II SA/Wr 159/16

II SA/Wr 159/16 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2016-06-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-03-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 2693/16 - Wyrok NSA z 2018-10-30
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 1409
art. 35
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Kremis Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.) Protokolant Ewa Trojan po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 czerwca 2016r. sprawy ze skargi J.Ł. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na rozbudowie, nadbudowie i przebudowie budynku szkoły po rozbiórce sali gimnastycznej oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...], podjętą na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 z późn. zm.), zwanej dalej "Prawem budowlanym", Prezydent W. zatwierdził projekt budowlany i udzielił na rzecz Z. ([...]) [...] pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na rozbudowie, nadbudowie i przebudowie budynku Szkoły Z. [...] po rozbiórce sali gimnastycznej przy Placu [...] we W. (oznaczenie geodezyjne: działka nr 77, AM-24, obręb S.M.) rodzaj obiektu: budynek szkolny, kategoria obiektu – IX.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył J.Ł., podnosząc w nim m.in., że projektowana rozbudowa nie ma charakteru prac rekonstrukcyjnych, bowiem rekonstrukcji dokonuje się jako uzupełnienia ubytków kompozycji obiektu lub jako całkowitego odtworzenia zniszczonego oryginału na podstawie istniejących dokumentów. W przedmiotowym wypadku nie ma żadnych podstaw, dowodów (map, planów, fotografii lub szkiców) potwierdzających przyjęte rozwiązanie rozbudowy i nadbudowy budynku szkoły. Zamieszczone w projekcie zdjęcia odkrywek archeologicznych nie obejmują miejsca projektowanej rozbudowy, zatem nie mogą być dowodem przebiegu historycznej linii zabudowy przedmiotowego budynku. Uzasadnienie projektowanej rozbudowy i uzasadnienie odstąpienia od zapisów planu miejscowego rekonstrukcją obiektu wzdłuż historycznej granicy nie ma żadnego uzasadnienia w materiałach znajdujących się w posiadaniu Miejskiego Archiwum Budowlanego we W.. Wręcz przeciwnie, dokumenty tam zgromadzone dowodzą, że w miejscu projektowanej rozbudowy od strony zachodniej znajdowało się jedynie przejście na dziedziniec wewnętrzny budynku szkoły. Ściana szczytowa budynku od strony zachodniej oraz ściana północna od dziedzińca zawsze były odsłonięte, niezabudowane. Budynek był zdecydowanie wydzielony od pierzejowej zabudowy pl. [...]. Budowa klatki schodowej w wydzielonym obszarze (K1) chronionym przez plan nie może być nazwana rekonstrukcją. Od ulicy ul. [...] (od wschodu) szkoła znajdowała się w zabudowie pierzejowej. Budynek przyległy został zniszczony na skutek działań wojennych i on ewentualnie mógłby zostać poddany rekonstrukcji. Obecnie prowadzone badania archeologiczne przy sali gimnastycznej potwierdzają historyczną linię zabudowy pl. [...] od strony zachodniej z podkreśleniem przejścia przy ścianie zachodniej szkoły. Intencją autorów planu była ochrona konserwatorska zabytkowych elewacji w wydzieleniach wewnętrznych (K1), niedopuszczenie do ich zabudowania, likwidacji podziałów i zmiany sylwety obiektu chronionego, ochrona historycznego przestrzeni dziedzińca i uczynnieniu historycznego przejścia od placu. Projektowana rozbudowa narusza wszystkie zapisy planu chroniące zabytkowy obiekt
Podczas postępowania odwoławczego, inwestor - odpowiadając na wezwania organu drugiej instancji - uzupełnił przedłożoną dokumentację poprzez przedstawienie pisemnych wyjaśnień odnoszących się do zarzutów skarżącego oraz ekspertyz technicznych wymaganych przepisami § 206 ust. 1 i § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda D., po rozpatrzeniu wniesionego odwołania, powołując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), zwanej dalej "kpa", oraz art. 82 ust. 3 Prawa budowlanego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu Wojewoda D. wskazał, że inwestor złożył wniosek wraz z załącznikami, w tym oświadczeniem o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Następnie, zgodnie z wymogami nałożonymi postanowieniem Prezydenta W. z dnia [...] r. nr [...], przedłożył skorygowany projekt budowlany. Projekt ten został wykonany i sprawdzony przez osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje, potwierdzone stosownymi decyzjami i zaświadczeniami. Projekt posiada niezbędne pozwolenia i uzgodnienia, którymi są: 1) decyzja D. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] r. nr [...] - pozwolenie konserwatorskie naprowadzenie badań archeologicznych, 2) decyzja Miejskiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] r. nr [...] - pozwolenie konserwatorskie na realizację przedmiotowej inwestycji; 3) postanowienie D. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej we W. z dnia [...] r. nr [...] udzielające zgody na zastosowanie rozwiązań zamiennych w stosunku do obowiązku wymienionego w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz.U. Nr 124 poz.1030) § 12 ust. 2, tj. pomiędzy drogą pożarową i ścianą budynku występują drzewa w wysokości przekraczającej 3 m, z uwzględnieniem rozwiązań przyjętych w "Ekspertyzie technicznej..." sporządzonej przez rzeczoznawców budowlanego oraz do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych; 4) postanowienie D. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej we W. z dnia [...] r. nr [...] udzielające zgody na spełnienie wymagań w zakresie bezpieczeństwa pożarowego w sposób określony w powyższych wskazaniach "Ekspertyzy technicznej" dotyczącej zabezpieczenia przeciwpożarowego budynku szkoły (...) w sposób inny, niż podany w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r. Nr 75, poz.690 ze zm.): § 12 ust. 1 i ust. 2, § 271 ust. 1, § 240 ust. 1, § 68 ust. 1, § 249 ust. 1, § 241 ust. 1, § 242 ust. 1 i ust. 3, § 246 ust. 6 i § 256 ust. 3; 5) uzgodnienie rzeczoznawcy ds. sanitarno-higienicznych z dnia 23 stycznia 2015 r. nr 7/01/15, 6) uzgodnienie rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych z dnia 26 stycznia 2015 r. We wniosku z dnia 27 stycznia 2015 r. jako zakres rzeczowy inwestycji wskazano: nadbudowę, rozbudowę (rekompozycję) i przebudowę budynku szkoły. W zaskarżonej decyzji: rozbudowę, nadbudowę i przebudowę budynku szkoły Z. [...] po rozbiórce sali gimnastycznej. W projekcie budowlanym zakres inwestycji przedstawiono następująco (s. 20-30 projektu budowlanego): przebudowa z rekompozycją poddasza i dachu budynku szkoły, rozbiórka istniejącej sali gimnastycznej z nadbudową jej o nową kondygnację z zapleczem socjalnym, rozbudowa budynku o nową klatkę schodową z zapleczem od strony boiska, przebudowa schodów zewnętrznych z piwnicy, dobudowa do budynku dźwigu osobowego, przebudowa wnętrza budynku szkoły z dostosowaniem go do przepisów w zakresie warunków ochrony przeciwpożarowej i warunków higieniczno-sanitarnych.
Z projektu budowlanego oraz wyjaśnień projektanta, udzielonych pismem z dnia 10 maja 2015 r. wynika, że przy sali gimnastycznej zostały wykonane i zakończone roboty budowlane, polegające na wzmocnieniu konstrukcji sali gimnastycznej wraz z wykonaniem palowania. Dla zamierzenia tego wydane było pozwolenie na budowę, tj. decyzja Prezydenta W. z dnia [...] r. nr [...]. Obecnie planowane roboty budowlane obejmują budowę nowego, dwukondygnacyjnego budynku z wykorzystaniem wzmocnionych elementów (zwłaszcza fundamentów) i w obrysie "starego" budynku sali gimnastycznej z wyjątkiem niewielkiego fragmentu, do którego przylega od północy nowa rozbudowa. Przedstawiony w projekcie budowlanym zakres robót jest zgodny z wnioskiem inwestora.
Jak wskazał Wojewoda, budynek sali gimnastycznej wschodnią ścianą przylega do budynku szkoły. Do elewacji północnej (z wyłączeniem niewielkiego fragmentu przy głównym budynku szkoły) obecnej sali gimnastycznej przylega budynek oficyny wschodniej kamienicy przy ul. [...] oraz mur ograniczający dziedziniec wewnętrzny tej zabudowy (znajdującej się na działce nr 74). Od zachodu sala gimnastyczna graniczy z działką nr 79/1, od południa z działką nr 78/1 i na niewielkim odcinku z placem [...] - działką nr 78/2. Na działce nr 79/1 i 78/2 oraz na należącej wraz z nimi do jednego właściciela działce nr 73/3 planowana jest budowa, która spowoduje, że elewacja zachodnia i południowa sali gimnastycznej (poza fragmentem przyległym do placu [...]) zostaną "zabudowane" (tzn. zostanie przystawiony do nich nowy budynek).
Inwestycja usytuowana jest na obszarze objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w rejonie Placu [...], w części B, w obrębie S.M. we W., zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej W. z dnia 9 września 2010 r. i oznaczonym w tym planie symbolem 1UX-M/2. Przeznaczeniem tego terenu jest m.in. edukacja (§ 21 ust. 1 pkt 6 planu) rozumiana jako przedszkola i szkoły wraz z obiektami towarzyszącymi, z wyjątkiem szkół wyższych, a także obiekty do nich podobne, nienależące do innej kategorii przeznaczenia terenu (§ 4 ust. 1 pkt 24 planu). Na terenie tym zaznaczono także wydzielenia wewnętrzne, wśród nich: B1 - obejmujące istniejący budynek szkoły (bez sali gimnastycznej) oraz K1 (część dziedzińca przed szkołą ograniczona od wschodu i południa jej budynkiem), W1 i W2 (zajęte obecnie przez boisko szkolne).
Budynek szkoły oznaczony B1 jest budynkiem zabytkowym, ujętym w gminnej ewidencji zabytków. Objęty jest ochroną konserwatorską (§ 9 ust. 1 planu). Przedmiotem ochrony jest jego sylweta oraz historyczne elementy architektonicznego wystroju wnętrz (§ 9 ust. 2 planu). W dalszych ustaleniach planu (§ 9 ust. 3 planu) sprecyzowano, że należy zachować podziały i detal elewacji, z robót budowlanych, niepolegających na remoncie, dopuszcza się wyłącznie przebudowę, montaż na obiekcie oraz rozbudowę polegającą na rekonstrukcji elementów historycznych lub nadbudowę do historycznej wysokości budynków. Jak wynika z projektu budowlanego, budynek B1 zostaje miejscami rozbudowany w kierunku północnym, zmieniona tez zostaje jego forma zewnętrzna. W projekcie budowlanym, na s. 30 stwierdzono, że "projektowane rozwiązania nawiązują do historycznej linii zabudowy działki i pozwolą na rekonstrukcję historycznej kompozycji bryły i odtworzenia topografii elewacji". Udzielając dodatkowych wyjaśnień pismem z dnia 10 lipca 2015 r. (w aktach sprawy organu odwoławczego) projektant wskazał ponadto, że "na podstawie przeprowadzonej analizy dokumentacji archiwalnej realizacyjnej obiektu szkoły z roku 1864 z poprawkami naniesionymi w latach 1879, 1892, 1903 kolejnych faz jego rozbudowy zobrazowanej zróżnicowanym kształtem otworów okiennych i potwierdzonych badaniami archeologicznymi z 2008 roku, stwierdzono brak części elementów historycznych bryły skrzydła zachodniego budynku i centralnej części bryły. (...) Dodatkowym potwierdzeniem rozwiązania projektowego są badania archeologiczne z 2008 roku potwierdzone materiałem fotograficznym fotografia nr 1 i 2, na którym widoczny jest zasięg murów zabudowy działki zgodnie z decyzją Nr [...] pozwoleniem konserwatorskim Miejskiego Konserwatora Zabytków". Uwzględniając wyjaśnienia projektanta organ drugiej instancji uznał projektowaną rozbudowę za rekonstrukcję historycznych elementów zabytkowego budynku.
Budynek sali gimnastycznej docelowo posiadać będzie odsłoniętą tylko niewielką część elewacji południowej, widoczną od strony pl. [...]. Pozostałe elewacje będą zasłonięte: elewacja zachodnia oraz pozostała część elewacji południowej mają być obudowane budynkiem, projektowanym na działkach nr 78/1 i 79/1, elewacja północna przylegać będzie do muru i zabudowy na działce nr 74 (posesja przy ul. [...]), a w niewielkim fragmencie do rozbudowy budynku szkoły. Od wschodu budynek sali gimnastycznej przylega i przylegać będzie do budynku szkoły. Budynek ma dach pogrążony (wklęsły). Najwyższy punkt pokrycia dachowego znajduje się na wysokości 17,60 m, natomiast wysokość jedynej widocznej części elewacji (od strony pl. [...]) jest równa 17,67 m.
Opisane powyżej usytuowanie budynku sali gimnastycznej jest zgodne – w ocenie Wojewody – z obowiązującym planem miejscowym, który przewiduje obowiązującą linię zabudowy wzdłuż zachodniej i północnej krawędzi pl. [...].
Ponadto, planowana rozbudowa budynku B1 zajmuje część wydzielenia wewnętrznego oznaczonego symbolem K1. Z ustaleń planu wynika, że na terenie tym obowiązuje zakaz sytuowania nadziemnych części budynku. Ponieważ jednak plan ten dopuszcza równocześnie na tym terenie rekonstrukcję elementów zabytkowego budynku należy uznać, że rozbudowa budynku polegająca na rekonstrukcji jest na tym terenie dopuszczalna.
W kwestiach zgodności inwestycji z ustaleniami planu w zakresie parametrów zabudowy na s. 37 projektu budowlanego wskazano, że istniejąca i projektowana zabudowa zajmować będą 42,47% powierzchni działki budowlanej, co jest zgodne z ustaleniem § 6 pkt 6 planu miejscowego. Projektowana rozbudowa dotyczy terenu utwardzonego i nie wprowadza zmian w istniejącej zieleni urządzonej. Ponad 5% powierzchni działki budowlanej stanowi powierzchnia terenu biologicznie czynnego. Spełniony jest także dopuszczalny poziom hałasu dla terenu w strefie śródmiejskiej miast powyżej 100 tys. mieszkańców.
Planowana rozbudowa zachodniego skrzydła budynku B1 zachodnią ścianą przylega do granicy z sąsiednią działką budowlaną i usytuowanym na niej budynkiem oficyny wschodniej przy ul. [...]. Jest to zgodne z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego oraz § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
W ocenie organu, w projekcie budowlanym wykazano zgodność projektu budowlanego z przepisami dotyczącymi przesłaniania (§ 13) i nasłoneczniania (§ 60) w/w rozporządzenia (s. 47-49 projektu). Analizując kwestie nasłonecznienia uwzględniono projektowany budynek na posesji przy ul. [...]. W toku analizy stwierdzono, że w części południowych pomieszczeń tego budynku nie jest spełniony warunek dotyczący 1,5-godzinnego nasłonecznienia w dniach równonocy, lecz pomieszczenia te nie są pomieszczeniami mieszkalnymi ani przeznaczonymi na stały lub czasowy pobyt ludzi.
W opinii Wojewody, powyższe wskazuje, że spełnione zostały wymagania określone w art. 35 ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego, a więc - w myśl art. 35 ust. 4 tej ustawy - właściwy organ nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. W tym stanie rzeczy decyzję organu pierwszej instancji należało utrzymać w mocy.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożył J.Ł., w której zarzucił naruszenie:
1) prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, to jest:
a) art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie Planu [...], w części B, w obrębie S.M. we W., tj. z § 9 ust. 3 i § 21 ust. 4 pkt 14, który w wydzieleniach wewnętrznych, oznaczonych na rysunku planu symbolem (K1) z obiektów budowlanych dopuszcza wyłącznie zadaszenie materiałem transparentnym, o wymiarze pionowym nie większym niż 19 m, podczas gdy projektowane w obszarze w/w wydzielenia wewnętrznego nowe elementy budynku stanowią obiekty kubaturowe, niestanowiące zadaszeń, a zatem zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie dopuszczają budowy tego typu obiektów;
b) art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że projekt budowlany zawiera wymagane prawem pozwolenia, podczas gdy projekt nie zawiera pozwolenia na rozbiórkę dla istniejącej sali gimnastycznej;
c) art. 35 ust. 1 pkt 3 w zw. art. 39 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że projekt budowlany zawiera wymagane prawem pozwolenia, podczas gdy decyzja Miejskiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] r. Nr [...] została wydana na prowadzenie robót w zakresie: "Rozbudowa (rekompozycja) i przebudowa budynku szkoły", a tym samym nie obejmuje rozbiórki sali gimnastycznej (w całości) a także nie obejmuje nadbudowy obiektu;
d) art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że projekt budowlany jest zgodny z przepisami, techniczno-budowlanymi, tj. § 206 ust. 1 w zw. z § 204 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690), podczas gdy projekt budowlany nie zawierał ekspertyzy technicznej stanu obiektów istniejących stwierdzających ich stan bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania, uwzględniającą oddziaływania wywołane budową sali gimnastycznej;
e) art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że projekt budowlany jest zgodny z przepisami techniczno-budowlanymi, tj. § 60 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, podczas gdy projekt budowlany nie zapewnia zgodności z przepisami dotyczącymi nasłoneczniania, tj. nie jest spełniony warunek dotyczący 1,5-godzinnego nasłonecznienia w dniach równonocy dla części pomieszczeń oficyny wschodniej;
f) art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy organ drugiej instancji winien był uchylić decyzję organu pierwszej instancji i odmówić zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę z uwagi na nieusunięcie przez inwestora w terminie nieprawidłowości wskazanych postanowieniem nr [...], tj. niewykazanie spełnienia zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie § 21 ust. 4 pkt 14, § 21 ust. 4 pkt 5, § 7 ust. 2.2,
2) przepisów postępowania, to jest:
a) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym w szczególności zaniechanie ustalenia czy projekt budowalny zawiera wymagane prawem pozwolenia i ekspertyzy techniczne,
b) art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu pierwszej instancji.
Mając na względzie powyższe skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu, tj. opinii dr inż. arch. M.M. z dnia 12 lutego 2016 r. na okoliczność, że projektowana rozbudowa i nadbudowa budynku szkoły narusza zapisy planu miejscowego w zakresie § 9 i § 21, o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych.
Uzasadniając wniesioną skargę skarżący podniósł ponadto, że projektowane nowe elementy budynku stanowią obiekty kubaturowe (klatka schodowa, pomieszczenie sanitarne, winda, sale lekcyjne, pomieszczenia techniczne/pomocnicze), niestanowiące zadaszeń, a zatem przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie dopuszczają budowy tego typu obiektów. Niesłusznie zatem uznano, że projekt budowlany jest zgodny z zapisami planu z uwagi na odwołanie się przez projektanta do zgodności projektowanych rozwiązań w wydzieleniu wewnętrznym K1 z planu, bowiem nawiązują one do historycznej linii zabudowy zgodnie z pozwoleniem konserwatorskim. Ponadto, zdaniem skarżącego, nie można uznać, że załączone do pisma z dnia 10 lipca 2015 r. fotografie odsłoniętych fragmentów fundamentów lub murów przyziemia dawnych budynków świadczą o tym, że w miejscach tych znajdowała się zabudowa odpowiadająca tej projektowanej przez inwestora, tj. np. szyb windowy. Z tych względów nie sposób uznać, że w istocie mamy do czynienia z rekonstrukcją historycznej kompozycji bryły. Jednocześnie przedstawiona w wyjaśnieniu dokumentacja fotograficzna z badań archeologicznych nie obejmuje obszaru zaprojektowanej rozbudowy. Zdjęcia przedstawiają teren dawnej działki, na mapach archiwalnych oznaczonych pod adresem ul. [...], na której istniała zabudowa pierzejowa z oficyną - teren obecnego boiska sportowego. Odsłonięte przez archeologów fragmenty ścian i sklepień stanowią szczątki dawnej zabudowy działki nr 3, a nie - jak błędnie opisano w wyjaśnieniu: "Dokumentacja fotograficzna z badań archeologicznych obszaru projektowanej rekonstrukcji budynku" - zdjęcia nr 1, 2, 3, 4, 6, 7. Wskazane zdjęcia nie mogą być zatem podstawą do rekompozycji skrzydła zachodniego budynku. Dodatkowo przedstawione w wyjaśnieniu rysunki archiwalne stanowią wersję projektu, który nigdy nie był zrealizowany. Zachowała się w Archiwum elewacja, która została zrealizowana (tego jednak inwestor nie załączył). Pomimo to poddając analizie przedłożoną w wyjaśnieniu elewację archiwalną, która posiada 4 kondygnacje (wliczając wyniesione ponad teren piwnice) przykryte stromym dachem nie można uznać, że stanowi ona wzór do odtworzenia bryły, która ma 5 kondygnacji przykrytych stromym dachem. Tym samym nie można uznać zaproponowanej nadbudowy stromego dachu mieszczącego kondygnację użytkową za nadbudowę do historycznej wysokości, a tym bardziej za rekonstrukcję historycznej bryły (dowód: opinia dr inż. arch. M.M.).
Bez względu jednak na powyższe skarżący wywodził, że nawet uznanie, iż projektowana rozbudowa budynku szkoły w kierunku północnym stanowi rekonstrukcję elementów historycznych budynku, nie może prowadzić do wniosku, że planowana rozbudowa będzie zgodna z zapisami planu. Zakaz zabudowy obowiązujący w wydzieleniach wewnętrznych, oznaczonych na rysunku planu symbolem (K1) ma na celu ochronę elementów historycznych budynku. Tym samym ustalenie, czy projektowana rozbudowa budynku oznaczonego w planie symbolem B1, stanowi rekonstrukcję elementów historycznych budynku, czy nie, ma znaczenie jedynie w zakresie ustalania, czy projektowane rozwiązania zgodne są z postanowieniami planu dla obiektów oznaczonych na rysunku planu symbolem B1. Ustalenie takie nie wpływa jednak w jakikolwiek sposób na ustalenie czy projektowane rozwiązania zgodne są z postanowieniami planu dla wydzielenia wewnętrznego (K1). W wydzieleniach tych dopuszcza się jedynie zadaszenie materiałem transparentnym, o wymiarze pionowym nie większym niż 19 m, bez względu na to czy projektowana zabudowa stanowi rekonstrukcje elementów historycznych czy nie. Innego typu obiekty nie mogą być na wskazanym obszarze budowane. Plan miejscowy nie tylko nie dopuszcza, ale wręcz zabrania w wydzieleniu wewnętrznym jakiekolwiek zabudowy kubaturowej. Dopuszcza ją na terenie 1UX-M/2, ale z wyłączeniem wydzielenia wewnętrznego (K1). Powyższe miało na celu właśnie ochronę historycznej bryły i wystroju elewacji. Organ drugiej instancji w żaden sposób nie wyjaśnił dlaczego dopuszcza rekonstrukcję elementów zabytkowych, która pozostawałaby w sprzeczności z ustaleniami planu.
Skarżący podniósł także, że decyzja organu pierwszej instancji udziela pozwolenia na wykonanie robót budowlanych po rozbiórce sali gimnastycznej, z czego wynika, że sama rozbiórka sali gimnastycznej nie jest przedmiotem decyzji. Tym samym inwestor powinien był przedstawić pozwolenie na rozbiórkę. Jeśli zatem inwestor planuje rozbiórkę sali gimnastycznej, to planowane prace nie mają na celu nadbudowy sali gimnastycznej tylko budowę sali gimnastycznej. W tym zakresie projekt budowlany nie jest spójny. Na stronie 62 opisu technicznego wskazano: "Wykonanie planowanej nadbudowy na części pozostawionej konstrukcji sali wymaga wykonania projektowanych prac. Zaleca się rozbiórkę fragmentów istniejącej sali". Z powyższego wynika, że inwestor nie przewiduje całkowitej rozbiórki sali jak założona w tytule. Na rysunku planu, w oznaczeniach zaznaczono salę gimnastyczna jako przeznaczoną do nadbudowy. Na rzutach i przekrojach z kolei istniejącą salę gimnastyczną oznaczono jako w całości nowoprojektowaną - wraz z ławami fundamentowymi ścianami fundamentowymi - zatem mamy do czynienia z budową nowej sali gimnastycznej. Projekt jednoznacznie nie określa, czy sala gimnastyczna ma być w całości rozebrana, czy tylko częściowo.
Ponadto skarżący podniósł, że pozwolenie konserwatorskie zostało wydane przed wydaniem przez organ pierwszej instancji postanowienia z dnia [...] r. nr [...] nakładającego na autora projektu budowlanego obowiązek dokonania zasadniczych poprawek w wysokościach rozbudowy i nadbudowy obiektu. Po wprowadzeniu tych zmian inwestor powinien był przedłożyć zmienione pozwolenie konserwatorskie, zgodne z rzeczywistym zakresem projektowanych prac. Projekt był bowiem zmieniany w zakresie chociażby objęcia nim rozbiórki sali gimnastycznej.
Zdaniem skarżącego, przesłana w dniu 18 sierpnia 2015 r. ekspertyza techniczna stanu konstrukcji i elementów budynku Szkoły Z. [...] ([...]) im. [...] we W. z listopada 2014 r. stanowi ekspertyzę, o której mowa w § 206 ust. 2 rozporządzenia. Dotyczy ona bowiem stanu technicznego i elementów budynku szkoły. Inwestor nie usunął zatem nieprawidłowości wskazanych przez organ drugiej instancji w z zakresie obowiązku przedłożenia ekspertyzy, o której mowa w § 206 ust. 1 rozporządzenia, a więc ekspertyzy technicznej stanu budynku przy ul. [...], stwierdzającego jego stan bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania, uwzględniającą oddziaływania wywołane wzniesieniem nowego budynku. W odpowiedzi na drugie wezwanie inwestor w dniu 14 listopada 2015 r. przedłożył Ekspertyzę techniczną stanu konstrukcji i elementów budynku Zespołu Szkół [...] we W. oraz ocenę oddziaływania planowanej rozbudowy szkoły na stan techniczny przyległego budynku z lipca 2014 r., która w dalszym ciągu nie spełnia wymagań § 206 ust. 2 rozporządzenia, bowiem nie zawiera ekspertyzy technicznej stanu budynku przy ul. [...], stwierdzającej jego stan bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania. Ekspertyza zawiera opis stanu technicznego (opis ścian i fundamentów, stropów, schodów, dachu, podłogi, instalacji, elewacji) budynku Szkoły, a nie stanu technicznego budynku znajdującego się w bezpośrednim sąsiedztwie, a więc budynku przy ul. [...]. Dokonana zatem w pkt. 7 ekspertyzy ocena wpływu planowanej inwestycji na stan budynku przy ul. [...] nie mogła być w żadnej mierze miarodajna bez zbadania stanu technicznego budynku przy ul. [...]. W ekspertyzie wskazano, że "z oględzin budynku wynika, iż jest on w średnim stanie technicznym". Podstawą dokonania wskazanej oceny nie było zatem badanie stanu technicznego przeprowadzone przez uprawnione do tego osoby, lecz jedynie oględziny budynku, które w żaden sposób nie mogą zastąpić analizy stanu technicznego budynku. Następnie pismem z dnia 2 listopada 2015 r. inwestor przedłożył do akt sprawy ekspertyzę stanu technicznego konstrukcji i elementów budynku z uwzględnieniem podłoża gruntowego dla projektowanej rozbudowy, nadbudowy, przebudowy na cele hotelowo-biurowe z września 2009 r. Wskazana ekspertyza zawiera opis stanu technicznego budynku przy ul. [...] i wniosek o braku stwarzania zagrożenia dla istniejącej konstrukcji budynku przy ul. [...] w przypadku przebudowy i rozbudowy oficyny. Nie jest zatem uprawniony wniosek inwestora, wskazywany w piśmie z dnia2 listopada 2015 r., że "zgodnie z wnioskami do ekspertyzy znajdującymi się na stronie 4, stan techniczny konstrukcji budynku oficyny, umożliwia rozbudowę i przebudowę oficyny oraz nie stwarza zagrożenia dla istniejącej konstrukcji, a tym samym pozwala na rozbudowę budynku szkoły". Przedłożona ekspertyza nie zawiera jakichkolwiek wniosków dotyczących wpływu przebudowy oficyny na rozbudowę szkoły.
Mając na uwadze powyższe i treść przedłożonych przez inwestora ekspertyz technicznych należy stwierdzić, zdaniem skarżącego, że na żadnym etapie inwestor nie przedłożył ekspertyzy zawierającej ocenę stanu bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania budynku przy ul. [...], uwzględniającą oddziaływania wywołane wzniesieniem nowego budynku, tj. budynku szkoły. Brak ekspertyz będących załącznikiem do projektu lub choćby stanowiących podstawę jego opracowania powoduje zatem, że nie ma możliwości obiektywnego stwierdzenia czy potrzebne będzie zastosowanie dodatkowych wzmocnień i zabezpieczeń oraz czy przewidywana budowa jest możliwa bez uszczerbku dla naruszenia elementów konstrukcji budynków sąsiednich. Nie zbadano istnienia ewentualnych odsadzek fundamentowych, ich geometrii, poziomu posadowienia i zabezpieczenia lub ew. likwidacji. Budowa sali gimnastycznej poprzedzona jest całkowitą rozbiórką budynku obecnie istniejącego w tym miejscu, łącznie z fundamentami. Nowy budynek będzie się charakteryzować zupełnie innym wpływem na zabudowę sąsiednią, ze względu na całkowitą zmianę obciążeń, układu konstrukcyjnego oraz rozwiązań posadowienia budynku. Wpływ takich rozwiązań na budynki będące własnością skarżącego nie został zbadany, bowiem nie mógł być zbadany bez odpowiedniej ekspertyzy technicznej. W rysunkach projektu w żaden sposób nie ukazano styku z budynkiem skarżącego, nie wykazano poziomu posadowienia tego budynku, geometrii części fundamentowej, poziomu posadowienia, co uniemożliwia jakakolwiek ocenę wzajemnych oddziaływań budynków. Takich informacji brak również w ekspertyzach technicznych przedłożonych przez inwestora na etapie postępowania przez organem drugiej instancji.
Skarżący jako użytkownik wieczysty działki nr 74 ma prawo, zgodnie z zapisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (§ 21), przebudować przedmiotowy budynek na funkcję mieszkalną (mieszkania 2, 3-pokojowe), edukacyjną, żłobek, przedszkole lub związaną z opieką i zdrowiem. Wszystkie w/w funkcje wymagają pomieszczeń na pobyt ludzi, spełniających warunek nasłonecznienia zgodny z § 60 w/w rozporządzenia. Przesłonięte okna pozbawiają skarżącego możliwości inwestycyjnych, a tym samym naruszone zostają w znaczący sposób interesy skarżącego.
Odnośnie do naruszeń przepisów postępowania skarżący podniósł, że dotychczasowe działanie organu sprzeczne jest z obowiązkiem nałożonym przez art. 7 kpa, tj. stania organu na straży praworządności, jak również podejmowania z urzędu lub na wniosek stron wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Bezpodstawnie organ pomija niektóre okoliczności wskazane przez strony w pismach składanych w toku postępowania dowodowego, nie ustosunkowując się do nich, jak również nie badając okoliczności tam powołanych, co skutkowało wydaniem wadliwej decyzji. W szczególności organ zaniechał ustalenia, czy projekt budowalny zawierał wymagane prawem pozwolenia, tj. czy zawiera pozwolenie konserwatorskie obejmujące cały zakres projektowanych prac, jak również czy zawiera pozwolenie na rozbiórkę. Organ drugiej instancji zaniechał również sprawdzenia, czy przedstawione przez inwestora ekspertyzy techniczne spełniają wymagania określone w rozporządzeniu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację i wywody prawne zawarte w kwestionowanej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 7 czerwca 2016 r. pełnomocnik uczestnika postępowania Z. [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie w całości oraz o przeprowadzenie dowodu z opinii prof. dr hab. inż. arch. M.Ch. na okoliczność, że na obszarze, którego dotyczy pozwolenie na budowę, istniała zabudowa świadcząca o budowlanym wykorzystaniu tego terenu od XIII do połowy XX wieku, a co za tym idzie - planowane prace budowlane nie są sprzeczne z ustaleniami wynikającymi z planu miejscowego.
Przechodząc do poszczególnych zarzutów uczestnik postępowania podniósł, że nie zachodzi niezgodność projektu budowlanego z treścią uchwały w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie Placu [...], w części B, w obrębie S.M. we W., a w szczególności ustaleniami z § 9 ust. 3 pkt 2 c. Znajdujące się w aktach sprawy fotografie dokumentują, że na przedmiotowym terenie istniała zabudowa średniowieczna o bardzo dużym gabarycie. W wykopie są liczne ślady późniejszych budowli renesansowych, barokowych i nowożytnych sprzed 1945 r. z zachowanym nawet stropem budynków. Sporządzona opinia przez prof. dr hab. inż. arch. M.Ch. (specjalista od budowli średniowiecznych) również potwierdza, że na przedmiotowym obszarze istniała zabudowa, świadcząca o budowlanym wykorzystaniu tego terenu od XIII do połowy XX wieku. Zapisy planu miejscowego nie wskazują epoki, z której ma pochodzić rekonstrukcja, a więc przedkładana przez skarżącego opinia dra M. nie może stanowić dowodu, który kwestionowałby projekt budowlany, a co za tym idzie podstawy i legalność wydanego pozwolenia. W wydzieleniu wewnętrznym K1 projektowane rozwiązania nawiązują do historycznej linii zabudowy działki i historycznej kompozycji bryły wraz z odtworzeniem topografii elewacji. Ponadto, projekt posiada niezbędne pozwolenia i uzgodnienia, w tym także pozwolenie konserwatorskie na realizację przedmiotowej inwestycji w decyzji Miejskiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] r. Nr [...]. Nadto, zgodnie z gminną ewidencją zabytków istniejący budynek szkolny (oznaczony jako B1) jest budynkiem zabytkowym objętym ochroną konserwatorską polegającą na ochronie zarówno sylwetki budynku, historycznych elementach architektonicznych. Potwierdzeniem przyjętych rozwiązań projektowych są badania archeologiczne wykonane w roku 2008. Materiał ten obrazuje zasięg murów zabudowy, co pozwalało na ustalenie usytuowania murów zewnętrznych nieistniejącej zabudowy do obecnie istniejącego budynku. Te ustalenia pozwalały na zrekonstruowanie dawnej zabudowy. Zasadnie więc organ drugiej instancji stwierdził, że projektowaną rozbudowę uznać należało za rekonstrukcję historyczną elementów zabytkowego budynku.
W opinii uczestnika, nie jest zrozumiały zarzut skarżącego w zakresie pozwolenia na rozbiórkę sali gimnastycznej, bowiem uczestnik postępowania uzyskał zgodę na rozbiórkę tej sali, a co więcej rozbiórka nadziemnej części już została ukończona. Skarżący nie wyjaśnia z jakich przyczyn łączy sprawę rozbiórki przedmiotowej sali gimnastycznej ze skarżoną decyzją. Uczestnik wskazał, że zgoda na rozbiórkę sali gimnastycznej znajduje się w dokumentacji związanej z przedmiotowym postępowaniem, a także, że projektowane roboty przy sali gimnastycznej zostały poprzedzone wykonaniem wzmocnienia istniejącej konstrukcji sali wraz z wykonaniem palowania na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Za chybione uczestnik uznał twierdzenia i interpretację skarżącego treści decyzji Miejskiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] r., bowiem w pozwoleniu konserwatorskim zostały szczegółowo opisane i wyrysowane projektowane prace, w tym te obejmujące rozbiórkę części nadziemnej i nadbudowę sali gimnastycznej. Uczestnik podniósł jednakże, że na względzie należy mieć, iż realizowana inwestycja ma również na celu poprawienie warunków technicznych ochrony przeciwpożarowej i bezpieczeństwa użytkowania budynku szkoły przez korzystające z obiektu dzieci, a wykonane w 2015 r. odkrywki archeologiczne w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu potwierdziły, że stan techniczny istniejącej sali gimnastycznej uległ pogorszeniu z uwagi na posadowienie jej przed wieloma laty na nasypie niekontrolowanym. Takie posadowienie było niestabilne, gdyż przedmiotowy nasyp osuwał się choćby pod wpływem opadów atmosferycznych. To w sposób oczywisty wpływało na stan konstrukcji i wobec tego zgodnie z zaleceniami projektanta obiekt nie nadawał się do dalszego użytkowania.
Zdaniem uczestnika postępowania, nie są również zasadne zarzuty skarżącego w zakresie wymaganej zgodności projektu budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi, gdyż przede wszystkim – jak wskazał uczestnik - w świetle dyspozycji art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, "sprawdzenie przez organ zgodności projektu budowlanego z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, jest ograniczone wyłącznie do projektu zagospodarowania działki. Organ prowadzący postępowanie w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę nie może kwestionować przyjętych w projekcie rozwiązań technicznych, jak również zapisów dotyczących stanu technicznego istniejącego obiektu w przypadku inwestycji polegających na rozbudowie czy przebudowie" (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 998/15). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 grudnia 2014 r. (sygn. akt VII SA/Wa 1210/14) wyjaśnił, że "w pierwotnym brzmieniu art. 35 Prawa budowlanego w ustępie 2 upoważniał organ do badania zgodności projektu budowlanego z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi i obowiązującymi Polskimi Normami, w zakresie określonym w art. 5 ustawy. Przepis ten został uchylony ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718), która weszła w życie z dniem 11 lipca 2003 r. Obecnie zakres weryfikacji projektu budowlanego przez organ jest węższy, gdyż nie obejmuje oceny zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Wynika to z założenia ustawodawcy, że odpowiedzialność za prawidłowość tych elementów projektu architektoniczno-budowlanego spoczywa na projektancie. Dlatego też przepis art. 20 Prawa budowlanego wymaga, aby to projektant zapewnił sprawdzenie zgodności projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności. Uprawnienia kontrolne organu administracji architektoniczno-budowlanej, który prowadzi postępowanie w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę, wynikające z art. 35 ust. 1 ustawy, obejmują sprawdzenie zgodności całego projektu budowlanego (a więc projektu architektoniczno-budowlanego i projektu zagospodarowania działki) z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a także wymaganiami ochrony środowiska. Organ bada też kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, sprawdza również, czy projekt budowlany został wykonany - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzony - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane. Sprawdzenie przez organ zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, zostało natomiast ograniczone wyłącznie do projektu zagospodarowania działki (art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego)". Już więc choćby z dyspozycji art. 35 ust. 1 pkt 2 wynika, że stawiane w pkt 1d skargi zarzuty nie mogą być oceniane we wskazanym zakresie, bowiem nie odnoszą się do projektu zagospodarowania działki.
Uczestnik zaznaczył, że zatwierdzony projekt budowlany zawiera takie rozwiązania techniczne, które nie wywołują oddziaływania na obiekty istniejące przy rozbudowie, nadbudowie i przebudowie budynku szkoły oraz pracach rozbiórkowych, w szczególności posadowienie budynku na fundamentach w postaci kolumn iniekcyjnych "jet grounting" projektowanych i częściowo już wykonanych w ramach poprzedzającego ostatecznego pozwolenia na budowę w 2014 r.
Uczestnik zwrócił uwagę, że w dokumentacji sprawy znajduje się ekspertyza techniczna wymagana przepisami § 206 ust. 1 i § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, dotycząca budynku oficyny wschodniej położonej przy ul. [...] we W., dla której inwestorem jest skarżący. W aktach znajduje się także ekspertyza techniczna inż. T.G. z września 2009 r. dotycząca przebudowy i rozbudowy na cele hotelowo-biurowe przedmiotowego budynku przy ul. [...], zgodnie z treścią decyzji Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] - wskazana ekspertyza techniczna uwzględnia także stan podłoża gruntowego dla projektowanej rozbudowy, nadbudowy, przebudowy na cele hotelowo-biurowe budynku oficyny wschodniej, opracowana w myśl § 206 ust. 2 w/w rozporządzenia. Zaznaczono przy tym, że skarżący pomija, iż zgodnie z wnioskami do ekspertyzy (s. 4), stan techniczny konstrukcji istniejącej oficyny wschodniej przy ul. [...] umożliwia rozbudowę i nadbudowę istniejącej konstrukcji i nie jest powiązana konstrukcyjne z budynkami sąsiednimi, a tym samym pozwala na rozbudowę, nadbudowę i przebudowę budynku szkoły wraz z jej częściową rozbiórką.
Nie są trafne również twierdzenia skarżącego w zakresie rzekomego braku odpowiedniego nasłonecznienia, bowiem rozwiązania projektowe zapewniają odpowiedni (1,5-godziny) czas nasłonecznienia dla pomieszczeń w budynku przy ul. [...], a co za tym idzie nie doszło do naruszenia wymogów określonych w § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Co więcej, dla projektowanego budynku przy ul. [...] spełniony jest także warunek braku przesłaniania przez budynek nadbudowywany zlokalizowany przy Placu [...] (spełnione są warunki zawarte w § 13 w/w rozporządzenia). W szczególności wyznaczone zostały strefy przesłaniania o ramionach kąta 60° w płaszczyźnie poziomej z wierzchołkami usytuowanymi w wewnętrznych licach w osiach skrajnych okien na elewacji zachodniej budynku projektowanego, o wysokości przesłaniania równej wysokości budynku przesłaniającego (18 m). Skarżący stawia zarzuty w tym zakresie, mimo iż w analizowanych strefach nie znajdują się żadne obiekty przesłaniające lub części samego budynku przesłanianego. W ocenie uczestnika skarżący nadto nie opisuje poprawnie stanu faktycznego i pomija, że w projektowanym budynku okna pomieszczeń znajdują się jedynie od strony zachodniej, a nadbudowywany budynek zlokalizowany we W. przy Placu [...] wpływa na czas nasłonecznienia części pomieszczeń budynku projektowanego zlokalizowanego we W. przy ul. [...] ze względu na swoje położenie od strony południowej oraz ze względu na położenie okien budynku projektowanego jedynie od strony zachodniej.
Przyjęte rozwiązania projektowe zostały oparte o techniczne parametry i wyznaczaniu kład cienia od krawędzi budynku przesłaniającego (nadbudowywanego istniejącego budynku szkolnego) na elewację budynku projektowanego o godzinie 15:30 w dniach równonocy, tj. 1,5 godziny przed godziną 17:00 biorąc pod uwagę fakt, że oba budynki znajdują się w śródmiejskiej zabudowie uzupełniającej. Taki kład cienia na elewację pokazał, że względu na swoje położenie nie jest spełniony warunek dotyczący 1,5-godzinnego czasu nasłonecznienia w dniach równonocy w części pomieszczeń południowych budynku projektowanego (§ 60 w/w rozporządzenia). Jednakże zwrócić należy uwagę, zdaniem uczestnika, że z projektu budowlanego budynku projektowanego przy ul. [...] jednoznacznie wynika, że zacieniane pomieszczenia, dla których nie jest spełniony warunek 1,5-godzinnego czasu nasłonecznienia nie są pomieszczeniami mieszkalnymi, ani pomieszczeniami przeznaczonymi na stały lub czasowy pobyt ludzi. W projekcie budowlanym oraz decyzjach organów administracji wykazano za pomocą odpowiednich rysunków oraz omówienia ich w uzasadnieniach decyzji, że spełnione zostały normy doświetlenia zarówno dla projektowanej inwestycji, jak i nieruchomości sąsiednich. Uczestnik zarzucił, że skarżący nie przedstawił analizy nasłonecznienia, która zanegowałaby ustalenia poczynione w zaskarżonej decyzji, a na taki ciężar dowodzenia wskazuje w swoim orzecznictwie także Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 maja 2015 r. (sygn. akt II SA/Wr 883/14). Z tych względów nie można uznać za zasadne zarzutu naruszenia § 60 w/w rozporządzenia.
W opinii uczestnika postępowania, skarżący na użytek skargi i wbrew aktualnym rozwiązaniom projektowym budynku, którego jest inwestorem, próbuje wyprowadzać wnioski, że gdyby w przyszłości zamierzał dokonać przebudowy budynku i zmienić jego funkcję, to wówczas niezachowane byłby parametry nasłonecznienia. Takie jednak hipotezy nie mogą stanowić zasadnego zarzutu w obecnym stanie faktycznym.
Obecny na rozprawie pełnomocnik uczestnika postępowania T. sp. z o.o. wniósł o oddalenie skargi w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 718).
W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie mogła zostać uwzględniona.
W rozpoznawanej sprawie kontroli tutejszego Sądu podlegała decyzja Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] r. nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą na rzecz Z. [...] pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na rozbudowie, nadbudowie i przebudowie budynku Szkoły Z. [...] po rozbiórce sali gimnastycznej przy Placu [...] we W. (oznaczenie geodezyjne: działka nr 77, AM-24, obręb S.M.) rodzaj obiektu: budynek szkolny, kategoria obiektu – IX.
W ocenie strony skarżącej kwestionowana decyzja została podjęta z naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 1, pkt 2, pkt 3 w związku z art. 39 ust. 1, ust. 3 Prawa budowlanego i z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 138 § 1 pkt 1 kpa.
Powyższe zarzuty strony skarżącej w realiach niniejszej sprawy nie są uzasadnione. Stosownie bowiem do art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego (w brzmieniu – jak słusznie zauważył organ odwoławczy – sprzed zmian dokonanych ustawą z dnia 20 lutego 2015 r., o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 443), przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza:
1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 6;
4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.
W razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę (art. 35 ust. 3). W razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (ust. 4 art. 35).
W powyższych regulacjach normatywnych określono zakres działania organu administracji architektoniczno-budowlanej przy zatwierdzeniu projektu budowlanego i wydawaniu pozwolenia na budowę. Do kompetencji tegoż organu należy sprawdzenie zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz wymaganiami ochrony środowiska. Do obowiązków organu należy również sprawdzenie kompletności projektu budowlanego, w tym czy posiada on wszystkie wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia, a także sprawdzenie czy projekt ten został sporządzony przez osobę posiadająca właściwe uprawnienia budowlane. Projekt zagospodarowania działki lub terenu podlega natomiast sprawdzeniu tylko pod kątem zgodności z przepisami, w tym zwłaszcza techniczno–budowlanymi. Na tym etapie postępowania następuje również określenie obszaru oddziaływania obiektu, niezbędne do prawidłowego ustalenia stron postępowania (por. R. Dziwiński, P. Ziemski; Komentarz do art. 35 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, [w:] R. Dziwiński, P. Ziemski, Prawo budowlane. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, 2006, wyd. II). Przepis zaś art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego jednoznacznie ustala, że właściwy organ nie może odmówić wydania pozwolenia na budowę, jeżeli spełnione zostały wymagania, o których mowa powyżej, oraz wówczas gdy inwestor złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art. 32 ust. 4 pkt 1) lub złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności pozwolenia, o którym mowa w art. 23 i art. 23a ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej, jeżeli jest ono wymagane (art. 32 ust. 4 pkt 1a) lub złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 32 ust. 4 pkt 2). Oznacza to więc, że art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego nie dopuszcza jakiejkolwiek uznaniowości w sprawie wydania pozwolenia na budowę, jak też możliwości wprowadzenia dalszych warunków, od których zależałoby wydanie tegoż pozwolenia (por. E. Radziszewski, Prawo budowlane. Przepisy i komentarz, Warszawa 2006, s. 129).
Badając – w kontekście powyższych uregulowań – zgodność z prawem zaskarżonej decyzji należało uznać, że organ nie tylko mógł, ale i miał obowiązek udzielenia pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji i dlatego zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na zakres planowanej inwestycji. We wniosku z dnia 27 stycznia 2015 r. jako zakres rzeczowy inwestycji wskazano: nadbudowę, rozbudowę (rekompozycję) i przebudowę budynku szkoły. Jak wynika z projektu budowlanego (s. 29) inwestycja realizowana jest w czterech etapach z następującym podziałem: etap 1 - rozbiórka istniejącej sali gimnastycznej wraz z nadbudową jej o nową kondygnację wraz z nową klatką schodową i zapleczem socjalnym i infrastrukturą techniczną; etap 2 - przebudowa z rekompozycją poddasza i dachu budynku szkoły, etap 3 – dobudowa budynku dźwigu osobowego, etap 4 - przebudowa wnętrza budynku z dostosowaniem go do przepisów w zakresie warunków ochrony przeciwpożarowej i warunków higieniczno-sanitarnych. Z projektu budowlanego (s. 29) oraz wyjaśnień projektanta, udzielonych pismem z dnia 10 maja 2015 r. wynika, że przy sali gimnastycznej zostały wykonane i zakończone roboty budowlane. Dla zamierzenia tego została wydana decyzja Prezydenta W. z dnia [...] r. nr [...], którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenie na budowę dla inwestycji obejmującej przebudowę konstrukcji sali gimnastycznej. Obecnie planowane roboty budowlane – jak wskazał Wojewoda - obejmują budowę nowego, dwukondygnacyjnego budynku z wykorzystaniem wzmocnionych elementów (zwłaszcza fundamentów) i w obrysie "starego" budynku sali gimnastycznej z wyjątkiem niewielkiego fragmentu, do którego przylega od północy nowa rozbudowa.
Jak wynika z pisma z dnia 7 czerwca 2016 r. uczestnik postępowania uzyskał zgodę na rozbiórkę tej sali, a co więcej – jak wskazał uczestnik – rozbiórka nadziemnej części już została ukończona.
Powyższe prowadzi do wniosku, że zarzuty skargi naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że projekt budowlany zawiera wymagane prawem pozwolenia podczas gdy projekt nie zawiera pozwolenia na rozbiórkę dla istniejącej sali gimnastycznej, oraz art. 35 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 39 ust. 1 są nieuzasadnione.
W dalszej kolejności Sąd nie podzielił również zarzutu skargi, że projekt budowlany jest niezgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie Planu [...], w części B, w obrębie S.M. we W., uchwalonego uchwałą Rady Miejskiej W. z dnia 9 września 2010 r. Nr [...]. Planowana inwestycja usytuowana jest na obszarze oznaczonym w tym planie symbolem 1UX-M/2. Przeznaczeniem tego terenu jest m.in. edukacja (§ 21 ust. 1 pkt 6 planu) rozumiana jako przedszkola i szkoły wraz z obiektami towarzyszącymi, z wyjątkiem szkół wyższych, a także obiekty do nich podobne, nienależące do innej kategorii przeznaczenia terenu (§ 4 ust. 1 pkt 24 planu).
Budynek szkoły (bez sali gimnastycznej) oznaczony B1 jest budynkiem zabytkowym ujętym w gminnej ewidencji zabytków. Objęty jest ochroną konserwatorską (§ 9 ust. 1 planu). Przedmiotem ochrony jest jego sylweta oraz historyczne elementy architektonicznego wystroju wnętrz (§ 9 ust. 2 planu). Obowiązują wobec nich następujące ustalenia (§ 9 ust. 3 planu):
1) obowiązuje zachowanie podziałów i detali elewacji;
2) z robót budowlanych, niepolegających na remoncie, dopuszcza się wyłącznie:
a) przebudowę,
b) montaż na obiekcie,
c) rozbudowę polegającą na rekonstrukcji elementów historycznych lub nadbudowę do historycznej wysokości budynków.
Dla terenu K1 (część dziedzińca przed szkołą ograniczona od wschodu i południa jej budynkiem) obowiązują następujące ustalenia (§ 21 ust. 4 pkt 14 planu):
a) dopuszcza się zadaszenie, pod następującymi warunkami:
– wymiar pionowy mierzony od poziomu terenu do najwyższego punktu pokrycia zadaszenia nie może być większy niż 19 m,
– obowiązuje pokrycie zadaszenia materiałem transparentnym,
b) nie dopuszcza się nadziemnych części budynków, z wyjątkiem obiektów, o których mowa w lit. a.
Dla terenów W1 i W2 (zajęte obecnie przez boisko szkolne) ustalono warunki zabudowy (§ 21 ust. 4 pkt 9 lit. b i § 21 ust. 4 pkt 10 lit. a-d planu), przy czym na terenie W1 obowiązuje zachowanie minimum 5% powierzchni jako biologicznie czynnej (§ 21 ust. 4 pkt 9 lit. a planu).
Teren zajęty przez salę gimnastyczną jest objęty wydzieleniem wewnętrznym H2. Obowiązują tu ustalenia sformułowane w § 21 ust. 4 pkt 5 planu:
a) wymiar pionowy, mierzony od poziomu terenu do górnej krawędzi gzymsu wieńczącego lub okapu, nie może być mniejszy niż 15 m,
b) wymiar pionowy budynków krytych dachami o kącie nachylenia połaci dachowych większym niż 12°, mierzony od poziomu terenu do najwyższego punktu pokrycia dachu, nie może być większy niż 23 m,
c) wymiar pionowy budynków krytych dachami o kącie nachylenia połaci dachowych mniejszym lub równym 12°, mierzony od poziomu terenu do najwyższego punktu pokrycia dachu, nie może być większy niż 18 m,
d) dla części budynków przylegających do linii rozgraniczających tereny 4KDW i 9KDS, krytych dachami, o których mowa w lit. c, w odległości co najmniej 3 m od tych linii, ustalenie lit. c nie obowiązuje, a ich wymiar pionowy mierzony od poziomu terenu do najwyższego punktu pokrycia dachu nie może być większy niż 23 m;
Budynek sali gimnastycznej ma dach pogrążony (wklęsły). Najwyższy punkt pokrycia dachowego znajduje się na wysokości 17,60 m, natomiast wysokość jedynej widocznej części elewacji (od strony pl. [...]) jest równa 17,67 m, co odpowiada wyżej powołanym zapisom planu miejscowego. Również usytuowanie budynku sali gimnastycznej jest zgodne z obowiązującym planem miejscowym, który przewiduje obowiązującą linię zabudowy wzdłuż zachodniej i północnej krawędzi pl. [...]. Jeśli chodzi zaś o budynek szkoły (oznaczony jako B1) zostanie on miejscami rozbudowany w kierunku północnym, zmieniona też zostaje jego forma zewnętrzna, co – w ocenie Sądu – można przyjąć, przy uwzględnieniu wyjaśnień projektanta, jak i faktu uzyskania pozwolenia konserwatorskiego, jako rozbudowę polegającą na rekonstrukcji elementów historycznych. W kwestiach zgodności inwestycji z ustaleniami planu w zakresie parametrów zabudowy na s. 37 projektu budowlanego wskazano, że istniejąca i projektowana zabudowa zajmować będą 42,47% powierzchni działki budowlanej, co jest zgodne z ustaleniem § 6 pkt 6 planu miejscowego. Projektowana rozbudowa dotyczy terenu utwardzonego i nie wprowadza zmian w istniejącej zieleni urządzonej. Ponad 5% powierzchni działki budowlanej stanowi powierzchnia terenu biologicznie czynnego. Spełniony jest także dopuszczalny poziom hałasu dla terenu w strefie śródmiejskiej miast powyżej 100 tys. mieszkańców.
Powyższe prowadzi do stwierdzenia, że zarzut naruszenia art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego jest również nieuzasadniony.
W zakresie natomiast zarzutu naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że projekt budowlany jest zgodny z przepisami techniczno-budowlanymi, tj. § 206 ust. 1 w zw. z § 204 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, podczas gdy projekt budowlany nie zawierał ekspertyzy technicznej stanu obiektów istniejących stwierdzających ich stan bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania, uwzględniającą oddziaływania wywołane budową sali gimnastycznej, należy jedynie wskazać, że w aktach sprawy znajdują się "Ekspertyza techniczną stanu konstrukcji i elementów budynku. Szkoła Z. [...] im. [...] we W." z listopada 2014 r., "Ekspertyza techniczna stanu konstrukcji i elementów budynku Zespołu Szkół [...] we W. oraz ocena oddziaływania planowanej rozbudowy szkoły na stan techniczny przyległego budynku" z lipca 2014 r. oraz ekspertyza techniczna budynku przy ul. [...].
Odnośnie do zarzutu naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że projekt budowlany jest zgodny z przepisami techniczno-budowlanymi, tj. § 60 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, podczas gdy projekt budowlany nie zapewnia zgodności z przepisami dotyczącymi nasłoneczniania, tj. nie jest spełniony warunek dotyczący 1,5 godz. nasłonecznienia w dniach równonocy dla części pomieszczeń oficyny wschodniej, wskazać należy, że – jak trafnie zauważył to organ odwoławczy – wprawdzie w toku analizy stwierdzono, że w części południowej pomieszczeń tego budynku nie jest spełniony warunek dotyczący 1,5-godzinnego nasłonecznienia w dniach równonocy, lecz pomieszczenia te nie są pomieszczeniami mieszkalnymi ani przeznaczonymi na stały lub czasowy pobyt ludzi. Hipotetyczne zaś możliwości skarżącego do zabudowy w przyszłości działki nr 74 nie mogą stanowić podstawy do przyjęcia, że planowana inwestycja nie spełnia wskazanych wyżej przepisów.
W niniejszej sprawie – wbrew zarzutom strony skarżącej – organy w toku prowadzonego postępowania sprawdziły kompletność dokumentacji projektu budowlanego oraz wszelkich niezbędnych i uzasadnionych opinii i uzgodnień. Chybione są tym samym - w ocenie Sądu - zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych, tj. art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym w szczególności zaniechanie ustalenia czy projekt budowalny zawiera wymagane prawem pozwolenia i ekspertyzy techniczne, a w konsekwencji także art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Celem tychże regulacji prawnych jest nałożenie na organ administracji publicznej obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez zobligowanie organu prowadzącego postępowanie administracyjne nie tylko do rozpatrzenia całego materiału dowodowego, ale również do podjęcia czynności mających na celu zebranie tegoż materiału oraz udzielania informacji faktycznych i prawnych stronom postępowania. W doktrynie podkreśla się, że uzyskanie pełnego materiału dowodowego, to zebranie dowodów odnoszących się do wszystkich mających znaczenie prawne dla sprawy okoliczności. Nadto nałożony na organy obowiązek przeprowadzenia całego postępowania dowodowego co do wszystkich istotnych okoliczności spoczywa na organie i nie może być przerzucony na stronę. W sytuacji jednak gdy strona przedstawi niepełny materiał dowodowy, organ ma obowiązek z własnej inicjatywy go uzupełnić (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, s. 402-405).
Wbrew wywodom skargi, w niniejszej sprawie zaskarżona decyzja została podjęta po rzetelnie przeprowadzonym postępowaniu, a zebrany materiał dowody pozwalał na należyte ustalenie okoliczności faktycznych i prawnych, co znalazło swoje odzwierciedlenie w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu.
Konkludując, uznać należy, iż w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy też innego naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie uchybienia uprawniają sąd administracyjny do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwego aktu administracyjnego.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd – na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – skargę oddalił.