II SA/Wr 1411/01
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje umarzające postępowanie o przyznanie uprawnień kombatanckich z powodu niezłożenia wniosku w terminie, uznając, że przepis określający ten termin został uznany za niezgodny z Konstytucją.
Sprawa dotyczyła wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich złożonego po terminie. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych umorzył postępowanie, powołując się na art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach, który określał termin na składanie wniosków. Sąd administracyjny uchylił decyzje organu, wskazując, że wspomniany przepis został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, co stanowiło podstawę do wznowienia postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał sprawę ze skargi M. B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która umorzyła postępowanie administracyjne w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich. Organ administracji uznał wniosek za złożony po terminie określonym w art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach, który stanowił, że wnioski można składać do 31 grudnia 1998 r. (dla osób w Polsce). Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, zasądzając jednocześnie koszty postępowania. Uzasadnienie wyroku wskazało, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2003 r. (sygn. akt SK 4/02) orzekł o niezgodności art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach z Konstytucją. Skoro przepis ten, będący podstawą umorzenia postępowania, został uznany za niekonstytucyjny, stanowiło to podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145a § 1 k.p.a. W związku z tym, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 b) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchylił decyzje organów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, uchybienie terminu określonego w przepisie, który został uznany za niezgodny z Konstytucją, nie może stanowić podstawy do umorzenia postępowania, a stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że przepis art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach, określający termin do składania wniosków, został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją. Skoro przepis ten był podstawą decyzji organu o umorzeniu postępowania, jego niekonstytucyjność stanowiła podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego i uchylenia zaskarżonej decyzji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (15)
Główne
u.o.k. art. 22 § ust. 3
Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
Przepis określający termin do składania wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich, uznany za niezgodny z Konstytucją.
PPSA art. 145 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania.
PPSA art. 145 § pkt 1 b)
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Szczegółowe wskazanie podstawy uchylenia decyzji.
Pomocnicze
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe.
k.p.a. art. 61 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy wszczęcia postępowania na żądanie strony.
k.p.a. art. 127 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
k.p.a. art. 138 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy utrzymania w mocy lub uchylenia decyzji organu pierwszej instancji.
u.o.k. art. 1
Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
u.o.k. art. 4
Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
u.o.k. art. 26
Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
Przepisy wprowadzające art. 97 § § 1
Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przekazanie spraw do rozpoznania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym.
Przepisy wprowadzające art. 97 § § 2
Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o kosztach.
PPSA art. 152
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy braku wykonalności orzeczenia negatywnego.
k.p.a. art. 145a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do wznowienia postępowania w przypadku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją.
u.NSA art. 55 § ust. 3
Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
Podstawa do orzeczenia o kosztach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepis art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach, na podstawie którego umorzono postępowanie, został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją. Niekonstytucyjność przepisu stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organu oparta na literalnym brzmieniu art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach, ignorująca orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego.
Godne uwagi sformułowania
Akt normatywny uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą nie powinien być stosowany przez Sąd w odniesieniu do stanów faktycznych sprzed ogłoszenia orzeczenia Trybunału.
Skład orzekający
Henryk Ożóg
przewodniczący
Lidia Serwiniowska
sprawozdawca
Tadeusz Kuczyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Stosowanie przepisów uznanych za niekonstytucyjne przez Trybunał Konstytucyjny, możliwość wznowienia postępowania administracyjnego w takich przypadkach, interpretacja przepisów dotyczących uprawnień kombatanckich."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu prawnego i faktycznego, w którym przepis został uznany za niekonstytucyjny. Orzeczenie z 2004 roku, prawo mogło ulec zmianie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego może wpływać na indywidualne sprawy administracyjne i uchylać decyzje wydane na podstawie niekonstytucyjnych przepisów. Jest to przykład ważnej interakcji między różnymi organami państwa.
“Niekonstytucyjny przepis uchyla decyzję o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich.”
Dane finansowe
WPS: 10 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wr 1411/01 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2004-06-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2001-06-11 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Henryk Ożóg /przewodniczący/ Lidia Serwiniowska /sprawozdawca/ Tadeusz Kuczyński Symbol z opisem 634 Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej Skarżony organ Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Treść wyniku *Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Asesor WSA Lidia Serwiniowska /sprawozdawca/, Protokolant Anna Onyśków, po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi M. B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą; II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz M. B. kwotę 10 /słownie: dziesięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W.; zwany dalej Kierownik Urzędu, na podstawie art. 105 § 1 kpa w związku z art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. z 1997, Nr 142, poz. 950 z póź. zm./: zwanej dalej ustawą stwierdził, że wniosek M. B. został złożony po terminie określonym w art. 22 ust. 3 ustawy. W uzasadnieniu orzeczenie podano, iż w postępowaniu administracyjnym wszczętym w trybie art. 61 § 3 kpa na żądanie strony w dniu złożenia przez nią w Urzędzie do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniosku o przyznanie uprawnień przewidzianych w ustawie z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach, Kierownik Urzędu związany jest przesłanką określoną w art. 22 ust. 3 ustawy. Przepis ten stanowi "Wnioski o przyznanie uprawnień z tytułów określonych w art. 1-4, z zastrzeżeniem ust. 4 mogą być kierowane, w trybie, o którym mowa w ust. 1 /zarekomendowane przez Stowarzyszenie właściwe dla określonego rodzaju prowadzonej działalności kombatanckiej lub doznanych represji - wyjaśnienie Urzędu/, do dnia 31 grudnia 1998r. przez osoby zamieszkałe na stałe w Polsce, a do dnia 31 grudnia 1999r. przez osoby zamieszkałe poza granicami Polski". Termin ustawowy wyznaczony dla stron i uczestników postępowania administracyjnego jest terminem prawa materialnego, w odniesieniu do którego nie stosuje się proceduralnej instytucji przywrócenia terminu. Jego uchybienie powoduje bezskuteczność czynności procesowej podjętej przez stronę, a wszczęte postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe. Do tej sytuacji ma zastosowanie art. 105 § 1 kpa, który stanowi: "Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania". We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M. B. wyjaśniła, iż nie mogła dotrzymać terminu do złożenia wniosku z powodów niezależnych od niej. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] - wydaną po ponownym rozpatrzeniu sprawy - Kierownik Urzędu, na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 22 ust. 3 ustawy utrzymał w mocy decyzję własną o odmowie rozpatrzenia wniosku M. B. złożonego po terminie określonym w art. 22 ust. 3 ustawy. Uzasadniając stanowisko w sprawie Kierownik Urzędu stwierdził, że wnioskodawczyni nie przedstawiła dowodów potwierdzających złożenie wniosku w ustawowym terminie tj. do dnia 31 grudnia 1998r. W skardze na powyższą decyzję M. B. podniosła, iż zaskarżone decyzje administracyjne "nie uzyskały prawomocności i stosownie do treści art. 26 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. /Dz.U. z 1997 Nr 142, poz. 950 ze zm./ uprawnienia te nie mogły być cofnięte." W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjny i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1271/ "Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe Wojewódzkie Sądy Administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ stanowi, że decyzja podlega uchyleniu jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W myśl art. 145 a § 1 kpa można żądać wznowienia postępowania również w przypadku gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą na podstawie którego została wydana decyzja. Wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2003r. sygn. akt SK 4/02 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. z 1997 Nr 142, poz. 950 ze zm./ jest niezgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji i nie jest niezgodny z art. 19 i art. 30 Konstytucji /Dz.U. z 2003r. Nr 72, poz. 658/. Przepis art. 22 ust. 3 cyt. ustawy stanowił, że wnioski o przyznanie uprawnień z tytułów określonych w art. 1-4, z zastrzeżeniem ust. 4 mogą być kierowane, w trybie, o którym mowa w ust. 1, do dnia 31 grudnia 1998r. przez osoby zamieszkałe na stałe w Polsce, a do dnia 31 grudnia 1999r. przez osoby zamieszkałe poza granicami Polski. Akt normatywny uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą nie powinien być stosowany przez Sąd w odniesieniu do stanów faktycznych sprzed ogłoszenia orzeczenia Trybunału /postanowienie z dnia 7 grudnia 2000r., III ZP 27/00, OSNZU 2001/10/331/. Przepis art. 22 ust. 3 ustawy został powołany w obu wymienionych wyżej decyzjach Kierownika Urzędu w uzasadnieniu umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich, gdyż wniosek o ich przyznanie został wniesiony po dniu 31 grudnia 1998r. Skoro przepis ten został uznał za niekonstytucyjny, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego /art. 145 a § 1 kpa/, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 b/ ustawy Prawo o postępowaniu /.../ należało orzec jak w sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach zostało oparte na podstawie art. 55 ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm./ w związku z art. 97 § 2 Przepisów wprowadzających /../. Sąd nie orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji gdyż jako orzeczenie negatywne, nie ma ona przymiotu wykonalności /art. 152 - Prawo o postępowaniu /.../.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI