II SA/GD 306/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę właścicieli nieruchomości na decyzję Wojewody Pomorskiego zezwalającą na przeprowadzenie gazociągu przez ich działkę, uznając, że spełnione zostały przesłanki z ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Właściciele nieruchomości R. S. i M. S. zaskarżyli decyzję Wojewody Pomorskiego zezwalającą na ograniczenie sposobu korzystania z ich działki w celu przeprowadzenia gazociągu średniego ciśnienia. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące braku korzystności inwestycji, kolizji z istniejącą infrastrukturą oraz nieprawidłowości w prowadzonych negocjacjach. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że inwestycja ma charakter celu publicznego, jest zgodna z planem miejscowym, a rokowania z właścicielami zostały przeprowadzone, co uzasadnia wydanie decyzji na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Sprawa dotyczyła skargi R. S. i M. S. na decyzję Wojewody Pomorskiego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty Kartuskiego zezwalającą na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości skarżących w celu przeprowadzenia gazociągu średniego ciśnienia. Inwestycja ta została uznana za inwestycję celu publicznego. Skarżący zarzucali organom administracji pominięcie aspektu korzystności inwestycji dla nieruchomości, kolizję z istniejącą infrastrukturą (pompa wodno-cieplna, planowany maszt telekomunikacyjny) oraz brak możliwości poprowadzenia gazociągu przez teren PKP. Podnosili również zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. Wojewoda Pomorski, utrzymując decyzję Starosty, wskazał, że przedmiotowa nieruchomość jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który dopuszcza lokalizację sieci gazowej. Podkreślił również, że rokowania z właścicielami nie przyniosły pozytywnego rezultatu, co zgodnie z art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami (u.g.n.) pozwala na wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd uznał, że wszystkie przesłanki z art. 124 u.g.n. zostały spełnione: inwestycja ma charakter celu publicznego, jest zgodna z planem miejscowym, a rokowania zostały przeprowadzone. Sąd wyjaśnił, że postępowanie w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości nie polega na badaniu korzystności inwestycji dla właściciela ani na analizie technicznych kolizji z istniejącą infrastrukturą, gdyż te kwestie są domeną innych postępowań (np. pozwolenia na budowę). Sąd podkreślił, że celem postępowania jest umożliwienie realizacji inwestycji celu publicznego wbrew woli właściciela, gdy nie ma porozumienia, a nieruchomość jest przeznaczona pod taką inwestycję w dokumentach planistycznych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie ma takiego obowiązku. Postępowanie w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości ma na celu umożliwienie realizacji inwestycji celu publicznego wbrew woli właściciela, gdy spełnione są przesłanki ustawowe, a nie ocenę jej korzystności dla właściciela.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że celem postępowania na podstawie art. 124 u.g.n. jest umożliwienie realizacji inwestycji celu publicznego, a nie rozstrzyganie o jej korzystności dla właściciela. Kwestie te są domeną innych postępowań, takich jak ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego czy pozwolenie na budowę.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
u.g.n. art. 124 § 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Pozwala staroście na ograniczenie, w drodze decyzji, sposobu korzystania z nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia na założenie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz innych obiektów niezbędnych do korzystania z tych przewodów, jeżeli właściciel nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym lub decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
u.g.n. art. 124 § 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań.
u.g.n.
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Podstawa prawna dla decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu realizacji inwestycji celu publicznego.
u.g.n. art. 124 § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu przeprowadzenia inwestycji celu publicznego.
u.g.n. art. 124 § 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Obowiązek przeprowadzenia rokowań przed wydaniem decyzji.
Pomocnicze
u.g.n. art. 6
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Definiuje cele publiczne, w tym budowę i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej.
P.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
P.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
P.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawy uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd.
P.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Ustawa - Prawo budowlane art. 32 § 4
Wskazuje, że decyzja zezwalająca na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości stanowi dowód dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie
Określa warunki techniczne dla sieci gazowych, w tym szerokość strefy kontrolowanej.
u.g.n. art. 6
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Definicja inwestycji celu publicznego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Inwestycja ma charakter celu publicznego. Inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Przeprowadzono rokowania z właścicielami nieruchomości, które nie doprowadziły do porozumienia. Organ nie ma obowiązku badania korzystności inwestycji dla właściciela ani analizowania technicznych kolizji z istniejącą infrastrukturą.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące braku korzystności inwestycji dla nieruchomości. Zarzuty dotyczące kolizji planowanego gazociągu z istniejącą i planowaną infrastrukturą. Zarzuty dotyczące braku możliwości poprowadzenia gazociągu przez teren PKP. Zarzuty naruszenia przepisów k.p.a.
Godne uwagi sformułowania
Celem postępowania w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości nie jest rozstrzygnięcie, czy inwestycja celu publicznego w ogóle powstanie albo też którędy konkretnie będzie przebiegać. Decyzja wydana na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. ma jedynie uwzględniać te wcześniejsze rozstrzygnięcia i umożliwiać realizację inwestycji celu publicznego w razie braku porozumienia z właścicielem nieruchomości. Dopiero na etapie udzielenia pozwolenia na budowę organy architektoniczno-budowlane analizują techniczne możliwości zrealizowania sieci oraz tryb, formę i zakres koniecznych działań, których podjęcie będzie niezbędne do usunięcia ewentualnych przeszkód. W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. organ bada jedynie, czy w sprawie zostały przeprowadzone rokowania w przedmiocie zawarcia umowy umożliwiającej inwestorowi realizację inwestycji i jej utrzymanie. Nie jest natomiast przedmiotem kontroli sam tryb prowadzenia tych rokowań, a także powody, dla których nie dochodzi do zawarcia umowy.
Skład orzekający
Dariusz Kurkiewicz
przewodniczący sprawozdawca
Justyna Dudek-Sienkiewicz
asesor
Magdalena Dobek-Rak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami w kontekście inwestycji celu publicznego, w szczególności w zakresie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości wbrew woli właściciela, zgodności z planem miejscowym oraz zakresu kontroli sądu administracyjnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z budową gazociągu i ograniczonego zakresu kontroli sądu administracyjnego w sprawach tego typu. Nie rozstrzyga kwestii odszkodowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje konflikt między interesem prywatnym właściciela nieruchomości a interesem publicznym w realizacji infrastruktury energetycznej. Pokazuje, jak prawo pozwala na przymusowe ograniczenie praw właściciela w uzasadnionych przypadkach.
“Gazociąg przez Twoją działkę wbrew Twojej woli? Sąd wyjaśnia, kiedy jest to możliwe.”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gd 306/23 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2023-12-20 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2023-04-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Dariusz Kurkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/ Justyna Dudek-Sienkiewicz Magdalena Dobek-Rak Symbol z opisem 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę Hasła tematyczne Nieruchomości Sygn. powiązane I OSK 671/24 - Postanowienie NSA z 2024-05-14 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 1899 art. 124 ust. 1 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi R. S. oraz M. S. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 3 lutego 2023 r. nr NSP-VIII.7581.1.178.2022.PG w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę. Uzasadnienie R. S. i M. S. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewody Pomorskiego z 3 lutego 2023 r., w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w następującym stanie faktycznym: P. (dalej: Inwestor) złożyła do Starosty Kartuskiego, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej (dalej: Starosta) wniosek o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], obręb S., gmina Sierakowice, poprzez udzielenie zezwolenia na założenie i przeprowadzenie gazociągu średniego ciśnienia dn90PE. Zgodnie z prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Kartuzach V Wydział Ksiąg Wieczystych księgą wieczystą nr [...], nieruchomość stanowi własność R. S. i M. S. Pismem z 10 stycznia 2022 r. Starosta zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie. Po przeprowadzeniu postępowania, decyzją z 31 maja 2022 r. nr GN.6821.336.2021.IW Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, orzekł w punkcie 1 o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków numerem działki [...] o pow. 1,5575 ha położonej w obrębie S., gmina Sierakowice, numer księgi wieczystej [...], poprzez udzielenie zezwolenia P. na przeprowadzenie sieci gazowej średniego ciśnienia dn 90 PE, o długości 52,85 m, stanowiącej inwestycję celu publicznego. Starosta orzekł także, że całkowita powierzchnia zajęcia działki numer [...] na czas budowy wynosi 105,70 m2 (pkt 2), ustalił strefę kontrolowaną na działce numer [...] o powierzchni 52,85 m2 (pkt 3), a także, że szczegółowy zakres zajęcia działki numer [...] określa załącznik graficzny numer 1, stanowiący integralną cześć niniejszej decyzji (pkt4). Po rozpoznaniu odwołania od tak wydanej decyzji Wojewoda Pomorski, skarżoną decyzją z 3 lutego 2023 r., utrzymał w mocy decyzję Starosty. W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że przedmiotem wniosku złożonego przez Inwestora jest inwestycja celu publicznego. Nadto organ uwzględnił, że nieruchomość oznaczona jako działka nr [...], położona w obrębie S., gmina Sierakowice, objęta jest postanowieniami Uchwały nr XIII/152/11 Rady Gminy Sierakowice z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu wsi Sierakowice (Dz. Urz. Woj. Pom. z dnia 01.02.2012 r. poz. 448 ze zm.) i jest oznaczona symbolem D.KD.D.05 - ulica dojazdowa; D.10.P -teren produkcyjny, składowy, magazynowy; D.10/10.3.KX - (w karcie terenu D.10.P) dojazd, ciąg pieszojezdny, ciąg pieszy. Zgodnie przy tym z rozdziałem 8 § 129 ust. 1 na całym obszarze objętym planem zakłada się zaopatrzenie w gaz z wiejskiej sieci gazowej lub z indywidualnych źródeł. Plan miejscowy dopuszcza lokalizację na przedmiotowej działce sieci gazowej, zatem projektowana sieć gazowa nie narusza ustaleń planu miejscowego, zgodnie z art. 124 ust. 1 u.g.n. Wojewoda podkreślił, że celem prowadzonego postępowania odwoławczego nie jest przy tym analizowanie, czy planowany przebieg inwestycji w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, czy też przewidziany w planie miejscowym jest dla nieruchomości korzystny czy też nie. Wojewoda uznał, że Inwestor przeprowadził z Właścicielami nieruchomości rokowania w sprawie wyrażenia zgody na wykonanie prac związanych z realizacją wskazanego we wniosku przedsięwzięcia, jednak rokowania te nie przyniosły pozytywnego rezultatu. Zdaniem Wojewody potwierdza to treść znajdującej się w aktach sprawy korespondencji. Pismem z dnia 15 lutego 2021 r., Inwestor wystąpił do Właścicieli nieruchomości z prośbą o udostępnienie nieruchomości w celu wybudowania gazociągu. Przedstawiono szczegóły inwestycji i załączniki graficzne z zaznaczonym przebiegiem projektowanej sieci. W celu uregulowania zasad udostępnienia nieruchomości zaproponowano zawarcie umowy służebności przesyłu z wyjaśnieniem zasad dotyczących wypłaty odszkodowania oraz szczegółów inwestycji. Z notatki służbowej z 22 września 2021 r. wynika, iż doszło do spotkania M. S. z przedstawicielem Inwestora w celu podjęcia próby uzyskania zgody na lokalizację gazociągu, na którym Właściciel poinformował, iż zastanowi się nad wyrażeniem zgody. Natomiast pismem z 28 października 2021 r. właściciele poinformowali, iż nie wyrażają zgody na poprowadzenie gazociągu z uwagi na planowaną inwestycję na nieruchomości. Reasumując, w ocenie organu, zostały spełnione wszystkie przesłanki z art. 124 u.g.n., a zatem zasadnym było wydanie decyzji orzekającej o ograniczeniu sposobu korzystania ze wskazanej nieruchomości, co oznacza udzielenie zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przez przedmiotową nieruchomość gazociągu średniego ciśnienia dn 90 PE o łącznej długości 52,85 m wraz z wyznaczeniem strefy kontrolowanej o szerokości 1 m o łącznej powierzchni 52,85 m2 (zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie - Dz. U. z 2013 r., poz. 640) oraz pasa montażowego o łącznej powierzchni wynoszącej 105,70 m2. Do decyzji dołączono mapę, gdzie została określona szczegółowa lokalizacja gazociągu wraz z położeniem strefy kontrolowanej oraz pasa montażowego. Wojewoda poinformował także, że kwestie dotyczące wypłaty odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości wymagają przeprowadzenia odrębnego postępowania administracyjnego, po zrealizowaniu inwestycji. Odnosząc się do wątpliwości skarżących, w zakresie ewentualnej kolizji sieci gazowej z infrastrukturą znajdującą się na nieruchomości Wojewoda wyjaśnił, że dopiero w trakcie postepowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę organy architektoniczno-budowlane analizują techniczne możliwości zrealizowania sieci oraz tryb, formę i zakres koniecznych działań, których podjęcie będzie niezbędne do usunięcia ewentualnych przeszkód. Nadto uzależnianie wydania decyzji w niniejszej sprawie od jakichkolwiek innych okoliczności, nie znajdujących poparcia w przepisach ustawy byłoby działaniem sprzecznym z prawem. Z tego powodu Organ nie może ingerować w przebieg inwestycji oraz badać kwestii takich jak, np. udostępnienie gruntu pod budowę wieży telekomunikacyjnej, na co wskazywały strony odwołujące się. W skardze na tak wydaną decyzję zarzucono wydanie jej z rażącym naruszeniem przepisów prawa, w szczególności art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. Skarżący wskazali, że w toku postępowania całkowicie pominięto aspekt, czy przewidziana inwestycja jest dla nieruchomości korzystna oraz czy projektowany przebieg gazociągu nie koliduje z istniejącą infrastrukturą. Nadto strona skarżąca podniosła, że w toku prowadzonego postępowania nastąpiły zmiany projektowanego przebiegu inwestycji, co nie zostało odnotowane w aktach sprawy. Zwrócili także uwagę, że inwestycję zaprojektowano na szeregu nieruchomości należących do różnych właścicieli, a inwestor stwierdził, ze nie ma możliwości zaprojektowania jej na sąsiednim obszarze PKP. Zdaniem skarżących stoi to w sprzeczności z zasadami k.p.a. Rurociąg jest przy tym prowadzony przez teren PKP, co wynika z załączonej do skarżonej decyzji mapy. Brak jest także dokumentów potwierdzających brak możliwości zaprojektowania linii na terenach PKP. Strona skarżąca wskazała także, że zgodnie z powszechnie dostępnymi na portalu geoportal informacjami, planowany gazociąg koliduje z istniejącym rurociągiem. Zostało to w ocenie skarżących zignorowane zarówno przez inwestora, Starostę jak i Wojewodę. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w skarżonej decyzji. O oddalenie skargi w odpowiedzi na nią wniósł także inwestor. Uzasadniając swoje stanowisko, inwestor wskazał, że w jego ocenie wszystkie przesłanki dopuszczalności wydania decyzji przez organ zostały spełnione. Natomiast odnosząc się do argumentacji skargi, wskazał, że kompetencją starosty jest wyłącznie ustalenie, czy planowana inwestycja jest zgodna z zapisami planu miejscowego lub z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, nie zaś badanie, czy planowany przebieg inwestycji (jeśli jest zgodny z miejscowym planem) będzie dla danej nieruchomości korzystny, czy też nie. Powyższa ingerencja w przebieg inwestycji nie jest kompetencją organu, wykracza bowiem poza możliwości i cel działania starosty w przedmiotowej sprawie. To miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego reguluje możliwości przeznaczenia konkretnej nieruchomości na wskazane cele, jednocześnie ograniczając realizację innych celów. Plan miejscowy określa działkę nr [...] jako obszar oznaczony symbolami D.KD.D.05 tj. "ulica dojazdowa", D.10.P tj. "teren produkcyjny, składowy, magazynowy" oraz D.10.10.3.KX (w karcie terenu D.10.P) tj. "dojazd, ciąg pieszojezdny, ciąg pieszy", zatem zdaniem inwestora przedmiotowa inwestycja jest jak najbardziej możliwa do realizacji. Ponadto z pisma Wójta Gminy Sierakowice wynika, iż na terenie działki numer [...] poł. w obrębie S. ustalenia planu miejscowego dopuszczają przeprowadzenie infrastruktury technicznej w postaci sieci gazowej. Pismo to stanowi dodatkowe potwierdzenie zgodności z dokumentami planistycznymi, a tym samym możliwość zagospodarowania przedmiotowej działki na cele budowy i utrzymania gazociągu. Inwestor odniósł się do wątpliwości skarżących w zakresie ewentualnej kolizją sieci gazowej z infrastrukturą znajdującą się na terenie nieruchomości tj. pompą wodno-cieplną oraz planowaną budową masztu telekomunikacyjnego sieci 5G, oraz do zarzutu wydania przez Starostę decyzji bez weryfikacji projektu z infrastrukturą. Zdaniem inwestora w kompetencji organu nie leży specjalistyczna analiza ewentualnych następstw tego rodzaju. Organ ma za zadanie jedynie uwzględnienie kolizji między planowaną inwestycją, a dokumentami planistycznymi, co też prawidłowo uczynił i co zostało wskazane także przez organ odwoławczy. Inwestor podtrzymał także swoje stanowisko odnośnie braku możliwości poprowadzenia gazociągu przez teren zamknięty PKP. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Aktem poddanym sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody Pomorskiego z 3 lutego 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty Kartuskiego z 31 maja 2022 r. o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków numerem działki [...] o pow. 1,5575 ha położonej w obrębie S., gmina Sierakowice, numer księgi wieczystej [...], poprzez udzielenie zezwolenia P. na przeprowadzenie sieci gazowej średniego ciśnienia dn 90 PE, o długości 52,85 m, stanowiącej inwestycję celu publicznego (pkt. 1), orzekająca, że całkowita powierzchnia zajęcia działki numer [...] na czas budowy wynosi 105,70 m2 (pkt 2), ustalająca strefę kontrolowaną na działce numer [...] o powierzchni 52,85 m2 (pkt 3) oraz wskazująca, że szczegółowy zakres zajęcia działki numer [...] określa załącznik graficzny numer 1, stanowiący integralną cześć niniejszej decyzji (pkt4). Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie rozstrzygnięć stanowi art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r.,poz. 2029), który w dacie orzekania przez organy stanowił, że starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (ust. 1). Udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań (ust. 3). Przytoczone wyżej przepisy regulują kwestie związane z ograniczaniem praw do nieruchomości w związku z budową ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń. W piśmiennictwie wskazuje się, że co do zasady celem postępowania w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości nie jest rozstrzygnięcie, czy inwestycja celu publicznego w ogóle powstanie albo też którędy konkretnie będzie przebiegać. Kwestie te powinny być bowiem sprecyzowane wcześniej - albo w m.p.z.p. albo w decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Decyzja wydana na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. ma jedynie uwzględniać te wcześniejsze rozstrzygnięcia i umożliwiać realizację inwestycji celu publicznego w razie braku porozumienia z właścicielem nieruchomości. Decyzja ta daje inwestorowi prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w tym stwarza warunki do wystąpienia o pozwolenie na budowę i zastępuje zgodę właściciela na wejście na teren, gdy ten nie wyraża na to zgody, jak również stanowi dowód, o jakim mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. Dopiero na etapie udzielenia pozwolenia na budowę organy architektoniczno-budowlane analizują techniczne możliwości zrealizowania sieci oraz tryb, formę i zakres koniecznych działań, których podjęcie będzie niezbędne do usunięcia ewentualnych przeszkód (tak: E. Bończak-Kucharczyk, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2020 i powołane tam orzecznictwo). Z przytoczonych powyżej regulacji wynika, że ustawodawca umożliwia przymusowo, a więc wbrew woli właściciela nieruchomości, zrealizowanie inwestycji celu publicznego, w sytuacji gdy nie wyraża on na to zgody, tak co do zasady, jak i wskutek braku porozumienia z inwestorem co do ekwiwalentu pieniężnego za uszczuplenie jego praw. Jak słusznie wskazały orzekające w sprawie organy, ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w sposób określony w art. 124 ust. 1 u.g.n. jest możliwe przy łącznym spełnieniu następujących przesłanek: 1) planowana inwestycja ma charakter inwestycji celu publicznego w rozumieniu art. 6 u.g.n.; 2) ograniczenie ma być zgodne z m.p.z.p., a w przypadku braku planu - zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego; 3) właściciel nie wyraża zgody na realizację inwestycji na jego działce, co potwierdzają udokumentowane rokowania pomiędzy inwestorem a właścicielem. Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz lektura uzasadnień wydanych w sprawie decyzji prowadzi do wniosku, że organy prawidłowo, w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n., ograniczyły sposób korzystania z nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków numerem działki [...] o pow. 1,5575 ha położonej w obrębie S., gmina Sierakowice, numer księgi wieczystej [...] poprzez udzielenie zezwolenia P. na przeprowadzenie sieci gazowej średniego ciśnienia dn 90 PE, o długości 52,85 m, stanowiącej inwestycję celu publicznego. W ocenie Sądu wszystkie przewidziane przepisami u.g.n. przesłanki umożliwiające takie ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości zostały w niniejszej sprawie spełnione. Nie ulega wątpliwości, że przedmiotowa inwestycja ma charakter inwestycji celu publicznego w rozumieniu art. 6 u.g.n., albowiem odpowiada hipotezie normy prawnej wynikającej z pkt 2 tego artykułu, który stanowi, że celami publicznymi w rozumieniu ustawy jest budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Inwestycja taka może zaopatrywać zarówno obiorców indywidualnych, jak i publicznych w określone źródło energii, zwiększając jej zasięg oraz poprawiając bezpieczeństwo energetyczne, a jej realizacja jest uzasadniona ze względu na interes społeczny oraz gospodarczy. Inwestycja tego rodzaju ma znaczenie nadrzędne w odniesieniu do słusznego interesu właściciela nieruchomości, któremu ograniczono sposób korzystania z niej, a który to interes sprowadza się do możliwości niezakłóconego korzystania z nieruchomości (por. wyrok NSA z 8 marca 2017 r. sygn. akt I OSK 2418/16, wszystkie przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec tego jej realizacja, przy sprzeciwie właściciela działki, przez którą inwestor zaprojektował przebieg linii, może odbywać się w trybie i na zasadach wynikających z art. 124 u.g.n. W odniesieniu do drugiej przesłanki dopuszczalności wydania w niniejszej sprawie decyzji w trybie art. 124 u.g.n. należy przyznać rację organom, że planowana inwestycja jest zgodna z zapisami Uchwały nr XIII/152/11 Rady Gminy Sierakowice z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu wsi Sierakowice (Dz. Urz. Woj. Pom. z dnia 01.02.2012 r. poz. 448 ze zm.). Nieruchomość skarżących jest oznaczona symbolem D.KD.D.05 - ulica dojazdowa; D.10.P -teren produkcyjny, składowy, magazynowy; D.10/10.3.KX - (w karcie terenu D.10.P) dojazd, ciąg pieszojezdny, ciąg pieszy. Zgodnie przy tym z rozdziałem 8 § 129 ust. 1 wzmiankowanej Uchwały na całym obszarze objętym planem zakłada się zaopatrzenie w gaz z wiejskiej sieci gazowej lub z indywidualnych źródeł. W świetle powyższego Plan miejscowy dopuszcza lokalizację na przedmiotowej działce sieci gazowej, zatem projektowana sieć gazowa nie narusza ustaleń planu miejscowego, zgodnie z art. 124 ust. 1 u.g.n. Zdaniem Sądu zgromadzone w sprawie dokumenty potwierdzają również, że przed wystąpieniem z wnioskiem o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości Inwestor przeprowadził z właścicielami działki nr [...] rokowania w sprawie wyrażenia zgody na wykonanie prac związanych z realizacją spornej inwestycji, przez co spełniona została także przesłanka z art. 124 ust. 3 u.g.n. W tym miejscu należy zauważyć, że z przepisów u.g.n. (jak również innych aktów prawnych) nie wynika, jakie dokumenty inwestor ma przedstawić właścicielowi gruntu w celu uzyskania zgody na udostępnienie nieruchomości, ani też nie nałożono na inwestora obowiązku poinformowania właściciela na piśmie, że rokowania w sprawie uważa za zakończone. Rokowania nie są zatem czynnościami sformalizowanymi, mogą być prowadzone w dowolnej formie i nie można ich podporządkować konkretnym czynnościom negocjacyjnym. W art. 124 ust. 3 u.g.n. nie umieszczono jakichkolwiek reguł w zakresie prowadzenia rokowań, oprócz obowiązku zainicjowania ich poprzez zaproponowanie przez jedną z nich stronie przeciwnej stosownego odszkodowania. Podobnie nie określono momentu zakończenia rokowań, zatem mogą być one zakończone w dowolnym czasie, np. gdy w ocenie którejkolwiek ze stron nie ma szans na zawarcie porozumienia (zob. wyrok NSA z 19 października 2017 r. sygn. akt I OSK 1165/17). Należy również podkreślić, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. organ bada jedynie, czy w sprawie zostały przeprowadzone rokowania w przedmiocie zawarcia umowy umożliwiającej inwestorowi realizację inwestycji i jej utrzymanie. Nie jest natomiast przedmiotem kontroli sam tryb prowadzenia tych rokowań, a także powody, dla których nie dochodzi do zawarcia umowy. Aspekty te pozostają poza zakresem kontroli organu administracji, a w konsekwencji także sądu administracyjnego. Przenosząc poczynione wyżej uwagi na grunt niniejszej sprawy i analizując spełnienie powyżej wskazanej przesłanki w odniesieniu do przedmiotowej inwestycji Sąd stwierdził, że została ona spełniona, co pozwala na ograniczenie sposobu korzystania z działki nr [...] w drodze decyzji administracyjnej. Jak wynika z akt sprawy pismem z dnia 15 lutego 2021 r., Inwestor wystąpił do Właścicieli nieruchomości z prośbą o udostępnienie nieruchomości w celu wybudowania gazociągu przedstawiając ofertę zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu . W dniu 22 września 2021 r. doszło do spotkania M. S. z przedstawicielem Inwestora w celu podjęcia próby uzyskania zgody na lokalizację gazociągu. Natomiast pismem z 28 października 2021 r. właściciele poinformowali, iż nie wyrażają zgody na poprowadzenie gazociągu z uwagi na planowaną inwestycję na nieruchomości. Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi dotyczących przebiegu planowanej inwestycji wskazać należy, że przepis art. 124 ust. 1 u.g.n. nie daje podstaw do narzucenia inwestorowi wyboru alternatywnych (całkowicie innych niż proponowane) wariantów przedsięwzięcia. Tego rodzaju kwestie są domeną takich procedur jak postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań, lokalizacji celu publicznego bądź procedury planistycznej (zob. wyrok NSA z 26 sierpnia 2022 r. sygn. akt I OSK 1965/21, wyrok WSA we Wrocławiu z 25 sierpnia 2022 r. sygn. akt II SA/Wr 6/22, wyrok WSA w Poznaniu z 15 listopada 2018 r. sygn. akt II SA/Po 376/18). Również podniesiona przez skarżących kwestia wpływu planowanej inwestycji na nieruchomość skarżących, w tym na umieszczoną w niej infrastrukturę nie ma znaczenia w świetle przywołanego wyżej przepisu stanowiącego podstawę ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości skarżących. Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za bezzasadną
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI