II SA/Wr 1420/03

II SA/Wr 1420/03 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2005-06-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-06-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Halina Kremis /przewodniczący/
Julia Szczygielska
Mieczysław Górkiewicz /sprawozdawca/
Zygmunt Wiśniewski
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (sprawozdawca), Sędzia NSA Julia Szczygielska, Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski, Protokolant Iwona Borecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2005r. sprawy ze skargi J. B. i Z. G.-B. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę inwestycji polegającej na przebudowie ulicy B. we W. oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. Prezydent W. zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonej we W. przy ul. B., dokonany w celu wydzielenia działek budowlanych oraz działki nr [...] stanowiącej drogę dojazdową do tych działek.
Następnie decyzją z dnia [...] r. organ ten ustalił dla M. S. warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy części ulicy B. z przeznaczeniem na ciąg pieszo-jezdny. Kolejno decyzją z dnia [...] r. organ ten wydał dla tego inwestora pozwolenie na przebudowę ulicy B., przeniesione decyzją z dnia [...] r. na Urząd Miejski we W . Według zatwierdzonego projektu budowlanego, budowa obejmowała ulicę B. od budynku nr [...] do budynku nr [...]. Zakończenie ulicy miało przylegać do poprzecznej działki nr [...] oznaczonej jako droga i prowadzącej do ulicy J . Według opisu technicznego teren inwestycji posiadał nawierzchnię gruntową, częściowo utwardzoną i miał charakter ulicy osiedlowej. Stanowiła ona tzw. sięgacz ulicy B., a jej znaczenie komunikacyjne określono jako małe. Według dołączonych map, za drogą nr [...] znajdowała się działka nr [...].
W dniu [...]. skarżący wnieśli o wznowienie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę sięgacza ul. B. [...], przewidującą wykonanie ulicy dojazdowej zakończonej placem do zawracania, powołując podstawy z art. 145 § 1 pkt 4 i 7 k.p.a. W uzasadnieniu wskazali, że są współwłaścicielami działki nr [...] przy ul. B. [...], oznaczanej do [...] r. jako położona przy ul. J . Na działce tej na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] r. wybudowali dom wielomieszkaniowy, przy czym zatwierdzony projekt budowlany obejmował zagospodarowanie terenu, w tym drogi, miejsca postojowe, dojścia i place. Przed uzyskaniem tego pozwolenia skarżący w toku postępowania uzyskali w dniu [...] r. uzgodnienie drogi z ZDiK, przewidujące komunikację do działki nr [...] od ul. B. i zezwalające na prowadzenie inwestycji w pasie drogowym. Decyzja z dnia [...] r. nie uwzględniała tego uzgodnienia i zatwierdziła wybudowanie na końcu ulicy B. wysokiego krawężnika. Zagadnienie dotyczące uzgodnienia zostało rozstrzygnięte odmiennie (art. 145 § 1 pkt 7), zaś skarżący nie zostali powiadomieni o treści tej decyzji (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.).
Decyzją z dnia [...] r. Prezydent W. odmówił wznowienia postępowania. W uzasadnieniu stwierdził, że budowa na działce nr [...], oddzielonej od działki skarżących nr [...] działką - droga nr [...], nie oddziaływała na działkę skarżących, dlatego nie byli oni stroną w sprawie pozwolenia na budowę na działce nr [...].
W odwołaniu skarżący nadal podkreślali, że wprawdzie otrzymali pozwolenie na budowę domu na działce nr [...], to jednak ich zatwierdzony projekt techniczny obejmował projekt drogowy i uzgodnienie, przewidujące komunikację do tej działki od ul. B. i zezwalające na prowadzenie inwestycji w pasie drogowym. Uzgodniony dostęp do drogi publicznej oznaczał interes prawny skarżących w postępowaniu dotyczącym budowy ulicy na działce nr [...], o ile nawet nie była ona fizycznie powiązana z działką nr [...]. Działka nr [...] jest nieprzejezdna i nie nadaje się na urządzenie ciągu komunikacyjnego. Interes prawny skarżących polegał na żądaniu obniżenia krawężnika kończącego ul. B. w celu zapewnienia dojazdu do ich działki.
Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał powyższą decyzję w mocy. Skarżący nie byli stroną postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a., gdyż interes prawny w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] r. posiadali inwestor i właściciele sąsiednich działek. Skarżącym wydano pozwolenie na budowę na działce nr [...] po ustaleniu dostępu do drogi publicznej poprzez działkę nr [...] - sięgacz od ul. J., będącą własnością Gminy W.. Uzgodnienie, na które powołują się skarżący, dotyczyło zagospodarowania działki nr [...], nie zaś zapewnienia dojazdu od ul. B. przez działkę nr [...].
W skardze do sądu administracyjnego skarżący powtórzyli, że decyzja z dnia [...] r. naruszyła uzgodnienie drogi z dnia [...] r. wydane na rzecz skarżących i zapewniające im dojazd do działki nr [...] od ul. B.. Podkreślili, że działka nr [...] została poszerzona dopiero w [...] r., a do tego czasu nie nadawała się do wybudowania drogi do odległej o 100 m ulicy J . Uznanie w decyzji, że skarżący mają dostęp do drogi publicznej za pomocą sięgacza ul. J, nie zmienia faktu, że naruszono prawa skarżących nabyte na mocy uzgodnienia.
Do skargi dołączyli projekt budowlany dróg, zawierający opis do projektu budowlanego nawierzchni przy budynku wielorodzinnym we W, ulica B . Według tego opisu, celem opracowania było ujęcie wykonania placu z dojazdami do garaży i miejsc postojowych oraz dojść do obiektu od ulicy B. dla zapewnienia właściwego połączenia z układem istniejących ulic. Określono teren jako zlokalizowany na końcu ulicy B . Prace miały być wykonane na terenie inwestora. Na dołączonej mapie umieszczono uzgodnienie ZDiK w formie pieczątki dla zagospodarowania terenu przy ulicy B., potwierdzające prawo inwestowania w pasie drogowym będącym w zarządzie ZDiK. Projekt zagospodarowania terenu wokół budynku wielorodzinnego został ponadto pozytywnie zaopiniowany przez Wydział Komunikacji Urzędu Miejskiego. Skarżący dołączyli również postanowienia poprzedzające wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę stwierdzające, że w ocenie organu I instancji inwestorzy wykazali posiadanie dostępu do drogi publicznej z uwagi na uzyskanie opisanego wyżej uzgodnienia ZDiK oraz fragment decyzji organu odwoławczego uchylającej wcześniej wydane pozwolenie na budowę jedynie z uwagi na brak podłączeń budynku do sieci komunalnych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z oparciu o dotychczasową argumentację oraz w nawiązaniu do zarzutów skargi podkreślił, że wydanie dla skarżących pozwolenia na budowę uzasadnione było m.in. posiadaniem dostępu z działki nr [...] do drogi publicznej poprzez działkę nr [...] - sięgacz ul. J., zaś powołane uzgodnienie z [...] r. dotyczyło jedynie zagospodarowania działki nr [...], nie zaś zapewnienia przejazdu z tej działki w poprzek drogi nr [...] do ul. B .
W uzupełnieniu skargi skarżący powołali się na treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4.02.2004r. sygn. akt 7/IV SA 1610/02 uchylającego decyzje wydane w postępowaniu wznowieniowym dotyczącym pozwolenia na budowę dla skarżących, w których odmówiono uchylenia tego pozwolenia na podstawie art. 146 § 2 k.p.a. Według uzasadnienia wyroku przyczyną uwzględnienia skargi było niewyjaśnienie kwestii dochowania terminu (art. 148 k.p.a.) oraz błędne określenie zakresu pozwolenia na budowę jako nie obejmującego przyłączy.
W kolejnym uzupełnieniu skargi skarżący twierdzili nadal, że ich projekt drogowy przewidywał wjazd na ich działkę od ulicy B. i w taki sposób został uzgodniony. Kolejna decyzja wydana w postępowaniu wznowieniowym potwierdziła stanowisko skarżących, że ich projekt budowlany obejmował przyłącza znajdujące się na działce nr [...], co łączyło ich inwestycję z działką nr [...]. Przeczy to twierdzeniu organu, jakoby pozwolenie na budowę dla skarżących ograniczało się do terenu działki nr [...]. Do pisma dołączyli decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. stosującą ponownie art. 146 § 2 k.p.a. Według przytoczonych w tej decyzji ustaleń, w dacie wydania pozwolenia na budowę dla skarżących, działka nr [...] wydzielona pod drogę dojazdową stanowiła współwłasność właścicieli położonych przy niej działek budowlanych, zaś obecnie stanowi współwłasność Gminy w - częściach oraz F. i P. S. w - części. Skarżący ponownie dołączyli mapę dla celów projektowych z 1999r. z której wynika, że granicą opiniowania projektu zagospodarowania terenu jest granica między działką nr [...] a działką nr [...], zaś wjazd na działkę nr [...] ma miejsce z działki nr [...]. Niezależnie od tego na mapie tej zaznaczono granice opracowania podkładu geodezyjnego obejmujące działkę nr [...], część działki nr [...] przylegającą do działki nr [...] oraz działkę nr [...].
W pismach procesowych uczestnik postępowania M. S. wniósł o oddalenie skargi. Podkreślił, że droga - działka nr [...] stanowiła współwłasność osób fizycznych i wydzielona została w celu obsługi komunikacyjnej wyłącznie ich działek. Dla działki skarżących przewidziano dojazd od sięgacza ul. J . Uzgodnienie komunikacyjne z [...] r. dotyczyło czasu budowy na działce nr [...]. Skarżący jedynie w sposób faktyczny korzystali z przejazdu przez działkę uczestnika. Uczestnik dołączył opisaną na wstępie decyzję z [...] r., decyzję z dnia [...] r. ustalającą dla skarżących warunki zabudowy i zagospodarowania terenu na działce nr [...] przy ul. J, i przewidującą w pkt. 3 ustalenie linii rozgraniczających ulicy projektowanej sięgacza ul. J., a ponadto część opisową projektu zagospodarowania terenu dla działki nr [...] posiadającej wjazd poprzez sięgacz ul. J. i przewidujący dojazd przez ciąg pieszo - jezdny prowadzący od sięgacza ulicy J . Uczestnik dołączył ponadto dokumenty dotyczące obecnego urządzenia sięgacza ulicy J., nie stanowiącego połączenia z ulicą B., lecz zapewniającego dojazd m. In. do działki nr [...] od ulicy J. (decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania dla przebudowy ulicy J. z dnia [...] r.). Przy kolejnym piśmie uczestnik dołączył pisma z Wydziału Komunikacji informujące o wewnętrznym charakterze drogi na działce nr [...] i pisma organu nadzoru budowlanego potwierdzające zapewnienie dojazdu do działki nr [...] w pozwoleniu na budowę dla skarżących, poprzez sięgacz ulicy J .
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Każdy podmiot prawny powinien mieć zapewniony udział w postępowaniach prawnych, w których zapadają rozstrzygnięcia mogące mieć wpływ na jego sferę prawną, w szczególności nasuwających obawę naruszenia jego interesu prawnego. Spór prawny pomiędzy stronami dotyczył kwestii, czy skarżący powinni uczestniczyć w charakterze stron w postępowaniu, dotyczącym wydania pozwolenia na urządzenie ulicy z działki wydzielonej dla jej właścicieli w celu zapewnienia im dojazdu do działek położonych przy tej ulicy, gdy skarżący nie należeli do kręgu tych właścicieli. Skarżący posiadali niewątpliwy interes faktyczny w wykorzystaniu cudzej drogi, urządzonej na koszt jej właścicieli, a usytuowanej przypadkowo w sposób dogodny dla dojazdu do działki skarżących położonej na przedłużeniu tej drogi. Mniej korzystne dla skarżących byłoby podjęcie starań lub wydatków w celu urządzenia podobnej ulicy dla siebie i pozostałych właścicieli działek, położonych wzdłuż działki nr [...] - drogi biegnącej poprzecznie wobec ulicy B., urządzonej przez uczestników postępowania, a sięgającej ulicy J . Powstało zagadnienie, jaki wpływ na wydanie pozwolenia na budowę sięgacza ulicy B. lub treść tego pozwolenia, mieliby skarżący w przypadku zapewnienia im udziału w postępowaniu dotyczącym tego pozwolenia. Skarżący nie wskazali, poza przepisem art. 5 prawa budowlanego, normy prawnej stwarzającej dla nich uprawnienie do domagania się takiego wpływu. Z powołanego przepisu (art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) wprost wynikało, że droga projektowana dla obsługi komunikacyjnej grupy osób, do której skarżący nie należeli, w żaden sposób nie dotyczyła jakichkolwiek uzasadnionych interesów skarżących. Nie miało prawnego znaczenia, czy droga ta usytuowana jest w pobliżu działki stanowiącej drogę dojazdową dla skarżących, czy też usytuowana jest w dowolnie innym miejscu. Każdy faktyczny użytkownik jakiejkolwiek ulicy korzysta z niej z uwagi na istniejącą w tym względzie potrzebę, co przecież nie stwarza dla niego interesu prawnego umożliwiającego udział w jakimkolwiek postępowaniu prawnym dotyczącym tej ulicy. Uprawnienia takiego nie stworzyły dla skarżących, wbrew ich przeświadczeniu, jakiekolwiek akty prawne wydane w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę domu na ich działce. Jak wspomniano, było okolicznością przypadkową, że działka ta (nr [...]) położona jest w pobliżu działki nr [...] (sięgacza ulicy B.), dla której właścicieli wydano wcześniej pozwolenie na przebudowę w celu urządzenia ulicy. Wszelkie te akty prawne, co wynika wprost z ich treści, dotyczyły zabudowy działki nr [...]. O ile skarżący twierdzą, wbrew treści opisanych powyżej decyzji, że w postępowaniu dotyczącym ich budowy przyjęto ustalenie o istnieniu dojazdu do drogi publicznej poprzez cudzą działkę nr [...], to dowodzą w ten sposób wadliwości prawnej pozwolenia uzyskanego na ich rzecz, nie zaś nabycia uprawnienia względem tej cudzej działki, uzasadniającego ich udział w postępowaniu dotyczącym tej działki. Można wzmiankować na marginesie, że dołączone przez uczestnika dokumenty wykazały nieprawdziwość twierdzenia skarżących, jakoby nie było prawnie dopuszczalne i technicznie możliwe, urządzenie ulicy z działki nr [...]. Nie miało natomiast znaczenia dla ocen w nin. sprawie, że skarżący i uczestnik prowadzą spór prawny dotyczący możności faktycznego obecnie korzystania przez skarżących z ulicy wybudowanej dla siebie przez inne osoby, w tym przez uczestnika, lecz nie dla skarżących. Nie mogło mieć żadnego znaczenia dla ocen w nin. sprawie ponadto oczywiste spostrzeżenie, że niewątpliwie nie zachodziła twierdzona przez skarżących podstawa wznowienia z punktu 7 art. 145 § 1 k.p.a., co wynika wprost z porównania treści ich przytoczeń z treścią tego przepisu. W ramach procedury z art. 149 § 3 k.p.a. nie bada się bowiem kwestii istnienia czy zasadności podstaw wznowienia. Niekiedy w związku z tym podnosi się, że zasadniczo badanie legitymacji procesowej podmiotu wnoszącego o wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., powinno odbywać się po wznowieniu postępowania. Sąd w pełni podziela ten pogląd prawny. Jednocześnie jednak słusznie głosi się, że jedną z przyczyn odmowy wznowienia postępowania jest złożenie wniosku przez podmiot niebędący stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a.
W odniesieniu do zgłoszenia przez ten podmiot omawianej podstawy można postulować, aby odmowa oparta była na oczywistym braku tego przymiotu. Jak wywiedziono na wstępie rozważań, z takim właśnie przypadkiem mamy do czynienia w nin. sprawie. O udział w charakterze strony w postępowaniu o pozwolenie na urządzenie ulicy (drogi wewnętrznej) wystąpił bowiem podmiot korzystający z niej w sposób faktyczny bądź mający nadzieję na uzyskanie możności takiego korzystania z tej ulicy po jej urządzeniu.
Roszczenia te skarżący zgłosili w oparciu o treść uzgodnienia dotyczącego zagospodarowania ich działki, nie stwarzającego chociażby pozoru uprawnienia do nie sąsiadującej z ich działką ulicy, czy raczej uprawnienia do korzystania z tej ulicy. Nie było zatem procesowego wymogu badania, czy twierdzona przez skarżących podstawa wznowienia zaistniała, gdyż z samych twierdzeń skarżących wynikał brak ich interesu prawnego w postępowaniu zakończonym przez wydanie kwestionowanej we wniosku decyzji. Tym bardziej skarżący nie mogli uzyskać w nin. postępowaniu zakładanego celu ich działania prawnego, czyli nakazu zmiany sposobu urządzenia ulicy w sposób dogodny dla przejazdu dla skarżących bądź zakazu utrudniania im tego przejazdu przez właścicieli ulicy. Wymaga jedynie przypomnienia, że skarżący błędnie interpretują zamieszczone na projekcie drogowym granice opracowania podkładu geodezyjnego, jako dowód prawnego powiązania działek nr [...],[...] i [...] w sposób wpływający na treść rozstrzygnięcia w sprawie pozwolenia na przebudowę ulicy B., przez wymóg uwzględnienia interesów skarżących w tej sprawie.
Mając powyższe na uwadze i zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.202r. Przepisy wprowadzające (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), orzeczono jak na wstępie.