II SA/Wr 166/02

II SA/Wr 166/02 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2005-02-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-01-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak /sprawozdawca/
Jolanta Sikorska
Lidia Serwiniowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
621  Sprawy mieszkaniowe, w tym dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędziowie: NSA Jolanta Sikorska NSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca) Protokolant: Jolanta Pociejowska po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Burmistrz Miasta L. na podstawie art. 162 § 1 i 3 kpa oraz art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (t.jedn. Dz.U. z 1998 r. Nr 120, poz. 787 z późn. zm.) stwierdził wygaśnięcie z dniem [...] r. decyzji nr [...] z dnia [...] r. wydanej przez Burmistrza Miasta L. w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego skarżącemu J. .
W uzasadnieniu organ I instancji podał, że wyrokiem Sądu Rejonowego w L. z dnia [...] r. sygn. akt [...] została zniesiona ustawowa wspólność majątkowa I. i J. B . Ponadto w dniu [...] r. I. i J. B. wykupili swój lokal mieszkalny i lokal ten został każdemu z małżonków sprzedany po połowie. Wobec powyższego – w ocenie organu – decyzja Burmistrza Miasta L. z dnia [...] r. nr [...] stała się bezprzedmiotowa.
Odwołując się od powyższej decyzji J. B. podniósł, że mimo rozdzielności majątkowej nadal jest małżonkiem I. B.i mieszka wraz z nią i trójką ich dzieci. Jego zdaniem należało zatem raczej podzielić po połowie przyznany wcześniej dodatek mieszkaniowy, a nie odbierać go. Ponadto zarzucił, że nie miała podstawy prawnej sprzedaż części mieszkania jego żonie, która nie pracuje i nie posiada innych źródeł dochodów.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G., po rozpatrzeniu powyższego odwołania, powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 i art. 162 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 39 ust. 1, art. 40 ust. 1 i 2, art. 41 ust. 1, art. 43 ust. 1 ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych w związku z art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. Nr 71, poz. 733), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż przekazując odwołanie organ I instancji podał, że po wygaszeniu przedmiotowej decyzji I. B. otrzymała na swój wniosek dodatek mieszkaniowy, natomiast J. B. wniosku nie złożył. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, iż decyzja Burmistrza Miasta L. z dnia [...] r. oparta była na informacjach podanych przez skarżącego, że prowadzi pięcioosobowe gospodarstwo domowe składające się z niego, jego żony oraz trojga dzieci. Jako tytuł prawny uprawniający do wystąpienia o dodatek mieszkaniowy J. B. wskazał umowę najmu lokalu mieszkalnego. Wskazując na powyższe oraz potwierdzając ustalenia dokonane przez organ I instancji i powołując się na art. 39 ust. 1, art. 40 ust. 1, art. 41 ust. 1 ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych oraz § 1 ust. 1 pkt 1 i § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 1999 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. Nr 40, poz. 403 z późn. zm.) Kolegium stwierdziło, iż z powyższych przepisów wynika, że różne są składniki wyliczenia wydatków na mieszkanie przy ubieganiu się o dodatek mieszkaniowy. Są one zależne od formy prawnej władztwa nad lokalem (tytuł prawny). Organ II instancji podkreślił, że gdy skarżący w [...] r. ubiegał się o dodatek mieszkaniowy, był najemcą (wraz z żoną) lokalu, a następnie (także wraz z żoną) stał się jego właścicielem (każde z małżonków po ½ udziału we współwłasności). W opinii Kolegium zmiana tytułu prawnego do lokalu pociągnęła za sobą potrzebę innego – zgodnego z § 1 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia – obliczenia wydatków na mieszkanie. Ta zmiana istotnych okoliczności mających wpływ na uprawnienie do dodatku mieszkaniowego uzasadniała, zdaniem organu odwoławczego, stwierdzenie wygaśnięcia decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego od miesiąca, w którym organ I instancji dowiedział się z mianie tytułu prawnego do lokalu. W ocenie Kolegium decyzja ta stała się bezprzedmiotowa wobec zaistnienia odmiennego (nowego) stanu faktycznego. Brak było bowiem podstaw do utrzymywania w obrocie prawnym decyzji, która adresowana była do najemców lokalu, a nie do właścicieli oraz która określała kwotę dodatku mieszkaniowego dla właściciela w uzależnieniu od wydatków najemcy. Tym samym w ocenie organu odwoławczego zabrakło podstaw do zmiany lub uchylenia decyzji organu I instancji.
Kolegium Odwoławcze zaznaczyło, że przedmiotem jego oceny nie była i nie mogła być umowa sprzedaży lokalu małżonkom B., ponieważ kontrola taka wykraczałaby poza jego kompetencje. Przedmiotem niniejszego postępowania nie była też kontrola decyzji z dnia [...] r. o przyznaniu I. B. dodatku mieszkaniowego, chociaż okoliczności podniesione przez skarżącego spowodowały, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozważy wszczęcie z urzędu postępowania o stwierdzenie jej nieważności.
Na powyższą decyzję J. B. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Skarżący zarzucił dokonanie niesprawiedliwego podziału kosztów i zysków wynikających z posiadania nieruchomości, a także "nieformalnej eksmisji" współwłaściciela i lokatora, jak również brak rzetelnej informacji. Podnosząc, iż przedmiotowe mieszkanie zostało wykupione przez niego oraz jego żonę na współwłasność po ½ udziału z ich majątków odrębnych i nie zostało podzielone na części, skarżący wywodził, iż przydzielając dodatek mieszkaniowy jego żonie Burmistrz powinien był wziąć pod uwagę wszystkie osoby mieszkające pod tym adresem – w tym skarżącego. Podał następnie, że wraz z żoną posiadają odrębne książeczki z tytułu najmu lokalu, jednak nie mają odrębnych książeczek opłat za wywóz nieczystości, zużycie wody i odbiór ścieków. Oświadczył, iż te opłaty ponosi on sam, podobnie jak pozostałe opłaty eksploatacyjne "typu gaz, prąd, telefon, abonament rtv, itp., itd." i jest mu "bardzo nie na rękę dochodzenie od współwłaściciela zwrotu połowy poniesionych kosztów". Podał, że nie skorzystał z przysługującego mu prawa ubiegania się o dodatek mieszkaniowy, gdyż nie poinformowano go o tym i sądził, że przydzielony wcześniej dodatek będzie obowiązywał do [...] r. Tak się jednak nie stało. Wnosząc skargę ma nadzieję "uniknąć w przyszłości nierównego podziału zysków i kosztów eksploatacyjnych wynikających z posiadania nieruchomości położonej przy ul. T. [...] w L., a stanowiącej współwłasność I. B. i J. B. w częściach po ½ udziału". Skarżący stwierdził, że "Przedłożone dokumenty w sprawie o przyznanie, czy też pozbawienie dodatku mieszkaniowego mają ścisły związek przyczynowy z pertraktacjami o sprzedaż-kupno omawianego lokalu" i w związku z tym przy rozpatrywaniu skargi wnosi o wzięcie pod uwagę wszystkich aspektów i okoliczności towarzyszących temu zagadnieniu.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu.
W piśmie z dnia [...] r. skarżący wniósł o zasądzenie na jego rzecz połowy przyznanego I. B. dodatku mieszkaniowego wraz z ustawowymi odsetkami począwszy od dnia [...] r. Oświadczył, iż uważa, że jeśli w jednym mieszkaniu są dwa gospodarstwa domowe, to współwłaściciele solidarnie powinni ponosić koszty utrzymania tego lokalu, a więc dodatek mieszkaniowy powinien być naliczany po połowie "i to bez względu na powinowactwo współwłaścicieli".
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Tak więc obecnie właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 cytowanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie mogła zostać uwzględniona.
Podkreślić przede wszystkim trzeba, iż przedmiotem rozpatrywanej sprawy jest jedynie zgodność z prawem decyzji z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. wydanej w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta L. z dnia [...] r. Nr [...], a nie kwestia przyznania dodatku mieszkaniowego żonie skarżącego, ani też sprawa sprzedaży jej części mieszkania. Wszelkie argumenty dotyczące przyznania dodatku mieszkaniowego I. B. oraz zasadności sprzedania jej części przedmiotowego lokalu nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, gdyż nie dotyczą jej przedmiotu. Podkreślić też należy, iż nie jest uzasadnione oczekiwanie zasądzenia zgłaszanych przez skarżącego roszczeń przez sąd administracyjny, bowiem – jak już wyżej zaznaczono – sądy administracyjne właściwe są jedynie do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, co oznacza, że sądy te mogą tylko oceniać, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującym w czasie jego wydawania prawem i nie mogą za organ administracyjny sprawy rozstrzygać, w szczególności poprzez przyznanie żądanego uprawnienia lub nałożenie konkretnego obowiązku, albo zasądzenie żądanych roszczeń.
W myśl art. 162 § 1 pkt 1 kpa stwierdza się wygaśnięcie decyzji, jeżeli stała się ona bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony.
Zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (t.jedn. Dz.U. z 1998 r. Nr 120, poz. 787 z późn. zm.) dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom mieszkającym w lokalach, do których mają tytuł prawny, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku nie przekracza 150% najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 100% w gospodarstwie wieloosobowym.
Stosownie do § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 1999 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. Nr 40, poz. 403 z późn. zm.) podstawę obliczania dodatku mieszkaniowego stanowią następujące rodzaje wydatków: w gospodarstwach domowych najemców (podkr.WSA), w tym w gospodarstwach domowych najemców opłacających czynsz regulowany w budynkach towarzystw budownictwa społecznego - czynsz regulowany obowiązujący w mieszkaniowym zasobie gminy, w tym czynsz za lokal socjalny oraz opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych, za windę i antenę zbiorczą (pkt 1), natomiast w gospodarstwach domowych właścicieli (podkr.WSA) lokali mieszkalnych - opłaty za energię cieplną i wodę dostarczane do lokalu, opłaty za odbiór nieczystości stałych i płynnych oraz zaliczki na koszty zarządu nieruchomością wspólną, z wyłączeniem ubezpieczenia, podatku od nieruchomości i opłaty za wieczyste użytkowanie gruntów (pkt 3).
Z twierdzeń skarżącego wynika, że on i jego żona prowadzą odrębne gospodarstwa domowe. Fakt ten – stosownie do unormowań zawartych w art. 39 ust. 1 ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych – wspiera stanowisko organów administracyjnych, że okoliczności mające istotne znaczenie dla przyznania przez Burmistrza Miasta L. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] dodatku mieszkaniowego uległy zmianie, bowiem wspomniany art. 39 ust. 1 wyraźnie uzależnia możliwość przyznania dodatku mieszkaniowego od średniego miesięcznego dochodu na jednego członka gospodarstwa domowego (podkr.WSA). Jeżeli zatem w miejsce jednego gospodarstwa domowego weszły dwa gospodarstwa domowe, to niewątpliwie wcześniejsze ustalenia dotyczącego średniego miesięcznego dochodu na jednego członka gospodarstwa domowego stały się nieaktualne. Zauważyć wypada, że z kwestią prowadzenia przez skarżącego i jego żonę odrębnych gospodarstw domowych wiąże się zniesienie wyrokiem Sądu Rejonowego w L. z dnia [...] r. sygn. akt [...] ustawowej wspólności majątkowej I. i J. B.
Niezależnie od powyższego – jak trafnie podkreśliło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. – inne są składniki wyliczenia wydatków na mieszkanie w przypadku, gdy o dodatek mieszkaniowy ubiega się najemca mieszkania i inne, gdy o dodatek taki ubiega się właściciel mieszkania. Wynika to z treści przytoczonych wyżej unormowań § 1 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 1999 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych.
W tej sytuacji, skoro zmianie uległy istotne okoliczności wpływające na możliwość przyznania i wyliczenia wysokości przyznanego dodatku mieszkaniowego, uprzednio wydana decyzja o przyznaniu dodatku mieszkaniowego w określonej w niej wysokości stała się bezprzedmiotowa.
W interesie społecznym jest wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji przyznającej dodatek mieszkaniowy, która z uwagi na zmianę istotnych okoliczności stała się bezprzedmiotowa. Spełnione zatem zostały przesłanki wymienione w art. 162 § 1 pkt 1 kpa, pozwalające na stwierdzenie wygaśnięcia decyzji Burmistrza Miasta L. z dnia [...] r. Nr [...] o przyznaniu skarżącemu dodatku mieszkaniowego.
W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszyły prawo w stopniu wymagającym usunięcia ich z obrotu prawnego.
Mając na względzie powyższe – zgodnie z art. 151 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji.