II SA/WR 61/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2024-04-30
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanabudynek rekreacyjnybudynek gospodarczyprodukcja rolnalegalizacjawstrzymanie robótnadzór budowlanypostanowienieskarga administracyjna

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę na postanowienie wstrzymujące samowolną budowę budynku rekreacyjnego, uznając, że nie można go zakwalifikować jako obiektu gospodarczego związanego z produkcją rolną, zwłaszcza że został wybudowany przed wejściem w życie przepisów pozwalających na taką kwalifikację.

Skarżący domagali się uchylenia postanowienia wstrzymującego samowolną budowę budynku rekreacyjnego z tarasem. Twierdzili, że obiekt powinien być zakwalifikowany jako budynek gospodarczy związany z produkcją rolną, co zwolniłoby ich z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Sąd oddalił skargę, wskazując, że obiekt został wybudowany w 2021 roku, a przepisy pozwalające na kwalifikację jako budynek gospodarczy związany z produkcją rolną weszły w życie dopiero w 2023 roku. Sąd podkreślił, że ocena samowoli budowlanej odbywa się według przepisów obowiązujących w dacie jej dokonania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę A. S. i T. S. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (DWINB), które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) nakładające obowiązek wstrzymania robót budowlanych polegających na samowolnej budowie budynku rekreacyjnego z tarasem. Skarżący argumentowali, że obiekt, zbudowany w 2021 roku, powinien być zakwalifikowany jako budynek gospodarczy związany z produkcją rolną, co zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 33 Prawa budowlanego (PB) nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że kluczowe przepisy pozwalające na taką kwalifikację weszły w życie dopiero w czerwcu 2023 roku, czyli po wybudowaniu obiektu. Sąd podkreślił, że ocena samowoli budowlanej i kwalifikacja obiektu powinny być dokonywane na podstawie przepisów obowiązujących w dacie dokonania samowolnych robót budowlanych. Sąd uznał, że organy prawidłowo zakwalifikowały obiekt jako budynek rekreacji indywidualnej, a nie budynek gospodarczy związany z produkcją rolną, co uzasadniało wstrzymanie robót budowlanych na podstawie art. 48 ust. 1 PB. Sąd nie dopatrzył się naruszeń przepisów postępowania administracyjnego, uznając, że stan faktyczny został prawidłowo ustalony, a uzasadnienia organów były wyczerpujące.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, ocena samowoli budowlanej i kwalifikacja obiektu powinny być dokonywane na podstawie przepisów obowiązujących w dacie dokonania samowolnych robót budowlanych.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że przepisy pozwalające na kwalifikację obiektu jako budynek gospodarczy związany z produkcją rolną weszły w życie po dacie wybudowania spornego obiektu, co uniemożliwia zastosowanie tych przepisów w postępowaniu legalizacyjnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

p.b. art. 48 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia.

Pomocnicze

p.b. art. 3 § pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja budynku.

p.b. art. 28 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Wymóg uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia.

p.b. art. 29 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Budowa wolno stojących parterowych budynków rekreacji indywidualnej nie wymaga pozwolenia, ale wymaga zgłoszenia.

p.b. art. 29 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

pkt 16

p.b. art. 29 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

pkt 33 - Budowa obiektu gospodarczego związanego z produkcją rolną nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia.

p.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obiekt został wybudowany w 2021 roku, a przepisy pozwalające na kwalifikację jako budynek gospodarczy związany z produkcją rolną weszły w życie w 2023 roku, co uniemożliwia ich zastosowanie. Obiekt spełnia definicję budynku rekreacji indywidualnej, co wymaga zgłoszenia.

Odrzucone argumenty

Obiekt powinien być zakwalifikowany jako budynek gospodarczy związany z produkcją rolną. Organy nie zbadały wyczerpująco materiału dowodowego i pominęły wyjaśnienia skarżących. Zastosowane przepisy zostały błędnie zinterpretowane.

Godne uwagi sformułowania

Ocena, czy miała miejsce samowola budowlana dokonywana jest według przepisów prawa budowlanego obowiązujących w dacie jej dokonania, a ocena prawna tego stanu musi być każdorazowo determinowana przez przepisy obowiązujące w dacie przeprowadzenia ostatnich robót budowlanych Przedmiot postępowań organów nadzoru budowlanego odnosi się do rzeczywistości i rzeczywistości tej nie mogą zmienić deklaracje inwestora

Skład orzekający

Halina Filipowicz-Kremis

przewodniczący sprawozdawca

Malwina Jaworska-Wołyniak

asesor

Olga Białek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej, kwalifikacji obiektów budowlanych (budynek rekreacji indywidualnej vs. budynek gospodarczy związany z produkcją rolną) oraz momentu stosowania przepisów."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i momentu wejścia w życie przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotna jest data budowy obiektu w kontekście przepisów Prawa budowlanego i jak organy interpretują definicje budynków. Jest to ciekawe dla prawników budowlanych i inwestorów.

Samowola budowlana: Czy budynek z kontenerów można było legalizować jako gospodarczy? Sąd wyjaśnia.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 61/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-04-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Halina Filipowicz-Kremis /przewodniczący sprawozdawca/
Malwina Jaworska-Wołyniak
Olga Białek
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 682
art. 29 ust. 1 pkt 16, art. 29 ust. 2 pkt 33, art. 48 ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Asesor WSA Malwina Jaworska-Wołyniak po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi A. S. i T. S. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 listopada 2023 r., nr 1102/2023 w przedmiocie nałożenia obowiązku wstrzymania robót budowlanych polegających na samowolnej budowie budynku rekreacyjnego z tarasem oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
A. S. i T. S. (dalej: skarżący, strona skarżąca) reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: DWINB, organ odwoławczy) z 15 listopada 2023 r. (Nr 1102/2023), którym utrzymano w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Legnicy (dalej: PINB, organ I instancji) z 11 września 2023 r. (Nr 85/2023), nakładające obowiązek wstrzymania robót budowalnych polegających na samowolnej budowie budynku rekreacyjnego z tarasem, wraz z instalacją elektryczną, klimatyzacyjną, wodną do studni i instalacją kanalizacji sanitarnej z szambem, położonego na działce nr [...] w S., gmina K., oraz informujące o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu.
Postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
W następstwie pisma Wójta Gminy K. z 12 czerwca 2023 r. PINB przeprowadził 19 lipca 2023 r. kontrolę na działce nr [...] w S., gmina K., w trakcie której sporządzono protokół, szkic usytuowania obiektów oraz dokumentację zdjęciową. W trakcie kontroli ustalono, że na przedmiotowej działce znajduje się obiekt, składający się z dwóch połączonych ze sobą kontenerów stalowych obitych drewnem, który posadowiony został na bloczkach betonowych. W obiekcie znajduje się salon z aneksem kuchennym, dwa pokoje oraz pomieszczenie z węzłem sanitarnym z bojlerem do podgrzewania wody. Obiekt wyposażony jest w klimatyzację, instalację elektryczną, instalację wodociągową do studni głębinowej znajdującej się na działce, oraz instalację kanalizacji sanitarnej do szamba o pojemności 10 m3. Obecni w trakcie kontroli właściciele nieruchomości oświadczyli, że są właścicielami działki od 2020 r., natomiast obiekt został posadowiony w 2021 r. Na wykonane obiekty nie uzyskiwano pozwolenia na budowę ani nie dokonano do organu administracji architektoniczno-budowlanej. Na działce znajduje się również pomost który nie jest posadowiony na gruncie - jest pływającą tratwą umocowaną do brzegu.
Zawiadomieniem z 11 września 2023 r. PINB poinformował strony o wszczęciu postępowania w sprawie samowolnej budowy budynku rekreacyjnego z tarasem, wraz z instalacją elektryczną, klimatyzacyjną, wodną do studni i instalacją kanalizacji sanitarnej z szambem, położonego na działce nr [...] w S., gmina K.
Kolejno postanowieniem z 11 września 2023 r. (Nr 85/2023) PINB wstrzymał roboty budowlane polegające na samowolnej budowie budynku rekreacyjnego z tarasem, wraz z instalacją elektryczną, klimatyzacyjną, wodną do studni i instalacją kanalizacji sanitarnej z szambem, położonego na działce nr [...] w S., gmina K. Jednocześnie poinformowano skarżących, że właściciel nieruchomości oraz inwestor ma prawo, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia (lub od dnia kiedy postanowienie stanie się ostateczne, w przypadku jego zaskarżenia), złożyć wniosek o legalizacje obiektu.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła strona skarżąca.
Zaskarżonym postanowieniem powołanym na wstępie DWINB utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Jak wskazał organ odwoławczy poza sporem pozostaje, że skarżący nie dokonali zgłoszenia zamiaru budowy przedmiotowego obiektu, ani też nie uzyskali pozwolenia na budowę. Nie wystąpili także z wnioskiem o jego legalizację. DWINB podzielił kwalifikację obiektu dokonaną przez organ I instancji. W ocenie organu odwoławczego obiekt wyczerpuje definicję budynku wskazanego w art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r., poz. 682) – dalej: p.b. Jak wskazano widoczne cechy obiektu, prowadzą do wniosku, że sposób posadowienia obiektu w pełni uzasadnia jego uznanie za budynek, którego funkcją jest rekreacja i czasowy pobyt, a tym samym obiekt spełnia przesłanki zakwalifikowania go jako wolno stojącego parterowego budynku rekreacji indywidualnej. Zdaniem organu odwoławczego zasadnie przyjął PINB, że przedmiotowy obiekt nie może zostać zakwalifikowany jako obiekt tymczasowy. Obiekt posadowiony został na przedmiotowej działce w 2021 r. i wykonany z dwóch połączonych ze sobą kontenerów obudowanych drewnem, z dobudowanymi tarasami (jednym zadaszonym). W obiekcie znajduje się salon z aneksem kuchennym, dwa pokoje, pomieszczenie z węzłem sanitarnym z bojlerem do podgrzewania wody. Obiekt wyposażony jest w klimatyzację, instalację elektryczną, instalację wodociągową do studni głębinowej znajdującej się na działce, oraz instalacją kanalizacji sanitarnej do szamba. W rezultacie DWINB wskazał, że nie można uznać, że jest to obiekt przewidziany do przeniesienia lub rozbiórki. W ocenie DWINB obiekt ten nie stanowi również obiektu niepołączonego trwale z gruntem. Nadto wskazano, że strona skarżąca skutecznie nie podważyła poczynionych ustaleń, iż powstający budynek powinien zostać zakwalifikowany jako obiekt pełniący funkcję budynku wypoczynkowo - rekreacyjnego.
Zdaniem DWINB, nie można również przyjąć, jak twierdzi strona skarżąca, że w postępowaniu obiekt należy kwalifikować jako budynek gospodarczy o powierzchni do 150 m2, o którym w art. 29 ust. 2 pkt 33 p.b. W tym zakresie przytoczono definicję budynku gospodarczego zawartą w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowani z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz.U. z 2022 r., poz. 1225), zgodnie z którą ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o (...) budynku gospodarczym - należy przez to rozumieć budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego, budynku rekreacji indywidualnej, a także ich otoczenia, a w zabudowie zagrodowej przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych. W ocenie DWINB przedmiotowy obiekt nie może być kwalifikowany jako związany z produkcją rolna. Jakkolwiek zauważono, że skarżący oświadczyli, że obiekt jest budynkiem gospodarczym - wskazując, że na liczne rośliny, krzewy, które pozwalają na ich swobodną uprawę, a nadto na bezpośrednie powiązanie ze stawem hodowlanym, przy czym w ocenie DWINB, samo stwierdzenie o ewentualnym potencjale działki oraz jej zabudowań, nie przesądza o rzeczywistym prowadzeniu działalności związanej z produkcją rolna. Organ odwoławczy podkreślił, że nie kwestionuje, że na przedmiotowej działce możliwa jest uprawa dla własnych potrzeb warzyw i owoców, a ze względu na położenie możliwy jest również połów ryb, niemniej jednak takie działania, zdaniem DWINB, nie mogą być kwalifikowane jako produkcja rolna. Sam udział w zbiorniku wodnym nie zmienia faktycznego przeznaczenia obiektu - rekreacyjno-wypoczynkowego. Jak wskazano przeciwne stanowisko doprowadziłoby do sytuacji, w której każde nawet marginalne wysianie warzywa skutkowałoby uznaniem, że prowadzona jest produkcja rolna, a każda osoba posiadająca działkę przy zbiorniku wodnym mogłaby być uznana za hodowcę ryb, co stoi w sprzeczności z zamiarem ustawodawcy.
W zakresie zarzutów zażalenia wskazano, że organ I instancji w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy. Organ I instancji wydał swoje rozstrzygnięcie w oparciu obowiązujące przepisy prawa, przyjmując właściwy tryb legalizacji w oparciu o art. 48 i nast. p.b. Wszystkie zaś okoliczności faktyczne, istotne z punktu widzenia hipotezy stosowanej normy prawa materialnego zastosowane przez organ I instancji, zostały szczegółowo wyjaśnione w toku postępowania administracyjnego za pomocą adekwatnych dowodów.
Konkludując DWINB stwierdził, że wykonanie w sposób samowolny przedmiotowego obiektu, prawidłowo skutkowało wszczęciem postępowania administracyjnego przez organ I instancji i wdrożeniem procedury legalizacyjnej z art. 48 i nast. p.b., a w rezultacie zaskarżone postanowienie organu I instancji jest prawidłowe i powinno ostać się w obrocie prawnym.
W skardze na postanowienie Kolegium zarzucono naruszenie:
1) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 48 ust. 1 pkt 2 p.b., poprzez jego błędne zastosowanie i utrzymanie w mocy Postanowienia PINB nieodpowiadającego prawu i niewłaściwe podtrzymanie błędnego stanowiska organu pierwszej instancji, uznającego, że zrealizowany przez skarżących obiekt budowlany stanowi obiekt rekreacji, nie uzasadniając przy tym w żadnym zakresie przedmiotowego stanowiska;
2) art. 48 ust. 1 pkt 2 p.b. w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 33 p.b., poprzez uznanie, że zaistniały przesłanki uzasadniające wydanie postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, co oparte jest na błędnym DWINB, że obiekt usytuowany na działce nr [...] w S., gmina K. wymagał zgłoszenia, podczas gdy obiekt ten stanowi jednokondygnacyjny obiekt gospodarczy związany z produkcja rolną, w stosunku do którego brak jest obowiązku dokonania jego reglamentacji;
3) art. 29 ust. 2 pkt 33 p.b., poprzez dokonanie jego dowolnej interpretacji, niepopartej żadnymi argumentami prawnymi, która doprowadziła do wszczęcia postępowania w sprawie pomimo nieuregulowania przez ustawodawcę w sposób precyzyjny i szczegółowy pojęcia "związania z produkcją rolną" i jedynie na podstawie nadinterpretacji intencji ustawodawcy przez DWINB;
4) art. 48 ust. 1, ust. 3, ust, 4 i ust. 5 p.b. w zw. z art. 4 p.b. - poprzez niewłaściwe zastosowanie, wynikające z dokonania błędnej kwalifikacji obiektu posadowionego na działce nr [...] w S., gmina K. i przyjęcie, że stanowił obiekt budowlany wymagający dokonanie jego zgłoszenia, podczas, gdy przedmiotowy obiekt bezpośrednio powiązany jest z produkcją rolną i hodowlaną, a więc w wyniku błędnej kwalifikacji doszło również do naruszenie fundamentalnej zasady p.b., którą stanowi zasada wolności budowlanej, poprzez ograniczenia prawa zabudowy skarżących pomimo regulacji prawnych zezwalających im na realizację określonej kategorii obiektu o ile jest zgodna z prawem;
5) art. 6, art. 7, art. 8, art.15 k.p.a. - polegające na utrzymaniu rozstrzygnięcia wydanego w oparciu o błędną postawę prawną i nieprecyzyjnie ustalony stan faktyczny, co z kolei spowodowało prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę praworządności, zasadę zaufania uczestników postępowania do organów administracji publicznej oraz zasadę prawdy obiektywnej, a także nie odniesienie się przez DWINB do tego zakresu w szczegółowy i precyzyjny sposób, a jedynie powielenie twierdzeń PINB co stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności;
6) art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a., poprzez zaniechanie wyczerpującego wyjaśnienia w uzasadnieniu przyczyn rozstrzygnięcia, a przede wszystkim nie wyjaśnienia na jakiej postawie i z jakich powodów DWINB uznał, iż wymagały dokonania zgłoszenia, a tym samym sporządzenie uzasadnienia wbrew powszechnie obowiązującym przepisom prawa;
7) art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zbadanie materiału dowodowego w sprawie i poczynienie ustaleń na podstawie domniemań poczynionych przez organ I instancji z pominięciem wyjaśnień skarżących.
W rezultacie tak sformułowanych zarzutów wniesiono o: uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, jak również poprzedzającego go postanowienia PINB; zasądzenie na rzecz skarżących od DWINB zwrotu kosztów postępowania wedle norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podkreślono m.in., że organy w treści swoich rozstrzygnięć pominęły w zupełności możliwość kwalifikacji obiektu jako budynku gospodarczego związanego z produkcją rolną i odnosząc się do tej kwestii w sposób wybiórczy i niepoparty argumentami prawnymi, przy jednoczesnym pominięciu stanu faktycznego sprawy. W ocenie skarżących podstawą rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie była błędna kwalifikacja obiektu, co spowodowało zastosowanie przepisów art. 48 i art. 48a p.b. Zdaniem skarżących obiekt budowlany przez nich posadowiony nie wymagał dokonania zgłoszenia czy też uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, z uwagi na fakt, że stanowi on obiekt gospodarczy związany z produkcją rolną. Jak podkreślono gospodarcze wykorzystywanie obiektu skarżący wyjaśniali zarówno w toku oględzin przeprowadzonych przez PINB, jak i na późniejszym etapie odwoławczym. Skarżący wskazywali zarówno na sytuowanie obiektu przy bezpośrednim dostępie do zbiornika wodnego, który stanowi zarybiony staw, pozwalający na dokonywanie z niego odłowu i prowadzenia w związku z powyższym gospodarstwa rybackiego, jak również na prowadzenie uprawy roślin i krzewów. Pomimo wiedzy w tym zakresie organ uznał okoliczności te za niewystarczające i wskazał, że skarżący nie wykazali gospodarczego przeznaczenia obiektu. Mając na uwadze kwestie uprawy roślin, a także gospodarstwa rybackiego nie sposób się przychylić do takiego twierdzenia. Zdaniem skarżących organy pominęły wyjaśnienia skarżących w tym zakresie, a także protokół sporządzony przez organ I instancji, który wprost na te kwestie wskazuje. Podkreślono, że położenie obiektu i jego lokalizacja oraz istniejące uprawy a także prowadzone gospodarstwo rybackie potwierdza wprost możliwość zakwalifikowania go jako obiekt, o którym mowa w przepisie art. 29 ust. 2 pkt 33 p.b. W rezultacie wskazano, że kwestia charakteru obiektu, pomimo posiadania informacji w tym zakresie nie została przez organ wyjaśniona w sposób wyczerpujący, a więc doszło do przedwczesnego wydania rozstrzygnięcia w sprawie.
W odpowiedzi na skargę DWINB podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492, ze zm.) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Przy czym w myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) - dalej: p.p.s.a., rozstrzygając w granicach danej sprawy sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną jednakże powyższe regulacje nie pozwalają sądowi na stosowanie przy orzekaniu zasad współżycia społecznego lub zasad słuszności. Uchylenie decyzji lub postanowienia, względnie stwierdzenie ich nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania lub prawa materialnego, odpowiednio mogących mieć lub mających wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując zatem, w myśl tych wskazań, oceny zaskarżonego postanowienia co do jego zgodności z prawem, Sąd doszedł do przekonania, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontroli Sądu w niniejszej sprawie podlega postanowienie DWINB z 15 listopada 2023 r. którym utrzymano w mocy postanowienie PINB z 11 września 2023 r. wstrzymujące roboty budowlane polegające na samowolnej budowie budynku rekreacyjnego z tarasem, wraz z instalacją elektryczną, klimatyzacyjną, wodną do studni i instalacją kanalizacji sanitarnej z szambem, położonego na działce nr [...] w S., gmina K.
Zgodnie z art. 48 ust. 1 p.b. organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciw.
W okolicznościach sprawy poza sporem pozostaje fakt, że roboty budowlane dotyczące obiektu położonego na działce nr [...] nie zostały poprzedzone uzyskaniem przez inwestora wniosku o pozwolenie na budowę ani zgłoszeniem zamiaru wykonania robót budowlanych. Natomiast osią sporu pozostaje prawidłowość kwalifikacji wskazanego obiektu jako wolno stojącego parterowego budynku rekreacji indywidualnej rozumianego jako budynku przeznaczonego do okresowego wypoczynku do tego zgłoszenia.
Stosownie do treści art. 3 pkt 2 p.b., przez budynek należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. O tym czy obiekt jest trwale związany z gruntem nie decyduje metoda i sposób jego związania z gruntem, ale to czy z uwagi na swe rozmiary, konstrukcję, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymaga trwałego związania z gruntem. Przy czym jak wynika z art. 28 ust. 1 p.b. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31.
Zgodnie natomiast z art. 29 ust. 1 pkt 16 p.b. nie wymaga pozwolenia na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia budowa wolno stojących parterowych budynków rekreacji indywidualnej rozumianych jako budynki przeznaczone do okresowego wypoczynku, o powierzchni zabudowy: a) do 35 m2, b) powyżej 35 m2, ale nie więcej niż 70 m2, przy rozpiętości elementów konstrukcyjnych do 6 m i wysięgu wsporników do 2 m ale nie więcej niż 70 m2, przy rozpiętości elementów konstrukcyjnych do 6 m i wysięgu wsporników do 2 m - przy czym liczba tych budynków na działce nie może być większa niż jeden na każde 500 m2 powierzchni działki.
Co równie istotne skarżący zarówno w zażaleniu, jak i w skardze wskazują, że obiekt stanowi jednokondygnacyjny obiekt gospodarczy związany z produkcja rolną, w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 33 p.b.
Na co należy jednak zwrócić uwagę to fakt, że art. 29 ust. 2 pkt 33 p.b. został dodany przez art. 2 pkt 1 lit. b ustawy z 9 maja 2023 r. zmieniającej p.b. dopiero z dniem 3 czerwca 2023 r., czyli później aniżeli zrealizowano obiekt. Jak wynika bowiem z oświadczenia skarżących złożonego do protokołu z 19 lipca 2023 r. obiekt ten został zrealizowany jeszcze w 2021 r. Sąd podziela przy tym pogląd, że przedmiot postępowań organów nadzoru budowlanego odnosi się do rzeczywistości i rzeczywistości tej nie mogą zmienić deklaracje inwestora (względnie właściciela lub zarządcy) uczestniczącego w procesie legalizacyjnym czy naprawczym. Obowiązkiem organu nadzoru budowlanego jest dokonanie kwalifikacji istniejącego, zrealizowanego obiektu budowlanego, a nie obiektu, który ewentualnie w przyszłości może powstać na bazie wykonanych już robót budowlanych. Pamiętać należy, że w postępowaniu administracyjnym przedmiotem postępowania dowodowego jest sfera obiektywnie istniejąca (zasada prawdy obiektywnej), a nie subiektywna ocena stanu faktycznego przez strony postępowania. Ocena, czy miała miejsce samowola budowlana dokonywana jest według przepisów prawa budowlanego obowiązujących w dacie jej dokonania, a ocena prawna tego stanu musi być każdorazowo determinowana przez przepisy obowiązujące w dacie przeprowadzenia ostatnich robót budowlanych, które składały się na aktualną konstrukcję i parametry takiego samowolnie pobudowanego obiektu (zob. wyrok NSA z 18 maja 2007 r., sygn. akt II OSK 782/06). W konsekwencji nie mogła zadziałać argumentacja skargi odnosząca się do błędnego niezakwalifikowania przez organy obiektu jako jednokondygnacyjnego obiektu gospodarczego związanego z produkcja rolną.
Nadto przyjdzie zauważyć, że w okolicznościach sprawy materiał dowodowy zawarty w aktach, dostatecznie indywidualizował obiekt będący przedmiotem postępowania, a organy prawidłowo uznały, że obiekt ten jest budynkiem.
Funkcję przedmiotowego obiektu organy ustaliły prawidłowo - na podstawie oświadczeń skarżących złożonych w toku oględzin, ale również całokształtu materiału dowodowego.
W tych okolicznościach stwierdzić należy, że zaistniały dostateczne przesłanki do wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych.
Wbrew zarzutom skargi nie naruszono art. 6, art. 8 oraz art. 15 k.p.a. Zarówno DWINB, jak i PINB podjęły wszelkie czynności niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy. Organ odwoławczy, dokonując trafnej analizy dowodów, zgromadzonych przez organ I instancji trafnie wywiódł, że wystąpiły przesłanki do wdrożenia procedury legalizacyjnej z art. 48 i nast. p.b. Swoją argumentację organ odwoławczy przedstawił w uzasadnieniu sporządzonym zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a. uznając zgromadzony materiał dowodowy za wystarczający do rozstrzygnięcia, którą to ocenę należy zaakceptować. Stan faktyczny sprawy administracyjnej został ustalony zgodnie z kodeksowymi regułami określania prawdy obiektywnej (art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.). Tym samym nie sposób podzielić zarzutów skargi również w tym zakresie.
Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI