II SA/Wr 1553/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2005-03-23
NSAAdministracyjneNiskawsa
służba wojskowaobowiązek obronypoborowyzwolnienieśmierć w służbieprawo administracyjnedecyzja administracyjnasąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę poborowego domagającego się zwolnienia z zasadniczej służby wojskowej do końca życia z powodu śmierci brata w służbie, uznając brak podstaw prawnych do takiego żądania.

Skarga dotyczyła decyzji Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego utrzymującej w mocy decyzję o odstąpieniu od powołania do zasadniczej służby wojskowej do określonej daty, z powodu śmierci brata skarżącego w służbie. Skarżący domagał się zwolnienia z zasadniczej służby wojskowej do końca życia. Sąd administracyjny, rozpatrując legalność decyzji, oddalił skargę, stwierdzając brak podstaw prawnych w obowiązujących przepisach do całkowitego zwolnienia z powszechnego obowiązku obrony.

Sprawa dotyczyła skargi G. M. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego we Wrocławiu, która utrzymała w mocy decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień o odstąpieniu od powołania skarżącego do odbycia zasadniczej służby wojskowej do dnia [...]. Decyzja ta była konsekwencją śmierci brata skarżącego w czasie pełnienia zasadniczej służby wojskowej. Skarżący domagał się zwolnienia z obowiązku służby wojskowej do końca życia. Sąd administracyjny podkreślił, że jego rolą jest badanie legalności decyzji, a nie merytoryczne rozstrzyganie sprawy. Analizując przepisy ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej, sąd stwierdził, że choć istnieją podstawy do czasowego odstąpienia od powołania (np. w przypadku śmierci brata w służbie), to brak jest norm prawnych pozwalających na całkowite zwolnienie z obowiązku obrony do końca życia. Poborowy został uznany za zdolnego do służby wojskowej (kategoria A), a decyzje organów wojskowych jedynie odraczały jego powołanie. Po ukończeniu 24 lat miał zostać przeniesiony do rezerwy. Sąd uznał, że argumentacja skarżącego nie znajduje oparcia w obowiązującym prawie i oddalił skargę jako nieusprawiedliwioną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, obowiązujące przepisy prawa nie przewidują możliwości całkowitego zwolnienia z powszechnego obowiązku obrony do końca życia.

Uzasadnienie

Ustawodawca przewidział możliwość czasowego odstąpienia od powołania do zasadniczej służby wojskowej w określonych sytuacjach (np. śmierć brata w służbie), ale nie całkowite zwolnienie z obowiązku obrony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.p.o. RP art. 4 § 1

Ustawa o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

Powszechnemu obowiązkowi obrony podlegają wszyscy obywatele polscy zdolni ze względu na wiek i stan zdrowia do wykonywania tego obowiązku.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala ją.

Pomocnicze

u.p.o. RP art. 45 § 1

Ustawa o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

Poborowi powinni być przeznaczeni do służby uwzględniając potrzeby wojska, orzeczenie komisji poborowej i lekarskiej, kwalifikacje zawodowe oraz w miarę możliwości życzenia poborowych.

u.p.o. RP art. 46 § 1

Ustawa o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

Poborowi niepowołani do zasadniczej służby wojskowej do dnia 31 grudnia roku kalendarzowego, w którym ukończyli dwadzieścia cztery lata życia, są przenoszeni do rezerwy.

u.p.o. RP art. 55 § 1

Ustawa o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

Obowiązek służby wojskowej obejmuje odbywanie zasadniczej służby wojskowej, zajęć wojskowych, przeszkolenia wojskowego, ćwiczeń wojskowych, okresowej służby wojskowej oraz spełnienie czynnej służby wojskowej w razie mobilizacji i wojny.

u.p.o. RP art. 58 § 1

Ustawa o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

Określa krąg osób podlegających obowiązkowi służby wojskowej (mężczyźni i kobiety w określonym wieku).

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej w sprawie zasadniczej służby wojskowej art. 4 § 4

Do odbycia zasadniczej służby wojskowej - na wniosek poborowych - nie powołuje się poborowych, których ojciec lub brat w czasie odbywania czynnej służby wojskowej poniósł śmierć lub doznał trwałego kalectwa I grupy inwalidztwa.

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Żądanie całkowitego zwolnienia z zasadniczej służby wojskowej do końca życia z powodu śmierci brata w służbie.

Godne uwagi sformułowania

Sąd administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.

Skład orzekający

Lidia Serwiniowska

przewodniczący sprawozdawca

Tadeusz Kuczyński

członek

Andrzej Wawrzyniak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Potwierdzenie braku podstaw prawnych do całkowitego zwolnienia z obowiązku służby wojskowej w sytuacjach losowych, mimo istnienia przepisów łagodzących."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z obowiązkiem służby wojskowej w Polsce w okresie obowiązywania wskazanych przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa dotyczy rutynowej interpretacji przepisów dotyczących obowiązku służby wojskowej, bez nietypowych faktów czy przełomowych zagadnień prawnych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 1553/02 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2005-03-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-06-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak
Lidia Serwiniowska /przewodniczący sprawozdawca/
Tadeusz Kuczyński
Symbol z opisem
624  Powszechny obowiązek obrony kraju
Skarżony organ
Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Serwiniowska /sprawozdawca/, Sędziowie NSA Tadeusz Kuczyński, Andrzej Wawrzyniak, Protokolant apl. prok. Dariusz Brodzisz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2005r. sprawy ze skargi G. M. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odstąpienia od powołania do odbycia zasadniczej służby wojskowej oddala skargę
Uzasadnienie
Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego we Wrocławiu - po rozpatrzeniu odwołania G. M. s/S. ur. [...] od decyzji Wojskowego Komendanta Uzupełnień W. - [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odstąpienia od powołania do odbycia zasadniczej służby wojskowej na podstawie art. 4, 45, 46 ust. 1, art. 55 ust. 1 i art. 58 ust. 1-2 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej /tj. Dz.U. z 2002, Nr 21, poz. 205/, § 4 ust. 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 22 czerwca 1992r. w sprawie zasadniczej służby wojskowej /.../ /Dz.U. Nr 56, poz. 277 - z póź. zm./ oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy przypomniał, iż decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Wojskowy Komendant Uzupełnień W. - [...] przychylił się do wniosku poborowego G. M. o niepowoływanie go do odbycia zasadniczej służby wojskowej z uwagi na to, że w dniu [...] r. w czasie odbywania zasadniczej służby wojskowej zginął jego brat T.. Decyzja ta ma mieć moc obowiązującą do dnia [...] r. Po tej dacie poborowy zostanie na mocy art. 46 ust. 1 powołanej na wstępie ustawy przeniesiony do rezerwy. W odwołaniu od powyższej decyzji G. M. wniósł o zwolnienie z obowiązku służby wojskowej do końca życia. Po rozpatrzeniu wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych przedmiotowej sprawy organ II instancji odwołania nie uwzględnił.
Należy bowiem zauważyć, iż zgodnie z art. 4 cyt. ustawy powszechnemu obowiązkowi obrony podlegają wszyscy obywatele polscy zdolni ze względu na wiek i stan zdrowia do wykonywania tego obowiązku. W ramach tego obowiązku obywatele polscy są obowiązani do pełnienia służby wojskowej. Zakres obowiązku służby wojskowej wskazany został w art. 55 ust. 1 cyt. ustawy.
G. M. uznany został przez Poborową Komisję Lekarską W. - F. orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] r. za zdolnego do służby wojskowej. Z uwagi jednak na wskazaną wyżej okoliczność /śmierć brata w czasie odbywania zasadniczej służby wojskowej/ i złożony w dniu [...] r. wniosek o niepowoływanie do zasadniczej służby wojskowej, Wojskowy Komendant Uzupełnień W. - [...] na mocy § 4 ust. 4 powołanego na wstępie rozporządzenia, podjął decyzję o zwolnieniu go z obowiązku odbycia zasadniczej służby wojskowej. Po ukończeniu 24 roku życia - na podstawie art. 46 ust. 1 ustawy - zostanie on przeniesiony do rezerwy.
Brak jest jednakże jakichkolwiek podstaw prawnych, aby zwolnić poborowego z powszechnego obowiązku obrony całkowicie.
W skardze na powyższą decyzję G. M. wniósł o zwolnienie go z odbycia zasadniczej służby wojskowej "do końca życia".
Skarżący powołał się na okoliczność śmierci brata w czasie pełnienia służby zasadniczej w JW. [...] Ż..
Ponadto podniósł, iż Szef WSW powołał się na "jakieś niejasne przepisy i ustawy sprzed kilkudziesięciu lat o służbie wojskowej i o zmianie w ustawie z 1992r." "Przepisów wykonawczych tych ustaw" nie chciano skarżącemu "pokazać ani w WKU W. - [...] ani też w Wojewódzkim Sztabie Wojskowym". Skarżący uważa, że "pokazanie przepisów wykonawczych tych ustaw dla tych Szefów stanowi chyba zdradę tajemnicy państwowej która zagraża istnieniu państwa polskiego".
W odpowiedzi na skargę Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego we W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w treści zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.
Skarga podlega oddaleniu.
Powiatowa Komisja Lekarska W. - F. orzeczeniem z dnia [...] r. Nr [...] uznała poborowego G. M. za zdolnego do czynnej służby wojskowej - zaliczając do kategorii A.
Z kolei zaskarżonymi decyzjami organy wojskowe - orzekające odstąpiły od powołania skarżącego do odbycia zasadniczej służby wojskowej - do dnia [...] r.
W rozważanej sprawie G. M. domaga się zwolnienia z odbycia zasadniczej służby wojskowej "do końca życia". W uzasadnieniu żądania skarżący wskazuje na okoliczność tragicznej śmierci brata w czasie pełnienia zasadniczej służby wojskowej."
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej /tj. Dz.U. z 2002r. Nr 21, poz. 205/ oraz przepisy, rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 22 czerwca 1992r. w sprawie zasadniczej służby wojskowej i nadterminowej zasadniczej służby wojskowej oraz przeszkolenia wojskowego. /Dz.U. Nr 56 poz. 277 z póź. zm./.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 powołanej wyżej ustawy "powszechnemu obowiązkowi obrony podlegają wszyscy obywatele polscy zdolni ze względu na wiek i stan zdrowia do wykonywania tego obowiązku." /.../
Według art. 55 ust. 1 wskazanej ustawy "Obowiązek służby wojskowej polega na:
1) odbywaniu zasadniczej służby wojskowej przez poborowych,
2) odbywaniu zajęć wojskowych oraz przeszkolenia wojskowego przez studentów i absolwentów szkół wyższych,
3) odbywaniu ćwiczeń wojskowych oraz okresowej służby wojskowej przez żołnierzy rezerwy,
4) spełnieniu czynnej służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny przez poborowych i żołnierzy rezerwy.
Z kolei zgodnie z art. 58 ust. 1 powołanej ustawy obowiązkowi służby wojskowej w zakresie określonym w ustawie podlegają obywatele polscy:
1) mężczyźni począwszy od 1 stycznia roku kalendarzowego, w którym kończą osiemnaście lat życia, do końca roku kalendarzowego, w którym kończą pięćdziesiąt, a posiadający stopień chorążego lub stopień oficerski - sześćdziesiąt lat życia,
2) kobiety posiadające kwalifikacje przydatne do tej służby począwszy od 1 stycznia roku kalendarzowego, w którym kończą osiemnaście lat życia, do końca roku kalendarzowego, w którym kończą czterdzieści a posiadające stopień chorążego lub stopień oficerski - pięćdziesiąt lat życia.
Obowiązkowi służby wojskowej nie podlegają jednak osoby wymienione w ust. 1, które zostały uznane ze względu na stan zdrowia za trwale niezdolne do tej służby" /ust. 2/.
"Poborowych uznanych za zdolnych do służby wojskowej, wojskowy komendant uzupełnień przeznacza do służby uwzględniając potrzeby wojska, orzeczenie komisji poborowej i komisji lekarskiej, kwalifikacje zawodowe oraz w miarę możliwości życzenia poborowych. /art. 45 ust. 1 cyt. ustawy/.
Poborowi powinni być powoływani do odbycia czynnej służby wojskowej, w miarę możliwości, w jednostce wojskowej mającej siedzibę w pobliżu ich miejsca pobytu stałego /zamieszkania/ lub pobytu czasowego trwającego ponad dwa miesiące" /ust. 2 art. 45 określonej ustawy/
Stosownie do art. 46 ust. 1 powyższej ustawy "Poborowych nie powołanych do zasadniczej służby wojskowej do dnia 31 grudnia roku kalendarzowego w którym ukończyli dwadzieścia cztery lata życia, wojskowy komendant uzupełnień przenosi do rezerwy".
W myśl § 4 ust. 4 powołanego rozporządzenia w sprawie zasadniczej służby wojskowej /.../ "Do odbycia zasadniczej służby wojskowej - na wniosek poborowych - nie powołuje się poborowych których ojciec, brat w czasie odbywania czynnej służby wojskowej uległ wypadkowi, w którego wyniku poniósł śmierć albo doznał trwałego kalectwa i został zaliczony do I grupy inwalidztwa".
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie zachodzą jakiekolwiek podstawy do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca naruszają przepisy prawa.
Podkreślić trzeba, iż ustawodawca w powszechnie obowiązujących przepisach prawa nie zawarł normy z treści której skarżący mógłby wyprowadzić zgłoszone żądanie.
Argumentacje przytoczone w skardze nie mają zatem wpływu na wynik rozstrzygnięcia sprawy.
W tym stanie rzeczy skargę jako nieusprawiedliwioną należało oddalić, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI