II SA/Wr 120/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargi na postanowienie o wstrzymaniu budowy rozbudowy budynku mieszkalnego, uznając, że roboty budowlane zostały wykonane samowolnie i wymagały pozwolenia na budowę.
Sprawa dotyczyła skarg na postanowienie DWINB utrzymujące w mocy postanowienie PINB o wstrzymaniu budowy rozbudowy budynku mieszkalnego. Skarżący kwestionowali legalność robót, wskazując na brak pozwolenia na budowę i potencjalne naruszenie przepisów dotyczących odległości od gazociągu. Sąd analizował stan faktyczny, datę wykonania robót oraz obowiązujące przepisy prawa budowlanego i rozporządzenia dotyczące sieci gazowych. Ostatecznie Sąd uznał, że roboty budowlane zostały wykonane samowolnie i wymagały pozwolenia na budowę, oddalając skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargi J. i M. O. oraz A S.A. na postanowienie DWINB, które utrzymało w mocy postanowienie PINB o wstrzymaniu prowadzenia budowy polegającej na rozbudowie budynku mieszkalnego. Organy nadzoru budowlanego stwierdziły podstawy do zastosowania art. 48 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, uznając, że rozbudowa została zrealizowana bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, kwestionując ustalenia faktyczne dotyczące daty wykonania robót oraz ich charakteru. A S.A. dodatkowo wskazywała na naruszenie przepisów dotyczących odległości od gazociągu. Sąd analizując zebrany materiał dowodowy, w tym zeznania świadków, dokumentację geodezyjną i fotograficzną, stwierdził, że doszło do zmiany charakterystycznych parametrów budynku, co stanowi samowolę budowlaną. Sąd podzielił stanowisko organów, że zastosowanie miały przepisy Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym przed 19 września 2020 r. oraz przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki z 2001 r. dotyczące warunków technicznych sieci gazowych. Uznał, że organy prawidłowo oceniły możliwość legalizacji samowoli budowlanej, biorąc pod uwagę przepisy obowiązujące w czasie wykonania robót. W konsekwencji, Sąd oddalił skargi jako nieuzasadnione, uznając, że zaskarżone postanowienia nie naruszają prawa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, rozbudowa zmieniająca charakterystyczne parametry budynku, która nie została wykonana na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, stanowi samowolę budowlaną.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wykonana zabudowa o wymiarach 5,6 m x 2,5 m, trwale związana z istniejącym budynkiem konstrukcyjnie i funkcjonalnie, zmieniająca jego parametry techniczne, stanowi rozbudowę wymagającą pozwolenia na budowę, a nie jedynie zadaszenie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (21)
Główne
u.p.b. art. 48 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Stwierdzenie podstaw do wstrzymania prowadzenia budowy w przypadku samowoli budowlanej.
Pomocnicze
u.p.b. art. 28
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Wymóg uzyskania pozwolenia na budowę.
u.p.b. art. 29
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Katalog robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę.
u.p.b. art. 3 § pkt 6
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja obiektu budowlanego.
Dz.U. 2001 nr 97 poz. 1055 art. 9 § ust. 6 pkt 1 lit. b
Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe
Określenie dopuszczalnej odległości budynków od sieci gazowych.
Dz.U. 2013 poz. 640
Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie
Późniejsza regulacja dotycząca warunków technicznych sieci gazowych.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich niezbędnych czynności.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia postanowienia.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji.
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
k.p.a. art. 123
Kodeks postępowania administracyjnego
Czynności organu w postępowaniu.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji lub postanowienia.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu z urzędu.
p.p.s.a. art. 111 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość połączenia spraw do łącznego rozpoznania.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość orzekania na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozbudowa budynku mieszkalnego, która zmieniła jego charakterystyczne parametry (powierzchnię zabudowy, kubaturę), stanowi samowolę budowlaną wymagającą pozwolenia na budowę. Organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa budowlanego i rozporządzenia dotyczące sieci gazowych, obowiązujące w czasie wykonania robót. Istnieje możliwość legalizacji samowoli budowlanej, co uzasadnia wstrzymanie budowy i umożliwienie złożenia wniosku legalizacyjnego, zamiast nakazu rozbiórki.
Odrzucone argumenty
Wykonane prace (np. zadaszenie na drewnianych słupach) nie wymagały pozwolenia na budowę i nie stanowiły rozbudowy. Obecny stan budynku, w tym ganek, istniał już przed nabyciem nieruchomości przez obecnych właścicieli. Organ nie zebrał materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Zastosowane przepisy dotyczące odległości od gazociągu zostały błędnie zinterpretowane, a budowa narusza strefę kontrolowaną.
Godne uwagi sformułowania
"budynek zlokalizowany jest w odległości 17,2 m od gazociągu DN 250 MOP 5,5 MPa relacji [...]. DWINB wskazał, że odległość ta jest większa aniżeli wskazana w § 9 ust. 6 pkt 1 lit. b Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. [...]" "nie można jednak tracić z pola widzenia faktu, że budynek, którego dotyczy postępowanie był przedmiotem czynności cywilnoprawnej polegającej na zmianie właściciela, a roboty były prowadzone zarówno przez poprzednich jak i obecnych właścicieli." "trzeba mieć na względzie spory upływ czasu od wykonania robót do wszczęcia postępowania w sprawie." "nie można się zgodzić z twierdzeniami skargi M. i J. O., że doszło do naruszenia art. 28 w zw. z art. 29 w zw. z art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane, gdyż wykonano drewniane zadaszenie na drewnianych słupach nie wymagające pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Co do zasady zadaszenie na słupach może być traktowane w sposób wskazywany przez autora skargi jeżeli stanowiło by to odrębną budowlę. W niniejszym przypadku mamy do czynienia z realizacją zamierzenia trwale związanego z istniejącym budynkiem zarówno konstrukcyjnie jak i funkcjonalnie, co zmienia w sposób zasadniczy jego parametry techniczne." "nie jest naruszeniem prawa własności interwencja służ nadzoru budowlanego, w sytuacji gdy z naruszeniem norm prawa materialnego, tj. bez wymaganego pozwolenia na budowę realizowane są roboty budowlane." "obowiązek wydania nakazu rozbiórki nie jest bezwzględny, w tym znaczeniu, że organ musi wcześniej ustalić, czy budowa jest zgodna z przepisami i czy możliwe jest doprowadzenie obiektu lub jego części do stanu zgodnego z prawem."
Skład orzekający
Władysław Kulon
przewodniczący sprawozdawca
Adam Habuda
sędzia
Wojciech Śnieżyński
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej, rozbudowy budynku, wymogów pozwolenia na budowę oraz stosowania przepisów technicznych sieci gazowych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy konkretnego stanu faktycznego i zastosowania przepisów obowiązujących w określonym czasie. Ocena legalności samowoli budowlanej zależy od indywidualnych okoliczności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożoność oceny samowoli budowlanej, zwłaszcza gdy dotyczy rozbudowy budynku i potencjalnych kolizji z infrastrukturą techniczną (gazociąg). Pokazuje, jak ważne jest precyzyjne ustalenie stanu faktycznego i stosowanie przepisów obowiązujących w czasie wykonania robót.
“Rozbudował dom bez pozwolenia i naraził się na konflikt z prawem. Sąd wyjaśnia, kiedy samowola budowlana jest legalna.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wr 120/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2022-05-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-02-15 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Adam Habuda Władysław Kulon /przewodniczący sprawozdawca/ Wojciech Śnieżyński Symbol z opisem 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II OSK 2783/22 - Wyrok NSA z 2025-06-05 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku *Oddalono skargę w całości Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 2351 art. 48 ust. 1 pkt 1 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Adam Habuda Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 maja 2022 r. sprawy ze skarg J. i M. O. oraz A S.A. w W. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] grudnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie wstrzymania prowadzenia budowy polegającej na rozbudowie budynku mieszkalnego oddala skargi w całości. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2021 r., nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako "DWINB"), po rozpatrzeniu zażalenia M. i J. O., na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. (dalej jako "PINB") z dnia [...] października 2021 r., nr [...] wstrzymujące prowadzenie budowy polegającej na rozbudowie budynku mieszkalnego, jednorodzinnego od strony południowo-wschodniej w R. [...], na działce nr [...] gm. B. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Jak wynika ze wskazanego powyżej postanowienia oraz z akt administracyjnych, w okolicznościach sprawy organy administracji stwierdziły podstawy do zastosowania art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r., poz. 2351). W związku z pismem z dnia 24 lipca 2020 r. A S.A. z/s w W. skierowanym do PINB dotyczącym niezgodnej z przepisami odległości pomiędzy gazociągiem DN 250 MOP 5,5 MPa relacji [...] a budynkiem mieszkalnym, jednorodzinnym w R. [...], na działce nr [...] gm. B. organy nadzoru budowlanego prowadziły czynności wyjaśniające w tej sprawie. Pismem z dnia 2 lutego 2021 r. zawiadomiono strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie rozbudowy budynku mieszkalnego, jednorodzinnego od strony południowo-wschodniej w R. [...], na działce nr [...] gm. B. zrealizowanej bez pozwolenia na budowę. W toku postępowania przeprowadzane były oględziny nieruchomości, przesłuchiwano świadków i strony, pozyskano inwentaryzację geodezyjną powykonawczą gazociągu, a także materiał z zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Pismem z dnia [...] marca 2021 r. Starosta W. poinformował z kolei, że z dokumentacji zasobu geodezyjnego wynika, że właściciel dokonał zmian budowlanych po 2008 r. - bowiem obrys budynku w części graficznej ewidencji gruntów i budynków, zaktualizowany w 2008 r., nie jest tożsamy z zabudową przedstawioną na aktualnej ortofotomapie. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...] PINB wstrzymał prowadzenie budowy polegającej na rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego od strony południowo-wschodniej w R. [...], na działce nr [...] gm. B. Po rozpoznaniu zażalenia M. i J. O. DWINB postanowieniem z dnia [...] lipca 2021 r., nr [...] uchylił w całości zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Następnie postanowieniem z dnia [...] października 2021 r., nr [...] PINB wstrzymał prowadzenie budowy polegającej na rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego od strony południowo-wschodniej w R. [...], na działce nr [...] gm. B. To postanowienie zostało oprotestowane przez M. i J. O. oraz A S.A. z/s w W., poprzez wniesienie zażaleń. DWINB rozpoznając zażalenia wyjaśnił, że PINB słusznie przyjął za podstawę swojego rozstrzygnięcia znowelizowane przepisy ustawy Prawo budowlane, jako że prawnie wiążące dla ustalenia terminu wszczęcia postępowania jest doręczenie zawiadomienia o tym stronie. Po zbadaniu zasadności argumentów podnoszonych w zażaleniach DWINB, stwierdził, że oceniając wymaganą przepisami odległość gazociągu od budynku mieszkalnego należy stosować przepisy obowiązujące w okresie wykonania robót. W okolicznościach sprawy budynek zlokalizowany jest w odległości 17,2 m od gazociągu DN 250 MOP 5,5 MPa relacji [...]. DWINB wskazał, że odległość ta jest większa aniżeli wskazana w § 9 ust. 6 pkt 1 lit. b Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. z 2001 r., nr 97, poz. 1055) obowiązującym na chwilę wykonania robót (ustalony przez PINB czas powstania rozbudowy to lata 2008-2013). DWINB wyjaśnił, że obiekt nie narusza zakazu wznoszenia nowych obiektów w strefie kontrolowanej gazociągu, bowiem po 2013 r. nie wykonywano żadnych robót budowlanych w tym zakresie. Ponadto DWINB stwierdził, że po ponownym rozpoznaniu sprawy PINB uwzględnił wskazania DWINB wyrażone w postanowieniu z dnia [...] lipca 2021 r., nr [...] odnoszące się do konieczności wyjaśnienia legalności części obiektu, która nie występuje ani na mapie zasadniczej, ani na mapie ewidencyjnej oraz wyjaśnienia wątpliwości, co do stanu faktycznego sprawy. Konkludując DWINB uznał, że PINB prawidłowo ustalił stan faktyczny i dokonał oceny w oparciu o wyczerpująco zebrany materiał dowodowy, a motywy podjętego rozstrzygnięcia przedstawione zostały w uzasadnieniu decyzji, zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 k.p.a. Na powyższą decyzję DWINB skargi wnieśli M. i J. O. oraz A S.A. z/s w W. Skarga M. i J. O., w której wnoszą oni o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia PINB, zawiera zarzuty naruszenia: 1. Przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 8, 7 i 80 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. poprzez brak gruntownego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, na które złożyły się: - oparcie twierdzeń na zeznaniach świadków, którzy nie byli w stanie precyzyjnie określić jak niegdyś wyglądał budynek mieszkalny znajdujący się w R. nr [...], a także nadinterpretację ich zeznań prowadzącą do uznania, że skarżący rozbudowali ganek w południowo-wschodniej części, podczas gdy osobowe źródła dowodowe nie mogły stwierdzić tej okoliczności, tym bardziej że świadkami byli niegdysiejsza właścicielka nieruchomości (do 1999 r.) i osoba dokonująca prac porządkowych raz do roku, którzy to nie mogli mieć aż tak precyzyjnej wiedzy na temat dokładnej wielkości ganku; - pominięcie dowodu z fotografii dołączonych przez skarżących, podczas gdy wskazują one w sposób jednoznaczny, iż wewnętrzny stan przedmiotowego budynku mieszkalnego (wielkość ganku) nie zmienił się co najmniej od 2007 r., kiedy to córka skarżących brała ślub i z którego to roku pochodzą fotografie; - błędne ustalenie, że skarżący wykonali w warunkach samowoli budowlanej roboty budowlane polegające na rozbudowie istniejącego budynku mieszkalnego; - domniemanie przez organ bezwzględnej wiarygodności mapy ewidencyjnej z 2008 r., podczas gdy pozostałe dowody, w tym zdjęcia, jak i mapa zasadnicza wskazują w sposób oczywisty, iż ganek w obecnym kształcie istniał przed 2008 r., a nawet w dacie nabycia przez nich tejże nieruchomości; - art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez brak właściwego uzasadnienia faktycznego i prawnego postanowienia organu, przede wszystkim brak wytłumaczenia, jakie dowody uznał za wiarygodne, a nadto brak konkretnego wskazania na jakim przepisie oparł swoje rozstrzygnięcie; - art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 w zw. z art. 123 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia o utrzymaniu w mocy postanowienia PINB; 2. Przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: - art. 28 w zw. z art. 29 w zw. z art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego poprzez jego zastosowanie i uznanie, że w przedmiotowej sprawie skarżący powinni uzyskać decyzję o pozwoleniu na budowę, podczas gdy zostało wykazane, że nie dokonali oni żadnych prac, które wymagałyby uzyskania przedmiotowej decyzji, a wykonanie zadaszenia tarasu na drewnianych słupach nie wymaga pozwolenia ani zgłoszenia; - art. 48 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez jego zastosowanie i wydanie postanowienia o wstrzymaniu budowy polegającej na rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego od strony południowo-wschodniej w R. [...], na działce nr [...] gm. B.; Jako ostatni zarzut zostało wskazane naruszenie interesu prawnego skarżących poprzez ingerencję w ich prawo własności, ich swobodnym dysponowaniem, podczas gdy nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 48 Prawa budowlanego, a co za tym idzie nakazanie wstrzymania prowadzenia budowy. Skarżący uzasadnili w piśmie procesowym żądania i zarzuty skargi. Skarga A S.A. z/s w W. zawiera zarzuty naruszenia: 1. Przepisów prawa materialnego tj. art. 48 ust. 3 w zw. z art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego polegające na wdrożeniu procedury legalizacyjnej, w oparciu o wymieniony tu przepis w sytuacji gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że nie zachodzą przesłanki ustawowe konieczne do jego zastosowania; § 89 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe poprzez jego niezastosowanie polegające na uznaniu, że wybudowany w odległości od przedmiotowego gazociągu obiekt nie narusza zakazu wznoszenia nowych obiektów w strefie kontrolowanej; § 110 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz. U. z 2013 r., poz. 640) polegające na jego błędnej wykładni, która doprowadziła do przyjęcia, że przedmiotowy obiekt nie narusza zakazu wznoszenia nowych obiektów w strefie kontrolowanej gazociągu, bowiem po 2013 r. nie wykonano żadnych robót budowlanych w tym zakresie; 2. Przepisów o postępowaniu, tj. art. 7 i art. 77 k.p.a. polegające na niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i nieustaleniu, czy budowa, którą wstrzymano zaskarżonym postanowieniem nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzeniu obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. W konsekwencji zawartych w skardze zarzutów wniesiono o uchylenie decyzji DWINB oraz decyzji PINB, a także o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na wskazane skargi DWINB wniósł o ich oddalenie. Postanowieniem z dnia 18 maja 2022 r. sygn. akt II SA/Wr 120/22 Sąd postanowił zarządzić połączenie skarg M. i J. O. oraz A S.A. z/s w W. do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz dalszego prowadzenia pod sygn. akt II SA/Wr 120/22. Sąd we wskazanym zakresie orzekł na podstawie art. 111 § 1 p.p.s.a. uznając, że obie sprawy mogły być objęte jedną skargą. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 j.t, dalej - p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Na wstępie rozważań należy zwrócić uwagę na skrajnie odmienne stanowiska skarżących stron zastępowanych przez profesjonalnych pełnomocników względem kwalifikacji prawnej zrealizowanych robót budowlanych, a w konsekwencji kierunku w jakim winno zmierzać orzeczenie organu nadzoru budowlanego. Skarżąca spółka domaga się mianowicie wydania bezwzględnego nakazu rozbiórki części obiektu budowlanego zrealizowanej w sposób uniemożliwiający jej zdaniem legalizację, natomiast inwestorzy przeczą jakiejkolwiek kolizji ich działań z obowiązującymi regulacjami prawnomaterialnymi. Niemniej jednak obie skarżące strony nie godzą się z wydanymi przez służby nadzoru budowlanego rozstrzygnięciami. W tej sytuacji należy zauważyć, że orzekające w sprawie organy napotkały trudności z precyzyjnym ustaleniem stanu faktycznego sprawy, który obejmował by wskazanie choćby konkretnej daty kalendarzowej realizacji przedmiotowych robót budowlanych. Nie można jednak tracić z pola widzenia faktu, że budynek, którego dotyczy postępowanie był przedmiotem czynności cywilnoprawnej polegającej na zmianie właściciela, a roboty były prowadzone zarówno przez poprzednich jak i obecnych właścicieli. Dla porządku nadmienić wypada, że organ I instancji podejmował wszelkie możliwe działania nakierowane na ustalenie stanu faktycznego. Prowadził oględziny, występował do organów administracyjnych z żądaniem udzielenia informacji z zasobu geodezyjnego, zwracał się do stron postępowania oraz przesłuchiwał świadków. Wszystkie te działania pozwoliły PINB w W. na przyjęcie dość orientacyjnego czasu wykonania robót polegających na rozbudowie budynku od strony południowo-wschodniej, który organ ów ulokował na lata 2008-2013. Oczywiście tak szerokie zakreślenie procesu inwestycyjnego daje pole do redagowania zarzutów procesowych, ale trzeba mieć na względzie spory upływ czasu od wykonania robót do wszczęcia postępowania w sprawie. Gdyby nawet przyjąć, że rację mają skarżący, że już w 2008 r. istniał budynek w obecnym kształcie, to wyjaśnić trzeba, że sam organ I instancji w uzasadnieniu postanowienia przyjmuje to ustalenie na kanwie wszelkich dostępnych dowodów i zwraca uwagę na okres ,,najbardziej korzystny dla inwestora". Nadto, co do samego ustalenia czasu wykonania robót, mimo że ustalenie to ma charakter raczej najbardziej prawdopodobnego, niż pewnego, trzeba mieć na względzie to, że w istocie przyjęcie, iż roboty wykonano w 2007 r., jak chce strona i co ma wynikać z dowodów wskazywanych w zażaleniu, nie będzie mieć wpływu na kształt zapadłego rozstrzygnięcia. Stanowisko to wynika z faktu zastosowania właściwych regulacji prawnomaterialnych, które pozostają niezmienne bez względu na to czy roboty wykonano w 2007 czy 2008 r. Przechodząc do oceny prawidłowości zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji Sąd podzielił trafność zapadłych rozstrzygnięć wynikającą z właściwie zastosowanych przepisów procedury administracyjnej i prawa materialnego. Punktem wyjścia będzie ustalenie jakie w istocie roboty zostały wykonane i jak należy zakwalifikować efekt poczynań inwestora. W toku postępowania prowadzonego przez organ I instancji ponad wszelką wątpliwość ustalono, że przedmiotowy gazociąg wybudowano w 1973 r., natomiast budynek stał się własnością obecnych właścicieli w 1999 r. W piśmie kierowanym do organu, (karta 25 akt administracyjnych), podają oni, że wykonali remont rzeczonego budynku, jednak zastrzegają, że nie dokonali przebudowy, rozbudowy czy zmian konstrukcyjnych. Z akt administracyjnych wynika także, że w chwili obecnej budynek mieszkalny wraz z jego elementami posiada inne wymiary niż wynikające z map ewidencyjnych gruntów i budynków. Co więcej organ uzyskał informację od Starosty W. (karta 31 i następne akt administracyjnych), z której wynika, że mapy odzwierciedlają stan z pomiarów wykonanych w 1983 r., natomiast zmiany były nanoszone, o ile właściciel zlecił pomiary. Z załączonej do pisma działającego z upoważnienia Starosty Kierownika Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej ortofotomapy wynikają różnice w zabudowie nieruchomości na przestrzeni lat. Z zaznaczonego kolorem niebieskim stanu z 1983 r. wynika, że przy budynku nakreślono związane z nim zabudowane wejście. Będzie to zatem ganek, na który wskazują świadkowie. Z kolei ze znajdującej się w aktach administracyjnych ortofotomapy i pomiarów dokonanych w trakcie oględzin przez organ wynika, że do przedmiotowego budynku została dokonana nowa zabudowa o wymiarach 5,6 m x 2,5 m. Zabudowa ta nie pokrywa się z istniejącym wcześniej przy budynku gankem. Wobec rozbieżnych dowodów zebranych w sprawie, w szczególności zeznań świadków, organ przyjął, że realizacja nowej zabudowy miała miejsce w 2008 r., gdyż nie została uwzględniona w modernizacji ewidencji gruntów z 2008 r. W świetle materiału aktowego należy także brać pod uwagę możliwość, że nowa zabudowa została wykonana przed 2008 r., jak zdają się wywodzić skarżący, lecz nie została ona uwzględniona przy aktualizacji ewidencji gruntów. Trzeba jednak jako niewątpliwe przyjąć, że ustawa Prawo budowlane z 1994 r. weszła w życie wcześniej niż wykonano roboty budowlane, zatem będzie miała ona zastosowanie w sprawie. Zasadnie także organy zastosowały przepisy Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym przed zmianą, która weszła w życie z dniem 19 września 2020 r. W świetle regulacji wskazanej ustawy należy zakwalifikować działania inwestora jako samowolę budowlaną, ponieważ nie dysponuje on ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Na nieruchomości wykonano roboty, których efektem była rozbudowa istniejącego obiektu budowlanego. Z dokonanych ustaleń wynika, że doszło do zmiany charakterystycznych parametrów budynku jak powierzchnia zabudowy i kubatura. Wskazują na tę okoliczność pomiary przeprowadzone w trakcie oględzin, a nawet załączona dokumentacja fotograficzna. Nie można się zgodzić z twierdzeniami skargi M. i J. O., że doszło do naruszenia art. 28 w zw. z art. 29 w zw. z art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane, gdyż wykonano drewniane zadaszenie na drewnianych słupach nie wymagające pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Co do zasady zadaszenie na słupach może być traktowane w sposób wskazywany przez autora skargi jeżeli stanowiło by to odrębną budowlę. W niniejszym przypadku mamy do czynienia z realizacją zamierzenia trwale związanego z istniejącym budynkiem zarówno konstrukcyjnie jak i funkcjonalnie, co zmienia w sposób zasadniczy jego parametry techniczne. Nie mogą być też uznane za przekonywujące twierdzenia strony, że obecni właściciele nie dokonali rozbudowy budynku, a ganek w obecnych wymiarach istniał gdy nabyli nieruchomość. Słuchani w sprawie świadkowie okoliczności tej nie potwierdzają wskazując na całkiem odmienne okoliczności. Faktycznie w ich zeznaniach dostrzegalne są rozbieżności, ale ma to związek z upływem czasu i możliwościami oceny czy opisywania pewnych faktów, niemniej jednak potwierdzają oni różnicę pomiędzy wcześniej istniejącym gankiem, a obecną zabudową w bryle budynku stanowiącą jego dodatkowy element. Wobec tego słusznie organ I instancji zastosował art. 48 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego wstrzymał roboty budowlane umożliwiając stronie legalizację samowoli budowlanej i złożenie stosownego wniosku. Zarzuty skargi względem prawa materialnego są chybione, gdyż jak trafnie oceniły to organy, a podzielił to stanowisko Sąd, miała miejsce samowolna rozbudowa budynku. Nie zasługują też na uwzględnienie zarzuty podniesione co do naruszenia przepisów procedury administracyjnej. Organy zebrały materiał dowodowy w sposób wszechstronny, przy uwzględnieniu upływu lat od wykonania robót budowlanych i ograniczonych z tej przyczyny możliwości dowodowych. W ocenie Sądu wyjaśniono także wszystkie istotne dla sprawy okoliczności faktyczne i prawne mające znaczenie dla podjęcia rozstrzygnięcia. Wydane w sprawie postanowienia zostały prawidłowo uzasadnione z podaniem ustalonych przez organ okoliczności. Wobec prawidłowego zastosowania przez organy prawa materialnego nie znalazł także potwierdzenia zarzut naruszenia interesu prawnego skarżących poprzez ingerencję w ich prawo własności. Nie jest przecież naruszeniem prawa własności interwencja służ nadzoru budowlanego, w sytuacji gdy z naruszeniem norm prawa materialnego, tj. bez wymaganego pozwolenia na budowę realizowane są roboty budowlane. Względem twierdzeń skarżącej spółki Sąd uznał, że pozostają one bez wpływu na ocenę legalności zapadłych aktów administracyjnych. Słusznie strona skarżąca, odwołując się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego, zauważa niezbędność przestrzegania obowiązujących przepisów ze względu na konieczność eliminacji zagrożeń bezpieczeństwa ludzi i mienia powodowanych naruszeniem odległości pomiędzy budynkami a gazociągiem. Wskazywanie jednak na brak podstaw do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego ze względu na niezachowanie minimalnej odległości budynku od gazociągu przewidzianych w obowiązujących przepisach jest nietrafne. Stanowisko to nie uwzględnia zasady, w myśl której obowiązek wydania nakazu rozbiórki nie jest bezwzględny, w tym znaczeniu, że organ musi wcześniej ustalić, czy budowa jest zgodna z przepisami i czy możliwe jest doprowadzenie obiektu lub jego części do stanu zgodnego z prawem. W przypadku zaś zaistnienia takiej możliwości, organ zobowiązany jest wszcząć postępowanie zmierzające do legalizacji obiektu budowlanego. Dopiero w sytuacji braku prawnych możliwości legalizacji samowoli, organ zobowiązany jest orzec nakaz rozbiórki. W niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego badając możliwość legalizacji dokonanej samowoli wzięły pod uwagę przepisy dotyczące odległości budynków od sieci gazowej. W chwili wykonania robót budowlanych związanych z rozbudową budynku, bez względu czy miało to miejsce w 2007 czy 2008 r., obowiązywały przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki z 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz.U. z 2001 r. nr 97 poz. 1055). Kolejna regulacja została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz. U. z 2013 r., poz. 640). Organy nadzoru budowlanego przyjęły, że nie ma podstaw do zastosowania przepisów rozporządzenia z 2013 r. skoro roboty budowlane zostały wykonane przed jego wejściem w życie. Z kolei z rozporządzenia z 2001 r. organy wyprowadziły możliwość legalizacji samowoli wobec spełnienia wymogów odległościowych wynikających z § 9 ust. 6 rozporządzenia z 2001 r., czyli obowiązujących w czasie prowadzenia robót budowlanych. W tym względzie skarżąca spółka podniosła zarzut błędnej wykładni wskazanych przepisów uznając ją nadto za niezrozumiałą. Tymczasem organy wskazywały w uzasadnieniu postanowień, że stosują regulacje względniejsze dla inwestora. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia nie wykazała, by naruszało ono prawo i to w stopniu wymagającym usunięcia go z obrotu prawnego. Sąd nie stwierdził, by prawa strony w prowadzonym postępowaniu administracyjnym zostały naruszone w jakikolwiek sposób, który wymagałby uchylenia zaskarżonego postanowienia. Z tych względów skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku i jako nieuzasadnione podlegały oddaleniu w całości na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., albowiem przedmiotem zaskarżenia uczyniono postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI