II SA/WR 1463/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2005-04-01
NSAubezpieczenia społeczneWysokawsa
zasiłek przedemerytalnypraca w szczególnych warunkachokres zatrudnieniaubezpieczenie społeczneprawo pracypostępowanie administracyjneocena dowodówświadectwo pracyspawacz

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą przyznania zasiłku przedemerytalnego z powodu niewłaściwej oceny dowodów dotyczących pracy w szczególnych warunkach.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego K. S. z powodu niespełnienia wymogu 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Skarżący argumentował, że jego praca jako spawacza powinna być tak zakwalifikowana. Sąd uznał, że organy administracji nieprawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy, w tym zeznania świadków, i uchylił zaskarżoną decyzję, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazówek sądu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpatrzył skargę K. S. na decyzję Wojewody D., która utrzymała w mocy decyzję Starosty Powiatu odmawiającą przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego. Skarżący spełniał warunki do uzyskania statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych, jednak organ uznał, że nie posiada wymaganego 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. K. S. podnosił, że jego praca jako spawacza-montera instalacji c.o. i brygadzisty powinna być tak zakwalifikowana, a także kwestionował sposób oceny dowodów przez organy. Sąd, analizując zebrany materiał dowodowy, w tym zeznania świadków i dokumentację pracowniczą, stwierdził, że organy administracji naruszyły zasady postępowania dowodowego, w szczególności zasadę swobodnej oceny dowodów. Sąd wskazał, że zeznania świadków mogły sugerować wykonywanie pracy w szczególnych warunkach, a organ nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego w tym zakresie, zwłaszcza w kontekście pracy mechanika-spawacza w kanałach remontowych. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej zasiłku przedemerytalnego, uznając, że sprawa wymaga ponownego, prawidłowego rozpatrzenia przez organ administracji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Sąd uznał, że organy administracji nieprawidłowo oceniły dowody i nie przeprowadziły wystarczającego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia, czy skarżący spełniał wymóg 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

Uzasadnienie

Sąd wskazał na potrzebę ponownego zbadania zeznań świadków i dokumentacji, aby ustalić, czy praca skarżącego, obejmująca m.in. spawanie, spełniała kryteria pracy w szczególnych warunkach, zwłaszcza w kontekście pracy w kanałach remontowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (16)

Główne

u.z.p.b. art. 37 j § ust. 1

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Pomocnicze

u.z.p.b. art. 2 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

u.z.p.b. art. 23 § ust. 1

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

u.z.p.b. art. 24

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Ustawa o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół art. 11 § ust. 2

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 76 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 86

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 "c"

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze art. § 4 -15

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze art. § 2

u.e.i.r. art. 117

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji nieprawidłowo oceniły dowody dotyczące pracy w szczególnych warunkach. Należało przeprowadzić dokładniejsze postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia charakteru pracy skarżącego. Dopuszczalne jest wykazywanie pracy w szczególnych warunkach za pomocą zeznań świadków.

Odrzucone argumenty

Praca skarżącego nie spełniała kryteriów pracy w szczególnych warunkach, ponieważ obejmowała również inne czynności niż spawanie i nie była wykonywana stale. Brak formalnego świadectwa pracy potwierdzającego zatrudnienie w szczególnych warunkach.

Godne uwagi sformułowania

zasada swobodnej oceny dowodów nie przekształciła się w ocenę dowolną /samowolną/ wszechstronnej analizie całokształtu materiału dowodowego praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wykonywanie prac przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym i atomowodorowym prace wykonywane w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych

Skład orzekający

Bogumiła Skrzypczak

przewodniczący

Tadeusz Kuczyński

sprawozdawca

Lidia Serwiniowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie prawa do zasiłku przedemerytalnego w przypadkach wątpliwości co do kwalifikacji pracy jako wykonywanej w szczególnych warunkach, zwłaszcza gdy brakuje formalnych dokumentów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz przepisami emerytalnymi obowiązującymi w danym okresie. Wymaga indywidualnej oceny stanu faktycznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe udokumentowanie i ocena dowodów w postępowaniach administracyjnych, szczególnie gdy dotyczą one praw nabytych na podstawie specyficznych warunków pracy.

Czy praca spawacza to praca w szczególnych warunkach? Sąd wyjaśnia, jak udowodnić swoje prawa.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 1463/02 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2005-04-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-06-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Bogumiła Skrzypczak /przewodniczący/
Lidia Serwiniowska
Tadeusz Kuczyński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
633  Zatrudnienie i sprawy bezrobocia
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
*Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogumiła Skrzypczak, Sędziowie: NSA Tadeusz Kuczyński /sprawozdawca/, WSA Lidia Serwiniowska, Protokolant Krzysztof Caliński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2005r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Wojewody D. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną, przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych i odmowy przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną przez nią w mocy decyzję organu I instancji, w części dotyczącej zasiłku przedemerytalnego; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.
Uzasadnienie
Decyzją Wojewody D. z dnia [...]r. nr [...], na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 23 ust. 1, art. 24 oraz art. 37 j ust. 1 ustawy z dnia 14.12.1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (J.t. Dz. U. z 2001 r. nr 6, poz. 56 ze zm.) w związku z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17.12.2001r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz. U. z 2001 r. nr 154, poz. 1793) i art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania K. S. od decyzji Starosty Powiatu w D., z dnia [...]r, nr [...], uznającej go za osobę bezrobotną od [...]r. i przyznającej prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...]r., w wysokości [...]zł miesięcznie, oraz odmawiającej przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...]r. tj. od następnego dnia, po złożeniu wniosku o jego przyznanie - utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.
W motywach uzasadnienia podano, że zaskarżoną decyzją uznano K. S. za osobę bezrobotną od [...]r., przyznano mu prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...]r., w wysokości [...]zł miesięcznie, podlegającego waloryzacji na zasadach ustawowych oraz odmówiono przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...]r. tj. od następnego dnia, po złożeniu wniosku o jego przyznanie, ponieważ z przedłożonych dokumentów wynika, iż w dniu rejestracji spełnił on warunki do uzyskania statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych, natomiast nie spełnił warunków dla przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego, ponieważ jego łączny okres uprawniający do zasiłku wynosi [...] lat i [...] dzień, w tym [...] lata oraz [...] dni wykonywał pracę w warunkach szczególnych.
W odwołaniu od tej decyzji K. S. wniósł o jej zmianę i przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego wskazując, że Powiatowy Urząd Pracy przy ponownym rozpatrzeniu sprawy nie uwzględnił zaleceń dotyczących zeznań wskazanych przez niego świadków. Skarżący podał również, że:
- w książce spawacza nie ma wpisu o wykonywaniu pracy jako spawacz, ponieważ w zakładzie nie istniała komórka organizacyjna zajmująca się spawalnictwem, a tylko taka miałaby prawo wpisu do w/w książeczki,
- okres służby wojskowej powinien być zaliczony do stażu pracy bez szkody dla żołnierza służby zasadniczej,
- karty zarobkowe, w których jest odnotowane, że dodatek za pracę w warunkach szkodliwych, ponieważ tak potocznie nazywano ten dodatek, co potwierdzają zapisy w karcie pracy w latach [...]-[...], okres ten został przez PUP uznany za pracę w warunkach szczególnych,
- zapis w karcie zarobkowej z lat [...] - [...] został tam umieszczony prawdopodobnie omyłkowo przez osobę sporządzającą tę kartę, błędnie został określony adres zamieszkania.
Skarżący uważa, że fakt pracy na stanowisku spawacz - monter instalacji c.o. oraz brygadzista miałby przemawiać przeciwko niemu jest nieporozumieniem. Taka organizacja pracy wynika z tego. że to spawacz decyduje o kolejności wykonywanych prac i to on powinien posiadać wykształcenie pozwalające wykonywać w/w prace zgodne ze sztuką budowlaną. Skarżący nadmienia, że tylko on miał w brygadzie wykształcenie i uprawnienia pozwalające na kierowanie w.w. pracami.
Na podstawie akt ustalono, że K. S. zgłosił się do Powiatowego Urzędu Pracy w D. dnia [...]r. po okresie pozostawania w stosunku pracy w wymiarze 1/2 etatu od [...]r. do [...]r. (osiągał wówczas wynagrodzenie w kwocie co najmniej najniższego wynagrodzenia), wypełnił kartę rejestracyjną bezrobotnego, osoby uprawnionej do zasiłku oraz złożył wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego.
Skarżący w dacie rejestracji przedstawił również:
- świadectwo ukończenia Zasadniczej Szkoły Zawodowej,
- zaświadczenie z dnia [...]r. dokumentujące zatrudnienie od [...]r. do [...]r. (w tym od [...]r. do [...]r. jako uczeń praktycznej nauki zawodu),
- zaświadczenie z dnia [...]r. dokumentujące zatrudnienie od [...]r. do [...]r.,
- wyciąg z dokumentacji kadrowo - płacowej z dnia [...]r. dokumentujący zatrudnienie od [...]r. do [...]r. (w tym zasadnicza służba wojskowa od [...]r. do [...]r.),
- legitymację mistrzowską nr [...] potwierdzającą uzyskanie tytułu mistrza w rzemiośle instalatorstwo sanitarne i ogrzewania,
- zaświadczenie ZUS nr [...]z dnia [...]r. potwierdzające podleganie ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej od [...]r. do [...]r.,
- decyzję Burmistrza P. G. z dnia [...] r. o wykreśleniu z dniem [...] r. działalności gospodarczej,
- świadectwo pracy z dnia [...]r. dokumentujące zatrudnienie od [...]r. do [...]r. w wymiarze 1/2 etatu,
- zaświadczenie z dnia [...]r. potwierdzające wysokość osiągniętych w okresie od [...]r. do [...]r. dochodów z tytułu zatrudnienia,
- książeczkę spawacza nr [...],
- zaświadczenie z dnia [...]r. stwierdzające, że podczas pełnienia służby wojskowej tj. od [...]r. do [...]r. wykonywał prace w zawodzie monter instalacji przemysłowych,
- angaże z dnia [...]r., [...]r., [...]r., [...]r., [...]r. oraz [...]r. (widnieje na nich pieczątka w szczególnych warunkach),
- karty zarobkowe z lat [...] -[...].
Decyzją z dnia [...]r. uznano skarżącego z dniem [...]r. za osobę bezrobotną z prawem do zasiłku od dnia [...]r., w wysokości [...]zł miesięcznie, podlegającej waloryzacji na zasadach ustawowych.
W toku postępowania odwoławczego Wojewoda D. decyzją z dnia [...]r. uchylił zaskarżoną decyzje i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji przesłuchał świadków:
- E. K., który w dniu [...]r. oświadczył, że K. S. był zatrudniony w SOWI przy ZPO "A" w P. G. w okresie od [...]r. do [...]r. (w czasie zatrudnienia odbywał służbę wojskową) na stanowisku instalator - monter co., spawacz, w pełnym wymiarze czasu pracy, a nie może przedłożyć zaświadczenia zakładu pracy o zatrudnieniu, ponieważ nie ma odpowiednich dokumentów,
- W. N., która w dniu [...]r. oświadczyła, że Pan K. S. był zatrudniony w SOWI przy ZPO "A" w P. G. w okresie od [...]r. do [...]r. oraz w Zakładzie Przemysłu Odzieżowego "A" w P. G. w okresie od [...]r. do [...]r. na stanowisku instalator - monter co. i spawacz oraz mechanik - spawacz w warsztacie samochodowym ZPO "A" w pełnym wymiarze czasu pracy, a nie może przedłożyć zaświadczenia zakładu pracy o zatrudnieniu, ponieważ nie ma dokumentów z lat przed [...] - uległy zniszczeniu (likwidacji) przy likwidacji ZPO "A"
oraz S. P., który w dniu [...]r. oświadczył, że K. S. był zatrudniony w SOWI przy ZPO "A" w P. G. w okresie od [...]r. do [...]r. oraz w Zakładzie Przemysłu Odzieżowego "A" w P. G. w okresie od [...]r. do [...]r. na stanowisku instalator - monter co i spawacz oraz mechanik - spawacz w warsztacie samochodowym ZPO "A" w pełnym wymiarze czasu pracy, a nie może przedłożyć zaświadczenia zakładu pracy o zatrudnieniu, ponieważ nie ma dokumentów z lat przed [...], ponieważ uległy zniszczeniu przy likwidacji ZPO "A".
Natomiast w wyjaśnieniu z dnia [...]r. skarżący podał, że jego praca od [...]r. do [...]r. polegała na wykonywaniu wszelkich prac spawalniczych przy pracach związanych z instalacją co. oraz kierowaniu grupą ludzi (brygadą).
Rozpatrując odwołanie, organ odwoławczy stwierdził, że K. S. w dniu rejestracji tj. [...]r. spełnił warunki przewidziane w ustawie dla nabycia statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych, zatem zasadnie w zaskarżonej decyzji uprawnienia mu te przyznano.
Zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17.12.2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół osoby, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub stypendium nabywają oraz zachowują do nich prawo na dotychczasowych zasadach.
Zgodnie z przepisem art. 37 j ust. 1 ustawy z dnia 14.12.1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, obowiązującym w dacie złożenia wniosku przez skarżącego, zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn lub posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Skarżący bezsprzecznie w dniu rejestracji tj. [...]r. udokumentował łączny okres uprawniający do zasiłku wynoszący [...] lat i [...] dzień, nie udowodnił natomiast, że posiada co najmniej 15-letni okres wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Organ I instancji prawidłowo wykazał, że skarżący udowodnił okres wykonywania pracy w warunkach szczególnych wynoszący [...]lata i [...]dni. Wbrew zarzutom skarżącego wszystkie dowody przedstawione przez niego w toku ponownego postępowania prowadzonego przez ten organ zostały uwzględnione.
Przesłuchany został m.in. kierownik SOWI. Świadek ten, podobnie, jak inne przesłuchane osoby, nie wskazał, że skarżący od [...]r. do [...]r. oraz od [...]r. do [...]r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach, a i inne dowody przedstawione przez skarżącego nie potwierdzają, że skarżący stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Za zatrudnienie w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze uważa się m.in. prace wymienione w § 4 -15 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. nr 8, poz. 43 ze zm.) oraz w wykazach stanowiących załącznik do niego. W związku z powyższym za pracę w warunkach szczególnych uznać można by wykonywanie prac przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym i atomowodorowym (wykaz A, dział XIV, pkt 12 stanowiący załącznik do rozporządzenia), pod warunkiem, iż byłyby wykonywane stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku. Skarżący nie spełnia tego warunku, ponieważ we wskazanym okresie zatrudnienia wykonywał pracę nie tylko na stanowisku spawacza, ale również montera, instalatora co. oraz był brygadzistą, jak sam zresztą skarżący stwierdza w wyjaśnieniu złożonym w dniu [...]r., a na karcie zarobkowej z lat [...] - [...] jest zapis, że skarżący pracował na stanowisku ślusarza.
Poza tym należy zgodzić się z twierdzeniem organu I instancji, że obowiązek wystawiania przez pracodawcę świadectwa potwierdzającego wykonywania pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze istniał od 01.01.1983r. i skarżący mógł wystąpić z wnioskiem do pracodawcy o sprostowanie treści świadectwa pracy, a w razie odmowy dokonania takiego sprostowania, mógł skierować sprawę do sądu.
Zarzuty zaś podnoszone przez skarżącego w odwołaniu dotyczące książeczki spawacza nie mogą zostać uwzględnione, bo potwierdza ona jedynie fakt, iż skarżący posiadał uprawnienia do wykonywania pracy na stanowisku spawacza od [...]r.
Wbrew twierdzeniu skarżącego okres służby wojskowej został zaliczony mu do stażu pracy bez szkody dla niego, nie mógł natomiast zostać zaliczony do okresu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
W kartach zarobkowych z lat [...] - [...]r. są zapisy potwierdzające otrzymywanie przez skarżącego dodatku za wykonywanie pracy szkodliwej dla zdrowia, ale wskazują one na fakt, że praca ta nie była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze.
W skardze do sądu administracyjnego K. S. powtórzył swoją argumentację i wniósł o wnikliwe rozpatrzenie sprawy.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o oddaleniu skargi, powołując się na wcześniejszą argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przedmiotem skargi jest jedynie decyzja w części odmawiającej przyznania skarżącemu prawa do zasiłku przedemerytalnego.
Zgodnie z art. 37 ,j" ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w dniu wydawania decyzji ostatecznej w sprawie, zasiłek emerytalny przysługuje osobie spełniającej ustawowe warunki uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz legitymującej się okresem uprawniającym do emerytury, jeżeli posiada przy tym okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn lub okres wynoszący 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w "przepisach emerytalnych" za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze.
Do przepisów emerytalnych, o których mowa w art. 37j ust. 1 ustawy należy m.in. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, powołane wyżej. Przepis § 2 tego rozporządzenia
stanowi, że okresy takiej pracy stwierdza na podstawie posiadanej dokumentacji zakład pracy w wydanym pracownikowi świadectwie pracy. Przedstawienie tego świadectwa może być jednak niekiedy niemożliwe, np. z powodu likwidacji zakładu pracy lub dlatego, że pracodawca odmawia jego wydania pracownikowi, kwestionując szczególny charakter pracy na danym stanowisku, lub warunki jej wykonywania.
Na tle tej regulacji w orzecznictwie wyrażano jednolity pogląd, że w ramach postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek zainteresowanej osoby, możliwe było wykazywanie za pomocą wszelkich dostępnych środków dowodowych, wykonywanie pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Żaden powszechnie obowiązujący przepis prawa, przede wszystkim ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, nie wyłączał stosowania w takiej sytuacji art. 75 kpa. Podkreślono ponadto, że również art. 117 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych /Dz.U. Nr 162, poz. 1118 ze zm./ nie wprowadza ograniczeń w dowodzeniu zeznaniami świadków faktów mających znacznie dla ustalenia prawa do świadczeń przewidzianych w ustawie /por. np. wyrok SN z dnia 24 maja 200lr. I PKN 413/00, OSNI PiSP 2003, nr 6, poz. 150/. SN stwierdził, że przepis ten ma wprost i bezpośrednie zastosowanie do postępowania w sprawie o zasiłek przedemerytalny /Por. także wyrok NSA z 25 III 2004r. OSK 81/04, OSP 2004, nr 11, poz. 135.
W rozważanej sprawie nie było sporne, że skarżący spełniał jedną z przesłanek przyznania mu zasiłku przedemerytalnego w postaci legitymowania się co najmniej 30-to letnim okresem uprawniającym do zasiłku, spór koncentrował się wokół tego, czy w tym czasie przez co najmniej 15 lat wykonywał prace uznane w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. W celu ustalenia tej okoliczności, organ przeprowadził postępowanie dowodowe z dokumentów, w tym przede wszystkim z dokumentacji płacowej skarżącego oraz z przesłuchania świadków.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, organ podjął wymagane kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zebrał obszerny materiał dowodowy, jednakże zasadnicze wątpliwości wiążą się ze sposobem oceny dowodów. Podstawową zasadą postępowania dowodowego jest wprawdzie zasada swobodnej oceny dowodów /art. 80 k.p.a./, jednak - by nie przekształciła się ona w ocenę dowolną /samowolną/ - musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego wraz z zachowaniem określonych reguł tej oceny. W literaturze przedmiotu oraz w orzecznictwie przyjmuje się, że: 1) ocena powyższa powinna być oparta na wszechstronnej analizie całokształtu materiału dowodowego; 2) organ powinien dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy, z zastrzeżeniem ograniczeń dotyczących dokumentów urzędowych, które mają na mocy art. 76 § 1 k.p.a. szczególne znaczenie dowodowe. Organ obowiązany jest rozpatrzyć nie tylko poszczególne dowody z osobna, ale wszystkie dowody we wzajemnej łączności, ustosunkowując się do istotnych różnić. Można określonym dowodom odmówić wiary, ale dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu wyjaśniając przyczyny takiej oceny. Ocena powinna być dokonana z uwzględnieniem zasad wiedzy, doświadczenia życiowego i prawideł logiki.
Dwoje z przesłuchanych w sprawie świadków: W. N. oraz S. P. zeznali, że skarżący w l. [...]-[...] był zatrudniony m.in. w charakterze spawacza /instalator - monter c.o. i spawacz; mechanik - spawacz w warsztacie samochodowym/ w obu wypadkach w pełnym wymiarze czasu pracy, a trzeci świadek E. K. oświadczył, że skarżący był zatrudniony w l. [...]-[...] na stanowisku instalator - monter c.o., spawacz, także w pełnym wymiarze czasu pracy. Zgodnie z wykazem A /dział XIV, pkt 12/ załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z 7.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, praca przy spawaniu została zaliczona do prac w szczególnych warunkach.
Organ ustosunkowując się do zeznań świadków stwierdził, że nie wskazali oni, że skarżący w l. [...]-[...] wykonywał pracę w szczególnych warunkach. Konstatacji takiej z zeznań świadków wyprowadzić się nie da. W związku z tym, że w określeniu rodzaju pracy skarżącego - obok czynności spawacza zamieszczono inne czynności /instalator-monter c.o., mechanik/ obligowało to organ do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia czy w zakresie rodzaju pracy skarżącego mieściły się tylko czynności spawacza, a przyjęte szersze określenie wynikało tylko z urzędowej nomenklatury, czy też skarżący wykonywał pracę wielorodzajową obejmującą w określonym wymiarze obowiązującego czasu pracy czynności spawacza, a w pozostałym wymiarze - inne czynności niepolegające na wykonywaniu prac uznanych za szczególne. W tym celu należy uwzględniając wskazówki i dyrektywy kierunkowe podane przez Sąd, ponownie przeprowadzić dowód ze świadków wskazanych przez stronę, dowód z załączonych dokumentów, a w razie zajścia przesłanek ustalonych w art. 86 k.p.a. dowód z przesłuchania strony, rozpatrując te dowody z osobna, ale i we wzajemnej łączności: logicznym wynikaniu.
Uwzględniając okres pracy skarżącego na stanowisku mechanik-spawacz w warsztacie samochodowym ZPO "A" w P. G. należy mieć na uwadze, że zgodnie z wykazem A /dział XIV pkt. 16/ do prac w szczególnych warunkach zalicza się także prace wykonywane w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych. Obliguje to organ do wyjaśnienia, czy nie zachodzi tu dodatkowy tytuł do uznania pracy skarżącego za pracę w szczególnych warunkach.
Dopiero prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe, tzn. uwzględniające podane wyżej zasady swobodnej oceny dowodów pozwoli na ocenę, czy w sprawie zostały właściwie zastosowane przepisy prawa materialnego. Należy mieć na uwadze, że określenie "praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze" utożsamiana być musi z rodzajem i rozmiarem pracy określonej w umowie o pracę. Jeżeli więc strony umówiły się o pracę w określonym charakterze /rodzaju/ to należy przyjąć, że umówiły się o pracę wykonywaną stale w tym charakterze, a jej zmiana musiałaby być każdorazowo udokumentowana.
W związku z tym, że organy naruszyły zasadę nakazującą podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i do jej załatwienia, w tym obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego /art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a./, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm./ w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm./ orzeczono jak w sentencji.
Sąd nie orzekał w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji w części odmawiającej przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego /art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/, gdyż decyzja odmowna zasadniczo nie nadaje się do wykonania.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI