Orzeczenie · 2025-11-27

II SA/Wr 116/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Miejsce
Wrocław
Data
2025-11-27
NSAbudowlaneWysokawsa
nadzór budowlanyprawo budowlaneegzekucja administracyjnagrzywnastan techniczny budynkuekspertyza budowlanadecyzja administracyjnapostanowienieskarga administracyjna

Przedmiotem skargi spółki O. Sp. z o.o. sp. k. było postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (DWINB), które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w kwocie 50.000 zł. Grzywna została nałożona za niewykonanie decyzji nakazującej usunięcie zagrożenia wynikającego z pogorszonego stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Spółka kwestionowała zasadność wszczęcia postępowania egzekucyjnego, twierdząc, że organ powinien był skorzystać z możliwości samodzielnego zlecenia wykonania ekspertyzy stanu technicznego budynku na podstawie art. 81c ust. 4 Prawa budowlanego. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, podkreślił, że obowiązek wynikający z ostatecznej decyzji administracyjnej podlega egzekucji administracyjnej na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd odwołał się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym obowiązek przeprowadzenia kontroli i sporządzenia ekspertyzy technicznej, nałożony decyzją administracyjną, podlega wykonaniu w trybie egzekucyjnym. Sąd odrzucił argumentację spółki, że organ był zobowiązany do zlecenia wykonania ekspertyzy na swój koszt, wskazując, że przepis art. 81c ust. 4 Prawa budowlanego nie ma zastosowania do obowiązku orzekanego na podstawie art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego w formie decyzji. Sąd stwierdził, że dopóki decyzja nakładająca obowiązek jest w obrocie prawnym, musi być wykonana, a w przypadku bezczynności zobowiązanego, wierzyciel jest obowiązany uruchomić środki prawne niezbędne do jej realizacji. W związku z tym, sąd uznał, że postępowanie egzekucyjne było dopuszczalne, a grzywna została nałożona prawidłowo. Sąd oddalił skargę, uznając brak naruszeń prawa materialnego lub procesowego, które skutkowałyby uchyleniem zaskarżonego postanowienia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących egzekucji administracyjnej obowiązków wynikających z Prawa budowlanego, w szczególności rozróżnienie między obowiązkiem podlegającym egzekucji a obowiązkiem zlecenia wykonania zastępczego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy obowiązek nałożony decyzją administracyjną nie jest wykonywany, a strona kwestionuje dopuszczalność egzekucji administracyjnej.

Zagadnienia prawne (3)

Czy obowiązek przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego budynku, nałożony decyzją administracyjną na podstawie art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego, podlega egzekucji administracyjnej, czy też organ jest zobowiązany jedynie do zlecenia wykonania takiej ekspertyzy na swój koszt na podstawie art. 81c ust. 4 Prawa budowlanego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Obowiązek wynikający z decyzji administracyjnej, nałożony na podstawie art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego, podlega egzekucji administracyjnej. Przepis art. 81c ust. 4 Prawa budowlanego nie ma zastosowania w sytuacji, gdy obowiązek został orzeczony decyzją administracyjną.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym decyzja administracyjna nakładająca obowiązek przeprowadzenia kontroli i sporządzenia ekspertyzy technicznej podlega wykonaniu w trybie egzekucyjnym. Przepis art. 81c ust. 4 Prawa budowlanego dotyczy sytuacji, gdy organ zleca wykonanie ekspertyzy na koszt zobowiązanego, gdy nie dostarczono wymaganych dokumentów lub są one niedostateczne, ale nie wyłącza to możliwości egzekucji administracyjnej decyzji nakładającej taki obowiązek.

Czy organ egzekucyjny bada zasadność decyzji administracyjnej stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, ale nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności decyzji będącej podstawą egzekucji. Rozstrzygnięcia te mogą być podważane w odrębnym trybie.

Jaka jest funkcja grzywny w celu przymuszenia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, lecz formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego do określonego zachowania się poprzez dolegliwość finansową.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że grzywna w celu przymuszenia jest środkiem nacisku, a nie karą. Jej dolegliwość finansowa ma skłonić zobowiązanego do wykonania obowiązku, a przepisy dotyczące umorzenia lub zwrotu grzywny (art. 125 i 126 u.p.e.a.) potwierdzają jej charakter jako środka dyscyplinującego, a nie sankcji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę w całości na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 grudnia 2024 r. utrzymujące w mocy postanowienie PINB o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia.

Przepisy (18)

Główne

u.p.e.a. art. 119 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego.

u.p.e.a. art. 120 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Grzywna w celu przymuszenia może być nakładana zarówno na osoby fizyczne, jak i osoby prawne, a także na jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej.

u.p.e.a. art. 121 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10.000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50.000 zł.

u.p.e.a. art. 121 § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów Prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa, chyba że dotyczy obowiązku utrzymania obiektu budowlanego w stanie nieoszpecającym otoczenia.

u.p.e.a. art. 122 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie, będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów Prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, będzie orzeczone wykonanie zastępcze.

p.b. art. 62 § 3

Ustawa Prawo budowlane

Umożliwia nałożenie obowiązku przeprowadzenia kontroli obiektu budowlanego oraz przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu w formie decyzji administracyjnej.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi.

Pomocnicze

p.b. art. 62 § 1

Ustawa Prawo budowlane

Określa obowiązek przeprowadzania kontroli stanu technicznego obiektu budowlanego.

p.b. art. 81c § 2

Ustawa Prawo budowlane

Określa podstawę do wydania postanowienia o obowiązku przedstawienia ekspertyzy.

p.b. art. 81c § 3

Ustawa Prawo budowlane

Określa podstawę do wydania postanowienia o obowiązku przedstawienia ekspertyzy.

p.b. art. 81c § 4

Ustawa Prawo budowlane

Umożliwia organowi zlecenie wykonania ocen lub ekspertyz na koszt osoby zobowiązanej w przypadku niedostarczenia ich lub niedostatecznego wyjaśnienia sprawy.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia aktu wydanego przez organ administracyjny.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kontroli sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 29 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, nie bada zasadności obowiązku.

p.p.s.a. art. 119 § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym.

p.p.s.a. art. 126

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zawieszenia postępowania na zgodny wniosek stron.

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.

k.p.a. art. 126

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy uzasadnienia postanowienia.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 62 ust. 3 p.b. w zw. z art. 81c ust. 2-4 p.b. poprzez niewłaściwą wykładnię, polegającą na błędnym przyjęciu, że organ zobligowany jest wszcząć egzekucję administracyjną zamiast zlecić wykonanie ekspertyzy na swój koszt. • Naruszenie art. 29 § 1 u.p.e.a. oraz art. 59 § 1 pkt. 1 u.p.e.a. poprzez uznanie zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, podczas gdy powinno być ono niedopuszczalne. • Naruszenie art. 7 § 1 i 2 w zw. z art. 119, 120 § 1, 121 § 2 oraz 122 § 2 pkt. 1 i 2 u.p.e.a. przez niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących grzywny w celu przymuszenia. • Naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. oraz art. 18 u.p.e.a. poprzez brak możliwości zrekonstruowania powodów, dla których organ ocenił przedłożone ekspertyzy za niewystarczające.

Godne uwagi sformułowania

organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. • grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, lecz formą nacisku mającą za zadanie skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową do określonego zachowania się. • ewentualne odstąpienie od czynności egzekucyjnych może mieć miejsce jedynie w sytuacji całkowitego wykonania dyspozycji decyzji nakładającej na określony podmiot obowiązek wynikający z przepisów Prawa budowlanego.

Skład orzekający

Halina Filipowicz-Kremis

przewodniczący

Olga Białek

sprawozdawca

Dominik Dymitruk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących egzekucji administracyjnej obowiązków wynikających z Prawa budowlanego, w szczególności rozróżnienie między obowiązkiem podlegającym egzekucji a obowiązkiem zlecenia wykonania zastępczego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy obowiązek nałożony decyzją administracyjną nie jest wykonywany, a strona kwestionuje dopuszczalność egzekucji administracyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy egzekucji administracyjnej i nałożenia grzywny, co jest często problematyczne dla przedsiębiorców. Pokazuje, jak sądy interpretują przepisy Prawa budowlanego w kontekście egzekucji, co jest istotne dla praktyków.

Grzywna za zaniedbanie budynku: Kiedy egzekucja administracyjna jest dopuszczalna?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst