II SA/Wr 1342/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2004-04-15
NSAAdministracyjneŚredniawsa
niepełnosprawnośćstopień niepełnosprawnościorzecznictwopostępowanie administracyjneprawo procesowedoręczeniausprawiedliwienie nieobecnościdwuinstancyjnośćWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie o pozostawieniu sprawy bez rozpoznania, uznając je za wydane z naruszeniem prawa procesowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę W. W. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności, które pozostawiło sprawę bez rozpoznania z powodu niestawiennictwa skarżącego na posiedzeniu. Sąd uznał, że organ odwoławczy nie miał kompetencji do pozostawienia sprawy bez rozpoznania, naruszając tym przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące zakresu działania organu drugiej instancji oraz zasadę dwuinstancyjności. W konsekwencji, zaskarżone postanowienie zostało uchylone, a organowi nakazano merytoryczne rozpatrzenie sprawy.

Sprawa dotyczyła skargi W. W. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności we W., które pozostawiło jego odwołanie bez rozpoznania. Organ odwoławczy uzasadnił swoje rozstrzygnięcie niestawiennictwem strony na wyznaczonym terminie posiedzenia, mimo że zawiadomienie zostało odebrane przez jego matkę, która z uwagi na podeszły wiek i problemy z pamięcią nie przekazała mu informacji o przesyłce. Wojewódzki Zespół uznał, że podane okoliczności nie stanowią podstawy do usprawiedliwienia nieobecności i wyznaczenia nowego terminu, podkreślając obowiązek strony zapewnienia sobie możliwości odbioru pism procesowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, rozpoznając skargę, uznał ją za uzasadnioną, choć z innych przyczyn niż podnosił skarżący. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ odwoławczy orzekając merytorycznie może utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję, uchylić ją i orzec co do istoty sprawy, umorzyć postępowanie odwoławcze, lub uchylić decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Pozostawienie sprawy bez rozpoznania nie mieści się w katalogu dopuszczalnych rozstrzygnięć organu drugiej instancji. Sąd podkreślił, że § 14 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 stycznia 2001 r. nakazuje odpowiednie stosowanie przepisów o postępowaniu przed powiatowym zespołem do postępowania przed wojewódzkim zespołem, co oznacza konieczność merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Ponadto, sąd zwrócił uwagę, że orzeczenia w sprawie powinna wydawać komisja, a nie jedynie Przewodniczący i Sekretarz Zespołu. W związku z naruszeniem prawa procesowego, sąd uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy nie może pozostawić sprawy bez rozpoznania w takiej sytuacji, gdyż narusza to przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące zakresu działania organu drugiej instancji oraz zasadę dwuinstancyjności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pozostawienie sprawy bez rozpoznania nie mieści się w katalogu dopuszczalnych rozstrzygnięć organu drugiej instancji zgodnie z art. 138 K.p.a. Ponadto, § 14 rozporządzenia nakazuje odpowiednie stosowanie przepisów K.p.a., co oznacza konieczność merytorycznego rozpatrzenia sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

u.o.r.z.s.z.o.n. art. 6 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

Pomocnicze

u.o.r.z.s.z.o.n. art. 6 § ust. 5

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

u.o.r.z.s.z.o.n. art. 66

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

r.p.p.s.o.s.n. art. 8 § pkt 1

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 12 stycznia 2001 r. w sprawie szczególnych zasad orzekania o stopniu niepełnosprawności oraz wydawania opinii

r.p.p.s.o.s.n. art. 14

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 12 stycznia 2001 r. w sprawie szczególnych zasad orzekania o stopniu niepełnosprawności oraz wydawania opinii

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § § 1 ust. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § § 1 ust. 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

r.m.p.i.p.s.z.d.z.o.s.n. art. 18

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 21 stycznia 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stopniu niepełnosprawności, trybu postępowania przy orzekaniu oraz zakresu, składu i sposobu działania zespołów orzekających, a także jednolitego wzoru legitymacji dokumentującej niepełnosprawność oraz organów uprawnionych do jej wystawiania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy nie miał kompetencji do pozostawienia sprawy bez rozpoznania, naruszając art. 138 K.p.a. Naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania poprzez pozostawienie sprawy bez merytorycznego rozpoznania. Orzeczenia powinny być wydawane przez komisję, a nie przez Przewodniczącego i Sekretarza Zespołu.

Odrzucone argumenty

Organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko, że doręczenie zawiadomienia było prawidłowe, a skarżący powinien zapewnić sobie możliwość odbioru pism. Niestawiennictwo na posiedzeniu bez usprawiedliwienia uzasadnia pozostawienie sprawy bez rozpoznania.

Godne uwagi sformułowania

pozostawienie sprawy bez rozpoznania nie mieści się w katalogu dopuszczalnych rozstrzygnięć organu drugiej instancji naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania orzeczenia w sprawie może wydawać jedynie komisja powołana do rozpatrzenia danej sprawy

Skład orzekający

Anna Moskała

przewodniczący sprawozdawca

Krystyna Anna Stec

członek

Bogumiła Kalinowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów K.p.a. dotyczących kompetencji organu odwoławczego w sprawach dwuinstancyjnych oraz zasad doręczania pism procesowych w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania w sprawach o stopień niepełnosprawności, ale zasady procesowe są uniwersalne dla postępowań administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie procedur administracyjnych i jakie mogą być konsekwencje ich naruszenia, nawet w przypadku drobnych uchybień formalnych.

Nawet drobne błędy w procedurze mogą uchylić decyzję organu – lekcja z orzecznictwa administracyjnego.

Dane finansowe

WPS: 10 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 1342/01 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2004-04-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-06-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anna Moskała /przewodniczący sprawozdawca/
Bogumiła Kalinowska
Krystyna Anna Stec
Symbol z opisem
620  Ochrona zdrowia, w tym sprawy dotyczące chorób zawodowych, zakładów opieki zdrowotnej, uzdrowisk, zawodu lekarza, pielęg
Hasła tematyczne
Osoby niepełnosprawne
Skarżony organ
Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności
Powołane przepisy
Dz.U. 1999 nr 9 poz 82
par. 8, par. 14, par. 18
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 21 stycznia 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stopniu niepełnosprawności, trybu postępowania przy orzekaniu oraz zakresu, składu i sposobu działania zespołów orzekających, a także jednolitego wzoru legitymacji dokumentującej niepełnosprawność oraz organów uprawnionych do jej wystawiania.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 15, art. 138
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 1997 nr 123 poz 776
art. 6 ust. 1 i 5
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
Sentencja
sygn. akt 3 II SA/Wr 1342/2001 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 kwietnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Moskała (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Asesor WSA Bogumiła Kalinowska Protokolant: Iwona Procajło po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2004 r. przy udziale sprawy ze skargi W. W. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozostawienia sprawy bez rozpoznania I uchyla zaskarżone postanowienie; II zasądza od Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności we W. na rzecz skarżącego kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
sygn. akt 3 II SA/Wr 1342/2001
2
Uzasadnienie
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności, działając w oparciu o przepis art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 123, poz. 776 ze zm.) oraz § 8 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 stycznia 2001 r. w sprawie szczególnych zasad orzekania o stopniu niepełnosprawności oraz wydawania opinii (Dz.U. Nr 7, poz. 60) pozostawił sprawę bez rozpoznania.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia podano, że zawiadomienie o posiedzeniu Zespołu w dniu 23 kwietnia 2001 r., na którym miało być rozpatrywane odwołanie strony zainteresowanej od orzeczenia wydanego w I instancji przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania w W. zostało wysłane na podany w aktach adres i zostało podjęte przez matkę zainteresowanego, co potwierdzone jest jej podpisem. Strona nie stawiła się na posiedzeniu Zespołu, nie usprawiedliwiła też swojej nieobecności. W dniu 2 maja 200Ir. złożyła usprawiedliwienie nieobecności, jako powód podając fakt, że zawiadomienie o terminie podjęła matka osoba w bardzo podeszłym wieku, cierpiąca na zaniki pamięci, która nie poinformowała go o przesyłce. Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności stwierdził, że przywołane w piśmie z dnia 2 maja okoliczności nie mogą stanowić podstawy usprawiedliwienia nieobecność i wyznaczenia drugiego terminu posiedzenia komisji. Strona wszczynając postępowanie musi być świadoma, że winna sobie zapewnić możliwość doręczania pism procesowych. Skoro postępowanie odwoławcze toczyło się na wniosek zainteresowanego winien on dokonać należytej staranności i uczestniczyć w nim na wezwanie organu II instancji.
Skargę na to rozstrzygnięcie wniósł W. W., podnosząc, że nie mógł stawić się na termin posiedzenia, gdyż 85-letnia matka nie przekazała mu zawiadomienia o terminie.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Podkreślił, że w zawiadomieniu o terminie pouczono skarżącego o zdarzeniach, które mogą być podstawą usprawiedliwienia nieobecności na posiedzeniu. Wskazał również, iż doręczenie o terminie posiedzenia było prawidłowe, a jeżeli matka skarżącego z uwagi na wiek nie może odbierać przesyłek, skarżący winien udzielić pełnomocnictwa od odbioru przesyłek innej osobie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje
sygn. akt 3 II SA/Wr 1342/2001
3
wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej wyżej ustawy kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem badając zaskarżony akt sąd bada jego zgodność z prawem. Jest on zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.
Skarga w niniejszej sprawie jest uzasadniona, choć z innych przyczyn niż to wywodził skarżący.
Oceniając dopuszczalność skargi Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie podlega kognicji Sądu na podstawie art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Orzekanie w przedmiotowej sprawie podlega bowiem przepisom ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 773 ze zm.). Jest to postępowanie dwuinstancyjne, w którym w pierwszej instancji orzekają powiatowe zespoły, a w drugiej - wojewódzkie zespoły ds. orzekania o stopniu niepełnosprawności.
W myśl natomiast art. 6 ust. 5 tej ustawy od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności przysługuje odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych.
Art. 66 tej ustawy w sprawach nieuregulowanych przepisami tej ustawy odsyła do stosowania kodeksu postępowania administracyjnego, kodeksu cywilnego oraz kodeksu pracy. Przepisy rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy, wydanego w dniu 12 stycznia 200Ir. przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stopniu niepełnosprawności oraz wydawania opinii (Dz.U. Nr 7, poz. 60), w odróżnieniu od przepisów poprzednio obowiązującego rozporządzenia w tym przedmiocie, nie zawierają odpowiednika § 18 rozporządzenia z dnia 21 stycznia 1999 r., który stanowił, że "do postępowania przed powiatowymi zespołami i wojewódzkimi zespołami w zakresie nie uregulowanym w rozporządzeniu mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego". Nie znaczy to jednak, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania w tych sprawach.
Wystarczający jest bowiem zapis ustawowy zamieszczony w art. 66 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. Skoro przepisy ustawy i rozporządzenia regulują wyczerpująco sprawy wydawania orzeczeń merytorycznych o stopniu niepełnosprawności, nie zawierają zaś unormowań, które odnosiłyby się do wydawania w toku postępowania przed zespołami postanowień o charakterze procesowym, to zastosowanie do tych postanowień - jak wywiedziono wyżej -mają przepisy K.p.a.
sygn. akt 3 II SA/Wr 1342/2001
4
Zgodnie z art. 6 ust. 1 ww. ustawy powiatowe zespoły do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności działają jako pierwsza instancja, zaś wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności -jako druga instancja.
Kwestię zakresu działania organów drugiej instancji reguluje przepis art. 138 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ drugiej instancji, orzekając merytorycznie, wydaje decyzję, w której:
1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo
2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo
3) umarza postępowanie odwoławcze. Organ odwoławczy może również uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.
Z powyższego uregulowania wynika, że poza wskazanymi w tym przepisie rozstrzygnięciami żadne inne jest niedopuszczalne.
W niniejszej sprawie organ odwoławczy kierując się treścią § 8 rozporządzenia z dnia 12 stycznia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stopniu niepełnosprawności oraz wydawania opinii uznał, że niestawiennictwo osoby zainteresowanej na posiedzenie składu orzekającego upoważnia go do pozostawienia sprawy bez rozpoznania. Uwadze tego organu umknęła jednak regulacja zawarta w § 14 tego rozporządzenia, który stanowi, iż tryb postępowania przy orzekaniu o stopniu niepełnosprawności przed powiatowym zespołem stosuje się odpowiednio do postępowania przed wojewódzkim zespołem. Odpowiednie zastosowanie przepisów o postępowaniu przed powiatowym zespołem oznacza w tym wypadku tyle, że organ odwoławczy musi merytorycznie rozpatrzyć sprawę i niezależnie od tego czy zainteresowany stawi się na posiedzenie zespołu czy też nie, nie może pozostawić odwołania bez rozpoznania, gdyż stoi to w sprzeczności z zakresem jego kompetencji uregulowanym art. 138 K.p.a. Inne rozumienie zapisu § 14 cytowanego rozporządzenia przez organ odwoławczy prowadzi do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania określonej w art. 15 K.p.a. Należy też podkreślić, że organ odwoławczy orzeka zawsze w formie decyzji.
Zauważyć też należy, iż orzeczenia w sprawie może wydawać jedynie komisja powołana do rozpatrzenia danej sprawy, a nie -jak to miało miejsce w niniejszej sprawie - Przewodniczący Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności i Sekretarz tego Zespołu.
Z tych względów w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżone postanowienie jako wydane z naruszeniem prawa podlegało uchyleniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI