II SA/Wr 1638/03

II SA/Wr 1638/03 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2005-06-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-07-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anna Moskała
Jerzy Strzebińczyk /sprawozdawca/
Józef Kremis /przewodniczący/
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne
Ewidencja ludności
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 87 poz 960
art. 15   ust. 2
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 lipca 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący - Sędzia NSA Józef Kremis Sędziowie - Sędzia NSA Anna Moskała - Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk (sprawozdawca) Protokolant - Halina Rosłan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2005 r. sprawy ze skarg H. K. i A. K. na decyzję Wojewody D. z dnia [...]., Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego, oddala obie skargi.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]Nr [...], Wojewoda D. - po rozpatrzeniu odwołania H. K., powołując w podstawie prawnej swojego rozstrzygnięcia przepisy: art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity - Dz. U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960 ze zm.) w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K 20/01 (Dz. U. Nr 78, poz. 716) - utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...], Nr [...]o wymeldowaniu odwołującej się (wraz z córką A. K.) z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. F. [...] we W.
W uzasadnieniu takiego orzeczenia Wojewoda D. wyeksponował przede wszystkim dwie okoliczności: wyrok Sądu Okręgowego we W., wydany w dniu [...] (sygn. akt [...]), w którym Sąd ten orzekł o eksmisji H. K. z przedmiotowego lokalu oraz zaświadczenie wydane przez Komornika Sądowego Rewiru [...] przy Sądzie R. dla W.-K., z którego wynika, że na podstawie prawomocnego tytułu wykonawczego (wspomnianego wyroku), w dniu [...] - w wyniku skutecznie przeprowadzonych czynności egzekucyjnych - H. K. wraz z jej córką A. K. zostały usunięte z lokalu mieszkalnego przy ul. F. [...]we W., a lokal w stanie wolnym został wydany wierzycielowi.
Zdaniem organu odwoławczego, okoliczności te w pełni uzasadniały wydanie decyzji o wymeldowaniu, w świetle art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, przy uwzględnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niezgodność z Konstytucją art. 9 ust. 2 tej samej ustawy w związku z czym ten ostatni przepis utracił moc obowiązującą. Artykuł 15 ust. 2 zobowiązuje bowiem organy administracji publicznej do wydania decyzji w sprawie wymeldowania w dwojakiego rodzaju sytuacjach:
1. gdy osoba, której postępowanie dotyczy, bez wymeldowania opuściła lokal,
2. gdy osoba, której postępowanie dotyczy, bez wymeldowania opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca pobytu nie można ustalić.
Wojewoda D. podkreślił przy tym, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że jeżeli strona utraciła posiadanie lokalu wbrew własnej woli, lecz wskutek przeprowadzonej eksmisji wykonanej przez uprawniony organ na podstawie prawomocnego wyroku, to spełniony został element stanu faktycznego polegający na opuszczeniu dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
W ocenie organu drugiej instancji, zarzuty podniesione przez H. K. w odwołaniu kwestionujące zasadność orzeczonej wobec niej eksmisji ze spornego lokalu nie mogą być przedmiotem rozważania organu administracji publicznej w postępowaniu o wymeldowanie z lokalu. Prawomocne orzeczenie sądu powszechnego wiąże bowiem nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne organy państwowe, w tym organ wydający decyzje w sprawach meldunkowych. Zarzuty podniesione przez odwołującą się są więc bez znaczenia dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy o wymeldowanie. Wojewoda zauważył przy tym, iż decyzja meldunkowa ma jedynie charakter ewidencyjno-porządkowy, a jej głównym celem jest osiągnięcie zgodności rejestracji osoby w danym miejscu ze stanem faktycznym. Tytuł prawny do lokalu stanowi okoliczność zupełnie odrębną, nie pozostającą w związku z wymeldowaniem z lokalu.
Decyzja Wojewody D. została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu w dwu osobnych, niemal jednobrzmiących skargach. Jedną wniosła H. K. wyłącznie we własnym imieniu, a drugą podpisała występując jako przedstawiciel ustawowy swojej małoletniej córki A. K.
W skargach zarzucono: rażące naruszenie art. 2, 3, 5, 6 i 7 Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych wolności oraz art. 1 Protokołu do tej Konwencji; rażącą obrazę i naruszenie Konstytucji RP; nieważność decyzji Wojewody Dolnośląskiego, wynikającą z art. 156 § 1 pkt 2, 5, 6 i 7 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zarzuty te sformułowano ogólnikowo, powołując się na śledztwa prowadzone przez Prokuraturę Rejonową W. K. ([...]) - w związku z podejrzeniem przestępstwa z art. 270 § 1 k.k., a także przez Prokuraturę Rejonową w O. (Ds. [...], Ds. [...], Ds. [...], Ds. [...], Ds. [...] Ds. [...]) - dotyczące fałszerstw dokumentów firmy PWP-U-A", oraz na treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 28 listopada 2000 r., sygn. akt I SA/Wr 1772/99.
Z dokumentów dołączonych do skarg oraz przedłożony w późniejszym okresie do akt sądowych wynika, że strony czują się pokrzywdzone zaskarżoną decyzją, co wiążą z wielu nieprawidłowościami zarzucanymi osobom trzecim i instytucjom, które - w ocenie skarżących - doprowadziły do naruszenia ich prawa własności także do spornego lokalu, z którego zostały wymeldowane.
W odpowiedzi, strona przeciwna wniosła o oddalenie obu skarg, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Ze względu na dokonaną reformę sądownictwa administracyjnego wymaga wyjaśnienia, że od dnia 1 stycznia 2004 r. skarga podlegała już rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, jako miejscowo i rzeczowo właściwy. Uwzględniając dyspozycję art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), Sąd zobowiązany był stosować przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej w dalszych rozważaniach - w skrócie - jako "p.s.a."
Ponieważ obie sprawy mogły być objęte jedną skargą, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zarządził ich połączenie, w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia, stosownie do art. 111 § 1 p.s.a.
Należy też podkreślić, że stosownie do art. 3 § 1 p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w tej ustawie, między innymi w art. 145 § 1 p.s.a. Stosownie do tego przepisu, podstawę uwzględnienia skargi jest stwierdzenie przez sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, wydając zaskarżoną decyzję Wojewoda D. nie dopuścił się żadnego z wymienionych naruszeń, co obligowało Sąd do oddalenia skargi.
Ocena zaskarżonej decyzji musi przede wszystkim uwzględniać przedmiot postępowania administracyjnego, zakończonego wydaniem tego orzeczenia. W tym zakresie wypada zaś z naciskiem podkreślić - na co słusznie zwrócił uwagę także Wojewoda D. - że postępowanie to dotyczyło wyłącznie kwestii ewidencyjnej, a ściślej rzecz ujmując - ustalenia, czy zameldowanie skarżących w lokalu mieszkalnym przy ul. F. [...]we W. jest zgodne z istniejącą sytuacją faktyczną. Poza zakresem kognicji organów administracji publicznej w tej sprawie pozostawało natomiast zagadnienie naruszenia (lub braku takiego naruszenia) praw majątkowych stron, w tym uprawnienia do spornego lokalu. Przesłanka uprawnienia do lokalu przestała mieć bowiem swoje znaczenie w sprawach o wymeldowanie, z chwilą uchylenia przepisu art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity - Dz. U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960 ze zm.), w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K 20/01 (Dz. U. Nr 78, poz. 716), w którym Trybunał uznał ów przepis za sprzeczny z Konstytucją.
Uwzględniając dopiero co wskazane zastrzeżenia wypada stwierdzić, że organy administracji obu instancji prawidłowo ustaliły okoliczności stanu faktycznego istotne dla dokonania niewadliwej oceny kwestii, którą miały rozstrzygnąć, a zapadłe w sprawie decyzje zostały wydane z pełnym poszanowaniem stanu prawnego obowiązującego w momencie ich podejmowania.
W szczególności, należy w całej rozciągłości zaaprobować stanowisko organów, które najistotniejsze znaczenie przypisały w sprawie prawomocnemu wyrokowi zaocznemu Sądu Okręgowego we W. z dnia [...] (sygn. akt [...]), w którym nakazano Z. i H. K., aby wydali oni stronie powodowej - Syndykowi -B Sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w K. - nieruchomość mieszkalną położoną we W. przy ul. F. [...] (k. 2 akt administracyjnych), wyrokowi, który został następnie wykonany, co potwierdza zaświadczenie Komornika Sądowego Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym dla W.-K. (k. 1 akt administracyjnych). W judykaturze wyrażono już bowiem wcześniej pogląd - podzielany przez skład WSA rozpoznający niniejszą sprawę - zgodnie z którym orzeczenie (tym bardziej orzeczenie wykonane!) eksmisji wiąże organy w sprawach o wymeldowanie, w kontekście art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (w brzmieniu obowiązującym w czasie orzekania przez Wojewodę D.). Zasadność wydanego w tym przedmiocie wyroku sądu powszechnego nie podlega przy tym weryfikacji ani przez organy administracji publicznej, ani też przez sądy administracyjne (por. wyrok NSA z dnia 5 października 2000 r., V SA 234/00, Lex Nr 80641). Z drugiej strony, należy się także zgodzić z twierdzeniem organu odwoławczego, wskazującym na cel postępowania w sprawach meldunkowych, który polega na dążeniu do zapewnienia pełnej zgodności pomiędzy stanem faktycznym a zapisami figurującymi w ewidencji ludności (znaczenie realizacji tego celu podkreślił NSA w wyroku z dnia 25 kwietnia 2003 r., V SA 3657/02, Wspólnota 2004/8/55).
Obie okoliczności, tzn. wykonanie prawomocnego wyroku sądu powszechnego nakazującego stronie skarżącej wydanie spornej nieruchomości oraz zapewnienie zgodności wpisu w ewidencji ludności ze stanem rzeczywistym (strony nie przebywały - w momencie rozpatrywania sprawy przez organy administracji - w domu przy ul. F. [...] we W.), całkowicie uzasadniały wydanie obecnie skarżonej decyzji o wymeldowaniu.
Godzi się dodatkowo zauważyć, iż kroki poczynione przez zainteresowanych w celu odzyskania należnych - jak twierdzą - im praw do spornej nieruchomości (chodzi głównie o wspomniane wcześniej, toczące się postępowania przed organami ścigania) nie mogły mieć znaczenia w sprawie, wobec pozostawania w obrocie wielokrotnie wspominanego wyroku Sądu Okręgowego we W. (postępowania, o których wspomniano w skargach, nie dotyczą zresztą bezpośrednio tego akurat orzeczenia). Jego ewentualne uchylenie stworzyłoby natomiast podstawę do żądania wznowienia postępowania, po myśli do art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.
W ostatecznej konkluzji wypada stwierdzić, że w dwuinstancyjnym postępowaniu administracyjnym w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1 p.s.a. Tym bardziej nie może być mowy o naruszeniach kwalifikowanych, które uzasadniałyby ewentualne stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Dlatego też, stosownie do dyspozycji wynikającej z art. 151 p.s.a., obie skargi podlegały oddaleniu i tak też orzeczono.