II SA/WR 164/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2019-10-25
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanesamowola budowlananakaz rozbiórkiremontprzebudowabudowaplany miejscowedecyzja administracyjnasilosy zbożowe

WSA we Wrocławiu oddalił skargę spółki A sp.j. na decyzję nakazującą rozbiórkę 11 silosów zbożowych, uznając, że wykonane roboty stanowiły budowę, a nie remont, i były niezgodne z planem zagospodarowania przestrzennego.

Spółka A sp.j. zaskarżyła decyzję nakazującą rozbiórkę 11 silosów zbożowych, twierdząc, że wykonane prace były remontem, a nie budową. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę, uznając, że roboty polegały na budowie nowych silosów o większych parametrach niż poprzednie, co stanowiło samowolę budowlaną. Sąd podkreślił, że pozwolenia na budowę z lat 1997 i 2000 zostały skonsumowane, a nowe silosy przekraczały dopuszczalną wysokość wynikającą z planu zagospodarowania przestrzennego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę spółki A sp.j. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy nakaz rozbiórki 11 silosów zbożowych. Spółka twierdziła, że wykonane prace, polegające na demontażu, konserwacji i ponownym montażu silosów, stanowiły remont, a nie budowę. Sąd uznał jednak, że roboty te polegały na budowie nowych silosów o większych parametrach wysokościowych i pojemnościowych niż poprzednie, co stanowiło samowolę budowlaną w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego. Sąd podkreślił, że pozwolenia na budowę wydane w 1997 r. (na 8 silosów) i 2000 r. (na 3 silosy) zostały już skonsumowane przez wybudowanie i użytkowanie poprzedniej baterii silosów. Nowe silosy, o wysokości około 18,20 m, przekraczały dopuszczalną wysokość zabudowy wynikającą z obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego (12 m), a późniejsza zmiana planu dopuszczająca wyższe obiekty została unieważniona. Sąd stwierdził, że spółka nie wykonała nałożonych przez PINB obowiązków legalizacyjnych, co w konsekwencji obligowało do wydania nakazu rozbiórki.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Roboty te stanowią budowę, a nie remont, jeśli prowadzą do powstania nowego obiektu budowlanego o odmiennych parametrach technicznych lub urbanistycznych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wykonanie nowych silosów o większych parametrach wysokościowych i pojemnościowych, po uprzedniej rozbiórce starych, stanowi budowę, a nie remont, który polega na odtworzeniu stanu pierwotnego istniejącego obiektu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (12)

Główne

pb art. 48 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2003 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

pb art. 3 § 6

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja budowy, obejmująca wykonanie, odbudowę, rozbudowę lub nadbudowę obiektu budowlanego.

pb art. 3 § 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja budowli, obejmująca m.in. zbiorniki i instalacje przemysłowe.

pb art. 3 § 8

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja remontu, jako wykonywanie robót budowlanych w istniejącym obiekcie budowlanym polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego.

pb art. 3 § 7a

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja przebudowy, jako zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego.

pb art. 48 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Możliwość legalizacji samowoli budowlanej, o ile zgodna jest z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

pb art. 48 § 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Nakaz rozbiórki w przypadku niewykonania obowiązków umożliwiających legalizację.

u.p.z.p.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Przepisy dotyczące planów miejscowych i dopuszczalnej zabudowy.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny dowodów.

k.p.a. art. 12

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada szybkości i prostoty postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wykonane roboty budowlane stanowiły budowę, a nie remont, ze względu na powstanie nowego obiektu o odmiennych parametrach. Pozwolenia na budowę z lat 1997 i 2000 zostały skonsumowane i nie mogą uzasadniać legalności nowych robót. Nowe silosy przekraczały dopuszczalną wysokość zabudowy wynikającą z obowiązujących planów miejscowych. Niewykonanie przez skarżącą obowiązków legalizacyjnych uniemożliwiło doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego było właściwe, gdyż roboty stanowiły budowę.

Odrzucone argumenty

Wykonane roboty budowlane stanowiły remont, a nie budowę. Postępowanie powinno być prowadzone na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego (remont/przebudowa), a nie art. 48 (budowa). Organy stosują niedopuszczalną retroakcję, powołując się na ograniczenia wysokościowe wynikające z aktualnych planów miejscowych. Każdy z silosów jest odrębnym obiektem budowlanym. Istnieją sprzeczne ustalenia co do wysokości istniejących silosów. Możliwość doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.

Godne uwagi sformułowania

"W istocie więc skarżąca w powołanym zakresie kwestionuje nie tyle ustalenia faktyczne, ile dokonaną przez organy nadzoru kwalifikację prawną przeprowadzonych robót." "Trafnie jednak organy obu instancji stwierdziły ostatecznie, że w okolicznościach sprawy miała miejsce 'budowa' obiektu budowlanego." "Remont nie może zatem polegać na rozbiórce obiektu budowlanego, a następnie jego ponownej budowie." "W wyniku remontu nie może powstać zupełnie nowy obiekt budowlany o innych parametrach technicznych niż obiekt pierwotny." "Pozwolenia te nie mogą więc uzasadniać legalności robót budowlanych przeprowadzonych w 2016 r., polegających na wykonaniu nowej baterii i to o diametralnie większych parametrach." "Samowola budowlana, której dotyczyło postępowanie nadzorcze, miała miejsce w 2016 r., a nie w latach 1997 - 2000." "Skarżąca wykonała bowiem nowy obiekt budowlany od podstaw, po uprzedniej rozbiórce obiektu dotychczasowego."

Skład orzekający

Władysław Kulon

przewodniczący

Gabriel Węgrzyn

sprawozdawca

Wojciech Śnieżyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Kwalifikacja prawna robót budowlanych jako budowy lub remontu, znaczenie pozwoleń na budowę, stosowanie przepisów o planowaniu przestrzennym w kontekście samowoli budowlanej, zasady prowadzenia postępowań nadzorczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy silosów zbożowych, ale zasady prawne są uniwersalne dla robót budowlanych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i rozróżnienia między remontem a budową, co jest istotne dla wielu inwestorów i właścicieli nieruchomości. Wyjaśnia, dlaczego pozwolenia na budowę z przeszłości tracą ważność i jak plany miejscowe wpływają na legalność budowy.

Remont czy budowa? Kiedy wymiana blachy na silosie staje się samowolą budowlaną.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 164/19 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2019-10-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-03-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Gabriel Węgrzyn /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 994/20 - Wyrok NSA z 2023-04-26
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1186
art. 1186
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Władysław Kulon Sędziowie Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn (spr.) Asesor WSA Wojciech Śnieżyński Protokolant: referent Krzysztof Erbel po rozpoznaniu w dniu 15 października 2019 r. na rozprawie w Wydziale II sprawy ze skargi A sp.j. w K. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki 11 sztuk silosów zbożowych oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] (nr [...]) D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako "DWINB"), po rozpatrzeniu odwołania A sp.j. z/s w K. (dalej jako "skarżąca"), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. (dalej jako "PINB") z [...] (nr [...]), nakazującą skarżącej rozbiórkę 11 sztuk silosów zbożowych zlokalizowanych na działce nr [...] oraz częściowo na działce nr [...] i [...] (obecnie dz. nr [...]) w miejscowości K., gmina G.
Powyższa decyzja jest drugą w sprawie. Poprzednią decyzją z [...] (nr [...]) DWINB uchylił decyzję PINB z [...] (nr [...]) nakazującą rozbiórkę 11 silosów z uwagi na wejście w życie uchwały Rady Gminy G. z dnia [...] (nr [...]) zmieniającej miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy G. w obrębie K., O., R. (Dz.Urz. Woj. [...]z 2017 r., poz. 799) – dalej jako "MPZP 2017". MPZP 2017 dopuścił na terenie inwestycji realizację obiektów produkcyjnych o wysokości do 35 m licząc od poziomu terenu do najwyższego elementu dachu. To zaś – w ocenie DWINB – obligowało do ponownego zweryfikowania w postępowaniu pierwszoinstancyjnym możliwości legalizacji wykonanych robót.
Jak wynika z obecnych decyzji organów nadzoru oraz akt administracyjnych, postępowanie prowadzone było na podstawie art. 48 ustawy z 7 VII 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2019 r., poz. 1186, ze zm.) – dalej jako "pb". Czynności wyjaśniające podjęto w związku z pismami T.K. z 11 V i 3 VI 2016 r. (właściciela sąsiedniej nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]) wskazującym na prowadzone w sąsiedztwie nielegalne roboty budowlane polegające na rozbiórce 11 starych silosów i budowie takiej samej ilości nowych i większych silosów. Załączył on przy tym do akt administracyjnych materiał zdjęciowy obrazujący poprzedni stan silosów (z 2013 r.), prowadzone roboty budowlane oraz silosy powstałe w wyniku tych robót. PINB w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniach 3 VI i 3 VIII 2016 r. uzyskał od właściciela zakładu informację, że 11 sztuk stalowych silosów zbożowych o pojemności ok. 350 m3 posadowionych na stopach betonowych zostało zdemontowanych i poddanych konserwacji, tj. blachy zewnętrzne oraz powłoki oczyszczono, zakonserwowano, a następnie ponownie zamontowano na istniejących fundamentach. Roboty prowadzone były bez zgłoszenia lub pozwolenia na budowę od V 2016 r. PINB przeprowadził też wstępne pomiary wysokościowe ustalając, że aktualna wysokość silosów wynosi około 17,60 m. Ustalenia te zostały potem zweryfikowane pomiarami przeprowadzonymi przez geodetę, który określił wysokość silosów na 18,20 m. z dokładnością do 5% licząc od poziomu +/- 0.00 m do galerii podłużnej nadzbiornikowej. PINB pozyskał również książkę obiektu budowlanego oraz protokołów kontroli okresowej: rocznych i pięcioletnich. Ustalił nadto, że w 1997 r. wydane zostało na rzecz skarżącej pozwolenie na budowę 8 silosów (decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia [...] nr [...]) – dalej "pozwolenie z 1997 r.", zaś w 2000 r. pozwolenie budowlane na wykonanie kolejnych 3 silosów (decyzja Starosty B. z [...] nr [...], znak [...]) – dalej "pozwolenie z 2000 r.". Zatwierdzony pozwoleniem z 2000 r. projekt budowlany przewidywał budowę 3 dodatkowych silosów ZB-150 o ładowności 150 Mg przy istniejącej baterii 8 silosów przymłyńskich, mających stanowić uzupełnienie baterii. Jak wynikało z projektu, dotychczasowa bateria składała się z 8-miu silosów metalowych typu ZB-150 o ładowności 150 Mg każdy, usytuowanych w 2-ch rzędach za budynkiem młyna. Cała bateria miała więc – według pozwolenia z 2000 r. - składać się z 11 - tu silosów typu ZB-150 o wysokości 11,55 m. Wysokość silosów projektant określił na 11,55 m licząc od poziomu +/- 0.00 m do galerii podłużnej nadzbiornikowej. W wyniku porównania materiału fotograficznego dostarczonego przez T. K. z archiwalną dokumentacją projektową oraz pozostałymi dowodami organy nadzoru stwierdziły, że wykonana w 2016 r. bateria 11-tu silosów przymłyńskich będąca przedmiotem postępowania administracyjnego, przewyższała baterię silosów na którą wydano pozwolenie z 1997 r. oraz pozwolenie z 2000 r. Weryfikując zaś możliwość legalizacji robót budowlanych zarówno PINB jak i DWINB stwierdziły, że skarżąca nie wykonała postanowienia PINB z [...] (nr [...]) wstrzymującego roboty budowlane i nakładającego obowiązek przedłożenia określonych dokumentów umożliwiających legalizację robót w terminie do 31 I 2018 r. Ponadto wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 7 II 2018r. (sygn. akt II SA/Wr 485/17) stwierdzono nieważność MPZP z 2017 r. m.in. w części zezwalającej na realizację obiektów o wysokości do 35 m. Poprzednio obowiązujący plan miejscowy ogranicza zaś wysokość zabudowy do wysokości 12 m. W konsekwencji – w ocenie organów nadzoru – należało orzec o nakazie rozbiórki samowolnie wykonanych silosów zgodnie z dyspozycją art. 48 ust. 1 pkt 1 pb.
W skardze na powyższe decyzje zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego wnosząc o uchylenie decyzji oraz wstrzymanie ich wykonania. Podniesiono, że wykonane roboty budowlane obejmujące m.in. demontaż silosów miały na celu dokonanie ich remontu, wymianę znacznych powierzchni zewnętrznych – obudowy silosów oraz konserwację konstrukcji, na której były te blachy mocowane. W ocenie strony skarżącej nawet przy założeniu, że roboty stanowiłyby rozbudowę czy nadbudowę, postępowanie nie powinno być prowadzone na podstawie art. 48 pb, ale na podstawie art. 50 i art. 51 pb, co umożliwiałoby wydanie decyzji o doprowadzeniu obiektu do stanu zgodnego z prawem. Organy obu instancji w swej ocenie pominęły, że w okresie wydawania pozwolenia z 1997 r. oraz pozwolenia z 2000 r. przepisy z zakresu zagospodarowania przestrzennego nie limitowały wysokości obiektów produkcyjnych i magazynowych. Powołując się zatem na ograniczenia wysokościowe wynikające z aktualnych planów miejscowych organy stosują niedopuszczalną retroakcję. Organy nie uwzględniły również, że każdy z silosów jest odrębnym obiektem budowlanym, a nadto w materiale dowodowym znajdują się sprzeczne ustalenia co do wysokości istniejących obecnie silosów (17,6 m i 18,20 m).
W odpowiedzi na skargę DWINB podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Pismem procesowym z 21 VI 2019 r. uczestnik T. K. wniósł o oddalenie skargi i zasądzenie na jego rzecz kosztów postepowania podkreślając, że roboty budowlane przeprowadzone przez skarżącą nie stanowiły remontu. Polegały na całkowitej rozbiórce poprzednich 11-tu silosów, wykonaniu nowych fundamentów oraz budowie w tym samym miejscu nowych silosów o większej pojemności i wysokości. Dodatkowo pismem z dnia 18 IX 2019 r. uczestnik wskazał na konieczność zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego w związku z wniesieniem przez niego skargi na nowy plan miejscowy, tj. uchwałę Rady Gminy G. z dnia [...] (nr [...]) w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy G. w obrębie K. (Dz.Urz. Woj. [...]z 2019 r., poz. 3847).
Postanowieniem z dnia 29 IV 2019 r. Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Zażalenie na to postanowienie zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 VIII 2019 r. (II OZ 716/19).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.
W myśl art. 48 ust. 1 pb, organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.
W przypadku więc ustalenia przez organ nadzoru, że w określonym miejscu i czasie realizowane są lub już zrealizowano roboty budowlane polegające na budowie obiektu budowlanego wymagającego pozwolenia na budowę lub – w określonych przypadkach - braku sprzeciwu, organ nadzoru zobligowany jest wydać decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu w całości lub w części.
Powyższa reguła nie ma oczywiście charakteru bezwzględnego. Ustawodawca w ramach art. 48 ust. 2 i 3 pb umożliwia legalizację samowoli budowlanej, o ile zgodna jest z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. W takim przypadku organ nadzoru nakłada na inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego stosowne obowiązki umożliwiające legalizację. Nakaz rozbiórki może być w takiej sytuacji orzeczony jedynie wówczas, gdy nie wykonano nałożonych obowiązków (art. 48 ust. 4 pb).
W okolicznościach kontrolowanej sprawy organy nadzoru budowlanego, stosownie do procesowych obowiązków wynikających z art. 77 § 1 i art. 80 kpa, przeprowadziły wyczerpujące ustalenia dowodowe i dokonały prawidłowej oceny dowodów. Materiał dowodowy wskazuje, że w sprawie wystąpiły okoliczności określone w art. 48 ust. 1 pb, obligujące do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę.
Przede wszystkim nie ma podstaw do odmówienia wiarygodności twierdzeniom uczestnika postępowania – T. K. oraz towarzyszącego tym twierdzeniom szczegółowego materiału zdjęciowego zamieszczonego na nośnikach CD (akta PINB, k. 3, 5, 7, 9). Dowody te jednoznacznie wskazują na stan baterii składającej się z 11 silosów w 2006 r., a więc przed samowolnym rozpoczęciem robót budowlanych (akta PINB, k. 9). Obrazują również fakt rozbiórki tych silosów oraz kolejne etapy robót przeprowadzonych w okresie od IV do VI 2016 r. począwszy od prac fundamentowych, poprzez instalację podstaw dla nowych silosów i montaż na tych podstawach silosów (akta PINB, k. 7, w szczególności zdjęcia: P4120709, P4140718, P5060846, P5070875, P5130898, P5180912, P5200915). Faktu wykonania we wskazanym okresie robót budowlanych skarżąca zresztą nie kwestionuje. Podkreśliła jedynie w trakcie oględzin, że roboty polegały na koniecznych pracach konserwacyjnych, czyli demontażu istniejących silosów, rozebraniu zewnętrznych powłok z blachy celem czyszczenia, malowania i wymiany śrub i zmontowaniu ich ponownie, wymieniając uprzednio zniszczone utwardzenie terenu (akta PINB, k. 4; akta sądowe tom I, k. 4). W istocie więc skarżąca w powołanym zakresie kwestionuje nie tyle ustalenia faktyczne, ile dokonaną przez organy nadzoru kwalifikację prawną przeprowadzonych robót.
Trafnie jednak organy obu instancji stwierdziły ostatecznie, że w okolicznościach sprawy miała miejsce "budowa" obiektu budowlanego. Materiał dowodowy znajdujący się w aktach administracyjnych wskazuje jednoznacznie, że zrealizowane przez skarżącą w okresie IV-VI 2016 r. roboty budowlane polegały na wykonaniu nowej baterii jedenastu silosów, po uprzedniej rozbiórce (określanej przez skarżącą jako "demontaż") silosów dotychczasowych. Wykonano silosy nowe o większych parametrach wysokościowych i pojemnościowych od poprzednich. Organy nadzoru nie miały więc podstaw uznać, że roboty budowlane wykonane przez skarżącą stanowiły remont czy przebudowę.
Sąd zwraca uwagę, że hipotezą normy z art. 48 ust. 1 pb objęte są przypadki samowolnej "budowy" obiektu budowlanego, a więc przypadki wykonywania, ewentualnie odbudowy, rozbudowy, czy nadbudowy obiektu budowlanego (art. 3 pkt 6 pb). "Obiektem budowlanym" jest zaś budynek, budowla lub obiekt małej architektury (art. 3 pkt 1 pb). Należy przy tym zaznaczyć, że budowlą są m.in. zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne (art. 3 pkt 3 pb).
Nie będzie zaś "budową" obiektu budowlanego jego ewentualny "remont" lub "przebudowa".
Pod pojęciem "remontu" należy – zgodnie z art. 3 pkt 8 pb – rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Wypada od razu podkreślić, że remontem mogą być wyłącznie roboty budowlane wykonywane "w istniejącym obiekcie budowlanym". Remont nie może zatem polegać na rozbiórce obiektu budowlanego, a następnie jego ponownej budowie. W takim bowiem przypadku następuje "wykonanie" nowego obiektu budowlanego, mieszczące się w zakresie pojęciowym budowy z art. 3 pkt 6 pb. Słusznie zwraca się uwagę w orzecznictwie, że w wyniku remontu nie może powstać zupełnie nowy obiekt budowlany o innych parametrach technicznych niż obiekt pierwotny. Zakres pojęcia "remont" nie może być rozszerzany na sytuacje polegające na odbudowie czy też przebudowie obiektu budowlanego (zob. np. wyrok NSA z 17 V 2010 r., II OSK 923/09, publ. CBOSA). Podobnie jest w sytuacji, gdyby do wykonania obiektu budowlanego wykorzystano materiały pochodzące z rozbiórki poprzedniego obiektu. Roboty takie stanowią "odbudowę", która również mieści się w zakresie definicji legalnej budowy z art. 3 pkt 6 pb. Gdyby więc nawet skarżąca dokonała ponownego montażu jedenastu silosów z wykorzystaniem materiałów pochodzących z rozbiórki poprzednich silosów, to w świetle art. 3 pkt 6 pb będzie to budowa a nie remont.
Z analogicznych względów w okolicznościach sprawy wykluczyć należało "przebudowę", a więc wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego (art. 3 pkt 7a pb). Istotą przebudowy jest zmiana parametrów technicznych lub użytkowych istniejącego obiektu budowlanego bez zmiany jego parametrów urbanistycznych. Tymczasem skarżąca dokonała rozbiórki poprzedniego obiektu, zaś w to miejsce wykonała obiekt o odmiennych parametrach urbanistycznych (większa kubatura i wysokość).
Sąd nie kwestionuje, że na wykonanie poprzedniej baterii składającej się z 11 silosów skarżąca uzyskała pozwolenie z 1997 r. (obejmujące baterię 8 silosów) oraz pozwolenie z 2000 r. (obejmujące uzupełnienie istniejącej baterii o kolejne 3 silosy). Nie kwestionują tego zresztą także organy nadzoru budowlanego. Istotne jest jednak, że pozwolenia te zostały przez skarżącą już skonsumowane, poprzez wybudowanie i użytkowanie baterii, która po latach eksploatacji została następnie rozebrana. Pozwolenia te nie mogą więc uzasadniać legalności robót budowlanych przeprowadzonych w 2016 r., polegających na wykonaniu nowej baterii i to o diametralnie większych parametrach.
Ustalenia dotyczące parametrów poprzednio istniejącej baterii silosów organy nadzoru oparły nie tylko na materiale zdjęciowym, ale również na danych wynikających z rysunku technicznego stanowiącego załącznik do pozwolenia z 2000 r. oraz informacjach zawartych w książce obiektu budowlanego. Według pozwolenia z 2000 r. bateria miała się składać z 11 silosów o ładowności 150 Mg (190 m3) każdy i wysokości 11,55 m licząc od poziomu +/- 0.00 m do galerii podłużnej nadzbiornikowej (akta PINB, k. 15/10, 15/11, 15/17, 15/20). Według zaś książki obiektu budowlanego założonej w 2004 r. bateria ta składała się z 11 silosów o kubaturze 400 m3 każdy i wysokości 15 m (akta PINB, k. 8/8). Jak przy tym wynikało z zeznań W. N., który dokonywał wpisów do książki obiektu budowlanego, wysokość silosów nie zmieniła się od 2004 r. i wynosiła 15 m mierzonych od podłoża do stożka (akta PINB, k. 25).
Z powyższego wynika, że już poprzednio istniejący obiekt odbiegał od warunków określonych w pozwoleniu z 1997 r. i w pozwoleniu z 2000 r. Także obecna bateria nie nawiązuje do poprzednich parametrów. PINB podczas oględzin ustalił orientacyjną wysokość aktualnych silosów na 17,6 m (akta PINB, k. 31v). Geodeta zaś przy użyciu tachimetru określił tę wysokość na 18,2 m (akta PINB, k. 40/4). Każdy z tych wyników daje parametr wyższy od przewidzianego w pozwoleniach oraz w książce obiektu budowlanego.
Trafnie również organy obu instancji oceniły sprawę w zakresie możliwości legalizacji samowoli. Jak prawidłowo ustalił PINB, na terenie objętym samowolą budowlaną dopuszczalna była realizacja zabudowy o wysokości do 12 m. Wynikało to z uchwały Rady Gminy G. z [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy G. (Dz.Urz. Woj. [...] z 2005 r. Nr 120, poz. 2497), jak również z nowelizacji tego planu przyjętej uchwałą Rady Gminy G. z [...] (Dz.Urz. Woj. [...] z 2016 r., poz. 3075) – akta PINB, k. 14, 34. Zmiany w tym zakresie wprowadził dopiero MPZP 2017. Zezwolił on w obrębie przedmiotowego terenu oznaczonego symbolem AG/1 na realizację obiektów o wysokości do 35 m. W związku z tym PINB postanowieniem z 19 VI 2017 r. nałożył na skarżącą określone obowiązki umożliwiające legalizację samowoli. Postanowienie to nie zostało jednak przez skarżącą wykonane, pomimo upływu terminu wyznaczonego przez organ, tj. do 31 I 2018 r. (akta PINB, k. 71, 72, 73). Co więcej, wyrokiem z 7 II 2018 r. (II SA/Wr 485/17) tutejszy Sąd stwierdził nieważność MPZP 2017 w części obejmującej m.in. teren AG/1.
W konsekwencji organy nadzoru nie miały podstaw do przeprowadzenia czynności legalizacyjnych określonych w art. 49 pb, zaś jedyną możliwością zakończenia postępowania było wydanie decyzji z art. 48 ust. 1 pb.
Odnosząc się do zarzutów skargi zaznaczyć należy, że nie miała w sprawie żadnego znaczenia podnoszona w skardze okoliczność, że w czasie wydawania pozwolenia z 1997 r. oraz pozwolenia z 2000 r. przepisy z zakresu zagospodarowania przestrzennego nie limitowały dopuszczalnej wysokości silosów. Organy bowiem nie oceniały legalności robót budowlanych przeprowadzonych w 1997 r. czy w 2000 r. Samowola budowlana, której dotyczyło postępowanie nadzorcze, miała miejsce w 2016 r., a nie w latach 1997 - 2000. Słusznie zatem organy nadzoru budowlanego analizowały wymagania urbanistyczne obowiązujące w okresie realizacji samowoli oraz w czasie prowadzonego postępowania nadzorczego.
Nie można się też zgodzić z zarzutem, jakoby w kontrolowanej sprawie znajdował zastosowanie tryb postępowania nadzorczego z art. 50 i n. pb. Tryb ten dotyczy bowiem zasadniczo robót budowlanych nie stanowiących "budowy" w rozumieniu art. 3 pkt 6 pb. Tymczasem jak wyżej wyjaśniono w okolicznościach sprawy organy nadzoru budowlanego zasadnie stwierdziły, że przeprowadzone samowolnie roboty budowlane miały charakter "budowy", bowiem polegały na wykonaniu obiektu budowlanego wymagającego pozwolenia budowlanego. W takim przypadku zaś zastosowanie znajduje art. 48 pb.
Zarzut nieustalenia przez organy, czy w wyniku wykonanych robót budowlanych doszło do trwałego, fizycznego połączenia nadbudowy z dotychczasowym obiektem, skarżąca wyprowadza z założenia, że wykonane w 2016 r. roboty budowlane można by w ostateczności potraktować jako rozbudowę lub nadbudowę. W konsekwencji można było orzec rozbiórkę jedynie w części nadbudowanej lub rozbudowanej. Ewentualnie można było nakazać doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 pb. Materiał dowodowy nie daje jednak podstaw do zaakceptowania takich założeń. Skarżąca wykonała bowiem nowy obiekt budowlany od podstaw, po uprzedniej rozbiórce obiektu dotychczasowego. Tymczasem rozbudowa lub nadbudowa możliwa jest jedynie w przypadku zachowania obiektu dotychczasowego (zob. np. wyroki NSA: z 21 XII 2016 r., II OSK 837/15; z 15 VI 2016 r., II OSK 2484/14 – publ. CBOSA). Tylko wówczas istnieje możliwość rozróżnienia części dotychczasowej obiektu oraz części będącej nadbudową lub rozbudową. W okolicznościach kontrolowanej sprawy wykonano zaś nowy obiekt budowlany. Niemożliwe były więc ustalenia w kierunku proponowanym przez skarżącą.
Nietrafny jest też zarzut objęcia decyzją wszystkich jedenastu silosów łącznie, mimo że na ich wykonanie wydano dwa odrębne pozwolenia na budowę (jedno dla ośmiu silosów, drugie dla trzech silosów). Sąd zwraca uwagę, że postepowanie nadzorcze dotyczyło baterii wykonanej w 2016 r. i składającej się z 11 silosów powiązanych funkcjonalnie, co zresztą skarżąca sama podkreślała w postępowaniu akcesoryjnym dotyczącym wstrzymania wykonania decyzji DWINB (akta sądowe tom I, k. 170). Organy nadzoru miały więc podstawy, by przedmiotem postępowania objąć całą baterię, zwłaszcza w kontekście wiążącej organy zasady szybkości i prostoty postępowania (art. 12 kpa).
Nie ma sprzeczności w ustaleniach organów dotyczących wysokości obecnych silosów. Organy zgodnie przyjęły wysokość 18,20 m, ustaloną przez geodetę. Zastrzegły przy tym, że wysokość ustalona w trakcie oględzin na 17,6 m miała jedynie charakter orientacyjny.
Mając powyższe na względzie Sąd orzekł na zasadzie art. 151 ppsa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI