II SA/WR 141/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Wojewody o niedopuszczalności odwołania, uznając, że zrzeczenie się prawa do odwołania przez inwestora nie pozbawia tego prawa innych stron, które wykazały swój interes prawny.
Wojewoda stwierdził niedopuszczalność odwołania od decyzji o pozwoleniu na budowę, ponieważ inwestor, będący jedyną stroną postępowania pierwszoinstancyjnego, zrzekł się prawa do odwołania. Skarżący, którzy nie byli uznani za strony w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, wnieśli skargę, argumentując, że zostali pozbawieni możliwości obrony swoich praw i że termin do wniesienia odwołania powinien być liczony od dnia doręczenia decyzji inwestorowi. Sąd uchylił postanowienie Wojewody, uznając, że zrzeczenie się prawa do odwołania przez jedną stronę nie pozbawia tego prawa innych podmiotów, które wykazały swój interes prawny, a termin do wniesienia odwołania został zachowany.
Sprawa dotyczyła postanowienia Wojewody Dolnośląskiego, które stwierdziło niedopuszczalność odwołania od decyzji Starosty Powiatu Wrocławskiego zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Wojewoda oparł swoje rozstrzygnięcie na fakcie, że inwestor, będący jedyną stroną postępowania pierwszoinstancyjnego, zrzekł się prawa do wniesienia odwołania. Zgodnie z art. 127a § 1 i 2 k.p.a., zrzeczenie się prawa do odwołania przez ostatnią ze stron powoduje, że decyzja staje się ostateczna i prawomocna. Jednakże, grupa osób (M. L. i inni), które nie zostały uznane za strony w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, wniosła odwołanie, twierdząc, że dowiedziały się o inwestycji dopiero po rozpoczęciu prac budowlanych i że ich interes prawny został naruszony. Wojewoda uznał ich odwołanie za niedopuszczalne. Skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a., w tym art. 7 (brak wyjaśnienia stanu faktycznego), art. 28 (naruszenie interesu prawnego) oraz art. 35 i 36 (przekroczenie terminu załatwienia sprawy). Sąd administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody. Sąd uznał, że zrzeczenie się prawa do odwołania przez inwestora nie mogło pozbawić prawa do odwołania innych podmiotów, które wykazały swój interes prawny. Podkreślono, że termin do wniesienia odwołania dla strony pominiętej przez organ I instancji liczy się od dnia doręczenia decyzji stronie uczestniczącej w postępowaniu. W tej sprawie decyzja organu I instancji została doręczona inwestorowi 18 września 2020 r., a skarżący wnieśli odwołanie 25 września 2020 r., co oznaczało zachowanie terminu. Sąd wskazał, że weryfikacja interesu prawnego skarżących powinna nastąpić w postępowaniu odwoławczym, a nie na etapie stwierdzania niedopuszczalności odwołania. W związku z tym, Wojewoda wadliwie zastosował art. 134 k.p.a., co skutkowało koniecznością uchylenia postanowienia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, zrzeczenie się prawa do odwołania przez jedną stronę nie pozbawia prawa do odwołania innych podmiotów, które wykazały swój interes prawny. Weryfikacja interesu prawnego powinna nastąpić w postępowaniu odwoławczym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że prawo do wniesienia odwołania przysługuje również osobie, która nie została uznana za stronę, o ile wykaże swój interes prawny. Zrzeczenie się prawa do odwołania przez jedną stronę nie może pozbawić tego uprawnienia innych stron. Termin do wniesienia odwołania dla strony pominiętej liczy się od dnia doręczenia decyzji stronie uczestniczącej w postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (16)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie z powodu naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wojewoda wadliwie zastosował przepis, stwierdzając niedopuszczalność odwołania.
k.p.a. art. 134
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy jest zobowiązany zbadać, czy odwołanie jest dopuszczalne i wniesione w terminie.
k.p.a. art. 127a § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Strona może zrzec się prawa do wniesienia odwołania.
k.p.a. art. 127a § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja staje się ostateczna i prawomocna z dniem doręczenia organowi oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania przez ostatnią ze stron.
k.p.a. art. 129 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Początek biegu terminu do wniesienia odwołania jest związany z doręczeniem (lub ogłoszeniem) decyzji organu I instancji.
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo do wniesienia odwołania przysługuje stronie, która wykaże, że sprawa dotyczy jej interesu prawnego.
k.p.a. art. 28 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Należy zwrócić uwagę na ten przepis w kontekście ustalania stron postępowania.
Prawo budowlane art. 82 § 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Podstawa prawna do wydania postanowienia przez Wojewodę.
Prawo budowlane art. 28 § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Zarzut błędnego określenia stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę.
Prawo budowlane art. 5 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Zarzut braku poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zarzut naruszenia zasady prawdy obiektywnej i obowiązku wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 35
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zarzut naruszenia obowiązku załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki.
k.p.a. art. 36
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zarzut naruszenia obowiązku załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki (terminy).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zrzeczenie się prawa do odwołania przez inwestora nie pozbawia prawa do odwołania innych podmiotów, które wykazały swój interes prawny. Termin do wniesienia odwołania dla strony pominiętej liczy się od dnia doręczenia decyzji stronie uczestniczącej w postępowaniu. Weryfikacja interesu prawnego skarżących powinna nastąpić w postępowaniu odwoławczym, a nie na etapie stwierdzania niedopuszczalności odwołania.
Godne uwagi sformułowania
zrzeczenie się prawa do wniesienia odwołania przez ostatnią ze stron postępowania, decyzja staje się ostateczna i prawomocna nie może budzić wątpliwości teza, że skoro prawa do wniesienia odwołania może zrzec się wyłącznie strona, której odwołanie przysługuje, to należy uznać za niedopuszczalne, aby skutki tego oświadczenia wpływały na prawa procesowe stron, które takiego oświadczenia nie złożyły termin do wniesienia odwołania dla strony pominiętej przez organ I instancji, jest powiązany z terminem doręczenia decyzji stronie uczestniczącej w postępowaniu Wojewoda wadliwie zastosował w sprawie art. 134 k.p.a.
Skład orzekający
Halina Filipowicz-Kremis
przewodniczący sprawozdawca
Wojciech Śnieżyński
sędzia
Gabriel Węgrzyn
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie dopuszczalności odwołania w sytuacji, gdy jedna ze stron zrzekła się tego prawa, a inne podmioty twierdzą, że posiadają interes prawny. Interpretacja terminu do wniesienia odwołania dla stron pominiętych w postępowaniu pierwszoinstancyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie inwestor zrzeka się prawa do odwołania, a inne podmioty kwestionują status stron i swój interes prawny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z prawem do odwołania i interesem prawnym, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej w sprawach administracyjnych, zwłaszcza budowlanych.
“Czy zrzeczenie się odwołania przez inwestora zamyka drogę do sądu innym? WSA wyjaśnia!”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wr 141/21 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2021-09-14 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-03-17 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Gabriel Węgrzyn Halina Filipowicz-Kremis /przewodniczący sprawozdawca/ Wojciech Śnieżyński Symbol z opisem 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601 Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane II OSK 842/22 - Wyrok NSA z 2023-07-25 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku *Uchylono zaskarżone postanowienie w całości Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2325 art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art.205 par. 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2021 poz 735 art. 134 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Filipowicz-Kremis (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 września 2021 r. sprawy ze skargi M. L., J. L., M. C., M. C., A. S., M. M. i D. W. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz M. L. i J. L. solidarnie kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz M. C. i M. C. solidarnie kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; IV. zasądza od Wojewody [...] na rzecz A. S. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; V. zasądza od Wojewody [...] na rzecz M. M. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; VI. zasądza od Wojewody [...] na rzecz D. W. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Wojewoda Dolnośląski postanowieniem z dnia 3 listopada 2020 r. (IF-0.7840.605.2020.MB(RCH), na podstawie art. 134 k.p.a., oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333, ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania M. L., J. L., M. C., M. C.(1), N. S., D. W., A. S., P. C., M. M. i B. K. od decyzji Starosty Powiatu Wrocławskiego z dnia 15 września 2020 r., nr 2824/2020, zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej spółce H. Sp. z o.o. Sp. k. pozwolenia na budowę 16 budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie wolnostojącej wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną tj. instalacją kanalizacji sanitarnej, instalacją kanalizacji deszczowej, wiz oraz ciągiem pieszo-jezdnym na działkach nr [...] oraz [...] w miejscowości Ś., gmina D., stwierdził niedopuszczalność odwołania. Na uzasadnienie organ wskazał, że decyzją z dnia 15 września 2020 r., nr 2824/2020, Starosta Powiatu Wrocławskiego zatwierdził projekt budowlany i udzielił spółce H. Sp. z o.o. Sp. k. pozwolenia na budowę 16 budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie wolnostojącej wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną tj. instalacją kanalizacji sanitarnej, instalacją kanalizacji deszczowej, wiz oraz ciągiem pieszo-jezdnym na działkach nr [...] oraz [...] w miejscowości Ś., gmina D. Pismem z dnia 18 września 2020 r. spółka H. Sp. z o.o. Sp. k. zrzekła się prawa do wniesienia odwołania od tej decyzji. Co istotne inwestor był jedyną stroną postępowania pierwszoinstancyjnego. Odwołaniem z dnia 24 września 2020 r., uzupełnionym pismami z dnia 16 października 2020 r. i z dnia 22 października 2020 r., M. L., J. L., M. C., M. C.(1), N. S., D. W., A. S., P. C., M. M. i B. K. zaskarżyli decyzję Starosty Powiatu Wrocławskiego z dnia 15 września 2020 r. W odwołaniu wskazano m.in., że "wszelkie informacje co do inwestycji powzięliśmy z tablicy informacyjnej budowy". Zaznaczono także, że w dniu 22 września 2020 r. rozpoczęły się roboty budowlane. "Rozpoczęcie prac było formą poinformowania nas o tej inwestycji post factum. W dalszej części podniesiono zarzuty merytoryczne względem inwestycji oraz zaskarżonej decyzji". W wyniku analizy całości zgromadzonych akt, organ ustalił, co następuje: Przed merytorycznym rozpatrzeniem odwołania wniesionego przez stronę postępowania na rozstrzygnięcie wydane przez organ pierwszej instancji w danej sprawie administracyjnej, organ odwoławczy, w postępowaniu wstępnym jest zobowiązany zbadać czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie (art. 134 k.p.a.). Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn przedmiotowych, jak też z przyczyn podmiotowych. W pierwszej grupie wymienić można brak przedmiotu zaskarżenia, wyłączenie możliwości wniesienia środka odwoławczego lub wyczerpanie przysługujących środków odwoławczych. Do podmiotowych przyczyn niedopuszczalności odwołania zalicza się przypadki wniesienia środka zaskarżenia przez osobę niemającą do tego legitymacji bądź przez osobę niemającą zdolności do czynności prawnych (wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2007 r., II OSK 1661/06). Zaskarżona decyzja została wydana dnia 15 września 2020 r. Pismem z dnia 18 września 2020 r. spółka H. Sp. z o.o. Sp. k. zrzekła się prawa do wniesienia odwołania od tej decyzji. Zgodnie z kolei z art. 127a § 1 k.p.a. w trakcie biegu terminu do wniesienia odwołania strona może zrzec się prawa do wniesienia odwołania wobec organu administracji publicznej, który wydał decyzję. W myśl § 2 tego przepisu z dniem doręczenia organowi administracji publicznej oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania przez ostatnią ze stron postępowania, decyzja staje się ostateczna i prawomocna. W związku z tym zaskarżona decyzja Starosty Powiatu Wrocławskiego z dnia15 września 2020 r. stała się ostateczna w dniu 18 września 2020 r., o czym świadczy również adnotacja umieszczona na decyzji. Zatem od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna zaistniała przedmiotowa przesłanka niedopuszczalności ewentualnego odwołania, tj. wyłączenie możliwości wniesienia środka odwoławczego. Wobec powyższego orzeczono jak na wstępie. Na ostateczne postanowienie skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego złożyli M. L., J. L., M. C., M. C.(1), A. S., M. M., D. W. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: 1. naruszenie przepisów postępowania, art. 7 k.p.a., poprzez pochopne potraktowanie złożonych przez stronę pism, niewyjaśnienie stanu faktycznego konkretnej sprawy i pominięcie interesu skarżących, 2. naruszenie interesu prawnego skarżących poprzez naruszenie zasady falsa demonstratio non nocet mającej na celu ochronę interesów jednostki. Naruszenie tej zasady, którą należy stosować np. w sytuacjach, w których z żądania strony być może nie wynika wprost, czego się domaga. W takich przypadkach, organy administracyjne mają obowiązek w taki sposób odczytać żądanie strony, aby nie poniosła ona negatywnych konsekwencji. W tym przypadku wniesienie odwołania było jednoznacznym z wnioskiem, o którym mowa w art. 58 § 1 k.p.a. i spełniającym termin wynikającym z art. 58 § 2 k.p.a., czyli 7 dni od powzięcia wiadomości o decyzji jako otwierającego bieg terminu. 3. naruszenie przepisów art. 35 oraz art. 36 kodeksu postępowania administracyjnego tj. obowiązku załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki i wydanie postanowienia po terminie rozpatrzenia sprawy. Wskazując na powyższe uchybienia skarżący wnoszą o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, uznanie dopuszczalności odwołania jako wniesionego w terminie, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia i uznanie nas stronami postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji pozwolenia na budowę. Na uzasadnienie, z daleko posuniętej ostrożności procesowej, na wypadek wątpliwości sądu rozpatrującego skargę skarżący informują, że oryginały wszystkich pism, również powoływanych w tym piśmie, znajdują się w aktach sprawy w organie I lub II instancji. W związku z tym nie jest możliwe dostarczenie uwierzytelnionych kopii tych pism, a jedynie kopie. Ponadto skarżący informują, że szczegółowy opis analiz i naszej argumentacji interesu prawnego zostały zawarte w poszczególnych pismach. Wskazują, że w pismach przedstawili argumenty i dowody, które wg skarżących określiły ich interes prawny do występowania w charakterze strony oraz naruszenie wymienionych w pismach przepisów Prawa budowlanego i Kodeksu postępowania administracyjnego. Oprócz przytoczenia konkretnych przepisów, argumentację poparto wyrokami Sądów Administracyjnych. Ponadto niezwłocznie po otrzymaniu fragmentu dokumentacji (rys. nr Z-1 "Zagospodarowanie Terenu" przeprowadzono analizę wysokościową zaprojektowanych budynków w stosunku do terenu istniejącego, aby wskazać konkretny przykład naruszenia interesu prawnego w odniesieniu do przedmiotowej dokumentacji projektowej. Wyniki analizy wskazują, zdaniem skarżących, że posiadają interes prawny do występowania w tym postępowaniu w charakterze strony, a ich działki leżą w obszarze oddziaływania inwestycji. Skarżący zwracają uwagę, że w rysunku zagospodarowania terenu wskazano, że teren na działkach objętych inwestycją będzie podniesiony nawet o prawie 1 metr i kształtowany z pochyleniem w kierunku ich działek, co spowoduje zalewanie działek. Podniesienie terenu nawet do metra jest znaczącą zmianą w ukształtowaniu terenu, bez poszanowania stosunków gruntowo-wodnych. Szczegółowa analiza wysokościowa została przedstawiona w piśmie uzupełniającym jak również w załączniku do tego pisma oraz stanowi załącznik do tego pisma. Mając na uwadze powyższe skarżący uważają, że w sposób niepodważalny udowodnili posiadany interes prawny do występowania w postępowaniu o wydanie decyzji w charakterze strony (naruszenie art. 28 k.p.a.). Ponadto informują, że wskazali liczne przykłady naruszenia art. 28 ust. 2 Prawo budowlanego - poprzez błędne określenie stron w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę na skutek błędnego określenie obszaru oddziaływania inwestycji, a także art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego - poprzez brak poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. Ad.2 jak wskazano w zaskarżonym postanowieniu decyzja została wydana w dniu 15 września 2020 r. W związku z błędnym określeniem stron postępowania (naruszenie art. 28 k.p.a.) i błędnym określeniem obszaru oddziaływania inwestycji (określenie obszaru oddziaływania inwestycji,), organ I instancji uznał za jedyną stroną postępowania Inwestora. W związku ze zrzeczeniem się prawa do odwołania inwestora, decyzja stała się ostateczna w dniu 18 września 2020 r. W dniu 22.09.2020 r. na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] AM-[...] obręb Ś. zlokalizowanych w miejscowości Ś. rozpoczęły się roboty budowlane związane z planowaną inwestycją na tych działkach, co skarżący zaznaczyli w piśmie [1] z dnia 24 września 2020 r. Jak widać od dnia powzięcia informacji o zaistniałej sytuacji i planowanej Inwestycji w ciągu dwóch dni złożyli pismo [1] w organie wydającym decyzję. Jak zaznaczają, jeśli intencją skarżących, poprzez złożenie tego pisma, nie byłoby skorzystanie z uprawnień nadanych art. 58 §1 k.p.a. i art. 58 § 2 k.p.a., po co wpisywaliby w to pismo "rozpoczęcie prac było formą poinformowania nas o tej inwestycji post factum". Wskazują, że ich intencją było właśnie podkreślenie dotrzymania terminu określonego art. 58 § 2 k.p.a i złożenie pisma było jednoznaczne z powyższym. Ad.3 Wniosek złożono w dniu 24 września 2020 r., został on uzupełnione w dniu 16 października 2020 r. i w dniu 6 listopada 2020r. Zatem termin rozpatrzenia sprawy minął w dniu 7 grudnia 2020 r. Postanowienie zostało wysłane przez Wojewodę Dolnośląskiego dopiero w dniu 22 grudnia 2020 r., a dostarczone 29 grudnia 2020 r. Co za tym idzie termin został przekroczony o niespełna miesiąc. Ponadto należy zaznaczyć, że skarżący nie otrzymali pisma o przedłużeniu rozpatrywania sprawy jako szczególnie skomplikowanej zgodnie z art. 36 k.p.a. Zasadą jest, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W tej sprawie nie ma również zastosowania tzn. "Tarcza antycovidowa". Z dniem 16 maja 2020 r. art. 15zzr i art. 15zzs ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374) zostały uchylone (art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. poz. 875). Ponowne zapisy zostały zawarte w ustawie z 9 grudnia 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, czyli po terminie rozpatrzenia tej sprawy. Wobec przedstawionych tutaj uwarunkowań faktycznych i prawnych skargę należy uznać za w pełni konieczną. W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki sąd administracyjny zważył: Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa skutkującym koniecznością jego uchylenia. Stwierdzając niedopuszczalność odwołania w okolicznościach rozpoznawanej sprawy wojewoda dopuścił się naruszenia prawa procesowego, a ściśle art. 134 k.p.a. W świetle ugruntowanego już stanowiska orzecznictwa i doktryny, prawo do wniesienia odwołania od decyzji przysługuje nie tylko adresatowi decyzji (stronie, której doręczono decyzję), ale również osobie, która nie została uznana przez organ za stronę, o ile spełnia ustawowe kryterium nabycia statusu strony postępowania, tj. wykaże, że sprawa dotyczy jej interesu prawnego (art. 28 k.p.a., a w warunkach tej sprawy należy zwrócić uwagę także na art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego). Ponieważ ustawa wiąże początek biegu terminu do wniesienia odwołania z doręczeniem (ew. ogłoszeniem) decyzji organu I instancji (art. 129 § 2 k.p.a.), kłopotliwe jest ustalenie początku biegu tego terminu dla strony, której w ogóle nie została doręczona decyzja. W literaturze i orzecznictwie przyjął się obecnie nie kwestionowany już pogląd, że termin do wniesienia odwołania dla strony, która została pozbawiona udziału w postępowaniu w I instancji, liczy się od dnia doręczenia (ogłoszenia) decyzji stronie, która brała udział w postępowaniu (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 15. wyd., Warszawa 2017, s. 695-696; K. Glibowski, w: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, 4. wyd., Warszawa 2017, s. 963 oraz powoływana tam literatura i orzecznictwo). Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy w pierwszej kolejności stwierdzić, że nietrafne jest stanowisko wojewody, jakoby zrzeczenie się prawa do wniesienia odwołania w rozpoznawanej sprawie przez inwestora (jedyną stronę, której doręczono decyzję organu I instancji) spowodowało, że z dniem złożenia tego oświadczenia (18 września 2020 r;) decyzja Starosty Powiatu Wrocławskiego z dnia 15 września 2020 r., nr 2824/2020 stała się ostateczna i prawomocna, wskutek czego odwołanie wniesione przez skarżących było niedopuszczalne. Istotnie, stosownie do treści art. 127a § 1 k.p.a., w trakcie biegu terminu do wniesienia odwołania strona może zrzec się prawa do wniesienia odwołania wobec organu administracji publicznej, który wydał decyzję. Dalej trzeba powiedzieć, że zgodnie z paragrafem 2 tego artykułu, z dniem doręczenia organowi administracji publicznej oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania przez ostatnią ze stron postępowania, decyzja staje się ostateczna i prawomocna. Jednakże trzeba także pamiętać że, w ocenie sądu, na tle przywołanych regulacji nie może budzić wątpliwości teza, że skoro prawa do wniesienia odwołania może zrzec się wyłącznie strona, której odwołanie przysługuje, to należy uznać za niedopuszczalne, aby skutki tego oświadczenia wpływały na prawa procesowe stron, które takiego oświadczenia nie złożyły. Ponadto, w świetle przytoczonych, jednobrzmiących poglądów piśmiennictwa i orzecznictwa, termin do wniesienia odwołania dla strony pominiętej przez organ I instancji, jest powiązany z terminem doręczenia decyzji stronie uczestniczącej w postępowaniu. Takie unormowanie wskazuje na brak związku między zrzeczeniem się prawa do odwołania przez stronę uczestniczącą, a prawem do odwołania strony pominiętej. Skoro prawo do wniesienia odwołania przysługuje również stronie pominiętej (podmiotowi, który wykaże, że ma interes prawny w sprawie w rozumieniu art. 28 k.p.a.), tylko ona może tym prawem dysponować. Oświadczenia drugiej strony nie mogą skutkować pozbawieniem strony pominiętej podstawowego uprawnienia procesowego. Wojewoda wadliwie uznał zatem, że oświadczenie inwestora o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania mogło wywołać również skutki w odniesieniu do innych podmiotów, którym przysługuje przymiot strony, pozbawiając je prawa do wniesienia odwołania. Nadto, o niedopuszczalności odwołania w rozumieniu art. 134 k.p.a. mogą również przesądzać przyczyny podmiotowe, wyrażające się w braku legitymacji procesowej. Jednakże, w świetle ugruntowanych już poglądów doktryny i orzecznictwa, uznanie odwołania za niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych ogranicza się wyłącznie do przypadków oczywistych, nie budzących żadnych wątpliwości. Z kolei jeżeli odwołanie wnosi podmiot, który twierdzi, że jest stroną, bo postępowanie dotyczy jego interesu prawnego, weryfikacja tych twierdzeń, wymagająca dokonania czynności wyjaśniających, nie jest możliwa na tym wstępnym etapie postępowania odwoławczego. W takim przypadku obowiązkiem organu odwoławczego jest wszczęcie postępowania odwoławczego, dokonanie weryfikacji i gdy wypadnie ona negatywnie – umorzenie postępowania odwoławczego (por. przykładowo: B. Adamiak, J. Borkowski, op. cit., s. 678; P. Glibowski, op. cit., s. 962 oraz powoływane tam orzecznictwo). W rozpoznawanej sprawie skarżący wnosząc odwołanie jednoznacznie powoływali się na swój interes prawny w sprawie. Rozstrzygnięcie tej kwestii nie było zatem możliwe na etapie wstępnego, formalnego badania odwołania, prowadzącego do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Weryfikacja twierdzeń odwołujących wymagała sięgnięcia do meritum sprawy. W świetle dotychczasowych wywodów należy stwierdzić, że: po pierwsze, oświadczenie inwestora o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania nie mogło wywołać skutków względem innych stron postępowania, nawet jeśli na etapie postępowania przed organem I instancji jedyna stroną w sprawie był inwestor. Po drugie, skoro decyzja organu I instancji została doręczona inwestorowi w dniu 18 września 2020 r. (adnotacja o odbiorze na ostatniej stronie decyzji, akta adm. organu I instancji), termin do wniesienia odwołania upływał z dniem 2 października 2020 r. Okolicznością niesporną w sprawie jest, że skarżący wnieśli odwołanie dniu 25 września 2020 r. – wprawdzie do SKO, ale to w tym wypadku nie ma znaczenia. Oznacza to, że został zachowany termin do wniesienia odwołania. Po trzecie, skoro skarżący powoływali się jednoznacznie na swój własny interes prawny w sprawie, obowiązkiem organu drugiej instancji było wszczęcie postępowania odwoławczego i zweryfikowanie tych twierdzeń. Dopiero w razie negatywnej weryfikacji legitymacji procesowej odwołujących się (czy to wszystkich, czy poszczególnych osób – poprzez nie budzące wątpliwości ustalenie braku istnienia po ich stronie interesu prawnego), zaistnieje procesowa możliwość umorzenia postępowania odwoławczego w całości lub odnośnie do części odwołujących się. Reasumując dotychczasowe rozważania należy dojść do wniosku, że wojewoda wadliwie zastosował w sprawie art. 134 k.p.a., a zatem naruszył przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.). Odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi, w tym np. zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego jest na tym etapie postępowania przedwczesne. Jak szeroko wskazano wyżej organ, w zakwestionowanym rozstrzygnięciu wadliwie stwierdził niedopuszczalność odwołania. W związku z tym, przy ponownym rozpoznawaniu sprawy jego obowiązkiem będzie rozważenie w pierwszej kolejności, czy i którym odwołującym przysługuje status strony. Należy zatem na wstępie zweryfikować twierdzenia zawarte w odwołaniu, czy osoby wnoszące odwołanie w rozpoznawanej sprawie interes prawny. Jeśli wojewoda ustali, że któraś z osób wnoszących odwołanie legitymuje się przymiotem strony w prowadzonym postępowaniu, winien rozpoznać sprawę co do istoty. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI