II SA/WR 1407/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OpoluOpole2005-02-10
NSAinneŚredniawsa
choroba zawodowagruźlicamedycyna pracypostępowanie administracyjneocena ryzykakontakt zakaźnyszpitaloddział psychiatryczny

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę pracownicy na decyzję o nie stwierdzeniu choroby zawodowej (gruźlicy płuc), uznając brak związku przyczynowego między chorobą a warunkami pracy.

Skarżąca J.M. domagała się stwierdzenia gruźlicy płuc jako choroby zawodowej, wskazując na pracę w oddziale psychiatrycznym. Organy administracji dwukrotnie odmówiły stwierdzenia choroby, powołując się na opinie biegłych wykluczające związek przyczynowy z pracą. Po uchyleniu decyzji przez NSA, ponowne postępowanie również zakończyło się negatywnie dla skarżącej. Sąd administracyjny uznał, że prawdopodobieństwo zakażenia gruźlicą w miejscu pracy nie było wyższe niż w życiu codziennym, a zebrany materiał dowodowy wykluczył etiologię zawodową schorzenia.

Sprawa dotyczyła skargi J.M. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Opolu, odmawiającą stwierdzenia gruźlicy płuc jako choroby zawodowej. Pracownica, zatrudniona jako salowa i asystentka pielęgniarska w oddziale psychiatrycznym, podejrzewała, że mogła zarazić się gruźlicą od pacjentów. Organy sanitarne, po przeprowadzeniu dochodzeń epidemiologicznych i zasięgnięciu opinii Wojewódzkiej Poradni Chorób Płuc i Gruźlicy oraz Konsultanta Regionalnego, dwukrotnie wydały decyzje negatywne, wskazując na brak związku przyczynowego między chorobą a warunkami pracy. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił jedną z decyzji, wskazując na niejasności co do uprawnień jednostek wydających opinie. W ponownym postępowaniu, po uzyskaniu opinii Kliniki Ftizjopneumonologii Śląskiej Akademii Medycznej, organy ponownie odmówiły stwierdzenia choroby zawodowej. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, uznał, że organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa, a zebrany materiał dowodowy, w tym opinie biegłych, wykluczył zawodowe pochodzenie gruźlicy. Sąd podkreślił, że prawdopodobieństwo zakażenia w miejscu pracy nie było wyższe niż w życiu codziennym, a zmiany w płucach skarżącej mogły mieć inne podłoże. Choć sąd dopatrzył się drobnych uchybień w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego, uznał je za nieistotne dla wyniku sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli prawdopodobieństwo zakażenia w miejscu pracy nie jest wyższe niż w życiu codziennym i brak jest bezpośredniego związku przyczynowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że mimo pracy w oddziale psychiatrycznym, zebrany materiał dowodowy, w tym opinie biegłych, wykluczył zawodowe pochodzenie gruźlicy. Kluczowe było ustalenie, że narażenie na kontakt z prątkiem gruźlicy nie było wyższe niż w życiu codziennym, a zmiany w płucach mogły mieć inne przyczyny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

rozp. RM z 18.11.1983 art. §10

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych

k.p.a. art. 104 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Prawo o postępowaniu art. 145 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz. U. Nr 153, poz. 1271 art. 97 § § 1

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm. art. 99

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych § § 1 ust.1

Stwierdzenie choroby zawodowej wymaga spełnienia trzech przesłanek: czynników szkodliwych w środowisku pracy, rozpoznania choroby z wykazu oraz związku przyczynowego między czynnikami a chorobą. Istnieje domniemanie związku przyczynowego, jeśli choroba jest z wykazu i praca była wykonywana w narażających warunkach.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo o postępowaniu art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Dz. U. Nr 132 z 2002 r., poz. 1115 § § 10

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach

Postępowanie rozpoczęte przed dniem wejścia w życie rozporządzenia jest prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów.

Dz. U. Nr.65, poz.294 z późn. zm. § § 7

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych

k.p.a. art. 107 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawdopodobieństwo zakażenia gruźlicą w miejscu pracy nie było wyższe niż w życiu codziennym. Brak bezpośredniego związku przyczynowego między chorobą a warunkami pracy. Opinie uprawnionych jednostek medycznych wykluczyły etiologię zawodową schorzenia.

Odrzucone argumenty

Możliwość zarażenia się gruźlicą od pacjentów oddziału psychiatrycznego. Obecność oddziału gruźliczego w szpitalu i możliwość kontaktu z chorymi. Wady proceduralne w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego.

Godne uwagi sformułowania

prawdopodobieństwo zakażenia w pracy nie było wyższe niż w życiu codziennym nie można ustalić, czy jednostki służb medycznych, które opracowały opinie w tej sprawie stanowiły podmioty uprawnione nie każde uchybienie przepisom postępowania skutkuje uchyleniem decyzji

Skład orzekający

Ewa Janowska

przewodniczący

Grażyna Jeżewska

sprawozdawca

Elżbieta Kmiecik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie związku przyczynowego między chorobą a warunkami pracy w kontekście chorób zawodowych, zwłaszcza w placówkach medycznych. Ocena formalnych i merytorycznych wymogów decyzji administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracownicy służby zdrowia i konkretnego schorzenia (gruźlica). Interpretacja przepisów dotyczących chorób zawodowych może ewoluować.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje trudności w udowodnieniu związku przyczynowego między chorobą a pracą, szczególnie w kontekście chorób zakaźnych i specyfiki pracy w służbie zdrowia. Pokazuje, jak ważne są opinie biegłych i jak sąd ocenia dowody w takich sprawach.

Czy praca w szpitalu psychiatrycznym oznacza automatycznie chorobę zawodową? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 1407/03 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2005-02-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-06-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Elżbieta Kmiecik
Ewa Janowska /przewodniczący/
Grażyna Jeżewska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Ewa Janowska Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Kmiecik asesor sądowy Grażyna Jeżewska – spraw. Protokolant: sekretarz sądowy Jolanta Hadała po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi J. M. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Sanitarny w K., działając na podstawie §10 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 1989 r.Nr.61, poz.364.) oraz art.104 § l Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr.9 z 1980r.) decyzją z dnia 22 listopada 1999 r., nr [...] nie stwierdził u J. M. choroby zawodowej pod postacią gruźlicy płuc. W uzasadnieniu podniósł, że J. M. była zatrudniona w Oddziale Psychiatrycznym B2 Wojewódzkiego Szpitala dla [...] w B. w okresie od 16 maja 1962r. do 31 lipca 1997r. W tym czasie pracowała jako salowa, a od 22 czerwca 1996 r. do 31 lipca 1997r. na stanowisku asystentki pielęgniarskiej. W okresie 22 lutego 1994r. do 17 maja 1996r. leczona była w Oddz. Pulmonologicznym Szpitala nr [...] ZOZ [...] z powodu gruźlicy naciekowej płuc w okresie resorbcji i włóknienia. Lekarz zakładowy zgłosił organowi podejrzenie etiologii zawodowej w/w schorzenia. Organ po przeprowadzeniu wywiadu epidemiologicznego zwrócił się o zajęcie stanowiska w sprawie do Wojewódzkiej Poradni Chorób Płuc i Gruźlicy w O. Kierownik tej jednostki służby zdrowia po zapoznaniu się z całością dokumentacji dotyczącej ewentualnej choroby zawodowej u M. J. wykluczył etiologię zawodową schorzenia. Organy dwóch instancji wydały decyzję nie stwierdzającą choroby zawodowej pod postacią gruźlicy naciekowej płuc u w/w pracownicy.
Pracownica odwołała się do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 16 marca 1999r. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
W tej sytuacji Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. przeprowadził ponownie dochodzenie epidemiologiczne, z którego wynikło jednoznacznie, że rozpoznana u M. J. w 1996r. gruźlica płuc nie ma żadnego związku przyczynowego z wykonywaną pracą zawodową. W odwołaniu od decyzji jak i obecnie ordynator oddziału B2 dr M. Z., przełożona J. M. twierdziła, że w/w pracownica miała możliwość zarażenia się w oddziale psychiatrycznym B2 prątkiem gruźlicy, ponieważ pacjenci którzy przebywali na leczeniu w tym oddziale to przewlekli alkoholicy i narkomani, a więc pochodzą z grup ryzyka zapadalności na gruźlicę płuc. Uzyskane przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. w wyniku prowadzonego dochodzenia epidemiologicznego informacje wykluczają informacje podane przez ordynatora Oddz. B2. Wynika z nich, że dr Z. nie zna epidemiologii gruźlicy oraz nie wie jacy pacjenci są hospitalizowani w kierowanym przez nią oddziale. Z informacji uzyskanej, bowiem od Kierownika Sekcji Statystyki Medycznej i Dokumentacji Chorych Woj. Szpitala dla [...] w B. wynika, że w 1994r. w w/w Oddziale hospitalizowanych było 180 chorych z czego 4 narkomanów, 2 alkoholików, gruźlicy brak. W 1995r. leczonych było 203 chorych z czego : 4 narkomanów, 6 alkoholików, gruźlicy nie stwierdzono. W 1996r. do 30 marca 1996r., do czasu hospitalizacji w/w pracownicy, hospitalizowano 64 osoby z czego: narkomanów l, alkoholików nie było, gruźlicy brak. W ocenie organu I instancji w życiu codziennym istnieje większe prawdopodobieństwo kontaktu z prątkującym człowiekiem niż w oddziale szpitalnym nie gruźliczym, a w takim pracowała M. J., tym bardziej że Polska zaliczana jest do krajów o wysokiej zapadalności na gruźlicę płuc. Współczynnik zapadalności na tę chorobę w 1997r. wynosił 36,1 a w 1998r. 34,4. Wg Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc za II kwartał 1999r. pod kątem chorych nowo zarejestrowanych w poradniach gruźlicy i chorób płuc województwo [...] sklasyfikowane zostało na 8 miejscu. Po przeprowadzeniu dochodzenia epidemiologicznego Powiatowy Inspektor Sanitarny zwrócił się ponownie o zajęcie stanowiska w sprawie etiologii zawodowej gruźlicy płuc u J. M. do Wojewódzkiej Poradni Chorób Płuc i Gruźlicy w O. Kierownik tej placówki służby zdrowia wydał w dniu 26 października 1999r. kolejną opinię podtrzymującą opinię z dnia 9 maja 1997r., w której nie stwierdzono źródła zakażenia prątkiem gruźlicy w czasie wykonywania pracy.
J. M. odwołała się od tej decyzji, wskazując na uchybienia procedury administracyjnej, na nie uwzględnienie wytycznych NSA, kwestionując opinie biegłych oraz wytykając oczywistą pomyłkę, iż zawodowych chorób (gruźlicy) w szpitalu w którym pracowała w latach 94-95 było cztery, a nie trzy jak podano w decyzji. Podniosła, że mogła mieć kontakt z pacjentami prątkującymi, bowiem na terenie szpitala jest oddział chorych na gruźlicę, a nie można wykluczyć, że chorzy na gruźlicę przychodzili na jej oddział. W oddziałach psychiatrycznych nie prowadzi się rutynowych badań w kierunku gruźlicy.
[...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny po rozpatrzeniu odwołania J. M. decyzją z dnia 18 lutego 2000 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W wyniku zaskarżenia przez J. M. decyzji organu odwoławczego do Naczelnego Sądu Administracyjnego, decyzja z 18 lutego 2000 r. została uchylona wyrokiem z dnia 3 września 2002 r., sygn. akt II SA/Wr 595/2000. Sąd, uchylając zaskarżoną decyzję zarzucił że na podstawie akt administracyjnych nie można ustalić, czy jednostki służb medycznych, które opracowały opinie w tej sprawie stanowiły podmioty uprawnione w rozumieniu § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych.
Decyzją z dnia [...], nr [...], Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w O., na podstawie art. 138 § l pkt l Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 – zwanego dalej kpa.) oraz w związku z § 10 ust. l i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm..- zwanego dalej rozporządzeniem), wykonując wyrok NSA, utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia 22 listopada 1999r. Nr [...] o nie stwierdzeniu choroby zawodowej -gruźlicy płuc wymienionej w poz. 11 wykazu chorób zawodowych. W uzasadnieniu przedstawił stan faktyczny sprawy. Następnie podniósł, że podejrzenie o zawodowe tło tej gruźlicy było dwukrotnie konsultowane przez Wojewódzką Przychodnię Chorób Płuc i Gruźlicy w O. Opinie tej jednostki nie potwierdzały prawdopodobieństwa wyższego niż w życiu codziennym źródła zawodowego gruźlicy u J. M. [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w O. zasięgnął także opinii Konsultanta Regionalnego ds. Chorób Płuc i Gruźlicy, który w opinii z dnia 2 lutego 2000r. podtrzymał opinię Wojewódzkiej Poradni Chorób Płuc i Gruźlicy.
W tym stanie rzeczy, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w O. ponownie, rozpatrując odwołanie skarżącej ograniczył się w swojej decyzji do ustosunkowania do faktów mających, zdaniem skarżącej, znaczenie w sprawie. Stwierdził, że istotnie w szpitalu uznano cztery przypadki zawodowej gruźlicy u pracowników oddziału ftyzjatrycznego. Nie ma to jednak żadnego znaczenia w tej sprawie, gdyż skarżąca na tym oddziale nie pracowała, co podnoszą biegli w swoich opiniach. Podnosił, że przy rozpoznaniu zawodowego źródła choroby (zakażenia) inspektor sanitarny musi oszacować, czy prawdopodobieństwo zakażenia w pracy jest istotnie (znacząco) wyższe niż w życiu codziennym. W niniejszej sprawie konkluzje inspektorów i opinie biegłych są zbieżne i wskazują, że prawdopodobieństwo zarażenia się na oddziale psychiatrycznym gruźlicą nie jest wyższe, niż w życiu codziennym. Organ odwoławczy wywiódł, iż zasięgnął konsultacji jednostki diagnostycznej II szczebla Kliniki Ftizjopneumonologii Śląskiej Akademii Medycznej w Z., która w opinii z dnia 9 kwietnia 2003 r., potwierdziła wszystkie poprzednie. Następnie wskazał, że Wojewódzką Przychodnię Chorób Płuc i Gruźlicy wyznaczono do rozpoznawania gruźlicy w wypadku jej podejrzenia o tło zawodowe pismem z dnia 31-12-1997r., Nr. [...] Wydziału Zdrowia Urzędu Wojewódzkiego w O., zatem była uprawnioną jednostką do wypowiedzenia się w sprawie.
W skardze, pełnomocnik skarżącej radca prawny M. F., wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarnemu w O. do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W jej uzasadnieniu przedstawiła wyżej omówiony stan faktyczny sprawy. W jej ocenie, zaskarżona decyzja jest niesłuszna i narusza prawo. Wadliwie, bowiem podano w zaskarżonej decyzji podstawę prawną, o którą ją oparto. Wojewódzki Inspektor Sanitarny powołał w decyzji przepis §10, gdy od dnia 3 września 2002 r. obowiązuje już nowe rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132 z 2002 r., póz. 1115) Obecnie obowiązujący akt prawny nie tylko wyraźnie uchyla w §11 swojego poprzednika, ale też nieco inaczej formułuje przesłanki uznania dolegliwości za chorobę zawodową. W toku postępowania zostało ustalone, że w Szpitalu, w którym pracowała skarżąca, stwierdzano przypadki gruźlicy, że J. M. mogła i zapewne miała kontakt z chorymi na tę chorobę, nie zawsze bowiem przeprowadzano pełną diagnostykę pacjentów pod kątem gruźlicy, poza tym czasem pacjenci wypisują się ze szpitala przed rozpoczęciem leczenia i rozpoznaniem choroby. Poza tym podniosła, iż skarżąca mogła mieć kontakt z chorymi na gruźlicę, odwiedzającymi chorych z innych wydziałów, czy chorymi z personelu. Powołuje się na pogląd wyrażony odnośnie innej choroby zawodowej w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 2001 r., sygn. akt II UKN 395/00. iż: "Personel lekarsko-pielęgniarski nie korzysta z przysługującego ogółowi zatrudnionych uprawnienia do powstrzymania się od wykonywania pracy niebezpiecznej (...) Jego przedstawiciele dotknięci wirusowym zapaleniem wątroby jako chorobą zawodową nie muszą udowadniać, że do zakażenia doszło w związku z pracą zawodową." Ponadto zarzuca, że wydana decyzja nie spełnia wymogów, przewidzianych w art. 107 §1 kpa. Zamiast bowiem uzasadnienia prawnego i faktycznego zawiera ona polemikę z uzasadnieniem rozstrzygnięcia NSA. Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie odniósł się do pewnych elementów stanu faktycznego i zebranych w jego toku dowodów. Powyższe zachowanie narusza także zasadę zaufania do organów administracji i godzi w ich obowiązek podnoszenia świadomości i kultury prawnej obywateli (art. 8 kpa).
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do nowych zarzutów skargi wskazał, że decyzję swoją oparł o rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r., uwzględniając w ten sposób § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzeń , rozpoznawania i stwierdzania chorób zarodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. 132 poz. 1115). Stwierdził, że orzeczenia obu instancji oparte są na ocenie prawdopodobieństwa. Oszacowania tego dokonali biegli : Wojewódzka Przychodnia Chorób Płuc i Gruźlicy w O. wsparta opinią konsultanta regionalnego ds. chorób płuc i gruźlicy oraz instytut naukowy: Klinika Ftizjopneumunologii Śląskiej Akademii Medycznej w Z. Przytoczone przez pełnomocnika skarżącej możliwe zdarzenia, które mogły doprowadzić do zakażenia, mieszczą się w oszacowaniu prawdopodobieństwa. Opinia zaś ordynatora przełożonej J. M., zgodnie z procedurą była przekazana biegłym, którzy ją uwzględnili, szacując prawdopodobieństwo, iż narażenie na kontakt z materiałem zakaźnym nie było większe niż w życiu codziennym. Zdaniem organu odwoławczego decyzja ma uzasadnienie prawne i faktyczne, ponieważ Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w O., respektując orzeczenie NSA wypunktował błędy uzasadnienia swojej decyzji wskazane przez Sąd, wypunktował też sposób ich naprawienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Najpierw odnotować trzeba, że skoro skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r., to w oparciu o art. 97 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. – zwaną dalej Prawo o postępowaniu), sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny. Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Z zasady, iż sąd administracyjny ocenia, czy zaskarżona decyzja jest zgodna prawem, wynika konsekwencja co do tego, iż sąd ten rozważa prawo obowiązujące w dniu wydania decyzji, jak i stan sprawy istniejący na dzień wydania decyzji, badając prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu). Kontrola legalności zaskarżonej decyzji, przeprowadzona przez Sąd wykazała, że decyzja ta odpowiada wymogom prawa.
Zaskarżona decyzja wydana została w następstwie uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu wyrokiem z dnia 3 września 2002 r., sygn. II SA/Wr 595/2000, poprzedniej decyzji nie stwierdzającej choroby zawodowej pod postacią gruźlicy płuc. Przesłanką tego uchylenia był zarzut wskazujący, iż na podstawie akt administracyjnych nie można ustalić, czy jednostki służb medycznych, które opracowały opinie w tej sprawie stanowiły podmioty uprawnione w rozumieniu § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych, a tylko uprawnione jednostki mogą wydawać wiążące opinie w sprawie.
Zgodnie z art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r., z zastrzeżeniem art. 100, wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia.
W sprawie stanowiącej przedmiot niniejszego postępowania sądowo - administracyjnego jako materialnoprawna podstawa decyzji administracyjnej, podane zostało rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr.65, poz.294 z późn. zm.). Wbrew zarzutowi skarżącej, organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że w tej sprawie mają zastosowanie w/w przepisy, albowiem mimo wejścia w życie, z dniem 3 września 2002 r., rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132 , poz. 1115 ), po myśli § 10 tego rozporządzenia, postępowanie w sprawach rozpoznania choroby zawodowej lub jej stwierdzenia, rozpoczęte przed dniem wejścia rozporządzenia w życie, jest prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów.
Z przepisu §1ust.1 rozporządzenia, wynika, że stwierdzenie choroby zawodowej powinno nastąpić, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki:
- wystąpienie w środowisku pracy czynników szkodliwych,
- rozpoznanie u pracownika choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych,
- zaistnienie związku przyczynowego między czynnikami szkodliwymi a rozpoznaną u pracownika chorobą. Konstrukcja §1 ust.1 tego rozporządzenia przemawia za tym, że w przypadku pozytywnego ustalenia, iż rozpoznana u pracownika choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych i praca była wykonywana w warunkach narażających na jej powstanie, istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą a warunkami narażającymi na jej powstanie (vide - wyrok SN z dnia 11 marca 1999 r., sygn. akt. III RN 128/98, OSNAP 1999 / 24 / 771). Przy czym przy ocenie działania czynnika szkodliwego uwzględnia się rodzaj, stopień i czas narażenia zawodowego, sposób wykonywania pracy, bezpośredni kontakt z chorymi zakaźnie lub z materiałem pochodzącym od tych chorych. W sytuacji zatem, gdy orzeczona została, przez upoważnioną jednostkę określoną w § 7 rozporządzenia, choroba znajdująca się w wykazie chorób zawodowych, postępowanie organów inspekcji sanitarnej musi wykazać, czy zachodzi związek przyczynowy pomiędzy nią a czynnikami szkodliwymi występującymi w środowisku pracy lub wykluczyć jego istnienie. Z akt sprawy wynika, że skarżąca, jako salowa, a następnie asystentka pielęgniarki, pracowała na Oddziale Psychiatrycznym B2 Wojewódzkiego Szpitala dla [...] w B., nie miała bezpośredniego kontaktu z materiałem zakaźnym lub zakażonym, nie miała także bezpośredniego kontaktu z osobami chorymi. Jak wykazało postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organy sanitarne cztery osoby, u których uznano gruźlicę jako chorobę zawodową to byli pracownicy oddziału ftyzjatrycznego tego szpitala. W ocenie organu stwierdzoną chorobę spowodowały czynniki nie związane ze środowiskiem pracy. Możliwość taką potwierdziły wszystkie opinie zebrane w sprawie, w tym Kliniki. Opinia ta i poprzednie zadecydowały o stanowisku Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego. Opinia Kliniki z dnia 9 kwietnia 2003 r. stwierdziła, że na podstawie przedstawionej dokumentacji nie widzi podstaw do zakwalifikowania zdiagnozowanej u J. M. gruźlicy płuc jako choroby zawodowej. Wywiedziono w niej, iż w Polsce szacuję się, że około 1/3 populacji osób dorosłych jest zakażonych prątkiem gruźlicy, a u człowieka zakażonego ryzyko zachorowania na gruźlicę utrzymuję się przez całe życie. Natomiast do grup zwiększonego ryzyka należą osoby pozostające w ścisłej styczności z osobą chorą na gruźlicę wydalającą prątki. Do grupy ryzyka należą również osoby z przebytą gruźlicą i tzw. drobnymi włóknistymi zmianami w płucach. Do grupy ryzyka należą, m.in. pracownicy służby zdrowia pozostający w bezpośrednim kontakcie z osobami prątkującymi. W niniejszej sprawie nie ma dowodów, że na oddziale przebywały osoby chore na tbc w czasie zachorowania J. M. tj. 1996 r. Oceniając materiał dowodowy oraz przedłożoną dokumentację Klinika wyraziła pogląd, że w przypadku J. M. doszło do uaktywnienia gruźlicy na którą wcześniej chorowała, bowiem z dokumentacji wynika, że doszło do powstania zmian w miąższu płucnym znacznie wcześniej. Uprawnione jednostki, jak też organ, oceniając na podstawie całokształtu sprawy prawdopodobieństwo rozpoznania zawodowego źródła choroby oszacowały, że prawdopodobieństwo zakażenia w zakładzie pracy J. M. nie było wyższe niż w życiu codziennym. Z tym stanowiskiem należy się zgodzić.
W ocenie Sądu w sprawie udowodniono, że prawdopodobieństwo zachorowania z uwagi na brak bezpośredniego kontaktu z chorymi zakaźnie lub materiałem od nich pochodzącym nie spowodowały choroby u skarżącej, nie było ono większe niż w życiu codziennym. Zgromadzono bowiem dowody wykluczające związek przyczynowy pomiędzy występującymi w środowisku pracy czynnikami szkodliwymi, a orzeczoną chorobą. Organy wykazały, iż w konkretnym przypadku jej powstanie nastąpiło z innych przyczyn, nie związanych z wykonywaniem zatrudnienia. Ustaliły, że od 1994 r. na oddziale w którym pracowała skarżąca do 1996 r. nie stwierdzono gruźlicy, a wśród hospitalizowanych osób z grupy dużego ryzyka zapadalności na gruźlicę, tj. narkomanów, alkoholików było bardzo niewielu. Były zatem podstawy do uznania braku związku przyczynowego pomiędzy chorobą a zatrudnieniem, za okoliczność udowodnioną. Organy obu instancji podjęły wszelkie kroki mające na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, wykonały wytyczne zawarte w wyrokach NSA. Po myśli § 7 ust. 1 rozporządzenia dwie jednostki organizacyjne właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych, tj. Wojewódzka Przychodnia Chorób Płuc i Gruźlicy w O. oraz Klinika Ftizjopneumonologii Śląskiej Akademii Medycznej w Z. nie stwierdziły bezpośredniego i wysokiego ryzyka narażenia zawodowego skarżącej z prątkiem gruźlicy. Na podstawie zebranego i ocenionego obszernego materiału dowodowego wykluczyły etiologię zawodową schorzenia. W ocenie Sądu organ oparł swoje rozstrzygnięcie na prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym przewidzianym w rozporządzeniu i kpa. Uprawnione jednostki wydały swoje orzeczenia w sprawie choroby zawodowej na podstawie wymaganych przez przepisy dokumentach: informacji o zagrożeniach zawodowych, wyników dochodzenia epidemiologicznego w środowisku pracy, dokumentacji dotyczącej przebiegu zatrudnienia, wyników przeprowadzonych badań klinicznych i dokumentacji lekarskiej ( § 7 ust. 4). Orzeczenie, które nosi cechy opinii biegłego w rozumieniu art. 84 kpa, o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej jest wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, prowadzi więc do odmowy stwierdzenia choroby.
Jednocześnie zgodzić się należy z zarzutem skarżącej, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada wymogom art. 107 § 3 kpa, brak bowiem w niej omówienia opinii uprawnionych jednostek, na której oparto rozstrzygnięcie. Pamiętać jednak należy, że nie każde uchybienie przepisom postępowania skutkuje uchyleniem decyzji. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt1 lit.c ustawy Prawo o postępowaniu, skutek taki wywołuje jedynie naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. O istotnym wpływie można mówić w sytuacji, że gdyby naruszenie przepisów nie miało miejsca, to prawdopodobnym byłby wydanie decyzji o odmiennej treści. W niniejszym przypadku o takim naruszeniu postępowania można byłoby mówić jedynie w sytuacji, gdyby organ nie uzyskał opinii uprawnionej jednostki drugiej instancji. Opinia Kliniki wszechstronnie uzasadnia i wyjaśnia wątpliwości w sposób przekonujący i dostępny dla stron, organu i sądu administracyjnego. Wprawdzie organ w decyzji tylko powołał się na nią wskazując, że opinia ta "potwierdza wszystkie poprzednie", bez przywołania jej treści, zatem dopuścił się uchybienia, jednak w ocenie Sądu, powyższe uchybienie przy prawidłowym zachowaniu pozostałych elementów decyzji pozwala na stwierdzenie, iż nie narusza ona przepisów postępowania w sposób istotny, jaki mógłby mieć wpływ na wynik sprawy. Reasumując: o tego rodzaju naruszeniach można by mówić, gdy organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, bądź nie uwzględnił oceny prawnej i wskazań sądu zawartych we wcześniejszych wyrokach wydanych w rozstrzyganej sprawie, pominął istotne dla sprawy materiały dowodowe lub dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie, ustalono niezbędne informacje potrzebne do rozpatrzenia sprawy i jednostki wyraziły swoje stanowisko w oparciu o te niezbędne informacje. Skoro nie zaistniała jedna z koniecznych przesłanek wymaganych przepisem § 1 ust.1 rozporządzenia, nie można było uwzględnić wniosku skarżącej i wydać decyzji stwierdzającej chorobę zawodową. Zaskarżona decyzja nie narusza więc norm prawa materialnego.
Ocena ta odnosi się także do przepisów postępowania. Organy administracyjne, jak już wyżej wykazano, zgodnie z przepisami § 7 i § 9 rozporządzenia, oparły się na dowodach w postaci orzeczeń jednostek organizacyjnych właściwych do rozpoznawania chorób zawodowych. Rozpatrując materiał dowodowy inspektorzy sanitarni nie naruszyli sformułowanej w art. 80 kpa zasady swobodnej oceny materiału dowodowego. Orzeczenia są zgodne i zawierają uzasadnienie rozpoznania.
Wobec powyższego należało, na mocy art. 151 Prawa o postępowaniu, oddalić skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI