II SA/Wr 1411/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2004-06-09
NSAAdministracyjneWysokawsa
kombatanciuprawnienia kombatanckieterminyniekonstytucyjność przepisukontrola sądowak.p.a.ustawa o kombatantachTrybunał Konstytucyjnywznowienie postępowania

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje umarzające postępowanie o przyznanie uprawnień kombatanckich z powodu niezłożenia wniosku w terminie, uznając, że przepis określający ten termin został uznany za niezgodny z Konstytucją.

Sprawa dotyczyła wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich złożonego po terminie. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych umorzył postępowanie, powołując się na art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach, który określał termin na składanie wniosków. Sąd administracyjny uchylił decyzje organu, wskazując, że wspomniany przepis został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, co stanowiło podstawę do wznowienia postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał sprawę ze skargi M. B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która umorzyła postępowanie administracyjne w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich. Organ administracji uznał wniosek za złożony po terminie określonym w art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach, który stanowił, że wnioski można składać do 31 grudnia 1998 r. (dla osób w Polsce). Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, zasądzając jednocześnie koszty postępowania. Uzasadnienie wyroku wskazało, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2003 r. (sygn. akt SK 4/02) orzekł o niezgodności art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach z Konstytucją. Skoro przepis ten, będący podstawą umorzenia postępowania, został uznany za niekonstytucyjny, stanowiło to podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145a § 1 k.p.a. W związku z tym, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 b) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchylił decyzje organów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, uchybienie terminu określonego w przepisie, który został uznany za niezgodny z Konstytucją, nie może stanowić podstawy do umorzenia postępowania, a stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że przepis art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach, określający termin do składania wniosków, został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją. Skoro przepis ten był podstawą decyzji organu o umorzeniu postępowania, jego niekonstytucyjność stanowiła podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego i uchylenia zaskarżonej decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (15)

Główne

u.o.k. art. 22 § ust. 3

Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

Przepis określający termin do składania wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich, uznany za niezgodny z Konstytucją.

PPSA art. 145 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania.

PPSA art. 145 § pkt 1 b)

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Szczegółowe wskazanie podstawy uchylenia decyzji.

Pomocnicze

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe.

k.p.a. art. 61 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy wszczęcia postępowania na żądanie strony.

k.p.a. art. 127 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

k.p.a. art. 138 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy utrzymania w mocy lub uchylenia decyzji organu pierwszej instancji.

u.o.k. art. 1

Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

u.o.k. art. 4

Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

u.o.k. art. 26

Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

Przepisy wprowadzające art. 97 § § 1

Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przekazanie spraw do rozpoznania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym.

Przepisy wprowadzające art. 97 § § 2

Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o kosztach.

PPSA art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy braku wykonalności orzeczenia negatywnego.

k.p.a. art. 145a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do wznowienia postępowania w przypadku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją.

u.NSA art. 55 § ust. 3

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Podstawa do orzeczenia o kosztach.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepis art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach, na podstawie którego umorzono postępowanie, został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją. Niekonstytucyjność przepisu stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organu oparta na literalnym brzmieniu art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach, ignorująca orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego.

Godne uwagi sformułowania

Akt normatywny uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą nie powinien być stosowany przez Sąd w odniesieniu do stanów faktycznych sprzed ogłoszenia orzeczenia Trybunału.

Skład orzekający

Henryk Ożóg

przewodniczący

Lidia Serwiniowska

sprawozdawca

Tadeusz Kuczyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Stosowanie przepisów uznanych za niekonstytucyjne przez Trybunał Konstytucyjny, możliwość wznowienia postępowania administracyjnego w takich przypadkach, interpretacja przepisów dotyczących uprawnień kombatanckich."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu prawnego i faktycznego, w którym przepis został uznany za niekonstytucyjny. Orzeczenie z 2004 roku, prawo mogło ulec zmianie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego może wpływać na indywidualne sprawy administracyjne i uchylać decyzje wydane na podstawie niekonstytucyjnych przepisów. Jest to przykład ważnej interakcji między różnymi organami państwa.

Niekonstytucyjny przepis uchyla decyzję o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich.

Dane finansowe

WPS: 10 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 1411/01 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2004-06-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-06-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Henryk Ożóg /przewodniczący/
Lidia Serwiniowska /sprawozdawca/
Tadeusz Kuczyński
Symbol z opisem
634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
*Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Asesor WSA Lidia Serwiniowska /sprawozdawca/, Protokolant Anna Onyśków, po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi M. B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą; II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz M. B. kwotę 10 /słownie: dziesięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W.; zwany dalej Kierownik Urzędu, na podstawie art. 105 § 1 kpa w związku z art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. z 1997, Nr 142, poz. 950 z póź. zm./: zwanej dalej ustawą stwierdził, że wniosek M. B. został złożony po terminie określonym w art. 22 ust. 3 ustawy.
W uzasadnieniu orzeczenie podano, iż w postępowaniu administracyjnym wszczętym w trybie art. 61 § 3 kpa na żądanie strony w dniu złożenia przez nią w Urzędzie do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniosku o przyznanie uprawnień przewidzianych w ustawie z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach, Kierownik Urzędu związany jest przesłanką określoną w art. 22 ust. 3 ustawy. Przepis ten stanowi "Wnioski o przyznanie uprawnień z tytułów określonych w art. 1-4, z zastrzeżeniem ust. 4 mogą być kierowane, w trybie, o którym mowa w ust. 1 /zarekomendowane przez Stowarzyszenie właściwe dla określonego rodzaju prowadzonej działalności kombatanckiej lub doznanych represji - wyjaśnienie Urzędu/, do dnia 31 grudnia 1998r. przez osoby zamieszkałe na stałe w Polsce, a do dnia 31 grudnia 1999r. przez osoby zamieszkałe poza granicami Polski". Termin ustawowy wyznaczony dla stron i uczestników postępowania administracyjnego jest terminem prawa materialnego, w odniesieniu do którego nie stosuje się proceduralnej instytucji przywrócenia terminu. Jego uchybienie powoduje bezskuteczność czynności procesowej podjętej przez stronę, a wszczęte postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe. Do tej sytuacji ma zastosowanie art. 105 § 1 kpa, który stanowi: "Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania".
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M. B. wyjaśniła, iż nie mogła dotrzymać terminu do złożenia wniosku z powodów niezależnych od niej.
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] - wydaną po ponownym rozpatrzeniu sprawy - Kierownik Urzędu, na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 22 ust. 3 ustawy utrzymał w mocy decyzję własną o odmowie rozpatrzenia wniosku M. B. złożonego po terminie określonym w art. 22 ust. 3 ustawy.
Uzasadniając stanowisko w sprawie Kierownik Urzędu stwierdził, że wnioskodawczyni nie przedstawiła dowodów potwierdzających złożenie wniosku w ustawowym terminie tj. do dnia 31 grudnia 1998r.
W skardze na powyższą decyzję M. B. podniosła, iż zaskarżone decyzje administracyjne "nie uzyskały prawomocności i stosownie do treści art. 26 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. /Dz.U. z 1997 Nr 142, poz. 950 ze zm./ uprawnienia te nie mogły być cofnięte."
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjny i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1271/ "Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe Wojewódzkie Sądy Administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przepis art. 145 § 1 pkt 1 b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ stanowi, że decyzja podlega uchyleniu jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
W myśl art. 145 a § 1 kpa można żądać wznowienia postępowania również w przypadku gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą na podstawie którego została wydana decyzja.
Wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2003r. sygn. akt SK 4/02 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. z 1997 Nr 142, poz. 950 ze zm./ jest niezgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji i nie jest niezgodny z art. 19 i art. 30 Konstytucji /Dz.U. z 2003r. Nr 72, poz. 658/.
Przepis art. 22 ust. 3 cyt. ustawy stanowił, że wnioski o przyznanie uprawnień z tytułów określonych w art. 1-4, z zastrzeżeniem ust. 4 mogą być kierowane, w trybie, o którym mowa w ust. 1, do dnia 31 grudnia 1998r. przez osoby zamieszkałe na stałe w Polsce, a do dnia 31 grudnia 1999r. przez osoby zamieszkałe poza granicami Polski.
Akt normatywny uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą nie powinien być stosowany przez Sąd w odniesieniu do stanów faktycznych sprzed ogłoszenia orzeczenia Trybunału /postanowienie z dnia 7 grudnia 2000r., III ZP 27/00, OSNZU 2001/10/331/.
Przepis art. 22 ust. 3 ustawy został powołany w obu wymienionych wyżej decyzjach Kierownika Urzędu w uzasadnieniu umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich, gdyż wniosek o ich przyznanie został wniesiony po dniu 31 grudnia 1998r.
Skoro przepis ten został uznał za niekonstytucyjny, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego /art. 145 a § 1 kpa/, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 b/ ustawy Prawo o postępowaniu /.../ należało orzec jak w sentencji wyroku.
Orzeczenie o kosztach zostało oparte na podstawie art. 55 ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm./ w związku z art. 97 § 2 Przepisów wprowadzających /../.
Sąd nie orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji gdyż jako orzeczenie negatywne, nie ma ona przymiotu wykonalności /art. 152 - Prawo o postępowaniu /.../.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI