II SA/WR 161/19

II SA/Łd 265/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-07-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agata Sobieszek-Krzywicka /sprawozdawca/
Magdalena Sieniuć /przewodniczący/
Tomasz Porczyński
Symbol z opisem
6130 Pozwolenie na wprowadzenie do środowiska substancji lub energii
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 54
Art. 76 ust. 2, art. 152 ust. 2 pkt 5, ust. 2b, ust. 3, ust. 4 i 4a, art. 367 ust. 1 pkt 3, ust. 2 i 3
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
Art. 7, art. 64 § 2, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
Art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200, art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 725
Art. 30 ust. 5
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Dnia 16 lipca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Sieniuć, Sędziowie Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka (spr.), Asesor WSA Tomasz Porczyński, , Protokolant Asystent sędziego Izabela Lewandowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2025 roku sprawy ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 25 lutego 2025 roku nr SKO.4161.1.25 w przedmiocie sprzeciwu do zgłoszenia instalacji do chowu drobiu 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu na rzecz skarżącej M. G. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. ał
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 25 lutego 2025 r., znak: SKO.4161.1.25 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu na mocy art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej również jako: "k.p.a.") oraz art. 152 ust. 4a pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (w chwili wydawania zaskarżonej decyzji t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 54 ze zm., dalej również jako: "p.o.ś") utrzymało w mocy decyzję Starosty Sieradzkiego z dnia 27 grudnia 2024 r., znak: RS.6221.2.2.2024.um, którą organ I instancji wniósł sprzeciw w przedmiocie przyjęcia zgłoszenia instalacji do chowu drobiu/brojlerów kurzych w liczbie 156 DJP, zlokalizowanej w miejscowości O. (gm. W.), w związku z eksploatacją ww. instalacji, która może powodować przekroczenia standardów jakości środowiska.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną:
Pismem z dnia 28 maja 2024 r., które wpłynęło do organu w dniu 5 czerwca 2024 r., M.G., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata, złożyła do Starosty Sieradzkiego zgłoszenie instalacji, której eksploatacja wymaga zgłoszenia na podstawie art. 152 p.o.ś., a mianowicie instalacji do chowu brojlerów kurzych w liczbie 156 DJP. W zgłoszeniu wskazano, iż przedmiotowa instalacja składa się z czterech budynków inwentarskich o łącznej powierzchni 1950 m2 i zlokalizowana jest na terenie gminy W., w miejscowości O. (na działkach o nr: [...] i [...] obręb [...] O.). Proces technologiczny produkcji brojlerów obejmował będzie max. 6 cykli w roku (52 dni/cykl - ponad 7 tygodni). Kurniki będą zasiedlane jednodniowymi pisklętami o wadze ok. 0,042 kg, natomiast po ok. 6 tygodniach waga końcowa brojlera wynosić będzie 2,8 kg. Według zgłaszającej obsada 4 pomieszczeń inwentarskich wynosi łącznie 39 000 stanowisk brojlerów, co w przeliczeniu na Duże Jednostki Przeliczeniowe stanowi 156. Karmienie ptaków prowadzone jest automatycznie poprzez podawanie paszy z silosów do obiektów inwentarskich, podobnie jak pojenie, które również sterowane jest automatycznie. Pomieszczenia są ogrzewane za pomocą pracujących przez cały rok kotłów opalanych węglem (nie podano mocy kotłów). Podczas każdego cyklu powstaje pomiot, który po jego zakończeniu usuwany jest z budynków inwentarskich. Obornik nie jest magazynowany na fermie, ale jest przekazywany do rolniczego wykorzystania okolicznym rolnikom lub specjalistycznym firmom. W celu przygotowania kurników do kolejnego zasiedlenia pomieszczenia kurników są sprzątane i dezynfekowane. Mycie prowadzone będzie na mokro za pomocą wysokociśnieniowych myjek bez użycia środków chemicznych, a następnie kurniki będą ozonowane (dezynfekcja). Zgłoszenie nie zawiera informacji dotyczących postępowania ze ściekami/nieczystościami ciekłymi, powstającymi podczas mycia kurników.
Z dokumentu zgłoszenia wynika również, że emisja zanieczyszczeń (gazów, tj. amoniak i siarkowodór oraz pyłu zawieszonego obejmującego dwie frakcje - pył o ziarnach wielkości do 10 pm, tzw. PM10 i o ziarnach do 2,5 pm, tzw. PM2,5) wprowadzanych do powietrza będzie ograniczana poprzez właściwie dobrane wentylatory oraz odpowiednio dobrane parametry emitorów. Do obliczenia maksymalnej i rocznej wielkości emisji zanieczyszczeń wprowadzanych z poszczególnych kurników do powietrza (tj. amoniak, pył zawieszony, siarkowodór), zgłaszająca przyjęła literaturowe wskaźniki emisji oraz obsadę w danym kurniku. Obliczono wielkość emisji dla każdego emitora/wentylatora, które podzielono na dwie grupy, tj. wentylatory małe oraz duże i w zależności od grupy, przyporządkowano im określoną wydajność. Łączna ilość wskazanych w zgłoszeniu, pracujących wentylatorów to 34 szt. (8 dużych i 26 małych), przy czym: Kurnik 1 (K1) obsługiwany będzie przez 9 szt. wentylatorów (w tym 2 duże o wydajności 18600 m3/h i 7 małych o wydajności 6000 m3/h); Kurnik 2 (K2) przez 9 szt. wentylatorów (w tym 2 duże o wydajności 18600 m3/h i 7 małych o wydajności 6000 m3/h); Kurnik 3 (K3) przez 9 szt. wentylatorów (w tym 3 duże o wydajności 18600 m3/h i 6 małych o wydajności 6000 m3/h); - Kurnik 4 (K4) przez 7 szt. wentylatorów (w tym 1 duży o wydajności 18600 m3/h i 6 szt. małych o wydajności 6000 m3/h).
W zgłoszeniu wskazano również wysokość zawieszenia wentylatorów n.p.t. (wysokość od podłoża do środka wentylatora, w tym przyjęto, że wysokość zawieszenia małych wentylatorów wynosi h = 0,72 m, a dużych h = 1,0 m) oraz średnicę (która dla każdego małego pracującego urządzenia przyjęta została na poziomie 0,45 m, a dla dużego 1,0 m). Wskazano również prędkość gazów w m/s z podziałem na wentylatory małe i duże.
Pismem z dnia 24 czerwca 2024 r. R.D. powiadomił organ, iż od 2017 roku różne podmioty prowadzą hodowlę brojlerów pod adresem O. i od tego czasu występują problemy z zanieczyszczaniem środowiska poprzez ogromne zadymienie, spowodowane spalaniem paliw niewiadomego pochodzenia.
Po przeanalizowaniu zgłoszenia Starosta Sieradzki decyzją z dnia 3 lipca 2024 r. znak: RS.6221.2.2.2024.um wniósł sprzeciw w przedmiocie rozpoczęcia eksploatacji ww. instalacji. Organ uznał bowiem, że instalacja objęta zgłoszeniem nie spełnia wymagań ochrony środowiska, wskazanych w art. 76 ust. 2 pkt 1 i 2 p.o.ś., ponieważ została wykonana bez uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz pozwoleń budowlanych.
Powyższa decyzja została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 28 sierpnia 2024 r., znak: SKO.4161.21.24, a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał m.in., że brak legalności zabudowy oraz niedysponowanie decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach dla instalacji nie wyłącza kompetencji organów ochrony środowiska do procedowania w trybie art. 152 p.o.ś i właściwej oceny zgłoszonej instalacji w aspekcie spełnienia przez nią wymagań wynikających z przepisów prawa. Wyjaśnił również że wymagania ochrony środowiska można uznać za spełnione nie tylko wówczas, gdy instalacje są zgodne z wymogami określonymi w decyzjach, ale również gdy realizują warunki określone w przepisach prawa. Wystarczy zatem, aby zrealizowane zostały wymogi określone w jednym z tych dwóch źródeł - decyzjach bądź przepisach. Natomiast z uwagi na brak określonych decyzji organ był zobowiązany do przeprowadzenia analizy, czy funkcjonująca instalacja spełnia obecnie wymogi ochrony środowiska wynikające z przepisów p.o.ś. oraz z przepisów szczególnych, w tym wskazanych w art. 81 p.o.ś.
Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji przeprowadził w dniu 23 września 2024 r. oględziny eksploatowanej instalacji. W czynności procesowej wzięli udział pracownicy organu I instancji, pełnomocnik M.G. oraz M.P. – pracownik F. w O., który za zgodą pełnomocnika zgłaszającej przekazał posiadane informacje na temat obiektów, w których prowadzony jest chów drobiu oraz używanych w nich instalacji i urządzeń.
W toku oględzin ustalono m.in., że od strony północnej kurników nr [...] ([...]) i nr [...] ([...]) znajduje się zbiornik podziemny (wg informacji pracownika fermy wspólny dla wielu obiektów), przykryty metalową pokrywą, natomiast między ww. kurnikami zlokalizowane jest koryto odkryte, w którym znajdują się ścieki technologiczne z kożuchem, spływające otworami usytuowanymi w ścianach kurników. Ściany koryta z widocznymi, licznymi pęknięciami. Wspólny zbiornik wypełniony jest w całości ściekami, na powierzchni widoczny gęsty czarny kożuch, (otwór włazowy wypełniony do wysokości 20 cm od poziomu terenu). Koryto pomiędzy kurnikami również jest wypełnione prawie w całości ściekami z widocznym kożuchem koloru jasno - brunatnego. Brak informacji dot. parametrów i szczelności tych urządzeń.
Od strony południowej kurnika K3 znajduje się nowy zbiornik betonowy na ścieki (w budowie), częściowo przysypany ziemią. Zbiornik jest pusty (bez śladów używania, co stwierdzono po podniesieniu pokrywy włazowej zbiornika). W ścianie zbiornika widoczny wykonany/wykuty otwór (prawdopodobnie) wlotowy. W bezpośrednim sąsiedztwie zbiornika wykopany jest krótki rów ziemny o głębokości ok. 0,5 m. Rów łączy się z betonową rynną znajdującą się we fragmencie betonowego podjazdu - wzdłuż południowego wejścia do budynku kurnika K3 - przy wrotach. W sąsiedztwie północno - zachodniej ściany kurnika K4 znajduje się odkryte koryto, gdzie według pracownika F., gromadzone są ścieki z mycia tego kurnika (w ścianie kurnika widoczne dwa wyloty z rury stalowej z odpływem do koryta). Ściany koryta umocnione płytami betonowymi, z licznymi uszkodzeniami i pęknięciami. W betonowym dnie koryta widoczne dwa zagłębienia, w których znajdują się ścieki. Brak możliwości ustalenia czy dwa otwory zagłębione w korycie są szczelne.
Ponadto pracownik fermy przekazał, że kurniki K1, K2 i K3 są aktualnie zasiedlone. W dniu oględzin wiek kurczaków wynosił 10 dni. Kurnik K4 w dniu oględzin nie był zasiedlony, był w trakcie czyszczenia i przygotowywania obiektu do zasiedlenia. Karmidła kurnika K4 zostały zdemontowane i znajdowały się poza budynkiem kurnika K4. Karmidła miały być myte wewnątrz kurnika środkami chemicznymi i pianą w celu usunięcia rdzy. Ścieki z mycia odprowadzane będą rurami do zewnętrznego koryta, zlokalizowanego przy budynku inwentarskim K4, a po jego napełnieniu zostaną wywiezione.
Ścieki z kurnika K3 odprowadzane będą do nowego zbiornika betonowego (będącego obecnie w budowie), zlokalizowanego w sąsiedztwie tego kurnika (przy jego południowo - wschodniej ścianie), po wykonaniu rurociągu łączącego kurnik ze zbiornikiem. Z uwagi na brak bezpośredniego połączenia kurnika ze zbiornikiem, otwór w ścianie zbiornika umożliwia odpływ z rowu do zbiornika.
Ścieki powstające podczas mycia kurnika K1 i K2 odprowadzane są do otwartego kanału/koryta, znajdującego się między kurnikami, a następnie za pomocą podziemnej rury trafiają do wspólnego zbiornika podziemnego, zlokalizowanego od strony północnej kurników. Zgromadzone w tym zbiorniku ścieki przemysłowe są usuwane przez firmy zewnętrzne. Wysoki poziom ścieków w zbiorniku wynika z obfitych opadów deszczu, które miały miejsce w ostatnim czasie i wody deszczowe przedostały się do koryta pomiędzy kurnikiem K1 i K2, a dalej do zbiornika.
Wskazano również, że na kurniku K3 znajdują się dwa nieczynne wentylatory (urządzenia uległy przepaleniu podczas pracy). Wentylatory te zostaną naprawione i uruchomione w momencie, kiedy będzie to konieczne, tj. w czasie wysokich temperatur, w celu zapewnienia odpowiednich warunków klimatycznych w kurniku.
W zamrażarce obsługującej kurniki K3 i K4 gromadzone są martwe ptaki z poprzedniego cyklu. Ptaki nie zostały wywiezione po ostatnim cyklu z powodu posiadanych możliwości magazynowych. Padłe sztuki są przekazywane firmie zewnętrznej po zapełnieniu zamrażarek.
Ponadto ustalono, że kurniki K1, K2 i K3 były zasiedlone (ze względu na bezpieczeństwo sanitarne dla ptaków, kurniki nie zostały udostępnione pracownikom Starosta Powiatowego w Sieradzu, jednocześnie z wnętrza obiektów dobiegał charakterystyczny dźwięk, wskazujący na obecność ptaków w budynkach inwentarskich; podczas oględzin na ww. obiektach pracowały niektóre wentylatory ścienne, co również wskazuje, że kurniki były zasiedlone). Kurnik K4 był pusty (za zgodą prowadzącej instalację - kurnik został udostępniony osobom przeprowadzającym oględziny poprzez otwarcie wrót, bez wchodzenia do środka obiektu). W obiekcie znajdowały się dwa rzędy poideł kropelkowych, obiekt był uprzątnięty, podłoga wykonana z płyt, nierówna, w budynku nie było karmideł.
W protokole wskazano również, że wentylatory ścienne obsługujące poszczególne kurniki mają różne gabaryty. Z uwagi na brak parametrów ww. urządzenia sklasyfikowano jako małe, średnie i duże, przy czym w obrębie każdej z ww. grup wymiary wentylatorów również nie są jednakowe. Żaluzje wentylatorów pokryte były (zanieczyszczone) pyłem. Pył znajdował się (był widoczny) również na sąsiadujących ze sobą ścianach kurników K1 i K2 (odległość między ścianami kurników wynosi ok. 3,0 m), na których zlokalizowane są wentylatory. Ściany zewnętrzne ww. kurników wyposażone są w okna. Wentylatory obsługujące kurnik K3 i K4 zlokalizowane są na zachodniej ścianie ww. obiektów. Ściany budynków od strony wschodniej wyposażone są w okna. W dniu oględzin pracowały łącznie cztery małe wentylatory - po jednym na kurniku K1 i K2 oraz dwa na kurniku K3. Większość wentylatorów nie była eksploatowana.
Odkryte koryto, wykorzystywane do gromadzenia ścieków z kurnika K4, zlokalizowane przy północno - zachodniej ścianie tego kurnika, wykonane jest z płyt betonowych noszących liczne uszkodzenia i pęknięcia. W kilku miejscach płyty (w miejscu ich zetknięcia), nie przylegały do siebie, a między płytami wyrastały rośliny. Szacunkowe wymiary ww. koryta to ok. 15,0 m długości i 0,7 m szerokości. Głębokość koryta oszacowano na 0,5 m. Nowy zbiornik betonowy, zlokalizowany w sąsiedztwie kurnika K3, przeznaczony do gromadzenia ścieków technologicznych z ww. kurnika, nie był połączony z tym obiektem. W chwili obecnej brak możliwości odbioru ścieków z tego obiektu. Podczas oględzin nie wskazano innego urządzenia/zbiornika do gromadzenia ścieków technologicznych powstałych podczas mycia kurnika K3. Szacunkowe parametry wykopanego, krótkiego rowu ziemnego, zlokalizowanego w sąsiedztwie nowego zbiornika betonowego (obok kurnika K3) to głębokość ok. 1,0 m, szerokość ok. 1,5 m.
Końcowo wskazano, że kotły służące do ogrzewania kurników nie posiadają tabliczek znamionowych, nie można ustalić mocy obu urządzeń pracujących na fermie drobiu w O. Otwór wyczystki jest zanieczyszczony, przy otworze oraz w jego wnętrzu znajdowały się duże ilości sadzy i popiołu.
Protokół podpisali pracownicy organu I instancji. Nie podpisali go zaś pełnomocnik zgłaszającej oraz pracownik fermy M.P.
Decyzją z dnia 27 września 2024 r., znak: RS.6221.2.2.2024.um, Starosta Sieradzki ponownie wniósł sprzeciw w przedmiocie rozpoczęcia eksploatacji instalacji do chowu brojlerów kurzych w O., w liczbie 156 DJP, której eksploatacja może powodować przekroczenia standardów jakości środowiska, w myśl art. 152 ust. 4a pkt 1 p.o.ś., a także w związku z brakiem spełnienia przez zgłoszoną instalację wymagań ochrony środowiska, o których mowa w art. 76 ust. 2 pkt 1 i 2 w związku z art. 152 ust. 4a pkt 2 p.o.ś. Podczas przeprowadzonych oględzin stwierdzono bowiem rozbieżności pomiędzy danymi zamieszczonymi w zgłoszeniu, a stanem faktycznym. Powyższe dotyczyło głównie eksploatowanych wentylatorów (w zakresie ilości, rozmieszczenia urządzeń w ścianach kurników i parametrów wentylatorów), za pośrednictwem których zanieczyszczenia gazowe i pyłowe powstające podczas chowu drobiu, wprowadzane są do powietrza. Stwierdzono również nieprawidłowości w zakresie stosowanych na fermie rozwiązań w tym m.in. dot. złego stanu technicznego urządzeń wykorzystywanych do odprowadzenia i gromadzenia ścieków powstających podczas mycia pomieszczeń kurników, które nie zabezpieczają środowiska gruntowo - wodnego przed zanieczyszczeniami, wprowadzanymi wraz z ww. ściekami.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu decyzją z dnia 21 listopada 2024 r., znak: SKO. 4161.27.24 uchyliło wskazaną powyżej decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Zgodnie z uzasadnieniem decyzji organu odwoławczego protokół z oględzin instalacji, przeprowadzonych w dniu 23 września 2024 r., z uwagi na uchybienie proceduralne (brak podpisu pracownika fermy oprowadzającego po obiekcie i udzielającego informacji) nie stanowi dowodu w sprawie, wobec powyższego Kolegium uznało, że czynność ta została dokonana w sposób wadliwy, a zaistniała wada powinna zostać usunięta. Dodatkowo Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że Starosta Sieradzki nie uwzględnił w pełni wskazań Kolegium zawartych w decyzji z dnia 28 sierpnia 2024 r., znak: SKO.4161.21.24. Według organu II instancji zestawienie stanu faktycznego z treścią zgłoszenia jest niewystarczające w aspekcie możliwości wniesienia sprzeciwu opartego w szczególności na przesłance z art. 152 ust. 4a pkt 2 ustawy p.o.ś. Zdaniem Kolegium Starosta Sieradzki, powołując się na powyższe, powinien był wskazać jakich wymogów ochrony środowiska, wynikających z jakich ustaw lub decyzji instalacja nie spełnia.
Z uwagi na powyższe pracownicy organu I instancji w dniu 19 grudnia 2024 r. dokonali kolejnych oględzin instalacji objętej zgłoszeniem. Wzięli w nich udział pracownicy organu I instancji oraz pełnomocnik zgłaszającej. Podczas tej czynności ustalono m.in., że na przedmiotowych działkach zlokalizowane są kurniki K1 i K2 w północnej części nieruchomości oraz kurniki K3 i K4 w jej południowo – zachodniej części. Kurniki K3 i K4 są połączone szeregowo. Pomiędzy nimi znajduje się pomieszczenie gospodarcze, w którym umieszczono zamrażarki wypełnione martwymi ptakami oraz mauzery wypełnione częściowo substancją ciekłą. W budynku gospodarczym znajduje się wydzielone pomieszczenie kotłowni obsługującej kurniki K3 i K4. Pracownicy organu I instancji nie mieli jednak możliwości wejścia do niej, gdyż pełnomocnik zgłaszającej nie posiadał kluczy. Kurniki K3 i K4 były niezasiedlone, przy czym kurnik K3 był w trakcie mycia, zaś kurnik K4 został umyty i zdezynfekowany.
Kurniki K1 i K2 są zlokalizowane równolegle względem siebie, w trakcie oględzin nie były zasiedlone – kurnik K1 w trakcie mycia wodą pod ciśnieniem, kurnik K2 był przygotowany do mycia.
W sąsiedztwie kurników K1 i K2 od strony południowego wejścia do obiektu zlokalizowane są metalowe silosy na paszę. Silos obsługujący kurnik K1 posiadał tabliczkę znamionową i był w dobrym stanie technicznym, zaś silos obsługujący kurnik K2 nie posiadał tabliczki znamionowej i był dość mocno skorodowany.
W protokole wskazano również, że w kurniku K2 znajdują się 4 podwieszone linie do pojenia i 3 paszociągi, bez karmideł, które były zdemontowane i znajdowały się przed wejściem do kurnika. Podłoga w kurniku z płyt betonowych (widoczne łączenia). Na ścianach dłuższych kurnika od strony wschodniej zlokalizowane są okna, a od strony zachodniej otwory z wentylatorami. Dokonano pomiarów od strony wewnętrznej budynku. Wentylatory nie posiadały tabliczek znamionowych. Nie było dostępu do wentylatorów od strony zewnętrznej kurnika K2. W kurniku K2 znajdowały się wentylatory o następujących parametrach:
– nr 1 – średnica wewnętrzna ok. 45 cm, zawieszenie wentylatora od podłogi do środka wentylatora – 55 cm, a od podłogi do obudowy – ok. 35 cm;
– nr 2 – średnica wewnętrzna ok. 75 cm, zawieszenie wentylatora od podłogi do środka wentylatora – ok. 80 cm, a od podłogi do obudowy – ok. 35 cm;
– nr 3– średnica wewnętrzna ok. 70 cm, zawieszenie wentylatora od podłogi do środka wentylatora – ok. 70 cm, a od podłogi do obudowy – ok. 35 cm;
– nr 4 – średnica wewnętrzna ok. 45 cm, zawieszenie wentylatora od podłogi do środka wentylatora – ok. 150cm, a od podłogi do obudowy – ok. 110 cm;
– nr 5 – średnica wewnętrzna ok. 130 cm, zawieszenie wentylatora od podłogi do środka wentylatora – ok. 1 m, a od podłogi do obudowy – ok. 35 cm;
– nr 6 – średnica wewnętrzna ok. 50 cm, zawieszenie wentylatora od podłogi do środka wentylatora – ok. 70 cm, a od podłogi do obudowy – ok. 40 cm;
– nr 7 – średnica wewnętrzna ok. 120 cm, zawieszenie wentylatora od podłogi do środka wentylatora – ok. 97 cm, a od podłogi do obudowy – ok. 30 cm;
– nr 8 – średnica wewnętrzna ok. 80 cm, zawieszenie wentylatora od podłogi do środka wentylatora – ok. 95 cm, a od podłogi do obudowy – ok. 30 cm;
– nr 9 – średnica wewnętrzna ok. 50 cm, zawieszenie wentylatora od podłogi do środka wentylatora – ok. 63 cm, a od podłogi do obudowy – ok. 30 cm.
Brak było możliwości ustalenia parametrów wentylatorów od strony wewnętrznej kurnika K1, gdyż był on w trakcie mycia, na posadzce znajdowały się ścieki. Nie było również możliwości ustalenia parametrów wiatraków od strony zewnętrznej z uwagi na brak dostępu – przestrzeń między kurnikami K1 i K2 była zamknięta pełną bramą na kłódkę, do której pełnomocnik nie posiadał kluczy.
Następnie wskazano, że w szczycie kurników K1 i K2 znajduje się zbiornik do gromadzenia ścieków, prawdopodobnie z mycia kurników, brak danych na temat jego parametrów. Był wypełniony do odległości ok. 1 m od włazu do pływającego po powierzchni kożucha utworzonego z zanieczyszczeń stałych. Brak było również możliwości ustalenia sposobu doprowadzania ścieków do tego zbiornika z kurników K1 i K2, gdyż przestrzeń, gdzie znajdują się koryta odpływowe, była zamknięta.
Od strony południowej kurników K1 i K2 znajdował się budynek, w którym umieszczono dwie zamrażarki do gromadzenia padłych ptaków. W odległości ok 1,5 – 2 m od tego budynku usytuowany jest kolejny budynek gospodarczy, w którym znajduje się pomieszczenie kotłowni z dwoma kotłami, nieposiadającymi tabliczek znamionowych. W dniu oględzin kotły nie pracowały. Według informacji przekazanych przez pełnomocnika mniejszy z dwóch kotłów wykorzystywany jest do obsługi kurników K1 i K2. W pomieszczeniu znajdował się miał węglowy i węgiel kamienny grubszej frakcji. Kotły połączone są z wysokim emitorem ceramicznym, zlokalizowanym w sąsiedztwie pomieszczenia kotłowni.
Dalej ustalono, iż w kurniku K4 widoczne były zdemontowane poidła i paszociągi. Przy ścianie kurnika oraz ścianie budynku gospodarczego zlokalizowano zbiornik na paszę, jednak nie było możliwości odczytania jego pojemności z tabliczki znamionowanej. Obok silosu wydzielono boks, w którym prawdopodobnie magazynowany jest opał, wykorzystywany do ogrzania kurników K3 i K4.
Ścieki z mycia odpływają poprzez szczelinę pomiędzy wrotami a betonową posadzką i za pomocą betonowego, odkrytego korytka szerokości ok 21 cm spływają do zlokalizowanego obok zbiornika na ścieki z pokrywą włazową. Napełnienie zbiornika – 1 m od otworu włazowego.
Ścieki z kurnika K4 odprowadzane są do zewnętrznego, otwartego koryta o długości ok 13,2 m, zagłębionego w ziemi na głębokość ok. 50 cm. Szerokość koryta na długości 2 metrów wynosi ok. 0,75, a na pozostałej długości – 0,47 m. Ścianki koryta wyłożone są betonowymi płytami. W miejscu połączeń płyt widoczne są ubytki, a na płytach liczne uszkodzenia. Ścieki z kurnika K4 odprowadzane są rurami, włączonymi bezpośrednio do tego koryta. W dnie z płyt betonowych znajdowały się dwa zagłębienia, wypełnione ściekami.
Na ścianach kurników K3 i K4 od strony zachodniej posadowione są wentylatory do odprowadzania zanieczyszczeń w postaci pyłów i gazów. W trakcie oględzin dokonano pomiarów otworów, w których znajdują się wentylatory, zlokalizowane na ścianie zewnętrznej kurników. Nie było możliwości dokonania pomiarów od wewnątrz z uwagi na mycie kurnika K3 i niemożność wejścia do kurnika K4 po ozonowaniu.
W kurniku K4 zmierzono następujące wymiary otworów:
– nr 1 – otwór kwadratowy zamknięty żaluzjami o wymiarach ok. 50x50 cm, wysokość od podłoża do środka otworu ok. 55 cm, a od podłoża do podstawy otworu ok. 30 cm;
– nr 2 – otwór kwadratowy przykryty płytą drewnianą o wymiarach ok. 50x50 cm, wysokość od podłoża do środka otworu ok. 180 cm, a od podłoża do podstawy otworu ok. 155 cm;
– nr 3 – otwór kwadratowy zamknięty żaluzjami o wymiarach ok. 50x50 cm, wysokość od podłoża do środka otworu ok. 75 cm, a od podłoża do podstawy otworu ok. 50 cm;
– nr 4 – otwór kwadratowy zabezpieczony płytą z drewna o wymiarach ok. 147x147 cm, wysokość od podłoża do środka otworu ok. 120 cm, a od podłoża do podstawy otworu ok. 45 cm;
– nr 5 – otwór kwadratowy zabezpieczony płytą z drewna o wymiarach ok. 60x60 cm, wysokość od podłoża do środka otworu ok. 170 cm, a od podłoża do podstawy otworu ok. 140 cm;
– nr 6 – otwór zabezpieczony żaluzją o wymiarach ok. 70x70 cm, wysokość od podłoża do środka otworu ok. 70 cm, a od podłoża do podstawy otworu ok. 27 cm;
– nr 7 – otwór kwadratowy zabezpieczony płytą drewnianą o wymiarach ok. 55x55 cm, wysokość od podłoża do środka otworu ok. 75 cm, a od podłoża do podstawy otworu ok. 40 cm.
W kurniku K3 zmierzono następujące wymiary otworów:
– nr 1 – otwór kwadratowy obudowany pokrywą z drewna o wymiarach ok. 81x81 cm, wysokość od podłoża do środka otworu ok. 80 cm, a od podłoża do podstawy otworu 38 cm;
– nr 2 – otwór kwadratowy obudowany płytą z drewna o wymiarach ok. 125x125 cm, wysokość od podłoża do środka otworu 112,5 cm, a od podłoża do podstawy otworu 50 cm;
– nr 3 – otwór kwadratowy obudowany płytą z drewna o wymiarach ok. 60x60 cm, wysokość od podłoża do środka otworu 175 cm, a od podłoża do podstawy otworu 145 cm;
– nr 4 – otwór kwadratowy obudowany płytą z drewna o wymiarach ok. 80x80 cm, wysokość od podłoża do środka otworu 95 cm, a od podłoża do podstawy otworu ok. 55 cm;
– nr 5 – otwór kwadratowy obudowany płytą z drewna o wymiarach ok. 150x150 cm, wysokość od podłoża do środka otworu 135 cm, a od podłoża do podstawy otworu ok. 60 cm;
– nr 6 – otwór kwadratowy z żaluzją o wewnętrznych wymiarach ok. 54x54 cm, wysokość od podłoża do środka wentylatora ok. 101 cm, a od podłoża do podstawy wentylatora 74 cm;
– nr 7 – otwór zabezpieczony, prawdopodobnie wyłączony z eksploatacji;
– nr 8 – otwór kwadratowy zabezpieczony pokrywą drewnianą o wymiarach 120x120 cm, wysokość od podłoża do środka otworu 152 cm, a od podłoża do podstawy otworu ok. 92 cm;
– nr 9 – otwór kwadratowy z żaluzją o wymiarach wewnętrznych ok. 55x55 cm, wysokość od podłoża do środka otworu ok. 122 cm, a od podłoża do podstawy otworu ok. 95 cm.
Końcowo podkreślono, że ściany kurników K3 i K4 wyposażone są w okna.
Protokół spisano w samochodzie służbowym pracowników organu I instancji i zaproponowano pełnomocnikowi zgłaszającej udział w jego spisywaniu. Pełnomocnik odmówił i przebywał w tym czasie w swoim samochodzie. Po zakończeniu spisywania protokołu pracownicy organu I instancji zauważyli, że pełnomocnik zgłaszającej odjechał swoim samochodem bez poinformowania i podpisania protokołu. Do chwili wydania decyzji przez Starostę Sieradzkiego protokół nie został podpisany przez pełnomocnika zgłaszającej.
Wskazaną na wstępie decyzją z dnia 27 grudnia 2024 r., znak: RS.6621.2.2.2024.um Starosta Sieradzki wniósł sprzeciw w przedmiocie przyjęcia zgłoszenia instalacji do chowu drobiu/brojlerów kurzych w liczbie 156 DJP, zlokalizowanej w miejscowości O. (gm. W.), w związku z eksploatacją ww. instalacji, która może powodować przekroczenia standardów jakości środowiska.
Na wstępie uzasadnienia decyzji organ I instancji podkreślił, że dla przedmiotowej instalacji nie zostały określone standardy emisyjne (tj. dopuszczalne wielkości emisji, o których mowa w art. 3 pkt 33 p.o.ś.). W rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 24 września 2020 r. w sprawie standardów emisyjnych dla niektórych rodzajów instalacji, źródeł spalania paliw oraz urządzeń spalania lub współspalania odpadów (Dz.U. 2020 r. poz. 1860) wskazano pięć różnych rodzajów instalacji, przy czym instalacja do chowu brojlerów kurzych nie kwalifikuje się do instalacji objętych standardami emisyjnymi. Mając więc na uwadze art. 152 ust. 4a pkt 1 p.o.ś., w związku z brakiem standardów emisyjnych dla przedmiotowej instalacji, organ musiał dokonać analizy, czy w wyniku emisji zanieczyszczeń z instalacji nie zostaną przekroczone standardy jakości środowiska.
Dlatego też organ wskazał, iż podstawowymi kryteriami, według których dokonuje się oceny oddziaływania instalacji (obiektu) na stan powietrza, w tym m. in. w przypadku zgłoszenia instalacji, są standardy jakości powietrza, zdefiniowane w art. 3 pkt 28 lit. a i pkt 34 p.o.ś. jako poziomy dopuszczalne, które muszą być osiągnięte w określonym czasie przez środowisko jako całość lub jego poszczególne elementy przyrodnicze i które po tym terminie nie powinny być przekroczone. Poziomy dopuszczalne obowiązują dla niektórych substancji w powietrzu, wskazanych w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (t.j. Dz.U. z 2021 poz. 845), do których zalicza się m.in. pył zawieszony PM10 i PM2,5 (pozostałe zanieczyszczenia to benzen, dwutlenek azotu, tlenki azotu, dwutlenek siarki, ołów oraz tlenek węgla).
Dopuszczalnymi poziomami substancji w powietrzu nie są natomiast objęte zanieczyszczenia wprowadzane do powietrza z instalacji do chowu drobiu w O. w postaci amoniaku i siarkowodoru. W przypadku braku standardów emisyjnych i dopuszczalnych poziomów substancji w powietrzu, w myśl art. 222 ust. 1a p.o.ś., ilość gazów i pyłów dopuszczonych do wprowadzania do powietrza ustala się na poziomie niepowodującym przekroczeń wartości odniesienia (tj. stężenia) substancji w powietrzu. Wartości te zostały określone dla dwóch czasów uśredniania - jednej godziny oraz roku i obejmują 167 substancji lub grup substancji, wymienionych w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz.U. nr 16 poz. 87), w tym amoniak i siarkowodór.
Stężenie substancji w powietrzu, jakie powoduje dana emisja, jest obliczane przy wykorzystaniu odpowiednich matematycznych modeli rozprzestrzeniania się substancji w powietrzu. Referencyjne metodyki modelowania poziomów substancji w powietrzu m. in. dla punktowych źródeł emisji zostały określone w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu. Zgodnie z ww. metodyką dane konieczne do obliczeń poziomów substancji w powietrzu obejmują m. in. położenie emitorów oraz ich parametry, którymi są np. geometryczna wysokość emitora liczona od poziomu terenu (h), średnica wewnętrzna wylotu emitora (d), czy prędkość gazów odlotowych na wylocie emitora. W przypadku emitora o wylocie prostokątnym, oblicza się średnicę równoważną.
Organ wskazał, iż z obliczeń zamieszczonych w dokumencie zgłoszenia (wykonanych w oparciu o przyjęte dane, tj. średnice wewnętrze wylotów emitorów, położenie emitorów liczone od poziomu terenu, prędkość gazów odlotowych na wylocie z emitora) wynika, że eksploatacja instalacji objętej zgłoszeniem nie będzie powodowała przekroczenia standardów jakości środowiska - wg zgłaszającej żadna z substancji wprowadzanych do powietrza nie powoduje przekroczenia dopuszczalnych poziomów substancji w powietrzu. Jednakże materiał dowodowy zebrany w trakcie rozpatrywania zgłoszenia, w tym ustalenia oględzin z 23 września oraz 19 grudnia 2024 r., wskazują, że przyjęte do obliczeń parametry wentylatorów/emitorów odbiegają od rzeczywistych, funkcjonujących w ramach przedmiotowej instalacji, co wskazuje że faktyczna wielkość emisji odbiega od wskazanej w zgłoszeniu.
Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 23 września 2024 r. ustalono, że na fermie eksploatowanych było łącznie 33 szt. wentylatorów, tj. 8 dużych, 8 średnich i 17 małych, z czego w dniu oględzin pracowały 4 małe wentylatory (dwa na kurniku K3 i po jednym na kurniku K1 i K2) i dwa wentylatory zlokalizowane na kurniku K3 były niesprawne. W dniu oględzin kurnik K4 nie był zasiedlony (nie pracował). Ponadto ustalono, że wentylatory w poszczególnych kurnikach były faktycznie zawieszone na innych wysokościach niż to wskazano w zgłoszeniu (wg. zgłoszenia małe powinny być zawieszone na 0,72 m, a duże na wysokości 1,0 m). Natomiast w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 19 grudnia 2024 r. dokonano pomiarów średnicy wentylatorów i wysokości ich zawieszenia w kurniku K2 (tj. wewnątrz budynku) oraz parametrów otworów, w których znajdują się wentylatory kurnika K3 i K4 od strony zewnętrznej (brak możliwości pomiarów średnic wewnętrznych, które przysłonięte były żaluzjami bądź zabezpieczone drewnianą pokrywą). Kurnik K3 był w trakcie mycia, dlatego nie dokonano pomiaru parametrów wentylatorów od strony wewnętrznej budynku, natomiast kurnik K4 był zdezynfekowany - również brak możliwości wejścia do wnętrza kurnika. W dniu oględzin wentylatory nie pracowały, kurniki nie były zasiedlone. Z uwagi na brak dostępu do wentylatorów od strony zewnętrznej kurników K1 i K2 (podczas przeprowadzania oględzin, przestrzeń między kurnikami była zamknięta bramą wyposażoną w kłódkę), parametry wentylatorów kurnika K2 ustalono od strony wewnętrznej kurnika. Parametrów wentylatorów kurnika K1 nie można było ustalić od strony wewnętrznej z uwagi na prowadzoną w obiekcie operację mycia kurnika (ścieki na posadzce).
Na podstawie przeprowadzonych pomiarów parametrów otworów wylotowych kurnika K3 i K4 oraz parametrów wew. wentylatorów kurnika K2, nie można było tych wentylatorów sklasyfikować tylko w dwóch grupach, tj. z podziałem na wentylatory małe i duże, jak to wskazano w zgłoszeniu. Ustalono, że:
- Kurnik K2 wyposażony jest w 9 wentylatorów, w tym 2 duże (o śr.wew. ok. 120 i 130 cm), 3 średnie (o śr.wew. ok. 70 cm, 75 cm i 80 cm) i 4 małe (śr.wew. ok. 45 cm, 45 cm, 50 m i 50 cm);
- Kurnik K3 w 8 wentylatorów (oraz otwór w ścianie kurnika zabezpieczony styropianem, prawdopodobnie wyłączony z eksploatacji), w tym 3 duże (otwór kwadratowy o wym. ok. 120/120 cm, ok. 125/125 i ok. 150/150 cm), 3 średnie (otwór kwadratowy o wym. ok. 60/60 cm, ok. 80/80 cm i ok. 81/81 cm) i 2 małe (otwory kwadratowe o wym. ok. 54/54 cm i ok. 55/55 cm).
- Kurnik K4 - 7 wentylatorów, w tym 1 duży (otwór kwadratowy o wym. ok. 147/147 cm), 1 średni (otwór kwadratowy o wym. ok. 70/70 cm ) i 5 małych (otwory kwadratowe o wym. ok. 50/50 cm - trzy sztuki, ok. 55/55 cm i ok. 60/60 cm).
Podczas oględzin ustalono również, że w Kurniku K2 wysokość zawieszenia poszczególnych wentylatorów (liczona od posadzki kurnika do środka wentylatora) wahała się od 0,55 m do 1,8 m. W kurniku K3 wysokość od podłoża do środka otworów, w którym zamontowane były poszczególne wentylatory wynosiła od 0,8 m do 1,52 m, a w kurniku K4 od 0,55 m do 1,8 m.
W ocenie organu zestawienie ww. danych i informacji dot. wentylatorów, zawartych w zgłoszeniu i ustalonych w dniu oględzin, wskazuje na szereg rozbieżności. Przedstawione w zgłoszeniu dane i informacje dot. liczby i parametrów wentylatorów, przyjętych przez zgłaszającą do obliczenia wielkości emisji zanieczyszczeń wprowadzanych z kurników do powietrza z wykorzystaniem tych urządzeń, nie pokrywają się z liczbą, gabarytami, a także z rozmieszczeniem/usytuowaniem wentylatorów w rzeczywistości, co wskazuje że przedstawiona w zgłoszeniu wielkość emisji zanieczyszczeń do powietrza może znacznie odbiegać od faktycznej emisji (może być ona znacznie wyższa).
W świetle powyższego, zdaniem organu, obliczona wielkość emisji godzinowej i rocznej dla poszczególnych emitorów, została wyznaczona dla innych emitorów niż emitory faktycznie wykorzystywane na terenie F. w O. Dlatego też na podstawie złożonego zgłoszenia i zawartych w nim danych organ nie może stwierdzić w sposób jednoznaczny, czy eksploracja instalacji objętej zgłoszeniem nie będzie powodować przekroczenia standardów jakości środowiska, o których mowa w art. 152 ust. 4a pkt 1 p.o.ś.
Dalej organ wskazał, iż na potrzeby instalacji do chowu drobiu wykorzystywane są również instalacje pomocnicze - dwa stare kotły, niezbędne do prowadzenia procesu technologicznego w budynkach kurników (zwłaszcza w początkowej fazie cyklu chowu brojlerów budynki muszą być ogrzewane) również związane z emisją zorganizowaną zanieczyszczeń do powietrza, w związku ze spalaniem paliwa stałego - miału węglowego. Kotły nie zostały wyposażone w urządzenia chroniące środowisko. Podczas oględzin nie można było ustalić parametrów kotłów. W związku z powyższym organ nie może również stwierdzić, czy ww. kotły wymagają zgłoszenia czy pozwolenia emisyjnego na ich eksploatację oraz czy emisja z tych kotłów nie powoduje przekroczenia standardów jakości środowiska.
Starosta Sieradzki podkreślił również, że ścieki technologiczne powstające podczas mycia wszystkich kurników z wykorzystaniem myjek ciśnieniowych, zawierające zanieczyszczenia w postaci odchodów ptasich, resztek pasz i innych zanieczyszczeń, odprowadzane są do:
– zbiornika zlokalizowanego w szczycie (tj. od strony północnej) kurników K1 i K2 poprzez koryto otwarte (według ustaleń oględzin z 23 września 2024 r. koryto posiadało zły stan techniczny, podczas ostatnich oględzin nie udało się potwierdzić tego stanu, brak możliwości wejścia na teren, gdzie znajduje się to koryto),
– do nowego podziemnego zbiornika poprzez koryto betonowe z kurnika K3. Ustalono, że urządzanie zostało prawdopodobnie zrealizowane z naruszeniem przepisów prawa budowlanego (w wykazie prowadzonym przez Wydział Budownictwa i Architektury Starostwa Powiatowego w Sieradzu nie zarejestrowano zgłoszenia ani wniosku o wydanie pozwolenia na budowę ww. zbiornika). Brak danych dot. parametrów tego zbiornika,
– do otwartego koryta wyłożonego płytami betonowymi, odbierającego ścieki z kurnika K4, zlokalizowanego przy ścianie zachodniej ww. kurnika. Ścianki koryta posiadały zły stan techniczny, liczne ubytki w ściankach bocznych, co umożliwia infiltrację zanieczyszczeń do środowiska gruntowo - wodnego. Koryto posiada niewielką pojemność, ok. 3,4 m3.
W ocenie organu stosowane na fermie rozwiązania techniczne z zakresu sposobu odprowadzania i magazynowania ścieków technologicznych nie zabezpieczają środowiska gruntowo - wodnego przed zanieczyszczeniami, zwłaszcza pochodzących z kurnika K4 oraz z kurnika K2 i K1 (koryta odpływowe o nieszczelnych ścianach).
W świetle powyższego, zdaniem organu, instalacja objęta zgłoszeniem w zakresie wprowadzania gazów i pyłów do powietrza, z uwagi na dane przyjęte do obliczeń wielkości emisji (w zakresie liczby wentylatorów, wysokości zawieszenia wentylatorów czy ich rozlokowania na poszczególnych kurnikach) niezgodne ze stanem faktycznym, może powodować przekroczenia standardów jakości środowiska. Organ uznał, że brak potwierdzenia spełniania wymagań, o których mowa w art. 152 ust. 4a pkt 1 p.o.ś dot. nieprzekraczania standardów jakości środowiska obliguje Starostę Sieradzkiego do wniesienia sprzeciwu w drodze decyzji.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła M.G., jednak Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu nie znalazło podstaw do zakwestionowania rozstrzygnięcia organu I instancji i zaskarżoną decyzją utrzymało je w mocy.
Na wstępie uzasadnienia decyzji organ odwoławczy wskazał, że instalacja M.G. polegająca na chowie brojlerów kurzych w ilości 156 DJP, stanowi przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 104 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r. poz. 1839). Kwalifikuje się ona zatem do instalacji wymienionych w § 2 ust. 4 pkt 5 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie rodzajów instalacji, których eksploatacja wymaga zgłoszenia (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1510), a tym samym wymaga zgłoszenia zgodnie z art. 152 ust. 1 p.o.ś.
W ocenie Kolegium organ I instancji zasadnie wskazał, że jeżeli przedstawione w zgłoszeniu informacje dotyczące liczby i parametrów wentylatorów, przyjętych przez zgłaszającą do obliczenia wielkości emisji zanieczyszczeń wprowadzanych z kurników do powietrza z wykorzystaniem tych urządzeń nie pokrywają się z liczbą, gabarytami, a także z rozmieszczeniem/usytuowaniem wentylatorów w rzeczywistości, to nie można uznać, że przedstawiona w zgłoszeniu wielkość emisji zanieczyszczeń do powietrza jest prawidłowa, a tym samym, że nie dojdzie do przekroczenia standardów jakości środowiska.
W zgłoszeniu zostało wskazane, że łączna ilość pracujących wentylatorów to 34 szt. (8 dużych i 26 małych), przy czym: Kurnik 1 (K1) obsługiwany będzie przez 9 szt. wentylatorów (w tym 2 duże o wydajności 18600 m3/h i 7 małych o wydajności 6000 m3/h); Kurnik 2 (K2) przez 9 szt. wentylatorów (w tym 2 duże o wydajności 18600 m3/h i 7 małych o wydajności 6000 m3/h); Kurnik 3 (K3) przez 9 szt. wentylatorów (w tym 3 duże o wydajności 18600 m3/h i 6 małych o wydajności 6000 m3/h); Kurnik 4 (K4) przez 7 szt. wentylatorów (w tym 1 duży o wydajności 18600 m3/h i 6 szt. małych o wydajności 6000 m3/h). Wysokość zawieszenia wentylatorów n.p.t. (wysokość od podłoża do środka wentylatora) dla małych wentylatorów wynosi h = 0,72 m, a dużych h = 1,0 m, natomiast średnica dla każdego małego pracującego urządzenia przyjęta została na poziome 0,45 m, a dla dużego 1,0 m.
Tymczasem z ustaleń organu, jakie były możliwe do dokonania, wynika w szczególności, że: kurnik K2 wyposażony jest w 9 wentylatorów, w tym 2 duże (o śr. wew. ok. 120 cm i 130 cm), 3 średnie (o śr. wew. ok. 70 cm, 75 cm i 80 cm) i 4 małe (śr. wew. ok. 45 cm, 45 cm, 50 m i 50 cm); kurnik K3 wyposażony jest w 8 wentylatorów (plus otwór w ścianie kurnika zabezpieczony styropianem, prawdopodobnie wyłączony z eksploatacji), w tym 3 duże (otwór kwadratowy o wym. ok. 120/120 cm, ok. 125/125 i ok. 150/150 cm), 3 średnie (otwór kwadratowy o wym. ok. 60/60 cm, ok. 80/80 cm i ok. 81/81 cm) i 2 małe (otwory kwadratowe o wym. ok. 54/54 cm i ok. 55/55 cm), - kurnik K4 wyposażony jest w 7 wentylatorów, w tym 1 duży (otwór kwadratowy o wym. ok. 147/147 cm), 1 średni (otwór kwadratowy o wym. ok. 70/70 cm) i 5 małych (otwory kwadratowe o wym. ok. 50/50 cm - trzy sztuki, ok. 55/55 cm i ok. 60/60 cm). W kurniku K2 wysokość zawieszenia poszczególnych wentylatorów (liczona od posadzki kurnika do środka wentylatora) wahała się od 0,55 m do 1,8 m. W kurniku K3 wysokość od podłoża do środka otworów, w którym zamontowane były poszczególne wentylatory wynosiła od 0,8 m do 1,52 m, a w kurniku K4 od 0,55 m do 1,8 m.
Powyższe wskazuje zatem, zdaniem organu II instancji, że informacje zawarte w zgłoszeniu nie pokrywają się z faktycznym stanem przedmiotowej instalacji. Zgłaszająca dokonała obliczeń w zakresie emisji zanieczyszczeń do powietrza w oparciu o co najmniej nieprecyzyjne/niewłaściwe dane dotyczące istniejących w kurnikach wentylatorów. Eksploatacja instalacji objętej zgłoszeniem może/będzie powodować zatem przekroczenie standardów jakości środowiska w zakresie emisji zanieczyszczeń do powietrza, co uzasadnia sprzeciw na podstawie art. 154 ust. 4a pkt 1 p.o.ś.
Kolegium wskazało, że kwestia prowadzenia na fermie gospodarki ściekowej, jak i eksploatacji kotła na paliwo stałe do ogrzewania kurników nie miała wpływu na wynik sprawy. Nieprawidłowości występujące ewentualnie w ww. zakresie nie stanowiły podstawy wniesienia sprzeciwu.
Wreszcie organ odwoławczy podkreślił, że skarżąca nie przedstawiła żadnych kontrdowodów, które pozwoliłyby na zakwestionowanie ustaleń organu I instancji. Treść odwołania stanowi wyłącznie polemikę z dokonanymi ustaleniami i sposobem przeprowadzenia czynności dowodowych. Z wyjaśnień organu wynika, że pracownicy organu przeprowadzili oględziny w zakresie umożliwionym im przez zgłaszającą instalację, która została prawidłowo poinformowana o terminie czynności. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zwraca się uwagę, że w postępowaniu administracyjnym ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi dla siebie skutki prawne. Organ jest wprawdzie zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, ale strona nie jest zwolniona od obowiązku współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych, skoro nieudowodnienie określonego faktu może prowadzić do wydania decyzji dla niej niekorzystnej. Współpraca strony z organem nie może polegać wyłącznie na kwestionowaniu ustaleń organu bez przedstawienia konkretnych przeciwdowodów. Organ nie jest też zobowiązany do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w sposób nieograniczony, a jedynie do momentu, gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia.
Skargę na powyższą decyzję wniosła M.G., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata, zaskarżając ją w całości i zarzucając jej:
1. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. naruszenie przepisów art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 80, art. 84 § 1, art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w szczególności poprzez:
a. naruszenie zasady praworządności oraz niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy,
b. brak uwzględnienia słusznego interesu obywateli,
c. prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie jego uczestników do władzy publicznej,
d. nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego,
e. naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów,
f. brak, zwrócenia się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii, ewentualnie zlecenia opinii uzupełniającej,
g. brak dostatecznego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji;
2. naruszenie przepisów postępowania tj. art 80 k.p.a w zw. z art. 77 § 1 k.p.a w zw. z art. 7 k.p.a poprzez niedokładne wyjaśnienie okoliczności faktycznych, braki w przeprowadzonym postępowaniu dowodowym skutkujące następnie błędem w ustaleniach faktycznych polegających na uznaniu, że zaistniały przesłanki do złożenia przez organ sprzeciwu na podstawie art. 152 ust. 4 p.o.ś;
3. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia w sposób lakoniczny, niespójny, nie na temat i bez rzetelnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy;
4. naruszenie przepisu prawa materialnego tj. z art. 152 ust. 4 i 4a w zw. z art. 76 ust. 2 pkt 1 i 2 p.o.ś. poprzez jego zastosowanie i złożenie przez organ sprzeciwu w sytuacji, kiedy nie było podstaw do wniesienia sprzeciwu w przedmiocie przyjęcia zgłoszenia instalacji do chowu drobiu/brojlerów kurzych w liczbie 156 DJP zlokalizowanej w miejscowości O. (gm. W.);
5. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji i mający wpływ na treść tej decyzji, przejawiające się w szczególności w ustaleniu, że przedmiotowa instalacja M.G. polegająca na chowie brojlerów kurzych w ilości 156 DJP stanowi przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a skutkiem tego było złożenie sprzeciwu przez organ I instancji, podczas gdy nie było podstaw do wniesienia sprzeciwu w przedmiocie przyjęcia zgłoszenia instalacji do chowu drobiu/brojlerów kurzych w liczbie 156 DJP zlokalizowanej w miejscowości O. (gm. W.).
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi M.G. wskazała, iż w przedmiotowej sprawie nie zaszła żadna z sytuacji, opisanych w art. 152 ust. 4 p.o.ś., uprawniających organ I instancji do wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia instalacji do chowu drobiu. Ani organ I instancji nie dokonał żadnych ustaleń, które wskazywałyby na to, że eksploatacja instalacji objętej zgłoszeniem powodowałaby przekroczenie standardów emisyjnych lub standardów jakości środowiska, ani organ I instancji nie ustalił, że instalacja nie spełnia wymagań ochrony środowiska, o których mowa w art. 76 ust. 2 pkt 1 i 2 p.o.ś. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ I instancji prowadzi dywagacje na temat nielicznych pęknięć w ścianach koryt odprowadzających ścieki z kurników, na temat potencjalnego braku możliwości odprowadzania ścieków z kurnika K3 oraz potencjalnego przedostawania się spalin do środowiska. Dywagacje te nie dość, że nie znajdują potwierdzenia w ustaleniach faktycznych, to są całkowicie niezasadne i nie można na ich podstawie ustalić logicznego ciągu argumentów, który pozwalałby na wykazanie, że organ I instancji w okolicznościach sprawy miał prawo do złożenia sprzeciwu na podstawie art. 152 ust. 4 p.o.ś.
Organy obydwu instancji w uzasadnieniu swoich decyzji wchodzą wyłącznie w polemikę. Wskazują, że uszkodzone są ściany koryt odprowadzających ścieki z kurników. Należy podkreślić, że podnoszone pęknięcia nie mają najmniejszego znaczenia dla odprowadzania ścieków. Wypływające ścieki z kurników płyną po dnie koryta, a nie po ścianach. Ponadto organ wskazuje, że podziemny zbiornik, do którego są odprowadzane nieczystości z kurnika K3, został prawdopodobnie zrealizowany naruszeniem przypisów prawa budowlanego (w wykazie prowadzonym przez Wydział Budownictwa i Architektury Starostwa Powiatowego w Sieradzu nie zarejestrowano zgłoszenia ani wniosku o wydanie pozwolenia na budowę ww. zbiornika). Jednakże przedmiotowa sprawa dotyczy wydania decyzji w sprawie przyjęcia zgłoszenia instalacji do chowu, a nie zgłoszenia budowlanego. Należy również podkreślić, że pomimo ponownej polemiki ze strony organu, skarżąca już w poprzednim odwołaniu szeroko odpowiedziała na zarzuty dotyczące rzekomo występujących nieprawidłowości odprowadzania nieczystości z kurników, w tym koryt betonowych.
Organ stwierdził również, że występują rozbieżności pomiędzy zgłoszoną wysokością wentylatorów, a wysokością zweryfikowaną przez organ, lecz organ błędnie dokonał pomiaru wysokości, albowiem wykonał je wewnątrz kurników, a nie na zewnątrz. Ponadto organ na podstawie wskazanych rozbieżności stwierdza, że przedstawiona w zgłoszeniu wielkość emisji zanieczyszczeń do powietrza może znacznie odbiegać od faktycznej emisji (może być ona znacznie wyższa). Organ opiera się zatem na przypuszczeniach oraz domysłach, niepopartych rzetelnym uzasadnieniem. Organ w całej swojej decyzji nie wskazuje wprost, że zostały spełnione przesłanki z art. 152 ust. 4a p.o.ś. uzasadniające złożenie sprzeciwu.
W przeszłości składane były już w sprawie fermy w O. zgłoszenia. Organ w poprzednich sprawach wzywał zgłaszających do uzupełnienia braków, a przedmiotowe zgłoszenie żadnych braków nie zawiera, gdyż posiada wszelkie elementy, o których mowa w wezwaniu organu. Podejście takie świadczy o braku uwzględnienia słusznego interesu obywateli oraz o prowadzeniu postępowania w sposób podważający zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.
Dlatego też, w ocenie skarżącej, organy I i II instancji w następstwie błędów proceduralnych mających istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia, wydały w błędne decyzje. Zaskarżona decyzja nie wyjaśnia również dostatecznie i w sposób jasny dla skarżącej przesłanek, jakimi kierował się organ administracji, nie dokonując prawidłowej oceny sytuacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm. - dalej w skrócie "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja lub postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonego aktu administracji (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, a ponadto może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Przedmiotem oceny dokonywanej przez Sąd w rozpoznawanej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu utrzymująca w mocy decyzję Starosty Sieradzkiego orzekającą o wniesieniu sprzeciwu do zgłoszenia złożonego przez skarżacą w odniesieniu do instalacji chowu drobiu/brojlerów kurzych w liczbie 156 DJP, zlokalizowanej w miejscowości O. (gm. W.).
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Stosownie do art. 152 ust. 4 p.o.ś. do rozpoczęcia eksploatacji instalacji nowo zbudowanej lub zmienionej w sposób istotny można przystąpić, jeżeli organ właściwy do przyjęcia zgłoszenia w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji.
Zgodnie z art. 152 ust. 4a p.o.ś. sprzeciw, o którym mowa w ust. 4, jest wnoszony, jeżeli:
1) eksploatacja instalacji objętej zgłoszeniem powodowałaby przekroczenie standardów emisyjnych lub standardów jakości środowiska (pkt 1);
2) instalacja nie spełnia wymagań ochrony środowiska, o których mowa w art. 76 ust. 2 pkt 1 i 2 p.o.ś. (pkt 2).
Wymaganiami ochrony środowiska dla nowo zbudowanego lub przebudowanego obiektu budowlanego, zespołu obiektów lub instalacji są:
1) wykonanie wymaganych przepisami lub określonych w decyzjach administracyjnych środków technicznych chroniących środowisko (art. 76 ust. 2 pk1 p.o.ś.);
2) zastosowanie odpowiednich rozwiązań technologicznych, wynikających z ustaw lub decyzji (art. 76 ust. 2 pkt 2 p.o.ś.).
Sąd zwraca uwagę na treść wprowadzenia do wyliczenia zawartego w art. 152 ust. 4a p.o.ś. Dokonując interpretacji tego przepisu zgodnie z dyrektywami wykładni językowej wskazać trzeba na obowiązek wniesienia przez organ sprzeciwu, w sytuacji gdy zaistnieją przesłanki określone w pkt 1 i 2. Zajście choćby jednej spośród wskazanych przesłanek implikuje wniesienie sprzeciwu, co do którego organ administracji publicznej nie ma uznania. Nie można jednak tracić z pola widzenia, że przedstawiony katalog przesłanek ma charakter enumeratywny tj. zamknięty, wyczerpujący. W judykaturze administracyjnej i literaturze przedmiotu (por. Krzysztof Gruszecki, Prawo ochrony środowiska, Komentarz, wyd. VII, LEX/el 2025) zwraca się też uwagę, że wniesienie sprzeciwu może stanowić – zależnie od przedmiotu zgłoszenia i okoliczności sprawy – ograniczenie konstytucyjnie chronionych: prawa własności i zasady swobody działalności gospodarczej (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 24 kwietnia 2019 r., sygn. II SA/Wr 161/19, dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej jako: "CBOSA"). Organ, aby wnieść sprzeciw na podstawie art. 152 ust. 4a pkt 1 (jak to ma miejsce w kontrolowanej sprawie), winien zatem dokonać ustaleń, z których jednoznacznie wynikać będzie, iż eksploatacja instalacji objętej zgłoszeniem powodowałaby przekroczenie standardów emisyjnych lub standardów jakości środowiska.
W ocenie Sądu w kontrolowanej sprawie organy powyższym wymogom nie sprostały.
Jak wynika z treści zgłoszenia dokonanego przez skarżącą z dnia 28 maja 2024 r. stopień ograniczenia wielkości emisji w przedmiotowej instalacji jest zgodny z obowiązującymi przepisami a żadna z substancji wprowadzanych do powietrza nie powoduje przekroczenia dopuszczalnych poziomów substancji w powietrzu.
W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy przyznaje, że z obliczeń zamieszczonych w treści zgłoszenia wynika, iż eksploatacja instalacji objętej zgłoszeniem nie będzie powodowała przekroczenia standardów jakości środowiska a żadna z substancji wprowadzanych do powietrza nie powoduje przekroczenia dopuszczalnych poziomów substancji w powietrzu. Z akt postępowania nie wynika przy tym, aby organ weryfikował prawidłowość obliczeń przedstawionych w zgłoszeniu. Organy podjęły natomiast działania celem ustalenia na podstawie oględzin jakie są w faktyczne parametry istniejących obiektów składających się na przedmiotową instalację i czy odpowiadają one deklarowanym przez skarżącą parametrom określonym w zgłoszeniu.
W związku z powyższym należy w pierwszej kolejności wskazać, że w wyniku podejmowanych czynności, w tym oględzin z dnia 23 września 2024 r. oraz z dnia 19 grudnia 2024 r., nie doszło do jednoznacznego ustalenia, że przedmiotowa instalacja spowoduje przekroczenie standardów emisyjnych lub standardów jakości środowiska. Sąd nie ma wątpliwości co do tego, że ustalenia organu trafnie prowadzą do wniosku, iż w sprawie występują rozbieżności pomiędzy dokumentacją zawartą w zgłoszeniu a faktycznym stanem instalacji. Dotyczą one przede wszystkim średnicy oraz wysokości zawieszenia wentylatorów w poszczególnych kurnikach, a także liczby tych wentylatorów. Należy jednak w tym miejscu zgodzić się z zarzutem podnoszonym w skardze, że inspektorzy organu I instancji dokonali częściowo błędnych pomiarów wysokości wentylatorów – mierzyli wentylatory wewnątrz kurnika K2, w kurniku K1 w ogóle nie dokonano pomiarów. Przy przekazaniu odwołania organ I instancji przyznał, że prawidłowo pomiary winny być przeprowadzone na zewnątrz kurnika, jednakże z uwagi na brak dostępu postanowiono przeprowadzić je wewnątrz budynku. Tymczasem w Tabeli nr 1 Załącznika nr 3 ("Referencyjne metodyki modelowania poziomów substancji w powietrzu") do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz.U. z 2010 r. Nr [...]6 poz. 87) jasno wskazano, iż do obliczeń należy użyć geometrycznej wysokości emitora liczonej od poziomu terenu, nie zaś od poziomu podłogi wewnątrz budynku. Ponadto z ustaleń organu wynika, że niektóre z wentylatorów posiadają większą średnicę niż deklarowany w zgłoszeniu 1 m, co skutkuje tym, iż nie jest znana ich wydajność, która może być wyższa niż wydajność wentylatorów o średnicy 1 m, przyjętych do obliczeń w zgłoszeniu. Konkludując należało stwierdzić, że dane uzyskane w wyniku przeprowadzonych oględzin nie pozwalają na jednoznaczne określenie poziomu emisji gazów i pyłów z instalacji w takim stanie, w jakim faktycznie się znajdowała w dniu oględzin. Co więcej organ nie dokonał żadnych obliczeń, na podstawie których mógłby określić poziom emisji. Odnosząc się do zarzutów podnoszonych w skardze, należało zatem przyznać rację skarżącej, że organy nie wyjaśniły w dostateczny i przekonujący sposób, dlaczego eksploatacja instalacji objętej zgłoszeniem powodowałaby przekroczenie standardów emisyjnych lub standardów jakości środowiska.
Konkludując – z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz zebranego przez organy materiału dowodowego wynika, że podstawą zastosowania art. 152 ust. 4a p. 1 p.o.ś. jest fakt, że parametry wentylatorów ustalone podczas oględzin odbiegają od parametrów określonych w zgłoszeniu. Należy zatem zwrócić uwagę, że sama tylko rozbieżność między danymi wskazanymi w zgłoszeniu a rzeczywistymi parametrami instalacji istniejącymi w dacie oględzin nie stanowi przesłanki wniesienia sprzeciwu. Biorąc pod uwagę, że w art. 152 ust. 4a p.o.ś. zostały precyzyjnie określone przesłanki wniesienia sprzeciwu, podjęcie tego rozstrzygnięcia w oparciu o ww. przesłankę przy jednoczesnym braku jednoznacznych ustaleń odnośnie przekroczenia standardów emisyjnych lub standardów jakości środowiska, należało ocenić jako nieuzasadnione zastosowanie wykładni rozszerzającej powołanego przepisu ustawy.
Wypada w tym miejscu przypomnieć, że ustawodawca uregulował konsekwencje sytuacji, w której instalacja jest eksploatowana niezgodnie z warunkami opisanymi w zgłoszeniu. Stosownie do przepisu art. 367 ust. 1 pkt 3 p.o.ś., w razie niezgłoszenia instalacji przez podmiot korzystający ze środowiska lub eksploatacji instalacji niezgodnie z informacją zawartą w zgłoszeniu wojewódzki inspektor ochrony środowiska może wstrzymać, w drodze decyzji, użytkowanie instalacji. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, wojewódzki inspektor ochrony środowiska może na wniosek prowadzącego instalację, w drodze decyzji, ustalić termin usunięcia naruszenia (ust. 2 ). W razie nieusunięcia naruszenia w wyznaczonym terminie wojewódzki inspektor ochrony środowiska wstrzyma, w drodze decyzji, użytkowanie instalacji (ust. 3 ).
W zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu podaje, iż kwestia prowadzenia na fermie gospodarki ściekowej, jak i eksploatacji kotła na paliwo stałe do ogrzewania kurników nie miała wpływu na wynik sprawy a ewentualne nieprawidłowości w ww. zakresie nie stanowiły podstawy wniesionego sprzeciwu.
Tymczasem należało wziąć pod uwagę, że w treści zgłoszenia skarżąca wskazała, że kurniki ogrzewane są za pomocą kotłów opalanych węglem, które będą pracowały cały rok. Moce kotłów (jak podaje skarżąca w zgłoszeniu) nie są znane. W zaskarżonej decyzji organ zauważa, że praca tych kotłów wiąże się z emisją zorganizowana zanieczyszczeń do powietrza oraz, że nie zostały wyposażone w urządzenia chroniące środowisko. Jednocześnie organ poprzestaje na konstatacji, że podczas oględzin nie można było ustalić parametrów kotłów i w konsekwencji niemożliwym było stwierdzenie czy wymagają one zgłoszenia czy pozwolenia emisyjnego. Niewyjaśnienie powyższych okoliczności mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, szczególnie w sytuacji gdy jedyną podstawą sprzeciwu organy uczyniły rozbieżność między danymi wskazanymi w zgłoszeniu a rzeczywistymi parametrami wentylatorów. Ponadto organ pominął w swoich rozważaniach, że stosownie do art. 152 ust. 2 pkt 5 p.o.ś. zgłoszenie powinno zawierać wielkość i rodzaj emisji natomiast art. 152 ust. 2b p.o.ś. wymaga aby zgłoszenie zawierało dodatkowe informacje wymienione w tym przepisie, w przypadku źródła spalania paliw o nominalnej mocy cieplnej nie mniejszej niż 1 MW i mniejszej niż 50 MW, ustalonej z uwzględnieniem trzeciej zasady łączenia, dla którego standardy emisyjne są określone w przepisach wydanych na podstawie art. 146 ust. 3, będącego częścią instalacji wymagającej zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu nie wyjaśnia przyczyn, dla których nie odnosi się do kwestii kompletności wniosku w tym zakresie oraz ewentualnej zasadności zastosowania art. 152 ust. 3 p.o.ś. stanowiącego, że do zgłoszenia stosuje się odpowiednio przepis art. 64 § 2 k.p.a., w myśl którego jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Powyższe wskazuje na zasadność podnoszonego w skardze zarzutu naruszenia przepisów postępowania poprzez niewyjaśnienie okoliczności istotnych w sprawie oraz sporządzenia uzasadnienia decyzji z naruszeniem przepisu art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a.
Organ administracji nie zwrócił ponadto uwagi na przyjmowane w orzecznictwie stanowisko, zgodnie z którym trzydziestodniowy termin określony w art. 152 ust. 4 p.o.ś. jest terminem dla organu, nie zaś dla strony i ma charakter materialnoprawny, który nie podlega przedłużeniu i warunkuje dopuszczalność wydania decyzji o sprzeciwie wobec instalacji objętej zgłoszeniem. Jego przekroczenie jest jednoznaczne z brakiem zastrzeżeń organu co do możliwości funkcjonowania tej instalacji, bowiem zgłoszenie ma służyć zbadaniu przez kompetentny organ, czy instalacja nim objęta spełnia określone standardy i wymagania ochrony środowiska. W doktrynie oraz orzecznictwie wskazuje się, że wprawdzie ustawodawca nie scharakteryzował wprost charakteru terminu do wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art. 152 ust. 4 p.o.ś., jednak analogiczna instytucja została uregulowana w art. 30 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. "Dlatego wydaje się uzasadnione posiłkowe wykorzystanie w interpretacji postanowień art. 152 ust. 4 p.o.ś. poglądów wypracowanych na gruncie postanowień art. 30 ust. 5 pr. bud." (Krzysztof Gruszecki, Prawo ochrony środowiska, Komentarz, wyd. VII, LEX/el 2025).
Termin, określony w art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane jest terminem, którego zachowania oczekuje się od organu, co oznacza, że tylko w tak zakreślonych ramach czasowych organ administracji jest uprawniony do wniesienia sprzeciwu. Sprzeciw wniesiony przez organ w przewidzianym ustawowo terminie wyraża zatem brak zgody na wykonywanie przez inwestora zamierzonych robót budowlanych, czy na gruncie ustawy Prawo ochrony środowiska – rozpoczęcia eksploatacji instalacji. Natomiast wniesienie odwołania od decyzji o sprzeciwie uruchamia tryb odwoławczy przed organem II instancji, do którego zastosowanie mają przepisy kpa. Rozpoznając taką sprawę, organ odwoławczy nie może pominąć specyfiki instytucji zgłoszenia. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażany jest pogląd, iż termin z art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane (a tym samym z art. 152 ust. 4 p.o.ś.) jest również wiążący dla organu II instancji, który rozpoznaje odwołanie od decyzji o wniesieniu sprzeciwu. "Zważyć należy, że kwestia zachowania terminu do wniesienia sprzeciwu ma zasadnicze znaczenie i determinuje czynności orzecznicze właściwego (także instancyjnie) do wniesienia sprzeciwu organu, a upływ terminu powoduje utratę przez właściwy organ kompetencji do wydania decyzji wnoszącej sprzeciw" (wyrok WSA we Wrocławiu z 24 kwietnia 2019 r., sygn. II SA/Wr 161/19; CBOSA). Podobne stanowisko, choć na kanwie art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, przedstawił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 stycznia 2018 r., sygn. II OSK 1159/17, w którym Sąd wskazał, iż organ odwoławczy, rozpoznając odwołanie od decyzji o sprzeciwie, może orzec o jej utrzymaniu w mocy. Może też orzec o jej uchyleniu i umorzeniu postępowania w sytuacji, gdy uzna decyzję organu pierwszej instancji za wadliwą, a termin ustalony do wydania decyzji już upłynął. Wniesienie odwołania od decyzji o sprzeciwie nie powoduje przedłużenia materialnoprawnego terminu do wydania decyzji. Z tego względu organ odwoławczy nie może zastosować art. 138 § 2 KPA, uchylić decyzji i przekazać sprawy do ponownego rozpatrzenia, gdy upłynął termin do wniesienia sprzeciwu. Z analogicznych powodów nie może organ odwoławczy, po upływie terminu do wniesienia sprzeciwu, uchylić decyzji organu pierwszej instancji i orzec w sprawie co do istoty, skoro kompetencja organów do wniesienia sprzeciwu wygasła. Wniesienie odwołania nie powoduje zatem przedłużenia materialnoprawnego terminu wydania decyzji o sprzeciwie dla organu drugiej instancji (zob. wyrok WSA w Kielcach z 4 lutego 2015 r., sygn. II SA/Ke 1123/14; CBOSA).
Wobec powyższego podsumować należy, że organ ochrony środowiska był w rozpoznanej sprawie uprawniony do wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art. 152 ust. 4a ustawy - Prawo o ochronie środowiska, jedynie w sytuacji, gdyby ustalił jasno i jednoznacznie, że zachodzą przesłanki zastosowania tej instytucji wymienione w pkt 1 lub 2 rzeczonego przepisu, czyli, że eksploatacja instalacji objętej zgłoszeniem powodowałaby przekroczenie standardów emisyjnych lub standardów jakości środowiska albo, że instalacja nie spełnia wymagań ochrony środowiska, o których mowa w art. 76 ust. 2 pkt 1 i 2 powyższej ustawy. W ocenie Sądu organy obydwu instancji nie dokonały jednak w tym zakresie wyczerpujących ustaleń. Ponadto organ nie wyjaśnił kwestii kompletności wniosku skarżącej w zakresie wielkości emisji i rodzaju emisji oraz ewentualnie dodatkowych informacji w związku z podaną w zgłoszeniu informacją o korzystaniu z kotłów na paliwo stałe. Organ odwoławczy nie wziął pod uwagę także kwestii zachowania terminu do wniesienia sprzeciwu, co ma zasadnicze znaczenie i determinuje czynności orzecznicze organu.
W ocenie Sądu doszło w kontrolowanej sprawie do naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. a także art. 152 ust. 4 i 4a p.o.ś. Naruszenie to rzutuje w sposób bezpośredni na wynik sprawy i mogło wywrzeć wpływ na jej rozstrzygnięcie, gdyż jego skutkiem mogło być nieprawidłowe przyjęcie konkluzji o istnieniu przesłanek uzasadniających zgłoszenie sprzeciwu w trybie art. 152 ust. 4a p.o.ś. oraz o zachowaniu terminu do jego zgłoszenia. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni wskazania wynikające z treści niniejszego wyroku. Sprawa może zostać ponownie rozpoznana przez organ II Instancji z uwzględnieniem powyższych uwag, bez naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania.
W tej sytuacji Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
dc