II SA/Wr 161/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2022-08-04
NSAochrona środowiskaWysokawsa
odpadyodpady niebezpiecznepodkłady kolejowekreozotochrona środowiskausuwanie odpadówklasyfikacja odpadówprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę M.M. na decyzję nakładającą obowiązek usunięcia odpadów kolejowych impregnowanych kreozotem, uznając je za odpady niebezpieczne.

Skarżący M.M. kwestionował decyzję nakładającą obowiązek usunięcia i zutylizowania podkładów kolejowych użytych do budowy ogrodzenia, twierdząc, że nie są one odpadami niebezpiecznymi. Sąd administracyjny, opierając się na przepisach ustawy o odpadach i katalogu odpadów, uznał podkłady kolejowe impregnowane kreozotem za odpady niebezpieczne (kod 17 02 04). Sąd podkreślił, że brak jest procedury pozwalającej na zmianę klasyfikacji tych odpadów na inne niż niebezpieczne bez formalnego zgłoszenia do marszałka województwa, a badania laboratoryjne nie zmieniają tej klasyfikacji z mocy prawa. Dodatkowo, sąd wskazał, że wykorzystywanie takich odpadów na potrzeby własne nie jest dopuszczalne.

Sprawa dotyczyła skargi M.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza nakładającą na skarżącego obowiązek usunięcia i zutylizowania podkładów kolejowych impregnowanych kreozotem, wykorzystywanych jako elementy ogrodzenia. Skarżący podnosił, że podkłady te nie stanowią odpadów niebezpiecznych i że ciężar dowodu spoczywa na organie. Sąd administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę, uznając decyzję organów za prawidłową. Sąd podkreślił, że zgodnie z obowiązującym katalogiem odpadów, zużyte podkłady kolejowe impregnowane kreozotem są klasyfikowane jako odpady niebezpieczne (kod 17 02 04). Sąd wyjaśnił, że zmiana klasyfikacji odpadu z niebezpiecznego na inny niż niebezpieczny wymaga przeprowadzenia formalnej procedury administracyjnej, której skarżący nie dopełnił. Badania laboratoryjne, nawet jeśli wykazałyby brak substancji toksycznych, nie zmieniają tej klasyfikacji z mocy prawa, a jedynie mogą stanowić podstawę do wszczęcia procedury zmiany statusu odpadu. Sąd odwołał się również do przepisów dotyczących przetwarzania odpadów poza instalacjami i urządzeniami, wskazując, że rozporządzenie w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami nie przewiduje możliwości odzysku zużytych podkładów kolejowych. Ponadto, sąd zwrócił uwagę na przepisy dotyczące wykorzystywania odpadów na potrzeby własne, które nie obejmują zużytych podkładów kolejowych. Sąd uznał, że kwestia legalności nabycia podkładów czy ich pochodzenia, choć sporna, nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia, gdyż kluczowa była ich prawna klasyfikacja jako odpadów niebezpiecznych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, zużyte podkłady kolejowe impregnowane kreozotem są klasyfikowane jako odpady niebezpieczne zgodnie z katalogiem odpadów (kod 17 02 04).

Uzasadnienie

Sąd oparł się na przepisach ustawy o odpadach oraz rozporządzeniu Ministra Klimatu w sprawie katalogu odpadów, które jednoznacznie klasyfikują podkłady kolejowe impregnowane kreozotem jako odpady niebezpieczne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

u.o. art. 26

Ustawa o odpadach

Posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania.

u.o. art. 6

Ustawa o odpadach

Odpady niebezpieczne to odpady wskazane w katalogu odpadów jako niebezpieczne.

Rozporządzenie Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów

Zużyte podkłady kolejowe sklasyfikowane są kodem 17 02 04 jako odpady niebezpieczne.

Pomocnicze

u.o. art. 30 § ust. 1

Ustawa o odpadach

Zakaz przetwarzania odpadów poza instalacjami lub urządzeniami.

u.o. art. 30 § ust. 2 pkt 2

Ustawa o odpadach

Dopuszcza się odzysk poza instalacjami w przypadku rodzajów odpadów wymienionych w przepisach wydanych na podstawie ust. 5.

u.o. art. 30 § ust. 3

Ustawa o odpadach

Odzysk poza instalacjami może być prowadzony, jeżeli nie stwarza zagrożenia dla środowiska, życia lub zdrowia ludzi.

u.o. art. 7

Ustawa o odpadach

Możliwość zmiany klasyfikacji odpadów niebezpiecznych na inne niż niebezpieczne po wykazaniu braku właściwości niebezpiecznych i przeprowadzeniu odpowiedniej procedury.

u.o. art. 5

Ustawa o odpadach

Zakaz zmiany klasyfikacji odpadów niebezpiecznych przez rozcieńczanie lub mieszanie.

u.o. art. 27 § ust. 8

Ustawa o odpadach

Osoby fizyczne i jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi tylko takie rodzaje odpadów, za pomocą takich metod odzysku, i w takich ilościach, które mogą bezpiecznie wykorzystać na potrzeby własne.

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 11 maja 2015 r. w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami

Nie przewiduje możliwości odzysku zużytych podkładów kolejowych.

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne

Nie wymienia zużytych podkładów kolejowych jako odpadów dopuszczonych do odzysku na potrzeby własne.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada oficjalności, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi jako nieuzasadnionej.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podkłady kolejowe impregnowane kreozotem są odpadami niebezpiecznymi zgodnie z katalogiem odpadów. Brak jest formalnej procedury zmiany klasyfikacji odpadu niebezpiecznego na inny niż niebezpieczny bez zgody marszałka województwa. Wykorzystywanie zużytych podkładów kolejowych na potrzeby własne nie jest dopuszczalne.

Odrzucone argumenty

Podkłady kolejowe nie stanowią odpadów niebezpiecznych. Ciężar dowodu, że podkłady są odpadami niebezpiecznymi, spoczywa na organie administracji. Nabycie podkładów legalnie jako odpad o kodzie 17 02 01 (drewno) oznacza, że nie są one odpadem niebezpiecznym. Upływ czasu spowodował utratę przez odpady przymiotu odpadu niebezpiecznego. Badania laboratoryjne wykazały brak właściwości niebezpiecznych.

Godne uwagi sformułowania

zużyte podkłady kolejowe, zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów (...) sklasyfikowane zostały kodem 17 02 04 (...) i oznaczone zostały gwiazdką, co oznacza, że są odpadami niebezpiecznymi. nie ulega też wątpliwości, że zużyte podkłady kolejowe (...) sklasyfikowane zostały kodem 17 02 04 (...) i oznaczone zostały gwiazdką, co oznacza, że są odpadami niebezpiecznymi. jedyną procedurą do uznania, ze odpadł utracił przymiot odpadu niebezpiecznego jest opisana prawna procedura uzyskania takiej decyzji od marszałka województwa. nie są dotyczące zatem uzasadnione zarzuty skargi błędu w ustaleniach faktycznych, że wykorzystany materiał do budowy ogrodzenia ogrodzenia odpad o klasyfikacji 17 02 04, podczas gdy wykorzystany materiał należy zakwalifikować jako 17 02 01 drewno. Wobec jednoznacznej klasyfikacja podkładów kolejowych w wymienionym akcie prawnym, wszystkie pozostałe podnoszone argumenty przez skarżącego nie mają znaczenia.

Skład orzekający

Olga Białek

przewodniczący

Marta Pawłowska

sprawozdawca

Adam Habuda

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie ścisłej interpretacji przepisów dotyczących klasyfikacji i postępowania z odpadami niebezpiecznymi, w szczególności zużytymi podkładami kolejowymi. Podkreślenie konieczności przestrzegania formalnych procedur administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wykorzystania podkładów kolejowych jako materiału budowlanego. Interpretacja przepisów o odpadach niebezpiecznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnie używanego materiału (podkłady kolejowe) w kontekście ochrony środowiska i prawa administracyjnego. Pokazuje, jak ścisła interpretacja przepisów może prowadzić do nałożenia obowiązków na obywatela.

Podkłady kolejowe na Twojej działce? Mogą być odpadem niebezpiecznym!

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 161/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2022-08-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-03-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Adam Habuda
Marta Pawłowska /sprawozdawca/
Olga Białek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Odpady
Sygn. powiązane
III OSK 635/23 - Wyrok NSA z 2024-09-20
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 779
art. 26
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek, Sędziowie: Sędzia WSA Adam Habuda, Asesor WSA Marta Pawłowska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II w dniu 4 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku usunięcia odpadów oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze, po rozpoznaniu odwołania M. M. od decyzji z dnia [...] Burmistrza Gminy i Miasta L. o nałożeniu na M. M. obowiązku usunięcia odpadów kolejowych impregnowanych kreozotem, wykorzystywanych jako elementy ogrodzenia w terminie 90 dni od dnia doręczenia decyzji, a także nałożeniu obowiązku zutylizowania tych odpadów przez uprawniony podmiot oraz poinformowania organu o wykonaniu usuniecie odpadów, utrzymał zaskarżoną decyzja w mocy. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że postępowanie w niniejszej sprawie wszczęte zostało w [...] i do dnia wydania opisanej decyzji z dnia [...], organ pierwszej instancji trzykrotnie decyzją nakładał na M. M. obowiązek usunięcia i zutylizowania odpadów w postaci podkładów kolejnych, użytych przez niego do budowy ogrodzenia działki. Decyzje te były uchylane przez organ odwoławczy w toku postępowania.
Wydając ocenianą w niniejszej sprawie decyzję Kolegium wyjaśniło, że przedmiotem badania było wykonanie przez organ pierwszej instancji zaleceń Kolegium z ostatniej decyzji uchylającej, tj w decyzji z dnia [...], czyli zbadanie przedmiotowych podkładów przez biegłego, ewentualnie przeprowadzenie dowodu z opinii odpowiedniego instytutu w celu zakwalifikowania podkładów jako odpadu niebezpiecznego, lub niebędącego odpadem niebezpiecznym w myśl obowiązujących przepisów. Kolegium wskazało także, że ocenić należy przedstawione w toku postępowania dokumenty złożonych przez Z. J., szczególnie pisma PKP P.L.K. S.A. z dnia [...], I. N. i G. z [...], D. D. Sp. z o.o. z dnia [...].
Jak dalej wyjaśniało Kolegium, organ pierwszej instancji zlecił Z. F. C., A. i Ś. I. T. B. w W. badanie próbek podkładów kolejowych. Badanie zostało przeprowadzone na czterech próbkach drewna pobranego z ogrodzenia działki M. M. wykonanego ze starych podkładów kolejowych. W wyniku badania ustalono, że wszystkie próbki drewna zawierają wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne, które są składnikami oleju impregnacyjnego stosowanego do konserwacji drewnianych podkładów kolejowych. Zawartość benzo(a)pirenu zmienia się od [...] mg/kg drewna do [...] mg/kg drewna.
Wobec takiego ustalenia, Burmistrz Gminy i Miasta L. nałożył na M. M. obowiązek usunięcia odpadów w postaci podkładów kolejowych impregnowanych kreozotem, wykorzystywanych jako elementy ogrodzenia na działce nr [...] obręb [...], stanowiącej własność M. M. w terminie 90 dni od dnia doręczenia decyzji, a także nałożył na stronę obowiązek zutylizowania tych odpadów przez uprawniony podmiot oraz poinformowania organu o usunięciu odpadów.
Po rozpatrzeniu odwołania zobowiązanego SKO w Jeleniej Górze uznało, że decyzja ta jest prawidłowa i odpowiada prawu. SKO podniosło, że zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2021 r. poz. 779) posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. Natomiast stosownie do treści art. 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2021 r. poz. 79), odpadami niebezpiecznymi są odpady wskazane w katalogu odpadów, określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 4 ust. 3, jako odpady niebezpieczne, z zastrzeżeniem art. 7. Nie ulega też wątpliwości, że zużyte podkłady kolejowe, zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. poz. 10), zawierającym katalog odpadów ze wskazaniem odpadów niebezpiecznych, sklasyfikowane zostały kodem 17 02 04 (odpady drewna, szkła i tworzyw sztucznych zawierające lub zanieczyszczone substancjami niebezpiecznymi (np. drewniane podkłady kolejowe) i oznaczone zostały gwiazdką, co oznacza, że są odpadami niebezpiecznymi. Wskazać zatem należy, że zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy o odpadach, co do zasady zakazuje się przetwarzania odpadów poza instalacjami lub urządzeniami, przy czym zgodnie z art. 2 pkt. 21 tej ustawy, przetwarzanie odpadów to procesy odzysku lub unieszkodliwiania, w tym przygotowanie poprzedzające odzysk lub unieszkodliwianie. Natomiast odzysk odpadów, to jakikolwiek proces, którego głównym wynikiem jest to, aby odpady służyły użytecznemu zastosowaniu przez zastąpienie innych materiałów, które w przeciwnym przypadku zostałyby użyte do spełnienia danej funkcji, lub w wyniku którego odpady są przygotowywane do spełnienia takiej funkcji w danym zakładzie lub ogólnie w gospodarce (art. 21 pkt. 14 ustawy o odpadach). Zgodnie z art. 30 ust. 2 pkt. 2 ustawy o odpadach, dopuszcza się odzysk poza instalacjami lub urządzeniami w przypadku rodzajów odpadów wymienionych w przepisach wydanych na podstawie ust. 5, poddawanych odzyskowi, zgodnie z warunkami określonymi w tych przepisach, w procesach odzysku R3, R5, R11 i R12, o których mowa w załączniku nr 1 do ustawy. Zgodnie natomiast z art. 30 ust. 3 ustawy, odzysk poza instalacjami lub urządzeniami, o którym mowa w ust. 2, może być prowadzony, jeżeli nie stwarza zagrożenia dla środowiska, życia lub zdrowia ludzi oraz jest prowadzony zgodnie z wymaganiami określonymi w przepisach wydanych odpowiednio na podstawie ust. 4 lub 5. Na podstawie art. 30 ust. 5 wydane zostało rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 11 maja 2015 r. w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami (Dz. U. poz. 796). W żadnym miejscu rozporządzenie nie przewiduje możliwości odzysku zużytych podkładów kolejowych.
Odnośnie do podnoszonego przez posiadacza odpadów argumentu, że przedmiotowe podkłady nabył legalnie z zapewnieniem, że nie są one produktem niebezpiecznym, o kodzie 17 02 01, Kolegium zaznaczyło, że nie polega on na prawdzie. W toku postępowania kontrolnego prowadzonego przez organy ochrony środowiska wskazany przez skarżącego sprzedawca złożył oświadczenie, że nigdy nie sprzedawał skarżącemu podkładów kolejowych.
Kolegium nie podzieliło również stanowiska skarżącego że użyte przez niego przy ogrodzeniu nieruchomości podkłady kolejowe nie są odpadami niebezpiecznymi. Kolegium wyjaśniło, że skarżący powołuje się przy tym na nieobowiązujące regulacje prawne, tj rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 13 maja 2004 r. tymczasem, zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r., o odpadach można dokonać zmiany klasyfikacji odpadów niebezpiecznych na odpady inne niż niebezpieczne, jeżeli posiadacz wykaże, że nie posiadają one właściwości powodujących, że odpady są odpadami niebezpiecznymi, określonych w rozporządzeniu (UE) nr 1357/2014 i w rozporządzeniu (UE) 2017/997. W tym celu należy wykonać badania laboratoryjne, a następnie zgłosić ten fakt, z zachowaniem odpowiedniej procedury, do marszałka województwa właściwego, zgodnie z miejscem wytworzenia odpadów. Jedynie po zmianie statusu odpadów z niebezpiecznych na inne niż niebezpieczne, można zagospodarować odpady drewnianych podkładów kolejowych jako odpad o kodzie 17 02 01 - drewno. Jak podkreśliło SKO, to posiadacz odpadów, który zamierza zmienić ich klasyfikację zobowiązany jest do przeprowadzenia wynikającej z powszechni obowiązującego prawa procedury i jeżeli wyniki badań potwierdzą, że odpady nie wykazują żadnych właściwości spośród wskazanych w przepisach rozporządzenia 1357/2014 i rozporządzenia 2017/997 oraz przepisach wydanych na podstawie art. 3 ust. 5 ustawy o odpadach, posiadacz odpadów kieruje do marszałka województwa zgłoszenie zmiany klasyfikacji odpowiadające wymaganiom określonym w art. 8 ust. 2, dołączając do niego wyniki badań właściwości odpadów przewidzianych do zmiany klasyfikacji oraz ocenę tych wyników badań w odniesieniu do badanych właściwości odpadów. Dopiero po zatwierdzeniu przez marszałka województwa zmiany kwalifikacji odpadu można uznać, iż odpad nie jest odpadem niebezpiecznym.
Organ nie podzielił również poglądu odwołującego, że odpad przestał być odpadem niebezpiecznym z uwagi na upływ czasu, albowiem jedyną procedurą do uznania, ze odpadł utracił przymiot odpadu niebezpiecznego jest opisana prawna procedura uzyskania takiej decyzji od marszałka województwa.
Kolegium wyjaśniło także z jakiego powodu nie uznał za przekonujący dowód –sprawozdanie z badań, przedstawiony przez posiadacza odpadów nie są odpadem niebezpiecznym. Po pierwsze w ocenie Kolegium niewyjaśniony pozostaje powód, dla którego posiadacz odpadów uznaje, że pochodzą one właśnie z linii K. – M.. Zaprzecza temu pismo z dnia [...] z D. P. N. I. K. D. Sp. z o.o. w W. – dystrybutora takich podkładów kolejowych. Po drugie zaś, wobec niewdrożenia przez skarżącego trybu zmiany kwalifikacji odpadów, dowód ten pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia.
W końcowej części uzasadnienia Kolegium wyjaśniło jeszcze, że Dyrektywa Komisji 2001/90/WE z dnia 26 października 2001 r. dostosowująca po raz siódmy do postępu technicznego załącznik I do dyrektywy Rady nr 76/769/EWG w sprawie zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych Państw Członkowskich odnoszących się do ograniczeń we wprowadzaniu do obrotu i stosowaniu niektórych substancji i preparatów niebezpiecznych (kreozot) zaleca ograniczanie wykorzystywania kreozotów ze względu na ich toksyczne działanie, dopuszczając stosowanie drewna impregnowanego kreozotem jedynie dla użytku profesjonalnego i przemysłowego, ale jedynie jeśli zawierają benzo-a-piren w stężeniu wagowym poniżej 0,005 %. Podobnie zapisem pkt 31 rozporządzenia Komisji (WE) nr 552/2009 z dnia 22 czerwca 2009 r. zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH) w odniesieniu do załącznika XVII, olej kreozotowy i jego mieszaniny mogą być stosowane do impregnacji drewna w instalacjach przemysłowych lub do ponownej obróbki na miejscu przez profesjonalistów objętych ustawodawstwem wspólnotowym dotyczącym ochrony pracowników jedynie, jeśli zawierają benzo[a]piren w stężeniu poniżej 50 mg/kg (0,005% masowo) oraz fenole ekstrahowane wodą w stężeniu poniżej 3% masowo. Tymczasem, jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy raportu Z. F. C., A. i Ś. I. T. B. z siedzibą w W. z dnia [...], który przeprowadził na zlecenie organu I instancji badanie próbek podkładów kolejowych pobranych z ogrodzenia działki M. M., wszystkie próbki drewna zawierają szkodliwe węglowodory w stężeniu znacznie przekraczającym wskazane normy.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem, posiadacz podkładów kolejowych wniósł do WSA we Wrocławiu skargę, wnosząc o jego uchylenie. W skardze zarzucił naruszenie przez organy przepisu art. 26 ustawy o odpadach poprzez niewykazanie, że posiadane przez niego podkłady kolejowe stanowią odpady niebezpieczne. Podniósł również, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie jest pełny i nie pozwala na stawianie podobnych tez. W uzasadnieniu skargi, że ciężar dowodu w postępowaniu administracyjnym ciąży na organie administracji, który powinien przeprowadzić we własnym zakresie badania laboratoryjne lub zasięgnąć opinii biegłego.
Ponownie również podkreślono, że skarżący podkłady kolejowe nabył legalnie, jako odpad o kodzie 17 02 01, czyli nie niebezpieczny, co potwierdza oświadczenie sprzedawcy podkładów. Powołując się na złożone w postępowaniu administracyjnym dokumenty oraz podtrzymując składane w jego toku zarzuty, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Pismem z dnia [...] uczestnik postępowania wniósł o oddalenie skargi podkreślając, że w badaniach laboratoryjnych przeprowadzonych w toku postępowania wszystkie pobrane do badania próbki wykazywały wielokrotnie przekroczenie dopuszczalnych norm toksyczności.
Organ administracji złożył ponadto wniosek o rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym, a pozostałe strony nie wyraziły sprzeciwu co do wskazanego trybu postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 327. - dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Ocena ta, dokonywana jest według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, zgodnie z którą sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem tak zakreślonej kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy L. o nałożeniu na M. M. obowiązku usunięcia odpadów w postaci podkładów kolejowych impregnowanych kreozotem, wykorzystywanych jako elementy ogrodzenia, w terminie 90 dni od dnia doręczenia decyzji, a także nałożeniu obowiązku zutylizowania tych odpadów przez uprawniony podmiot oraz poinformowania organu o wykonaniu usunięcia odpadów.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, że skarżący na swojej nieruchomości zgromadził i wykorzystał zdemontowane podkłady kolejowe do wykonania ogrodzenia zakupionej nieruchomości. Kwestią niewyjaśnioną pozostało źródło pochodzenia podkładów, choć nie ma ono znaczenia dla zapadłego rozstrzygnięcia. Wyjaśnić jednak należy, że skarżący konsekwentnie, przez całe postępowanie administracyjne twierdził że zakupił przedmiotowej podkłady od J. N. z B. H. M. J. N. z siedzibą w S. z dnia [...] jako drewno skatalogowane pod kodem 17 02 01, zatem nie odpady niebezpieczne. Twierdzenie to powielił w skardze. Tymczasem materiał zgromadzony w sprawie przez organy zawiera oświadczenie tego podmiotu, że nigdy podkładów kolejowych nie sprzedał skarżącemu. W przeciwieństwie do oświadczenie złożonego przez skarżącego, oświadczenie sprzedawcy przekazane do sprawy przez organy ochrony środowiska jest przez sprzedawcę podpisane.
Dodatkowo sam skarżący na kolejnych etapach składał oświadczenie, że są to podkłady kolejowe z trasy K. – M., których z kolei dystrybutorem jak ustaliły organy, D. P. N. I. K. D. Sp. z o. o. w W. Również i ten podmiot wykazał, że skarżący posiadanych podkładów kolejowych nie uzyskał od nich.
Słusznie zatem organu nie dały w tym przedmiocie wiary oświadczeniom skarżącego.
Jednakże w kontekście rozpoznawanej sprawy nieustalone źródło pochodzenia podkładów jest nieistotne. Co zadecydowało o poprawności rozstrzygnięć organów administracji to okoliczność, że zużyte podkłady kolejowe, zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. poz. 10),l zawierającym katalog odpadów ze wskazaniem odpadów niebezpiecznych, sklasyfikowane zostały kodem 17 02 04 (odpady drewna, szkła i tworzyw sztucznych zawierające lub zanieczyszczone substancjami niebezpiecznymi (np. drewniane podkłady kolejowe) i oznaczone zostały gwiazdką, co oznacza, że są odpadami niebezpiecznymi. Nie są dotyczące zatem uzasadnione zarzuty skargi błędu w ustaleniach faktycznych, że wykorzystany materiał do budowy ogrodzenia ogrodzenia odpad o klasyfikacji 17 02 04, podczas gdy wykorzystany materiał należy zakwalifikować jako 17 02 01 drewno. Wobec jednoznacznej klasyfikacja podkładów kolejowych w wymienionym akcie prawnym, wszystkie pozostałe podnoszone argumenty przez skarżącego nie mają znaczenia.
Skarżący wskazywał w toku postępowania i przedstawiał na potwierdzenie tej tezy opracowania naukowe, że wykorzystane podkłady kolejowe, po użyciu specjalistycznych środków neutralizujących nie posiadają już właściwości jakie charakteryzują odpady niebezpieczne.
Wskazać zatem należy, że zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 779 z późn. zm.), co do zasady zakazuje się przetwarzania odpadów poza instalacjami lub urządzeniami, przy czym zgodnie z art. 2 pkt 21 tej ustawy, przetwarzanie odpadów to procesy odzysku lub unieszkodliwiania w tym przygotowanie poprzedzające odzysk lub unieszkodliwianie.
Natomiast odzysk odpadów, to jakikolwiek proces, którego głównym wynikiem jest to, aby odpady służyły użytecznemu zastosowaniu przez zastąpienie innych materiałów, które w przeciwnym przypadku zostałyby użyte do spełnienia danej funkcji, lub w wyniku którego odpady są przygotowywane do spełnienia takiej funkcji w danym zakładzie lub ogólnie w gospodarce (art. 21 pkt. 14 ustawy o odpadach).
Zgodnie natomiast z art. 30 ust. 2 pkt. 2 ustawy o odpadach, dopuszcza się odzysk poza instalacjami lub urządzeniami w przypadku rodzajów odpadów wymienionych w przepisach wydanych na podstawie ust. 5, poddawanych odzyskowi, zgodnie z warunkami określonymi w tych przepisach, w procesach odzysku R3, R5, R11 i R12, o których mowa w załączniku nr 1 do ustawy. Zgodnie natomiast z art. 30 ust. 3 ustawy, odzysk poza instalacjami lub urządzeniami, o którym mowa w ust. 2, może być prowadzony, jeżeli nie stwarza zagrożenia dla środowiska, życia lub zdrowia ludzi oraz jest prowadzony zgodnie z wymaganiami określonymi w przepisach wydanych odpowiednio na podstawie ust. 4 lub 5.
Na podstawie art. 30 ust. 5 wydane zostało rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 11 maja 2015 r. w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami (Dz. U. poz. 796). W żadnym miejscu rozporządzenie nie przewiduje możliwości odzysku zużytych podkładów kolejowych. Nadto jak słusznie wskazał organ, zgodnie z art 5 ustawy o odpadach, zakazuje się zmiany klasyfikacji odpadów niebezpiecznych na odpady inne niż niebezpieczne przez ich rozcieńczanie lub mieszanie ze sobą, lub z innymi odpadami, substancjami lub materiałami, prowadzące do obniżenia początkowego stężenia substancji niebezpiecznych do poziomu niższego niż poziom określony dla odpadów niebezpiecznych.
Ustawodawca przewidział w ustawie o odpadach (opisaną w zaskarżonych decyzjach) procedurę uzyskiwania nowej klasyfikacji odpadów niebezpiecznych. Bezsprzeczne, skarżący procedury takiej nie przeprowadził i nie przedstawił na żadnym etapie sprawy potwierdzenia marszałka województwa, że posiadane przez niego odpady mogą zostać zakwalifikowane odmiennie. Wobec takiej okoliczności, prawidłowo organy uznały, że należy stosować przepisy rozporządzenia, w którym (w katalogu odpadów niebezpiecznych) podkłady kolejowe są wprost wymienione.
W tym miejscu Sąd podkreśla, że przeprowadzanie badań laboratoryjnych czy opinii biegłego w celu określenia czy posiadane przez skarżącego podkłady zawierają toksyczne substancje a jeśli tak, to w jakim stężeniu, nie było w tym postępowaniu niezbędne. Jak wskazano powyżej, podkłady kolejowe wpisane są do katalogu odpadów jako odpady niebezpieczne. I okoliczności tej nie zmieniłby nawet wyniki opinii biegłego, ustalające że akurat podkłady skarżącego żadnych substancji toksycznych nie zawierają. Opinia taka stanowiłaby co najwyżej asumpt dla skarżącego, przeprowadzenia postępowania w sprawie uznania odpadu niebezpiecznego za inny. Jednak nawet w przypadku takich badań, nadal - do czasu uzyskania przez posiadacza odpadów, a nie organ - potwierdzenia zmiany klasyfikacji podkładów, organy zobowiązane były do prowadzenia postępowania tak jak z odpadem niebezpiecznym. W kontrolowanej sprawie niemniej, badania wykazały wysoką zwartość substancji toksycznych.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 maja 2020 r. sygn. II OSK 3271/19 (dostępne w bazie orzeczeń CBOSA), wprowadzone przez ustawodawcę domniemanie prawne odpowiedzialności za odpady władającego powierzchnią gruntu zanieczyszczonego odpadami, zdejmuje z organów prowadzących postępowanie obowiązek dociekania z urzędu, kto był faktycznym wytwórcą odpadów. Celem kontrolowanego postępowania jest doprowadzenie do sytuacji, w której niebezpieczne odpady zostaną usunięte.
Na koniec wskazać należy, że kwestie wykorzystywania odpadów na potrzeby własne reguluje art. 27 ust. 8 ustawy, zgodnie z którym osoba fizyczna i jednostka organizacyjna niebędąca przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi tylko takie rodzaje odpadów, za pomocą takich metod odzysku, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 10, i w takich ilościach, które mogą bezpiecznie wykorzystać na potrzeby własne. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku (Dz.U. z 2016., poz. 93), nie wymienia zużytych podkładów kolejowych, zatem w żadnym wypadku skarżący nie był uprawniony do wykorzystywania podkładów do budowy ogrodzenia (podobnie WSA w Krakowie w wyroku z dnia 29 października 2021 r., sygnatura akt II SA/Kr 601/21, dostępny w bazie orzeczeń CBOIS).
Wobec powyższego skarga jako nieuzasadniona została oddalona na zasadzie art. 151 p.p.s.a.
Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI