II SA/Wr 124/23

II SA/Wr 124/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2023-07-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-03-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Halina Filipowicz-Kremis /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 50, art. 51
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Adam Habuda Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Protokolant: referent Wiktoria Sojka-Ratajczyk po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 lipca 2023 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia 21 grudnia 2022 r. nr 1236/2022 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia, czy aktualna wysokość obiektu budowlanego nie powoduje przesłania oraz ograniczenia nasłonecznienia budynku oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. znak: PINB.7355-36-43/18 z dnia 14 listopada 2022 roku umorzono postępowanie w sprawie ustalenia czy aktualna wysokość obiektu budowlanego wznoszonego na działce nr [...], obręb [...] w L. przy ul. [...], nie powoduje w tej chwili przesłaniania oraz ograniczania nasłonecznienia budynku przy ul. [...] i nie prowadzi do naruszeń obowiązujących przepisów prawa budowlanego w zakresie uregulowanym przepisem § 13 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, wszczętej na wniosek J. M.
Decyzją nr 1236/2022, a dnia 21 grudnia 2022 roku, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2022 r. poz. 2000), po rozpatrzeniu odwołania J. M., reprezentowanego przez adw. K. H., od opisanej decyzji Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Na uzasadnienie organ wskazał, że pismem z dnia 23 maja 2018 roku J. M. zwrócił się do PINB w L. o podjęcie działań sprawdzających faktyczną wysokość obiektu budowlanego wznoszonego na działce nr [...], obręb [...] w L. przy ul. [...]. W powyższym piśmie ww. zawarł również żądanie "niezwłocznego wszczęcia postępowania w przedmiocie ustalenia czy aktualna wysokość już na tym etapie wznoszonego obiektu nie powoduje w tej chwili przesłaniania oraz ograniczenia nasłonecznienia" budynku położonego przy ul. [...]. Dnia 10 lipca 2018 roku PINB w L. wydał postanowienie znak: PINB.7355- 36/18, odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia czy aktualna wysokość obiektu budowlanego wznoszonego na działce nr [...], obręb [...] w L. przy ul. [...] nie powoduje w tej chwili przesłaniania oraz ograniczania nasłonecznienia budynku przy ul. [...]. Na to postanowienie zażalenie w ustawowo przewidzianym terminie wniósł J. M. Organ postanowieniem nr 1282/2018 z dnia 10 października 2018 roku uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Pismem z dnia 29 października 2018 roku organ nadzoru budowlanego I stopnia wezwał J. M. do usunięcia braków w podaniu dotyczącym ustalenia czy aktualna wysokość obiektu budowlanego wznoszonego na działce nr [...] obręb [...] w L. przy ulicy [...] nie powoduje przesłaniania oraz ograniczania nasłonecznienia budynku przy ul. [...]. Pismem z dnia 6 listopada 2018 roku J. M. odpowiedział na to wezwanie. Pismem z dnia 21 listopada 2018 roku PINB w L. poinformował, że podanie wnoszącego zostało pozostawione bez rozpoznania z powodu nieusunięcia braków określonych w wezwaniu z dnia 29 października 2018 roku. Dnia 5 grudnia 2018 roku J. M. wniósł ponaglenie do DWINB, który to postanowieniem nr 1590/2018 z dnia 28 grudnia 2018 roku wyznaczył PINB w L. 30-dniowy termin celem rozpoznania sprawy. Dnia 31 stycznia 2019 roku organ nadzoru budowlanego szczebla powiatowego wydał postanowienie znak: PINB.7355-36-7/18, którym odmówił wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia czy aktualna wysokość obiektu budowlanego wznoszonego na działce nr [...], obręb [...] w L. przy ul. [...] nie powoduje w tej chwili przesłania oraz ograniczenia nasłonecznienia budynku przy ul. [...]. Na powyższe postanowienie zażalenie w ustawowo przewidzianym terminie wniósł J. M. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem 389/2019 z dnia 18 marca 2019 roku utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Powyższe rozstrzygnięcie zostało zaskarżone do WSA we Wrocławiu, który wyrokiem z dnia 10 września 2019 roku, sygn. akt II SA/Wr 301/19, uchylił zaskarżone postanowienie DWINB, z uwagi na to, że organ nie zagwarantował stronie postępowania zażaleniowego prawa do wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, czym naruszył art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 81 k.p.a. Z uwagi na długi okres czasu, który upłynął od wydania postanowienia, które zostało uchylone ww. wyrokiem WSA we Wrocławiu, organ postanowieniem nr 13/2020 z dnia 7 stycznia 2020 roku wezwał PINB w L. do przeprowadzenia kontroli. W odpowiedzi na powyższe dnia 4 lutego 2020 roku do DWINB wpłynęło pismo organu nadzoru budowlanego I instancji wraz z załącznikami w postaci: protokołu z kontroli z dnia 30 stycznia 2020 roku, opracowania sporządzonego przez uprawnionego geodetę oraz notatki służbowej z dnia 7 września 2018 roku. Pismem z dnia 5 lutego 2020 roku organ zawiadomił na podstawie art. 10 § 1 w związku z art. 73 § 1 k.p.a., iż z uwagi na uzupełnienie materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie, strony mają prawo wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, przejrzenia akt sprawy oraz złożenia końcowego oświadczenia, w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego zawiadomienia. Z powyższego uprawnienia dnia 13 lutego 2020 roku w siedzibie DWINB skorzystał J. M., który sporządził notatkę z pisma PINB w L. z dnia 4 lutego 2020 roku oraz wykonał fotografię załączonych do niego załączników tj.: protokołu kontroli z dnia 30 stycznia 2020 roku, notatki służbowej z dnia 7 września 2018 roku oraz opracowania sporządzonego przez uprawnionego geodetę, po czym odmówił podpisania notatki z przeglądania akt sprawy potwierdzającej dokonanie owych czynności. Dnia 18 lutego 2020 roku do organu wpłynęło pismo, w którym ustosunkował się do sprawy i zebranego materiału dowodowego. Po ponownym rozpatrzeniu zażalenia J. M. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. znak: PINB.7355-36-7/18 z dnia 31 stycznia 2019 roku, DWINB postanowieniem nr 282/2020 z dnia 10 marca 2020 roku utrzymał w mocy to postanowienie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na powyższe rozstrzygnięcie organu wniósł J. M. W wyniku jej rozpatrzenia Sąd wyrokiem z dnia 16 czerwca 2020 roku o sygn. akt lI SA/Wr 240/20 uchylił zaskarżone postanowienie.
Następnie DWINB postanowieniem nr 774/2020 z dnia 2 września 2020 roku uchylił w całości zaskarżone postanowienie PINB w L. znak: PINB.7355-36-7/18 z dnia 31 stycznia 2019 roku i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Dnia 29 września 2020 roku PINB w L. przeprowadził kontrolę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią usługową zlokalizowanego na działce nr [...] obr. [...]. Z protokołu sporządzonego z przeprowadzonych czynności wynika, że przy budowie budynku trwają roboty wykończeniowe na zewnątrz i wewnątrz budynku. Dokonano pomiaru wysokości budynku od strony ul. [...] na ścianie klatki schodowej. Zmierzona wysokość do kalenicy klatki schodowej od poziomu terenu wynosi 13,71 m. Następnie dokonano pomiaru pomiędzy kalenicą klatki schodowej a kalenicą budynku. Różnica wysokości 0,90 m. Łączna wysokość do kalenicy budynku od poziomu terenu przy wejściu głównym do budynku (od ul. [...]) wynosi 14,61 m. Następnie zmierzono różnicę wysokości pomiędzy punktem pomiarowym nr 1 od strony ul. [...] a punktem nr 2 przy zewnętrznym zejściu do piwnicy przy ciągu pieszym. Różnica w wysokości wynosi 0,35 m. Punkt pomiarowy nr 2 znajduje się o 35 cm poniżej pkt nr 1. Po zsumowaniu wyników wysokość budynku wynosi 14,96 m. Sporządzono dokumentację fotograficzną oraz szkice z pomiarów. Protokół został podpisany przez inwestorów oraz kierownika budowy. Dnia 9 października 2020 roku PINB w L. wydał postanowienie znak: PINB.7355-36-17/18, którym odmówił wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia czy aktualna wysokość obiektu budowlanego wznoszonego na działce nr [...], obręb [...] w L. przy ul. [...] nie powoduje w tej chwili przesłania oraz ograniczenia nasłonecznienia budynku przy ul. [...]. Powyższe postanowienie zostało oprotestowane przez J. M., poprzez wniesienie zażalenia. Następnie swój udział w sprawie zgłosił adw. K. H. jako pełnomocnik skarżącego. Pismem z dnia 27 listopada 2020 roku organ zawiadomił stronę o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, jak również prawie wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów oraz zgłoszonych żądań. Z powyższego uprawnienia skorzystał J. M. dnia 7 grudnia 2020 roku zapoznając się w siedzibie organu z aktami sprawy, w tym z protokołem z kontroli przeprowadzonej przez PINB dnia 29 września 2020 roku oraz pismem przekazującym zażalenie wraz z aktami sprawy. Następnie dnia 11 grudnia 2020 roku złożył osobiście w siedzibie DWINB pismo, w którym ustosunkował się do zebranego materiału dowodowego oraz zaskarżonego postanowienia. Dnia 18 grudnia 2020 roku organ wydał postanowienie nr 1173/2020, którym uchylił w całości zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Dnia 22 stycznia 2021 roku PINB wydał postanowienie znak: PINB.7355-36-22/18, którym odmówił wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia czy aktualna wysokość obiektu budowlanego wznoszonego na działce nr [...], obręb [...] w L. przy ul. [...] nie powoduje w tej chwili przesłania oraz ograniczenia nasłonecznienia budynku przy ul. [...]. Powyższe rozstrzygnięcie zostało oprotestowane przez J. M., poprzez wniesienie zażalenia. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr 238/2021 z dnia 2 marca 2021 roku uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazał m.in. na treść wyroku NSA z dnia 16 grudnia 2020 roku o sygn. akt II OSK 1982/18, z której wynika, że: "ponownie rozpoznając sprawę organ administracji wszcznie postępowanie w sprawie, dokona kontroli wznoszonego budynku, ustali jego wysokość i sprawdzi czy roboty budowlane prowadzone są zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym zamiennym. W zależności od tych ustaleń umorzy postępowanie w sprawie lub będzie je prowadził." Następnie, PINB postanowieniem znak: PINB.7355-36-26/18 z dnia 2 kwietnia 2021 roku włączył w akta sprawy dokumenty zgromadzone w związku z wnioskiem J. M. z dnia 9 lutego 2016 roku. Postanowieniem znak: PINB.7355-36-27/18 również z dnia 2 kwietnia 2021 roku organ nadzoru budowlanego I stopnia odmówił wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia czy aktualna wysokość obiektu budowlanego wznoszonego na działce nr [...], obręb [...] w L. przy u!. [...] nie powoduje w tej chwili przesłania oraz ograniczenia nasłonecznienia budynku przy ul. [...] oraz w sprawie ustalenia czy faktyczna wysokość wznoszonego przez M. J. w L. na działce nr [...] budynku nie prowadzi do naruszeń obowiązujących przepisów prawa budowlanego w zakresie uregulowanym przepisem § 13 ust. 4 rozporządzenia Ministra infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Powyższe postanowienie zostało oprotestowane przez J. M., poprzez wniesienie zażalenia. Organ postanowieniem nr 536/2021 z dnia 18 maja 2021 roku uchylił zaskarżone postanowienie w całości. Pismem z dnia 29 czerwca 2021 roku skierowanym do PINB J. M. zażądał uznania go za stronę w postępowaniu wszczętym w sprawie zgodności robót z projektem budowlanym oraz wydania postanowienia w sprawie jego wniosków z dnia 9 lutego 2016 roku i 23 maja 2018 roku, które organ połączył do wspólnego rozstrzygnięcia. Pismem z dnia 16 lipca 2021 roku PINB poinformował, że postępowanie wszczęte zostało z urzędu wyłącznie z powodu treści wyroku NSA z dnia 16 grudnia 2020 roku o sygn. akt II OSK 1982/18, a nie z powodu wniosków skarżącego, wobec czego nie przysługuje mu w tym postępowaniu status strony. Po wniesieniu ponaglenia na niezałatwienie sprawy w terminie, w dniu 19 lipca 2021 roku skarżący wywiódł na bezczynność PINB skargę do WSA we Wrocławiu. WSA we Wrocławiu wyrokiem z dnia 22 grudnia 2021 roku o sygn. akt II SAB/Wr 68/21 stwierdził, że PINB dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa i zobowiązał PINB do załatwienia wniosku skarżącego w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Prawomocny wyrok wraz z aktami sprawy wpłynął do PINB dnia 4 maja 2022 roku. Pismem z dnia 18 maja 2022 roku PINB zawiadomił o wszczęciu na wniosek strony postępowania administracyjnego w sprawie prowadzenia robót budowlanych, polegających na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią usługową, zlokalizowanego na działce nr [...] obręb [...] miasta L., w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w projekcie architektoniczno- budowlanym. Pismem z dnia 25 maja 2022 roku pełnomocnik J. M. - adw. K. H. - zgłosił swoje przystąpienie do postępowania. Jednocześnie podkreślił, że strona domaga się niezmiennie od 2016 roku ustalenia, czy aktualna wysokość budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią usługową, zlokalizowanego na działce nr [...] obręb [...] miasta L., nie powoduje in concreto przesłaniania oraz ograniczenia nasłonecznienia należącego do strony budynku, przy ul. [...], usytuowanego po przeciwnej stronie. Pismem z dnia 26 maja 2022 roku J. M. przedstawił swoje żądania w sprawie. Pismem z dnia 27 maja 2022 roku PINB zawiadomił na podstawie art. 10 § 1 kpa o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji w sprawie. Z tego uprawnienia dnia 31 maja 2022 roku skorzystał J. M. wraz z pełnomocnikiem adw. K. H., na tę okoliczność zostały sporządzone dwie notatki służbowe. Dnia 3 czerwca 2022 roku do PINB wpłynęło pismo pełnomocnika J. M., w którym wypowiedział się w sprawie przed wydaniem decyzji.
Dnia 7 czerwca 2022 roku PINB wydał decyzję znak: PINB.7355-36-38/18 umarzającą postępowanie w sprawie prowadzenia robót budowalnych, polegających na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią usługową, zlokalizowanego na działce nr [...] obręb [...] miasta L., w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w projekcie architektoniczno-budowlanym. Powyższe rozstrzygnięcie zostało oprotestowane przez J. M., reprezentowanego przez adw. K. H., poprzez wniesienie odwołania. Organ decyzją nr 814/2022 z dnia 10 sierpnia 2022 roku uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Dnia 15 września 2022 roku PINB wydał postanowienie znak: PINB.7355-36-39/18, którym doprecyzował przedmiot postępowania wszczętego wnioskami strony - J. M., złożonymi w dniu 8 lutego 2016 roku i w dniu 23 maja 2018 roku, na zgodny z żądaniem wnioskodawcy tj.: w sprawie ustalenia czy aktualna wysokość obiektu budowlanego wznoszonego na działce nr [...], obręb [...] w L. przy ul. [...], nie powoduje w tej chwili przesłaniania oraz ograniczania nasłonecznienia budynku przy ul. [...] i nie prowadzi do naruszeń obowiązujących przepisów prawa budowlanego w zakresie uregulowanym przepisem § 13 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Pismem z dnia 17 października 2022 roku PINB zawiadomił o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie oraz o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji. Z notatki służbowej z dnia 24 października 2022 roku wynika, iż tego dnia udostępniono akta sprawy J. M. oraz Jego pełnomocnikowi - adw. K. H. Dnia 31 października 2022 roku do PINB wpłynęło pismo pełnomocnika J. M., w którym wypowiedziano się w sprawie, po zapoznaniu się z aktami sprawy. Dnia 14 listopada 2022 roku PINB wydał decyzję znak: PINB.7355-36-43/18, którą umorzył postępowanie w sprawie ustalenia czy aktualna wysokość obiektu budowlanego wznoszonego na działce nr [...], obręb [...] w L. przy ul. [...], nie powoduje w tej chwili przesłaniania oraz ograniczania nasłonecznienia budynku przy ul. [...] i nie prowadzi do naruszeń obowiązujących przepisów prawa budowlanego w zakresie uregulowanym przepisem § 13 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, wszczętej na wniosek J. M. To rozstrzygnięcie zostało oprotestowane przez J. M., reprezentowanego przez adw. K. H., poprzez wniesienie odwołania.
Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie materiału zgromadzonego w przedmiotowej sprawie, wskazał, że oprotestowana decyzja wydana została na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, który brzmi następująco: "gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części." Bezprzedmiotowość postępowania może wynikać z przyczyn podmiotowych np. brak przymiotu strony osoby, na której wniosek wszczęto postępowanie, lub przedmiotowych - w istniejącym stanie faktycznym i prawnym nie można wydać decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty. Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Oznacza to, że wszystkie elementy badanego stanu faktycznego i prawnego są tego rodzaju, że niepotrzebne jest postępowanie mające na celu wyjaśnienie wszystkich tych okoliczności w sprawie. Chodzi tu o kryterium bezprzedmiotowości odnoszące się do postępowania, ale w taki sposób, iż wynik tego postępowania nie powinien mieć charakteru merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, lecz jedynie być formalnym jego zakończeniem. Z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 czerwca 2016 r., sygn. akt VIII SA/Wa 1075/15, wynika, iż na gruncie ustawy Prawo budowlane postępowanie, co do zasady staje się bezprzedmiotowe, jeżeli organy nadzoru budowlanego prowadzące postępowanie nie znajdują podstaw do wydania nakazów lub zakazów wynikających z przepisów prawa materialnego. Organ l instancji uznał, że taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie, co organ podtrzymuje. W pierwszej kolejności organ zauważa, iż WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 22 grudnia 2021 roku o sygn. akt II SAB/Wr 68/21 wskazał, że: "organ ma wszcząć postępowanie z wniosku skarżącego, które w dalszej kolejności, w zależności od ustaleń, umorzy lub będzie prowadził dalej. Nie zasługuje na akceptację pogląd organu, że wykonując wytyczne skarżący nie będzie miał statusu strony w prowadzonym postępowaniu. Organ zobowiązany był zgodnie z wyrokiem (tj. wyrokiem NSA z 16.12.2020 r., sygn. akt II OSK 1982/18) wszcząć postępowanie z wniosku skarżącego i prowadzić je z jego udziałem." Podkreślić jednakże należy, iż sąd wydając owe orzeczenie nie miał wiedzy o tym, że organ, w związku z wnioskiem J. M. z dnia 10 sierpnia 2021 roku, postanowieniem nr 1009/2021 z dnia 20 września 2021 roku wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. znak: PINB.7355-9-4/21 z dnia 20 maja 2021 roku i wyznaczył - jako organ właściwy w sprawach wymienionych w art. 149 § 2 kpa - PINB w Legnicy. Po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego (z udziałem skarżącego) PINB w Legnicy dnia 6 maja 2022 roku wydał decyzję nr 42/2022, stwierdzającą, że: 1.decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. nr PINB.7355-9-4/21 z dnia 20 maja 2021 roku umarzająca postępowanie w sprawie prowadzenia robót budowlanych związanych z budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią usługową zlokalizowanego na działce nr [...] obręb [...] miasta L. w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w projekcie architektoniczno-budowlanym zatwierdzonym decyzją o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego i pozwoleniu na wznowienie robót została wydana z naruszeniem prawa; 2. nie znaleziono podstaw do uchylenia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. nr PINB.73355-9-4/21 z dnia 20.05.2021 r., bowiem w wyniku postępowania wznowieniowego mogłaby zapaść jedynie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji PINB w L. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy przez organ decyzją nr 670/2022 z dnia 28 czerwca 2022 roku. Skargę do WSA we Wrocławiu na ww. rozstrzygnięcie wniósł J. M., reprezentowany przez adw. K. H. PINB w L. mając na względzie wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 22 grudnia 2021 roku o sygn. akt II SAB/Wr 68/21, pismem z dnia 18 maja 2022 roku wszczął na wniosek J. M. postępowanie administracyjne, którego przedmiot został doprecyzowany postanowieniem PINB znak: PINB.7355-36-39/18 z dnia 15 września 2022 roku, następnie zaskarżoną decyzją PINB umorzył przedmiotowe postępowanie. Dalej organ wyjaśnia, iż rzeczone postępowanie mogłoby toczyć się jedynie w trybie art. 50-51 pb. tj. tzw. postępowaniu naprawczym. Przypomnieć natomiast trzeba, że pod tym względem budynek był badany przez PINB w Legnicy oraz organ w postępowaniu wznowieniowym opisanym powyżej. Nadto, co kluczowe w owej sprawie, PINB w L. decyzją znak: PINB.7353-186-5/21 z dnia 21 czerwca 2021 roku, na podstawie art. 59 ust. 1 w zw. z art. 55 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, udzielił pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią usługową, zlokalizowanego na działce [...] obręb [...] przy ul. [...] w L. Z wyroku NSA z dnia 2 lutego 2018 roku o sygn. akt II OSK 1628/17 wynika, że: "wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie jest konsekwencją stwierdzenia przez organ nadzoru budowlanego zgodności wybudowanego obiektu budowlanego z zatwierdzonym projektem budowlanym. (...) nie ulega wątpliwości, że właściwy organ administracji przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego sprawdza, czy obiekt ten został wykonany zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, w szczególności, czy nie wykonano go z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego. Wskazuje na to zawarte w przepisach dotyczących udzielenia pozwolenia na użytkowanie odesłanie do art. 51 p.b. w razie stwierdzenia, że obiekt budowlany nie został wykonany zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Skutkiem obowiązywania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie jest zatem rozstrzygniecie kwestii zgodności przeprowadzonych robót budowlanych z warunkami określonymi w decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę." W wyroku NSA z dnia 7 listopada 2019 roku o sygn. akt II OSK 1051/18 sąd wskazał, iż decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego przesądza o zgodności z prawem wzniesionego obiektu i czyni bezprzedmiotowym ewentualne niezakończone postępowanie nadzorcze dotyczące procesu budowlanego oraz ma takie znaczenie, że wzniesione obiekty budowlane nie mogą podlegać ponownemu sprawdzeniu (pod kątem legalności wybudowania) przez organy nadzoru budowlanego. WSA w Warszawie w wyroku z dnia 12 grudnia 2018 roku o sygn. akt VII SA/Wa 898/18 stwierdził, że istnienie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie jako swoistego potwierdzenia legalności obiektu budowlanego nie pozwala na prowadzenie postępowania naprawczego w trybie art. 51 p.b. Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie stanowi przeszkodę w merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy prowadzonej na podstawie art. 50 i 51 p.b. Nie można bowiem prowadzić postępowania legalizacyjnego w stosunku do obiektu, którego legalność potwierdza inny akt administracyjny. Uzyskanie pozwolenia na użytkowanie obiektu oznacza nie tylko, że inwestor zakończył prace budowlane, lecz że prace te zostały wykonane zgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę (wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2019 roku, sygn. akt II OSK 1561/18; wyrok WSA w Łodzi z dnia 29 października 2019 roku, sygn. akt II SA/Łd 398/19; wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 sierpnia 2018 roku, sygn. akt VII SA/Wa 2688/17; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 19 grudnia 2018 roku, sygn. akt II SA/GI 769/18). Z wyroku NSA z dnia 10 listopada 2021 roku o sygn. akt II OSK 3341/18 wynika, że wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie poprzedzone jest przeprowadzeniem postępowania administracyjnego, w toku którego organ faktycznie dokonuje sprawdzenia legalności obiektu budowlanego, a więc jest konsekwencją stwierdzenia przez organ nadzoru budowlanego zgodności wybudowanego obiektu budowlanego z zatwierdzonym projektem budowlanym. Decyzja taka przesadza o zgodności z prawem wzniesionego obiektu. Mając na względzie orzecznictwo stwierdzić należy, że zasadne jest umorzenie owego postępowania, zatem zaskarżona decyzja PINB powinna ostać się w obrocie prawnym dlatego też należało zastosować art. 138 § 1 pkt 1 kpa tj. utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy. Odnosząc się do kwestii merytorycznych podnoszonych w treści odwołania wyjaśnić należy, że wobec ustalenia stanu faktycznego i prawnego, PINB w L. miał podstawy do umorzenia niniejszego postępowania, co potwierdza liczne orzecznictwo przedstawione powyżej. Organ wskazuje skarżącemu trzeba też, iż na dzień wydania niniejszej decyzji nie zapadł wyrok WSA we Wrocławiu w sprawie ze skargi J. M., reprezentowanego przez adw. K. H., na decyzję DWINB nr 670/2022 z dnia 28 czerwca 2022 roku, którą utrzymano w mocy decyzję PINB w Legnicy nr 42/2022 z dnia 6 maja 2022 roku, zatem jest ona ostateczna w administracyjnym toku instancji i na ten moment brak jest podstaw do uznania, iż rażąco narusza ona prawo.
Skargę na decyzję nr 1236/2022 Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 grudnia 2022 r., znak: WOA.7721.481.2022.XV.11.0.1, na podstawie art. 50 § 1 i art. 53 § 1 w zw. z art 3 § 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, 1467, 1629, z 2019 r. poz. 11, 60 - tekst jednolity), zaskarżył tę decyzję zarzucając zaskarżonej decyzji iż została ona wydana z naruszeniem przepisów prawa, tj.: 1) art. 153 p.p.s.a. wskutek umorzenia wszczętego z wniosku skarżącego postępowania w tym przedmiocie miast przeprowadzenia własnym sumptem odnośnych czynności procesowych, do których to organ nadzoru I instancji został zobligowany na mocy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2020 r. II OSK 1982/18, a w szczególności czynności pomiarowej spornego obiektu budowlanego przeprowadzonej na zasadzie określonej w § 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. W związku z powyższym wniósł o: 1) uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej; 2) na zasadzie 135 p.p.s.a. uchylenie bezsprzecznie wydanej w granicach niniejszej sprawy prawomocnej decyzji PINB L. z dnia 21 czerwca 2021 r., znak: PI NB 7353-186-5/21, jako dotkniętej w sposób ewidentny wadą rażącego naruszenia prawa; 2) zwrot kosztów postępowania według norm przypisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że skarżący dwoma wnioskami, odpowiednio z dnia 9 lutego 2016 r. oraz z dnia 23 maja 2018 r., wystąpił do PINB w L. z żądaniem wszczęcia i przeprowadzenia postępowania administracyjnego w istocie tożsamej sprawie, tj. ustalenia czy aktualna wysokość obiektu budowlanego wznoszonego na działce nr [...], obręb [...] w L. przy ul [...], nie powoduje przesłaniania oraz ograniczenia nasłonecznienia budynku przy ul. [...] - wniosek z dnia 9 lutego 2016 r.; ustalenia czy aktualna wysokość obiektu budowlanego wznoszonego na działce nr [...], obręb [...] w L. przy ul. [...], nie powoduje w tej chwili przesłaniania oraz ograniczenia nasłoneczniania budynku przy ul. [...] i nie prowadzi do naruszeń obowiązujących przepisów prawa budowlanego w zakresie uregulowanym przepisem § 13 ust. 4 rozporządzenia Ministra infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - wniosek z dnia 23 maja 2018 r. Jednakże dopiero w wyniku długotrwałych batalii administracyjnych i sądowo administracyjnych organ nadzoru budowlanego - PINB w L., na mocy odnośnych wyroków sądowo administracyjnych, tj. w szczególności wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2020 r., 11 OSK 1982/18, został zobligowany do wszczęcia postępowania administracyjnego z wniosku skarżącego (J. M.). Mimo zapadłych jednoznacznych w swych konkluzjach wyroków sądów administracyjnych przesądzających tak samą konieczność, jak i tryb postępowania administracyjnego do którego został zobligowany PINB w L., organ nadzoru budowlanego pozostawał w sensie formalnoprawnym bierny, jedynie wszczynając w trybie z urzędu postępowanie rzekomo po linii tego wyroku, aczkolwiek w przedmiocie określonym we własnym zakresie, wykluczając w sposób całkowicie bezprawny z udziału w tymże postępowaniu skarżącego. Dlatego też 19 lipca 2021 r. skarżący wystąpił z ponagleniem do organu nadzoru budowlanego w sprawie jego wniosku tj. w istocie z dwóch wniosków, z odpowiednio dnia 9 lutego 2016 r. oraz z dnia 23 maja 2018 r., następnie, po spełnieniu tego warunku formalnego, ze skargą do WSA we Wrocławiu na bezczynność PINB w L. W efekcie WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 22 grudnia 2021 r., IISAB/Wr 68/21 orzekł, iż PINB w L. dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa i zobowiązał ten organ do załatwienia sprawy w przeciągu 30 dni od dnia doręczenia odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Stosując się - zresztą w bardzo ograniczonym zakresie - do tych wskazań organ w sensie formalnoprawnym wszczął w dniu 18 maja 2022 r. postępowanie administracyjne w sprawie prowadzenia robót budowlanych polegających na budowle budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią usługową zlokalizowanego na działce nr [...] obręb [...] miasta L. w sposób istotnie odbiegających od ustaleń i warunków określonych w projekcie architektoniczno-budowlanym. Po czym decyzją z dnia 7 czerwca 2022 r., znak: P1NB.7355-36-38/18, umorzył postępowanie, jako bezprzedmiotowe. Akt ten został zaskarżony przez skarżącego do organu II instancji. DWINB uchylił tę decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Decyzją z dnia z dnia 14 listopada 2022 r., znak: PINB 7355-36-43/18, PINB w L. umorzył postępowanie w sprawie ustalenia czy aktualna wysokość obiektu budowlanego wznoszonego na działce nr [...], obręb [...] w L. przy ul. [...], nie powoduje w tej chwili przesłaniania oraz ograniczenia nasłoneczniania budynku przy ul. [...] i nie prowadzi do naruszeń obowiązujących przepisów prawa budowlanego w zakresie uregulowanym przepisem § 13 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i Ich usytuowanie, wszczętej na wniosek J. M. Decyzja ta została zaskarżona kolejnym odwołaniem, jednakże tym razem organ II instancji utrzymał w mocy decyzję PINB w L. swoją decyzją z dnia 21 grudnia 2022 r., znak: WOA.7721.481.2022.XV.11.0.1., w uzasadnieniu szczególnie podnosząc okoliczność uzyskania przez inwestora spornej Inwestycji zgody w formie decyzji na jej użytkowanie. Przy czym organ II instancji w swoich rozważaniach przeszedł całkowicie do porządku dziennego nad prymarną okolicznością wszczęcia i przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania w przedmiocie udzielenia zgody na użytkowanie spornej inwestycji w sytuacji, gdy organ ten, na mocy odnośnych wyroków sądowo administracyjnych został zobligowany do wszczęcia stosownego postępowania administracyjnego dotyczącego tej nieruchomości z wniosku skarżącego. Dlatego też nie sposób jest się zgodzić z rozstrzygnięciem organu II instancji, jak i racjami, które legły u jego podstaw; 1) art. 153 p.p.s.a. wskutek umorzenia wszczętego z wniosku skarżącego postępowania w określonym przedmiocie miast przeprowadzenia własnym sumptem odnośnych czynności procesowych, do których to organ nadzoru I instancji został zobligowany na mocy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2020 r. II OSK 1982/18, a w szczególności czynności pomiarowej spornego obiektu budowlanego przeprowadzonej na zasadzie określonej w § 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. W uzasadnieniu do spornej decyzji organ oparł swoją argumentację wskazującą na konieczność umorzenia postępowania na zachodzeniu sprawie okoliczności dopuszczenia spornego obiektu do użytkowania na mocy decyzji organu I instancji, tj. na mocy decyzji P1NB L. z dnia 21 czerwca 2021 r., znak: PINB 7353-186-5/21. To zaś - w świetle przywoływanego przez DWINB orzecznictwa sądowo-administracyjnego ma na gruncie niniejszej sprawy oznaczać, iż właściwy organ w ramach poprzedzającego tę decyzję postępowania o udzielenie zgody na użytkowanie rozstrzygnął kwestię zgodności przeprowadzonych robót budowlanych z warunkami określonymi w decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. Tak więc innymi słowy, skoro organ I instancji wydał już w formie decyzji administracyjnej zgodę na użytkowanie spornego obiektu budowlanego, stanowiącą swoiste potwierdzenie legalności realizowanej inwestycji, toteż w ramach postępowania administracyjnego uruchomionego stosownym wnioskiem inwestora, nie tylko musiał pochylić się nad każdy aspektem realizowanej inwestycji ale i musiał też stwierdzić zgodność każdego z tych aspektów z obowiązującym prawem i z zatwierdzonym projektem budowlanym zamiennym. Tym samym według organu II instancji obecnie nie zachodzi potrzeba kontynuowania wszczętego na mocy odnośnych wyroków postępowania administracyjnego w przedmiocie wskazanym przez skarżącego. Takie postępowanie zresztą w ocenie organu II instancji stało się bezprzedmiotowym ze skutkiem zamknięcia możliwości prowadzenia postępowania naprawczego w trybie przepisów art. 50-51 ustawy - Prawo budowlane. Jednakże organ II instancji cytując odnośne orzecznictwo sądowo - administracyjne przechodzi do porządku dziennego nad - bardzo istotnymi z perspektywy zasadności podjętej decyzji - okolicznościami prawnymi, w których to organ I instancji wydał w formie decyzji administracyjnej zgodę na użytkowanie spornego obiektu przy ulicy [...] w L. Okolicznościami, które jednoznacznie wskazują na to, iż sama w sobie zgoda na użytkowanie została wydana w sposób bezprawny, tj. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, przez co w ogóle nie powinna być brana pod uwagę przez organ II instancji. Dlatego też należy zwrócić uwagę na kontekst prawny, w którym organ I instancji wydał decyzję (tj. decyzję PINB L. z dnia 21 czerwca 2021 r., znak: PINB 7353- 186-5/21), na mocy której dopuścił sporny obiekt przy ul. [...] w L. do użytkowania, a więc decyzję, ze względu na którą według organu II instancji należało utrzymać w mocy decyzję PINB w L. umarzającą postępowanie wszczęte z wniosku skarżącego. Otóż nie może ulegać najmniejszej wątpliwości, iż organ nadzoru budowlanego I instancji, tak wszczął jak i przeprowadził postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego przy ul. [...], w momencie w którym w szczególności na mocy wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2020 r., II OSK 1982/18, zobligowany był na zasadzie art. 153 p.p.s.a. do wszczęcia z wniosku skarżącego i w przedmiocie wskazanym przez skarżącego postępowania administracyjnego odnoszącego się do spornego obiektu przy ul. [...] w L. Powyższe rozstrzygnięcie zatem, zważywszy na to, iż odnosiło się do te] samej inwestycji i zagadnień prawnych dotyczących jej zgodności z prawem, zamykało organowi nadzoru budowlanego - do czasu zakończenia prawomocną decyzją administracyjną postępowania w przedmiocie i trybie określonym w wyroku NSA - możliwość przyjęcia do użytkowania spornego obiektu przy ul. [...] w L. Natomiast wydanie przez organ nadzoru decyzji w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie przed uruchomieniem i zakończeniem tegoż postępowania oznacza, iż taki akt został wydany z rażącym naruszeniem prawa, tj. w szczególności z rażącym naruszeniem przepisu art. 153 p.p.s,a., jako samo przez się szczególnie nagannym i absolutnie niedopuszczalnym w państwie prawa. Dlatego też organ II instancji, miast przechodzić nad powyższymi okolicznościami do porządku, winien w momencie w którym powziął informację o fakcie udzielania zgody na użytkowanie spornego obiektu w drodze decyzji organu nadzoru budowlanego I instancji, wszcząć z urzędu postępowanie nadzwyczajne, tj. nieważnościowe, w celu wyeliminowania tegoż aktu prawnego z obrotu prawnego i dopiero po zakończeniu tegoż postępowania winien przystąpić do rozpatrzenia odwołania skarżącego. Do tego jednak nie doszło, co nie zmienia faktu, iż bez względu na okoliczność pozostawania dotychczas w obrocie prawnym decyzji o pozwoleniu na użytkowanie spornego obiektu, organ nadzoru budowlanego II instancji nie był uprawniony do utrzymania w mocy organu I instancji umarzającej postępowanie jako bezprzedmiotowe. Ponieważ organy obu instancji zostały związane na zasadzie art. 153 p.p.s.a. tak wskazaniami, jak i oceną prawną wyrażonymi m. in. w prawomocnym wyroku NSA. z dnia 16 grudnia 2020 r. II OSK 1982/18. Wyrok ten do dnia dzisiejszego nie został przez organ prawidłowo wykonany. I taki też obowiązek, mimo argumentacji zaprezentowanej przez organ II instancji, w dalszym ciągu spoczywa na organie I instancji. W tym względzie należy stanowczo podkreślić, iż na gruncie prawa polskiego nie jest znana, podyktowana swoiście rozumiana zasada ekonomiki postępowania, instytucja zastępczego wykonania wyroku sadu administracyjnego, polegająca na realizacji obowiązków wynikających z prawomocnego orzeczenia za pomocą innych aniżeli wprost wynikających z tego orzeczenia środków (m. in. określonego w wyroku trybu postępowania i czynności procesowych etc). A więc prawo polskie nie dopuszcza możliwości realizacji wskazań i oceny prawnej wyrażonych w prawomocnym wyroku sądowym w inny sposób aniżeli ten który bezpośrednio wynika z takiego wyroku. Takie ujęcie omawianej problematyki wykonania wyroku sądowego determinuje także w danym przypadku kolejność przedsiębranych przez organ czynności, która to na gruncie spornego przypadku winna być następująca: najpierw wszczęcie i przeprowadzenie przez organ nadzoru I instancji w sposób prawidłowy postępowania z wniosku skarżącego, jako warunek snie qua non uruchomienia postępowania w sprawie udzielenia zgody na użytkowanie spornego obiektu przy ul. [...] w L., a dopiero później ew. wszczęcie i przeprowadzenie tego ostatniego postępowania. Nadto, co jest tutaj niezwykle istotne, z perspektywy skarżącego miedzy postępowaniem uruchamianym z jego wniosku a postępowaniem wszczynanym w sprawie oddania spornego obiektu do użytkowania nie zachodzi symetria jeśli chodzi o jego uprawnienia procesowe. Albowiem o ile w tym pierwszym postępowaniu skarżący posiada status strony, przez co zostają zachowane jego wszystkie, klasyczne procesowe uprawnienia, o tyle w tym drugim, zważywszy na to, iż nie posiada on w jego ramach tego szczególnego przymiotu, już nie - w tym przypadku, po linii bardzo bogatego i konsekwentnego orzecznictwa sądowo- administracyjnego, nie posiada on żadnych praw, przez co zostaje pozbawiony możliwości skutecznej ochrony swojego słusznego interesu. Tak więc nawet gdyby przyjąć, iż prawo polskie dopuszcza jednak taką możliwość (wykonania zastępczego wyroku sądu administracyjnego), toteż zważywszy na odmienny charakter uprawnień procesowych skarżącego w obu powyższych postępowaniach, nie może ulegać najmniejszej wątpliwości, iż organ II instancji nie może powoływać się na argument skutecznej weryfikacji spornej inwestycji w ramach postępowania które zakończyło się wydaniem decyzji o pozwolenie na użytkowanie spornego obiektu budowlanego. Przyjęcie odmiennego stanowiska oznacza rażące naruszenie prymarii w systemie prawa polskiego zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Zatem wbrew temu, co mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka, na gruncie niniejszej sprawy nie doszło do kolizji między poglądem formułowanym w odnośnym orzecznictwie sądowo administracyjnym, obficie cytowanym przez organ II instancji, a obowiązkiem wynikającym z art. 153 p.p.s.a. Wskazać można jednakże na jeszcze poważniejsze racje, które jednoznacznie dowodzą tego, iż na gruncie spornego przypadku odwoływanie się do postępowania o udzielenie pozwolenia na użytkowania spornego obiektu, jest całkowicie bezzasadne i nieuprawnione. W tym miejscu, przed przystąpieniem do dalszej argumentacji, wypada jeszcze raz wskazać, iż zgodnie z tym rozstrzygnięciem NSA rolą organu I - instancji było: - wszczęcie postępowania w sprawie z wniosku skarżącego; - dokonanie kontroli wznoszonego budynku; -ustalenie jego wysokości;- sprawdzenie czy realizowane roboty budowlane prowadzone są zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym zamiennym; w zależności od tych ustaleń umorzenia postępowania łub jego prowadzenia przez organ nadzoru budowlanego. Przy czym należy z cała mocą podkreślić, iż organ nadzoru przeprowadzając kluczowa z perspektywy tak wszczynanego postępowania czynność pomiarową winien mieć wyłącznie na względzie § 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim winny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który to precyzyjnie i zarazem wyłącznie definiuje na gruncie prawa polskiego sposób pomiaru wysokości budynków. A więc innymi słowy, organ czyniąc zadość temu wyrokowi oraz wnioskowi strony, zobligowany był przeprowadzić pomiar na zasadach zdefiniowanych w tej szczególnej regulacji prawnej. W żadnej zaś mierze nie był uprawniony do nawiązywania przy realizacji tej kluczowej czynności do tzw. 0,00 określonego w zatwierdzonym dla tej inwestycji projekcie budowlanym zamiennym (tu projekcie budowlanym zamiennym zatwierdzonym prawomocna decyzją z 10 października 2013 r. nr P1NB.7355-14-60/99). Próba zaś narzucenia takiej interpretacji stoi w sposób rażący tak z obowiązującym prawem, jak i z orzeczeniem NSA. Albowiem, lak to bezsprzecznie wynika z każdego rodzaju wykładni powyższej regulacji, pomiar wysokości danego obiektu przeprowadza się w całkowitym oderwaniu od jakiejkolwiek dokumentacji projektowej. Pomiar winien być autonomiczny, względem dokumentacji projektowej. Tak więc oczywistym Jest, iż projekt budowlany zamienny, mimo, iż zatwierdzony został prawomocną decyzją, w żadnej mierzenie nie może być wiążący, jeśli idzie o przyjęte w tym dokumencie ustalenia projektanta dotyczące wysokości budynku. Nadto w tym kontekście nie sposób jest nie zauważyć, iż przyjęcie odmiennego stanowiska z konieczności będzie prowadzić do zakwestionowania (tj. do ubezprzedmiotowienia) instytucji postępowań nadzwyczajnych, jeśli idzie o możliwość uruchamiania ich i prowadzenia z powodu tego typu nieprawidłowości. Oznaczałoby to, iż system prawny został pozbawiony istotnych instytucji prawnych mających na celu sanowanie zatwierdzonych na mocy prawomocnych aktów prawnych kwalifikowanych wad, czy też dosadniej patologii prawnych. Natomiast jeśli idzie o samo orzeczenie NSA to należy zauważyć, iż Sąd ten w uzasadnieniu mówiąc o ustaleniu wysokości nie dookreśla tej czynności poprzez zatwierdzony projekt budowlany zamienny, nie każe jej odnosić do tego dokumentu, co też przynajmniej implicite wskazuje na to, iż w grę wchodzi pomiar na zasadach określonych w przepisach prawa powszechnie obowiązującego, czyli wskazany w § 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. To zaś w pełni koresponduje z kolejną wymienioną przez ten Sąd czynnością do której został zobligowany organ I instancji, czyli z obowiązkiem sprawdzenia czy realizowane roboty przeprowadzane są zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym zamiennym. Tym samym w takiej kolejności wymieniając poszczególne czynności NSA wskazał, iż najpierw ma nastąpić pomiar, najwyraźniej na zasadach określonych w przedmiotowej regulacji, a dopiero w dalszej kolejności jego konfrontacja z projektem budowlanym zamiennym. A więc bezsprzecznie w optyce Sądu nie wchodzi w grę definiowanie samej czynności pomiarowej poprzez ustalenia projektanta przyjęte w projekcie budowlanym zamiennym. W takim ujęciu nie może ulegać najmniejszej wątpliwości, iż czynność pomiarowa winna posiadać charakter całkowicie autonomiczny, niezależny czy też samoistny względem zatwierdzonego prawomocną decyzją o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych i do tegoż dokumentu w żadnej mierze nie może nawiązywać. Natomiast wtórnie poprzez rezultat otrzymany w wyniku tak przeprowadzonej czynności można dokonać oceny zgodności z prawem danych przyjętych przez projektanta w projekcie budowlanym zamiennym. Tymczasem, jak wynika to z uzasadnienia organu II instancji, organ I instancji miast przeprowadzić tę czynność pomiarową na zasadach określonych w po-wyżej regulacji, oprał się wyłącznie na projekcie budowlanym zamiennym, ew. na skombinowanej z tym projektem, poprzez przyjęcie określonego w tym akcie tzw. 0,00 spornej inwestycji, czynności pomiarowej, a więc na czynności, która nie czyni zadość wymogom zdefiniowanym w § 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. Tym bardziej zatem nie może ulegać najmniejszej wątpliwości, iż w sprawie doszło do naruszenia art. 153 p.p.s.a., albowiem, co należy w tym miejscu jeszcze raz z całą mocą wyakcentować, podstawowym zadaniem organu nadzoru I instancji było prze-prowadzenie pomiaru w sposób zgodny z kluczowym w tym względzie § 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., a nie poprzez przyjęcie tzw. 0,00 w zatwierdzonym prawomocnym projekcie budowlanym, 0,00 które jest w sposób ewidentny i rażący niezgodne z powyższą regulacją prawną, co z kolei zostało ponad wszelką wątpliwość wykazane w rozlicznej korespondencji skarżącego kierowanej do organów oraz WSA we Wrocławiu i z czym przynajmniej implicite zgadza się w swoim uzasadnieniu do nieprawomocnego wyroku z dnia 29 grudnia 2022 r., II SA/Wr 578/22 WSA we Wrocławiu. W tym kontekście nie jest także bez znaczenia okoliczność, iż organ nadzoru budowlanego został wyposażony na mocy odnośnych przepisów prawa w stosowne uprawnienia kontrolne w tym odnoszące się do wysokości realizowanych inwestycji, z których to może korzystać na każdym etapie realizacji inwestycji, w tym także po jej zakończeniu, i to w sposób niezależny od zatwierdzonej dokumentacji projektowej. W ten sposób organ, stojący na straży obowiązującego prawa budowlanego, posiada możliwość weryfikacji zgodności danej inwestycji nie tylko w aspekcie jej zgodności z zatwierdzoną dokumentacją ale i pod kątem zgodności z szeroko pojętymi przepisami prawa budowlanego. W takim stanie rzeczy staje się oczywistym, iż całe cytowane przez organ II instancji orzecznictwo sądowo - administracyjne jest nieadekwatne do spornego przypadku i przez to nie może stanowić w sprawie jakiegokolwiek punktu odniesienia w sprawie. W szczególności - w świetle powyższego - orzecznictwo to nie uwzględnia okoliczności wydania przez organ decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu w sytuacji naruszenia art. 153 p.p.s.a. oraz bezsprzecznie zachodzącej okoliczności nieadekwatności, rozbieżności przedsiębranych, czynności kontrolnych spornego obiektu w ramach postępowania o wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, z faktycznie zachodzącym stanem rzeczy: w pierwszym przypadku czynności kontrolne są bowiem ukierunkowane na li tylko na ustalenie zgodności realizowanej inwestycji z zatwierdzonym projektem, a w drugim -po linii żądania skarżącego i wiążących wskazań wyroku NSA - na zbadanie zgodności tej inwestycji z powszechnie obowiązującym prawem. W takim stanie rzeczy czynności organu nie mogą stanowić domniemania legalności realizowanej inwestycji. Jedynie przedsiębranie prawidłowo przeprowadzonej przez organ czynności pomiarowej, w stanie faktycznym i prawnym sprawy umożliwiłoby stwierdzenie, iż przedmiotowa inwestycja została zrealizowana w sposób zgodny z prawem, a więc posiada w tym spornym aspekcie status legalnej. Tym bardziej, że na gruncie przytaczanego przez organ II instancji orzecznictwa nieprzypadkowo mówi się o zgodności realizowanej inwestycji z prawomocną decyzją i zatwierdzoną na jej mocy dokumentacją projektową, czy też mówi się o legalności takiej inwestycji ale wyłącznie w tym powyższym sensie, a więc zawężonym właśnie do zgodności inwestycji z zatwierdzoną prawomocną decyzją dokumentacją projektową. Tymczasem nie może ulegać wątpliwości, iż w pierwszym rzędzie pojęcie legalności danej inwestycji ma znaczenie szersze i dotyczy jej zgodności z prawem powszechnie obowiązującym. I o ile zatem oczywistym jest, iż po udzieleniu zgody administracyjnej na użytkowanie obiektu przez właściwy organ zostaje raz i na zawsze przesądzona kwestia zgodności badanej inwestycji z zatwierdzonym projektem budowlanym, o tyle, zważywszy m. in. na zaprowadzenie do polskiego porządku prawnego nadzwyczajnych trybów postępowań administracyjnych, otwartą pozostaje sprawa możliwości kwestionowania zgodności inwestycji z przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Każda inna interpretacja, na co powyżej zwrócono już uwagę, prowadzić będzie do bezprzedmiotowości przepisów regulujących nadzwyczajne tryby postępowań administracyjnych. To zaś w pełni zresztą koresponduje z przyjętą przez Sądy administracyjne w cytowanych przez organ II instancji orzeczeniach nomenklaturą - jak powyżej zauważono Sądy w tych wyrokach posługują się wyłącznie kategorią legalności inwestycji w sensie wąskim a więc oznaczającym jej zgodność z zatwierdzonym prawomocną decyzją projekcie budowlanym, a nie w sensie szerokim oznaczającym zgodność inwestycji z prawem powszechnie obowiązującym. Powyższe bezsprzecznie prowadzi do wniosku, iż organ nadzoru budowlanego I instancji winien we własnym zakresie przeprowadzić stosowne czynności do których został zobligowany na mocy wyroku NSA, na czele z prymarną, kluczową czynnością pomiarową przedsiębraną wyłącznie na zasadzie § 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., a nie zasłaniać się faktem przyjęcia w drodze decyzji administracyjnej, zresztą dokonanego w sposób ewidentny z rażącym naruszeniem prawa, spornego obiektu do użytkowania. W takim stanie rzeczy nie sposób jest się zatem zgodzić, iż zapadała w sprawie decyzja o pozwoleniu na użytkowanie przesądza o zgodności z prawem wzniesionego obiektu i czyni bezprzedmiotowym niezakończone postępowanie nadzorcze i ma taki skutek, że wzniesiony obiekt nie może podlegać sprawdzeniu pod kątem legalności wybudowania przez organy nadzoru budowlanego. Niemniej, ze względu na ewidentny fakt obarczenia decyzji o pozwoleniu na użytkowanie kwalifikowaną wadą prawną w postaci rażącego naruszenia prawa, decyzja ta winna zostać bezzwłocznie wyeliminowana z obiegu prawnego. Tym bardziej, iż niezależnie od rażącego naruszenia przepisu 153 p.p.s.a., organ I instancji procedując wniosek inwestora o wydanie decyzji na użytkowanie spornego obiektu przeszedł całkowicie do porządku nad inną okolicznością uniemożliwiającą wydanie takiej decyzji. Mianowicie, jeśli w rezultacie przeprowadzonego w dniu 29 września 2020 r. pomiaru kontrolnego spornego obiektu ustalono, iż jego faktyczna (realna) wysokość wynosi 14,96 m (pomiar ten później został przez organu przyjęty jako wiarygodny, m. in. vide stwierdzenia organu zawarte na 3 st. zaskarżanej decyzji), toteż zważywszy na tę okoliczność organ nadzoru budowlanego nie był uprawniony do stwierdzenia, iż w tym aspekcie inwestycja jest zgodna z zatwierdzonym na mocy decyzji z 10 października 2013 r. projektem budowlanym zamiennym. Albowiem ten ostatni dokument określił wysokość tegoż obiektu na 13, 35 m. Tak więc nawet pod tym kątem nie sposób jest mówić o legalności inwestycji (tj. w tym wąskim rozumienia legalności, jako zgodności inwestycji z zatwierdzoną prawomocną decyzją dokumentacją projektową). Natomiast ew. próby tłumaczenia i zarazem bagatelizowania tak poważnej, istotnej z perspektywy prawa, rozbieżności poprzez odwoływanie się do kategorii tzw. szkód górniczych należy uznać za niepoważne i absolutnie nie czyniące zadość wymogom obowiązującego prawa. Ponieważ tego typu "koncepcje uzasadnieniowe", nie poparte stosownymi, niezbędnymi w takim stanie rzeczy dowodami, ekspertyzami, mają tylko i wyłącznie status spekulacji, mniemań organów. Tymczasem na gruncie przepisów Kpa prawodawca posługuje się w tym kontekście dwoma kluczowymi kategoriami, tj. dowodem oraz uprawdopodobnieniem. Przy czym zważywszy na prawną doniosłość zachodzących rozbieżności, niezbędnym jest posługiwanie się przez organ dowodem, a takim na gruncie niniejszej sprawy może być wyłącznie stosowana ekspertyza sporządzona przez uprawnioną do tego osobę. W każdym bądź razie oparcie jakiegokolwiek rozstrzygnięcia na takich, jak powyżej spekulacjach bezsprzecznie nie czyni zadość wymogom prawa i nie licuje z rolą organu administracji publicznej w państwie prawa. W kontekście całej powyższej argumentacji należy także zauważyć, iż bez doniosłości prawnej jest również okoliczność wydania przez WSA we Wrocławiu w dniu 29 grudnia 2022 r. wyroku oddalającego skargę skarżącego na decyzję DWINB utrzymującą w mocy decyzję organu wznowieniowego - P1NB w Legnicy. Albowiem powyższe rozstrzygniecie nie ma obecnie statusu prawomocnego. Reasumując decyzja nie odpowiada prawu i winna zostać wyeliminowana wraz z decyzją ją poprzedzająca organu I instancji ponieważ:- narusza ona przepis art. 153 p.p.s.a. wskutek niewykonania przez organ dotychczas w sposób prawidłowy wyroku sądu administracyjnego z dnia 16 grudnia 2020 r., II OSK1982/18, przy czym prawo polskie nie przewiduje instytucji zastępczego wykonania wyroku sadu administracyjnego poprzez realizację wskazań w nim zawartych w drodze postępowania administracyjnego przeprowadzonego w odrębnym trybie np. nadzwyczajnym miast w trybie postępowania zwykłego czy w przedmiocie oddania obiektu do użytkowania miast postępowania naprawczego, za pomocą odmiennych czynności procesowych i przez inny niżeli bezpośrednio zobowiązany do tego organ; - natomiast, nawet gdyby przyjąć, iż prawo polskie jednak dopuszcza taką możliwość, to na gruncie niniejszego przypadku organ nie może powoływać się na okoliczność przeprowadzenia weryfikacji legalności przedmiotowego obiektu w aspekcie jego wysokości, dokonanej w trybie postępowania w przedmiocie oddania tegoż obiektu do użytkowania, a to ze względu na to, iż: a) charakter i cel czynności kontrolnych przedsiębranych przez organ nadzoru I instancji w ramach tegoż postępowania jest zgoła odmienny od tego który winien zostać przedsiębrany w ramach postępowania do wszczęcia którego został on zobligowany na mocy powyższego wyroku NSA: w pierwszym przypadku organ ogranicza się bowiem do badania zgodności obiektu z zatwierdzoną dokumentacją projektowa i prawomocną decyzją o pozwoleniu na budowę zaś w drugim winien po linii zapadłego wyroku NSA, obowiązującego prawa oraz istoty wniosku skarżącego przeprowadzić stosowną czynność kontrolna w całkowitym oderwaniu od tej dokumentacji i wyłącznie na zasadzie prymarnego w tym względzie na gruncie prawa polskiego § 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.; b) inny zakres uprawnień procesowych przysługuje skarżącemu w przypadku postępowania w przedmiocie oddania obiektu do użytkowania (którego nie jest inwestorem) w porównaniu do postępowania, które winno być wszczęte i przeprowadzone z jego wniosku na mocy wyroku NSA: w tym pierwszym przypadku skarżący nie posiada przymiotu strony, konsekwencją czego jest m. in. to, iż w ogóle zostaje pozbawiony możliwości obrony swoich słusznych praw nawet drogą urzędowa nie zostaje poinformowany o samym fakcie wszczęcia tegoż postępowania, zaś w drugim przypadku - taki szczególny, z wszelkimi tego następstwami, atrybut bezwzględnie posiada. Przyjęcie w tym względzie odmiennej interpretacji będzie oznaczać zakwestionowanie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu.
Dlatego też niniejsza skarga jest zasadna i konieczna.
W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Na rozprawie przed sądem stawił się skarżący z pełnomocnikiem, który na podstawie art. 104 .p.p.s.a. złożył do protokołu rozprawy załącznik, w którym podtrzymał żądanie uwzględnienia skargi. Stanowisko swoje wywodzi z niżej wyeksponowanych faktów i okoliczności w zestawieniu z obowiązującym prawem.1. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wydał w dniu 16 grudnia 2020 r. wyrok II OSK 1982/18 w uzasadnieniu którego stwierdził, iż za załatwienie żądania skarżącego ustalenia faktycznej wysokości obiektu budowlanego wnoszonego na działce nr [...], obręb [...] w L. przy ulicy [...] nie powoduje przesłaniania oraz ograniczenia nasłonecznienia położonego naprzeciwko budynku przy ulicy [...], do którego tytuł własności przysługuje skarżącemu, nie można uznać stwierdzenia, iż rozstrzygnęło je wydanie prawomocnej decyzji z dnia 10 października 2013 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego i udzieleniu pozwolenia na wznowienie robót budowlanych.
Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie wyłożył, iż nie istnieje iunctim pomiędzy szeroko rozumianym postępowaniem w sprawie projektu budowlanego zamiennego i wznowienia robót budowlanych a postępowaniem o ustalenie faktycznej wysokości budynku prowadzonej w trybie § 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktur)7 w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tj. Dz.U. z 2022 r., poz. 1225). W konkluzji nakazał wszczęcie postępowania i ustalenia wysokości wznoszonego budynku, ze skutkiem z art. 153 P.p.s.a. 2. Organy administracyjne orzekające w sprawie mimo to procedowały z oczywistym lekceważeniem bezwzględnie obowiązującego prawa, choć miały świadomość, iż od roku 2016, czyli od siedmiu lat, celem skarżącego nadal pozostaje uczynienie zadość jego żądaniu ustalenia w trybie cyt. wyżej § 6, czy faktyczna wysokość obiektu budowlanego wnoszonego na działce nr [...], obręb, [...] w L. przy ulicy [...] nie powoduje przesłaniania oraz ograniczenia nasłonecznienia budynku przy ulicy [...], do którego tytuł własności mu przysługuje. 3 skarżący w toku postępowania administracyjnego odwoływał się do treści § 57 ust. 1, w powiązaniu z § 13 rozporządzenia, określającego warunki, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi. Wprost też zarzucał, iż podczas zapoznawania się z aktami sprawy nigdy nie okazano mu dokumentu w postaci opracowania uprawnionego geodety zawierającego dane konieczne do ustalenia spełnienia wymogów zapisanych właśnie w § 13 rozporządzenia. Ustalenia tych prawem określonych parametrów nie zastąpi zdawkowo sformułowany wywód obu organów, iż ciążące na nich z mocy przywołanych przez skarżącego przepisów obowiązki, zostały skonsumowane przez wydaną w dniu 10 października 2013 r. decyzją o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego i udzieleniu pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, a dotyczącą obiektu budowlanego usytuowanego na działce nr [...], obręb, [...] w L. przy ulicy [...]. 4. Nader widoczne uniki obu organów do przeprowadzenia postępowania zgodnie z wnioskiem skarżącego o ustalenie faktycznej wysokości budynku prowadzonej ścisłe podług § 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, czyli przeprowadzeniu fizycznych pomiarów od poziomu terenu przy najniżej położnym wejściu do budynku lub jego części, znajdującym się na pierwszej kondygnacji nadziemnej budynku, do górnej powierzchni najwyżej położonego stropu, łącznie z grubością izolacji cieplnej i warstwy ją osłaniającej, a to w celu ustalenia, czy w takim trybie ustalona wysokość budynku na działce nr [...] położonego naprzeciwko nieruchomości skarżącego pozwala na zapewnienie oświetlenia dziennego w reżimie § 57 tegoż rozporządzenia, nie znajdują oparcia w fakcie wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, która ma stanowić przeszkodę, tu cytat z uzasadnienia decyzji NR 11236/2022: " w merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy prowadzonej na podstawie art. 50 i 51 p.b.". Skarżący bowiem nie domaga się przeprowadzenia postępowania naprawczego, a wyłącznie sprawdzenia wysokości budynku, co znajduje oparcie w odmiennej regulacji prawnej, i nie ma tu miejsca przypadek lex com mens derogat legi conutmptae, skoro nie zachodzi fakt wyczerpania ustawowych znamion przez jeden z przepisów, w stopniu eliminującym inny przepis poprzez fakt, że to, co jest zawarte w przepisie konsumowanym mieści się także w przepisie konsumującym. 5. Nie broni zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, przywołane w niej orzecznictwo sądów administracyjnych, albowiem zarówno orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, II OSK 105/18, jak i Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie VII SA/Wa 898/18, jednoznacznie wykładają, że postępowanie naprawcze w trybie art. 51 Prawa budowlanego może być przeprowadzone po wyeliminowaniu z obrotu prawnego ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, a takie działania z urzędu może podjąć również organ I instancji. A niezależnie od tego organy skwapliwie pomijają, iż bieg sprawy tak się ułożył, że jeszcze przed datą wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie były prawem zobowiązane do prawomocnego załatwienia wniosku skarżącego w wiążącym je trybie prawem przewidzianym i nakazanym. W tym kontekście nasuwa się nadto oczywisty wniosek, że sprawa ma drugie dno, bo skoro skarżący jeszcze przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie domagał się ustalenia jego faktycznej wysokości, co warunkowało ustalenie, czy zostanie spełniony wymóg zaistnienia prawem określonych warunków oświetlenia dziennego pomieszczeń znajdujących się w budynku do niego należącym, to nasuwa się nieodparty wniosek, że organy już na etapie realizacji inwestycji posiadły niepodważalną wiedzę, iż wysokość wnoszonego obiektu stanie temu na przeszkodzie, co skarżący przedstawił na stronie 9 skargi, eksponując różnicę pomiędzy wynikiem kontrolnego pomiaru z dnia 29.09.2020 r., tj. 14,96 m, wysokością określoną w decyzji z dnia 10.10.2013 r. zatwierdzającej projekt budowlany zamienny. Fakt ten to nawet bez wykonania czynności w trybie § 13 rozporządzenia, którego celem jest nie tylko zapewnienie naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, ale także zapewnienie interesów osób trzecich (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 05.04.2023 r., II OSK 1088/20), a w sprawie nie występują okoliczności sytuujące niżej interes skarżącego od interesu właściciela budynku na przeciwległej działce nr [...], tym bardziej iż skarżący jest podmiotem uprzywilejowanym z racji pierwszeństwa zrealizowania inwestycji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 07.09.2022 r., II OSK 3248/19), gdyż istnieje obowiązek zachowania minimalnego rzeczywistego nasłonecznienia w pomieszczeniach mieszkalnych, a sama analiza podlega kontroli także i sądu administracyjnego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11.03.2010 r., II OSK 508/09). Stąd wydanie z premedytacją decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przed merytorycznym załatwieniem wniosku skarżącego z pogwałceniem obowiązującego prawa. 6. Nie jest kwestyjnym, iż nie można za pomocą jednej normy prawnej wyizolowanej z całego systemu prawnego zniweczyć wartości tym systemem chronionych, a tak stało się w postępowaniu administracyjnym zwieńczonym skarżoną decyzją. To wszystko, w połączeniu z treścią samej skargi i jej uzasadnieniem, czyni ją i jej wnioski w całości zasadną.
Wojewódzki sąd administracyjny zważył:
Stosownie do brzmienia art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 - Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2023 r., poz. 259 – dalej: p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.). Zaznaczyć trzeba, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując kontroli w tak zakreślonych granicach, sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy lub prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy. W pierwszym rzędzie należy zwrócić uwagę, że przedmiotem postępowania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego było prowadzenie postępowania w sprawie "czy aktualna wysokość obiektu budowlanego wznoszonego na działce nr [...], obręb [...] w L. przy ul. [...], nie powoduje w tej chwili przesłaniania oraz ograniczania nasłonecznienia budynku przy ul. [...] i nie prowadzi do naruszeń obowiązujących przepisów prawa budowlanego w zakresie uregulowanym przepisem § 13 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, wszczętej na wniosek J. M.".
Tak wyznaczony przez organ pierwszej instancji przedmiot postępowania ma istotne znaczenie, gdyż bezpośrednio przekłada się na granice sprawy w ramach której orzeka sąd administracyjny kontrolując zaskarżoną decyzję o umorzeniu tego postępowania. W związku z powyższym zauważyć należy, że w wyroku, zapadłym w sprawie II OSK 1984/17 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "skarżący kasacyjnie chce ustalenia czy roboty budowlane, w zakresie wysokości budynku są zgodne z zatwierdzonym projektem budowlanym zamiennym. Wbrew temu co twierdzą organy nadzoru budowlanego w uzasadnieniu postanowień, że nie można mówić o faktycznej wysokości wznoszonego budynku, bo budynek jest w trakcie budowy i nie wykonano jeszcze więźby dachowej, również w trakcie prac budowlanych można dokonać kontroli i ustalić wysokość obiektu. W tym stanie rzeczy stwierdzając, że skarga kasacyjna jest uzasadniona, zaś istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny miał podstawy do uchylenia zaskarżonego wyroku i do rozpoznania skargi w oparciu o art. 188 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a w następstwie tego do uchylenia, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. postanowienia Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z 18 września 2017 r., nr 1475/2017 i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji wszcznie postępowanie w sprawie, dokona kontroli wznoszonego budynku, ustali jego wysokość i sprawdzi czy roboty budowlane prowadzone są zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym zamiennym. W zależności od tych ustaleń umorzy postępowanie w sprawie lub będzie je prowadził".
Oceniając kontrolowane postępowanie trzeba wskazać, że było ono prowadzone w trybie uregulowanym w art. 50-51 Pr. bud.(procedura naprawcza) w zakresie prowadzenia robót budowlanych na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią usługową, zlokalizowanego na działce nr [...] obręb [...] miasta L., w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w projekcie architektoniczno-budowlanym. Nie jest także sporne, że PINB w L. decyzją znak: PINB.7353-186-5/21 z dnia 21 czerwca 2021 roku, wydaną na podstawie art. 59 ust. 1 w zw. z art. 55 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, udzielił pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią usługową, zlokalizowanego na działce [...] obręb [...] przy ul. [...] w L. Nadto inwestycja była badana w postępowaniu wznowieniowym, które nie doprowadziło do eliminacji w trybie nadzwyczajnym zakwestionowanej decyzji. Zdaniem sądu, zgodnie z szerokim orzecznictwem sądów administracyjnych, wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie jest konsekwencją stwierdzenia przez organ nadzoru budowlanego zgodności wybudowanego obiektu budowlanego z zatwierdzonym projektem budowlanym. Inaczej mówiąc, pozostawanie w obrocie prawnym decyzji o pozwoleniu na przesądza o zgodności przeprowadzonych robót budowlanych w zgodzie z porządkiem prawnym.
Biorąc powyższe pod uwagę, stwierdzić trzeba, że organ I instancji – po wydaniu decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie– nie był już uprawniony do dalszego procedowania w przedmiocie istotnego odstępstwa od projektu budowlanego w odniesieniu do obiektu, który uzyskał decyzję zezwalającą na jego użytkowanie. Jak wcześniej powiedziano, wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, czy to w postępowaniu legalizacyjnym, czy też w trybie przewidzianym w art. 59 ust. 1 Pr. bud., stanowi przeszkodę dla prowadzenia następnie postępowania naprawczego na podstawie przepisów art. 50-51 Pr. bud. w stosunku do tego samego obiektu budowlanego i robót budowlanych zrealizowanych przed wydaniem tej decyzji (por. wyroki NSA z dnia 23 maja 2019 r., sygn. akt II OSK 1716/17 oraz z dnia 31 stycznia 2018 r. II OSK 917/16 - dost. CBOSA). W orzecznictwie wskazuje się bowiem, że wydanie takiej decyzji poprzedzone jest przeprowadzeniem postępowania administracyjnego, w toku którego organ faktycznie dokonuje sprawdzenia legalności obiektu budowlanego. Wydanie decyzji w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie poprzedza obowiązkowa kontrola obiektu budowlanego, w trakcie której ustala się, czy obiekt ten został wykonany zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Zakończenie tegoż postępowania wskazaną decyzją ma takie znaczenie, że obiekt taki nie może podlegać ponownemu sprawdzeniu pod kątem legalności wybudowania przez organ nadzoru budowlanego i nie ma prawnych możliwości prowadzenia postępowania legalizacyjnego w trybach określonych w art. 48a i 49f czy naprawczego uregulowanego w art. 50-51 Pr. bud. (por np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2370/11 oraz z dnia 1 sierpnia 2012 r., sygn. akt II OSK 2012/11 – dost. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA). Jak zatem słusznie zauważył organ I instancji, wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie i uzyskanie przez tę decyzję przymiotu ostateczności, chronionego zasadą trwałości określoną w art. 16 k.p.a., stanowi dla inwestora ustawową gwarancję, że może on prawnie korzystać ze zrealizowanego w sposób legalny obiektu budowlanego i to w pełnym znaczeniu tego "korzystania" jako korzystanie z rzeczy (obiektu stanowiącego nieruchomość lub jej część), tak w znaczeniu publicznoprawnym, jak i prywatnoprawnym (zob. np.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt IV SA/Po 1461/20, dost. LEX nr 3129187). Pozwolenie na użytkowanie zatem ma taki skutek, że wyłącznie w razie kwalifikowanej wadliwości decyzji w tym przedmiocie – wynikającej czy to z błędu organu, czy też z wprowadzenia go w błąd – istnieje możliwość jej wyeliminowania z obrotu prawnego i doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu faktycznej zgodności z prawem (zob. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 września 2021 r., sygn. akt II OSK 98/21, oraz z dnia 27 maja 2021 r., sygn. akt II OSK 2573/18 – dost. CBOSA). W konsekwencji, w rozpoznawanej sprawie zaistniały przesłanki bezprzedmiotowości postępowania, co czyni bezzasadnym zarzut naruszenia art. 105 k.p.a., który został podniesiony w skardze. Przepis ten stanowi, bowiem, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. W doktrynie oraz w orzecznictwie sądowoadministracyjnym bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego określana jest jako brak przedmiotu postępowania. Przez przedmiot ten należy rozumieć konkretną sprawę, w której organ administracji publicznej jest władny i jednocześnie zobowiązany do rozstrzygnięcia na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 16 lutego 2023 r. – dost. CBOSA). Na gruncie Prawa budowlanego postępowanie staje się co do zasady, bezprzedmiotowe, jeżeli organy nadzoru budowlanego nie znajdują podstaw do nałożenia praw lub obowiązków, w tym wydania nakazów bądź zakazów, wynikających z przepisów Prawa budowlanego. Takie ustalenia uprawniają organy nadzoru budowlanego do zastosowania art. 105 § 1 k.p.a. i umorzenia postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego (zob. wyrok NSA z 8września 2021 r., II OSK 542/21, dost. CBOSA).
Zaznaczyć także trzeba, że kontroli sądu w obecnym postępowaniu nie podlega decyzja o pozwoleniu na użytkowanie. Tak jak już na wstępie zostało zaakcentowane, kontrolę sądową wyznaczają granice sprawy administracyjnej w której zapadła zaskarżona decyzja (na co wskazuje treść art. 134 p.p.s.a.), a tą nie jest udzielenie pozwolenia na użytkowanie. Z tego względu sąd nie może uwzględnić zarzutów zmierzających do wskazania wadliwości czy nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Tego rodzaju zarzuty mogą być podnoszone w odrębnym postępowaniu skierowanym przeciwko tej decyzji. Dopiero skuteczne wzruszenie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie utorowałoby drogę do możliwości podjęcia ustaleń w kwestii objętej niniejszym postępowaniem. Trzeba także dodać, że "ciążący na organie i na sądzie obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (zob.m.in. wyrok NSA z 2 lutego 2023 r., I OSK 2142/20). I taka okoliczność (w związku z pozostającą w obrocie prawnym decyzją udzielającą pozwolenia na użytkowanie) w sprawie wystąpiła. W świetle dotychczasowych wywodów, jako chybiony Sąd ocenia także sformułowany w uzasadnieniu skargi zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a.
Reasumując, Sąd stwierdził, że trafnie organy obu instancji stwierdziły, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe w momencie, gdy decyzja o pozwoleniu na użytkowanie stała się ostateczna. Prawidłowo w tym względzie zostały powołane przez organy obu instancji przepisy Pr. bud. i przepisy postępowania.
Z powyższych powodów Sąd oddalił skargę w całości na podstawie art. 151 p.p.s.a.