rozpoznawania chorób zawodowych -Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. oraz Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. - stwierdziły, iż zmiany chorobowe występujące u pacjentki, bez obecności przerostu, utrwalonego niedowładu strun głosowych jak i guzków śpiewaczych, nie dają podstaw do rozpoznania u zainteresowanej choroby zawodowej narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. podkreślił przy tym, że Instytut Medycyny Pracy jest ostatnią jednostką organizacyjną właściwą do rozpoznawania chorób zawodowych i jako taki legitymuje się najwyższym autorytetem naukowym i poziomem badań w Polsce. W ocenie organu drugiej instancji - po wnikliwych i specjalistycznych badaniach laryngologicznych nie uwidoczniono w obrębie krtani u zainteresowanej
Sygn. akt 3 II SA/Wr 1714/02
3
zmian patologicznych typowych dla nadmiernego obciążenia wysiłkiem głosowym i zgłoszono brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu. Natomiast dolegliwości badanej związane są z przewlekłym stanem zapalnym błony śluzowej gardła i krtani, a zmęczenie głosu wiąże się z nieprawidłowym torem jego tworzenia. W orzeczeniu lekarskim nie uwzględniono załączonych świadectw i badań z poradni laryngologicznej, ponieważ opinie te zostały wydane przez placówki nie posiadające upoważnienia do rozpoznawania chorób zawodowych.
Mając powyższe na uwadze Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. nie znalazł podstaw prawnych ani merytorycznych do zmiany decyzji organu pierwszej instancji.
Nie godząc się z podjętym rozstrzygnięciem odwoławczym H. T.-S. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości, zarzucając nieprawidłowości w sposobie przeprowadzanych badań przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w dniach 12 września /od godziny 14-tej / i 13 września 2001 roku. Skarżąca wskazała, że po obiedzie 13 września oświadczono jej, iż wprawdzie występuje uszkodzenie strun głosowych, lecz nie miało miejsca nadmierne wysilanie strun głosowych zważywszy na treść pisma Sądu Rejonowego W.-K., w którym oświadczono , że orzekała tylko 3 , a następnie 2 razy w tygodniu.
Podważając rzetelność dokonanych w toku postępowania ustaleń stanu faktycznego sprawy skarżąca podniosła, że ówczesne, tj. z zakresu zatrudnienia skarżącej, obciążenie sędziów nie odpowiadało obecnym warunkom orzekania, albowiem zdarzało się nawet, że sądziła 5 razy w tygodniu, nadto do roku 1978 z racji prowadzenia spraw w wydziale nieprocesowym miała także dodatkowe wyjazdy na wizje lokalne. Niezależnie od prowadzenia spraw sądowych - orzekała przez 10 lat w komisji odwoławczej z prawa pracy przy Naczelniku Dzielnicy W. S. M. Od 1978 r. skarżąca zaczęła orzekać w Sądzie Rodzinnym, gdzie doszły nowe obowiązki związane z prelekcjami w podległych szkołach i ośrodkach wychowawczych. Na poparcie tych okoliczności skarżąca załączyła kserokopie pism , dyplomów oraz wykaz szkół.
W przeświadczeniu skarżącej charakterystyka przebiegu pracy zawodowej przedstawiona przez Sąd Rejonowy W.-K. jest lakoniczna i błędnie stała się podstawą wydanych rozstrzygnięć. Według skarżącej żadna z orzekających w sprawie instytucji nie wzięła pod uwagę niewątpliwego jej zdaniem obciążenia nadmiernym wysiłkiem głosowym w pracy sędziego , a także pominięto opinie lekarzy laryngologów , u których leczyła się.
W konkluzji skarżąca wniosła o uchylenie spornej decyzji jako niesprawiedliwej, opartej na pseudo badaniu dokonanym przez Instytut w Sosnowcu oraz na lakonicznej sądowej charakterystyce przebiegu zatrudnienia.
W odpowiedzi na skargę - strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi
podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie, dodatkowo wyjaśniając , że
stwierdzona u skarżącej niedomykalność fałdów głosowych o zmiennym
nasileniu nie wskazuje na istnienie niedowładu fałdów głosowych ( typowy jest
Sygn. akt 3 II SA/Wr 1714/02 4
wówczas brak zwarcia fonacyjnego na całej długości głosu).
W piśmie procesowym z dnia 5 kwietnia 2004 r. , w związku z otrzymaną odpowiedzią na skargę, skarżąca rozszerzyła argumentację odnośnie warunków zatrudnienia tzn. w zakresie ilości, rodzaju i sposobu załatwianych spraw oraz wskazała, że dobrowolnie nie godząc się na półroczny urlop dla poratowania zdrowia w czasie pracy, pogorszyła swą sytuację , gdyż w jej przekonaniu - na podstawie wiadomości od lekarzy w Instytucie w S. - brak takiego urlopu przyczynił się do odmowy stwierdzenia choroby zawodowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270). Wobec powyższego niniejsza skarga podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, jako rzeczowo i miejscowo właściwy. Po myśli art. 3 § 1 powołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą, co oznacza , że skarga może zostać uwzględniona jedynie, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 -150 ustawy).
W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem takie wady i uchybienia nie występują w niniejszej sprawie.
Materialno-prawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia będącego przedmiotem skargi stanowią unormowania rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 roku w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 65 poz. 294 z późn. zmianami). Stosownie do § 1 ust. 1 powołanego rozporządzenia , chorobą zawodową jest jedna z chorób określonych w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia pod warunkiem, że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Stwierdzenie zatem choroby zawodowej uzależnione jest od łącznego spełnienia dwóch przesłanek:
* jest to rodzaj choroby , która mieści się w wykazie chorób zawodowych stanowiących załącznik do powołanego rozporządzenia;
* choroba ta została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia , występujących w środowisku pracy.
Zgodnie z przyjętą w rozporządzeniu regułą obowiązuje dwustopniowy tryb orzekania w przedmiocie rozpoznawania chorób zawodowych. W myśl bowiem
Sygn. akt 3 II SA/Wr 1714/02
5
§ 7 ust. 1 jednostkami organizacyjnymi właściwymi do rozpoznawania chorób zawodowych są poradnie chorób zawodowych, kliniki chorób zawodowych, oddziały chorób zawodowych wchodzące w skład odpowiednich zakładów społecznej służby zdrowia, akademii medycznych lub instytutów naukowo-badawczych. Wymienione jednostki wydają orzeczenie w sprawie choroby zawodowej na podstawie informacji o zagrożeniach zawodowych, wyników dochodzenia epidemiologicznego w środowisku pracy , dokumentacji dotyczącej przebiegu zatrudnienia, wyników przeprowadzonych badań klinicznych i dokumentacji lekarskiej ( § 7 ust. 4). Stosownie do § 9 ust. 1 pracownik , który się nie zgadza z treścią orzeczenia lekarskiego o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej , może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez właściwy instytut naukowo-badawczy resortu zdrowia i opieki społecznej. Na podstawie orzeczenia lekarskiego oraz wyników dochodzenia epidemiologicznego właściwy ze względu na siedzibę zakładu pracy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzję o braku podstaw do jej stwierdzenia ( § 10 ust. 1).
W powyższym świetle podstawy wydawanych orzeczeń lekarskich, a następnie decyzji administracyjnych, nie stanowią bynajmniej tylko ustalenia dochodzenia epidemiologicznego w środowisku pracy , w tym np. charakterystyka pracy zawodowej, lecz całość zgromadzonej dokumentacji łącznie z wynikami badań lekarskich w kierunku istnienia ewentualnych schorzeń zawodowych. Jak wynika z akt sprawy postępowanie administracyjne przed organami inspekcji sanitarnej prowadzono w kierunku schorzenia wymienionego w pozycji 7 wykazu chorób zawodowych jako przewlekłe choroby narządu głosu związane z nadmiernym wysiłkiem głosowym (guzki śpiewacze, niedowłady strun głosowych, zmiany przerostowe). Z brzmienia tej pozycji wykazu chorób zawodowych wnosić bezsprzecznie należy, iż katalog wymienionych tamże schorzeń jest wyczerpujący. Nie mogą zatem być uznane za choroby zawodowe inne jednostki chorobowe związane z narządem głosu.
W niniejszej sprawie skarżąca wyczerpała pełny tok instancji, gdyż w tej mierze wypowiedziały się dwie uprawnione placówki medyczne - Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. oraz Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Jakkolwiek pierwsza z wymienionych jednostek wykluczyła narażenie na nadmierny wysiłek głosowy - opierając się na stanowisku zakładu pracy skarżącej tj. Sądu Rejonowego dla W. - K., wszakże orzekający w instancji odwoławczej Instytut w S. , co godzi się podkreślić - takiego założenia o braku narażenia zawodowego nie przyjął , jak ewidentnie wnosić należy z treści wydanego w dacie 17 stycznia 2002 r. orzeczenia lekarskiego oraz karty wypisowej z dnia 26 października 2001 r. Przede wszystkim w części wstępnej orzeczenia jako potencjalny czynnik przyczynowy choroby wskazano wprost na cyt. "nadmierny wysiłek głosowy", uwzględniając łączny okres narażenia: "1961-1994" zaś w karcie wypisowej sformułowano, iż pacjentka od 1961 roku do 1994 roku pracowała w charakterze sędziego, a w wywiadzie podaje, iż już w latach 70-tych pojawiły się i utrzymują nawracające chrypki, uczucie suchości i przeszkody w gardle, po dłuższym
Sygn. akt 3 II SA/Wr 1714/02 6
mówieniu pojawiał się bezgłos, zmiana barwy głosu, w przeszłości przechodziła ropne zapalenia gardła i od końca lat 70-tych laryngolodzy stwierdzali niedowład fałdów głosowych.
Okoliczności te wobec powyższego - wbrew twierdzeniom skargi - zostały
bezsprzecznie uwzględnione w ostatecznym orzeczeniu lekarskim wydanym przez
Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., który
wykluczył tło zawodowe schorzeń skarżącej, lecz nie - jak błędnie utrzymuje
skarżąca - z powodu uznania braku występowania szkodliwego czynnika
w środowisku pracy ( w postaci nadmiernego wysiłku głosowego na jaki są
narażeni sędziowie), ale z racji ujawnienia wpływu na stan zdrowia skarżącej
wyłącznie czynników pochodzenia wewnętrznego, to znaczy obecności
przewlekłego zapalenia błony śluzowej gardła i krtani oraz nieprawidłowego toru
tworzenia głosu doprowadzającego do szybkiego zmęczenia głosu, a przy tym, co
najistotniejsze - ta jednostka medyczna nie rozpoznała wymienionych w pozycji 7
wykazu chorób w rodzaju guzków głosowych, przerostu lub niedowładu fałdów
głosowych. W uzasadnieniu orzeczenia bowiem przytoczono, że w zależności od
fonacji stwierdza się różny stopień zwarcia fałdów głosowych (od niewielkiego
braku zwarcia w czasie tworzenia głosu w niskich i średnich rejestrach do pełnego
zwarcia z wyraźnym udziałem fałdów przedsionkowych w fonacji), głos był
obłożony, niski, tworzony z napięciem struktur mięśniowych szyi, badanie
stroboskopowe wykazało jednakowe, jednoczasowe drgania fałdów
z zachowanym przesunięciem brzeżnym, z brakiem zwarcia jedynie w części środkowej głośni, ze skróconą amplituda drgań. Tym samym obserwowana zmienność funkcji fałdów głosowych świadczy zdaniem Instytutu o czynnościowym charakterze zaburzeń głosu.
Reasumując: nie zdiagnozowano schorzenia pod jedną z postaci określonych w wykazie chorób zawodowych , stwierdzono jedynie czynnościowe zaburzenia głosu (dysfonię hiperfunkcjonalną), które nadto nie zostały wywołane przyczynami o charakterze zewnętrznym, pochodzącym ze szkodliwych warunków pracy.
W przedstawionym świetle, zarzuty skargi o nierzetelnym ustaleniu stanu faktycznego w zaskarżonej decyzji wskutek oparcia się na lakonicznej charakterystyce przebiegu zatrudnienia opracowanej przez zakład pracy nie mogą się ostać, podobnie argumentacja skargi o konieczności ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w przedmiocie ilości sesji, załatwianych spraw etc. jest niezasadna skoro de facto narażenie zawodowe nie było kwestionowane w ostatecznym badaniu lekarskim, stanowiącym wiążącą podstawę zapadłych rozstrzygnięć w administracyjnym toku instancji stosownie do treści § 10 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych.
Podkreślenia wymaga, że orzeczenia lekarskie wydawane w trybie § 8 ust. 1 i § 9 ust.l powołanego rozporządzenia mają bez wątpienia walor opinii biegłych, jakie wymienia art. 84 § 1 kpa , stanowiąc dowód w rozumieniu art.75 § 1 kpa, a zatem posiadając taki przymiot orzeczenie lekarskie musi być jednoznaczne w swej treści, wyczerpujące i nie budzić wątpliwości by mogło zostać uznane za miarodajny dowód w sprawie. W ocenie Sądu omawiane orzeczenie Instytutu
Sygn. akt 3 II SA/Wr 1714/02 7
spełnia wszelkie walory opinii biegłego - jest rzetelnie, wszechstronnie i przekonująco umotywowane. Nie sposób przyjąć, iż wiarygodność wydanego orzeczenia Instytutu podważyły przedłożone przez skarżącą dwa zaświadczenia lekarskie z 16 czerwca i 12 września 2000 r. sporządzone przez specjalistów z zakresu otolaryngologii - foniatrii w spółce cywilnej A i sp. z o.o. B wskazujące - w zaświadczeniu z 16 czerwca 2000 r.) na dużego stopnia niedomykalność w części.... (dalej nieczytelne), a w zaświadczeniu z 12 września 2000 r. "okresowo po wysiłkach głosowych okresową niedomogę strun głosowych", zapalenia gardła i krtani z niedomogą więzadeł głosowych, kilkakrotne leczenie sanatoryjne. Pomijając już nawet fakt, że - jak słusznie przytoczył organ drugiej instancji w zaskarżonej decyzji - nie są to placówki upoważnione do wypowiadania się w przedmiocie chorób zawodowych, zaś okoliczność występowania i charakter dolegliwości zdrowotnych w narządzie głosu (zbieżne z podanymi w zaświadczeniach) zostały uwzględnione przy podjęciu orzeczenia przez Instytut w Sosnowcu, opisane i poddane jego ocenie, zaakcentować wypada, iż w żadnym z omawianych zaświadczeń nie stwierdzono o wystąpieniu jednostki chorobowej w postaci niedowładu strun głosowych pochodzenia zawodowego. Na tym tle przedłożonym zaświadczeniom nie można przypisać stwierdzenia rozpoznania odmiennego od poczynionego w orzeczeniu Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. - nie obalają one zatem w żadnym razie mocy dowodowej orzeczenia lekarskiego Instytutu jako jednostki właściwej do rozpoznawania chorób zawodowych.
W tym stanie rzeczy Sąd nie dopatrzył się naruszenia norm postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik rozstrzygnięcia, a zaskarżona decyzja uznająca brak spełnienia obu przesłanek unormowanych w przepisie §1 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych jest prawidłowa, odpowiadając prawu, natomiast twierdzenia i zarzuty strony skarżącej nie znalazły odzwierciedlenia w materiale dowodowym sprawy.
Z tych względów skarga podlegała oddaleniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI