II SA/WR 1142/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje odmawiające pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego garażu i zabudowanego tarasu z powodu wadliwego postępowania dowodowego organów administracji.
Skarżąca wniosła o pozwolenie na użytkowanie garażu i zabudowanego tarasu, twierdząc, że od zakończenia budowy upłynęło 5 lat. Organy administracji odmówiły, uznając, że budowa rozpoczęła się po 1996 r. i nie minął wymagany termin. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje obu instancji, wskazując na istotne uchybienia w postępowaniu dowodowym, w tym brak kluczowych dokumentów i niewłaściwą ocenę dowodów przedstawionych przez stronę.
Sprawa dotyczyła skargi B. M.-S. na decyzję Wojewody D., która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza O. odmawiającą udzielenia pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego garażu i zabudowanego tarasu. Skarżąca twierdziła, że od zakończenia budowy upłynęło 5 lat, co pozwala na legalizację obiektu na podstawie art. 49 Prawa budowlanego. Organy administracji obu instancji odmówiły, opierając się na dowodach wskazujących, że budowa rozpoczęła się po 1996 r., a zatem 5-letni termin nie upłynął. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżone decyzje, stwierdzając istotne naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd wskazał na brak w aktach kluczowych dokumentów (wniosku, mapy zasadniczej) powoływanych przez organy jako dowody, a także na niewłaściwą ocenę dowodów przedstawionych przez skarżącą, w tym jej oświadczenia i protokołu z wizji lokalnej. Sąd podkreślił obowiązek organów dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, a także wskazania przyczyn, dla których odmawiają wiary dowodom.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organy administracji nieprawidłowo ustaliły stan faktyczny i dopuściły się istotnych uchybień w postępowaniu dowodowym, co uniemożliwiło ocenę, czy wymagany prawem termin upłynął.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził brak kluczowych dokumentów w aktach sprawy, niewłaściwą ocenę dowodów przedstawionych przez stronę oraz brak wskazania przyczyn odmowy wiarygodności dowodom wskazującym na wcześniejszą datę zakończenia budowy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (17)
Główne
upsa art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
upsa art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo budowlane art. 49 § 1
Ustawa - Prawo budowlane
Nie można nakazać rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym.
Pomocnicze
upsa art. 1 § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
upsa art. 1 § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
upsa art. 3 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
upsa art. 3 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
upsa art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzeczenia o kosztach.
upsa art. 152
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzeczenia o wstrzymaniu wykonania aktu.
Prawo budowlane art. 55 § 2
Ustawa - Prawo budowlane
Wymagane jest uzyskanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, jeżeli zachodzą okoliczności z art. 49 ust. 1.
Prawo budowlane art. 48
Ustawa - Prawo budowlane
Prawo budowlane art. 82 § 3
Ustawa - Prawo budowlane
kpa art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organów administracji stać na straży praworządności i podejmować kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
kpa art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu administracji wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
kpa art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Upoważnienie organu do oceny, czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego.
kpa art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
kpa art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Istotne uchybienia w postępowaniu dowodowym organów administracji. Brak kluczowych dokumentów w aktach sprawy. Niewłaściwa ocena dowodów przedstawionych przez stronę.
Godne uwagi sformułowania
brak jest w aktach administracyjnych doręczonych sądowi wniosku, na który powołują się organy; brak jest także "mapy zasadniczej", która ma dowodzić, że w dniu [...] r. spornej inwestycji nie było jeszcze w terenie z motywów decyzji wynika, iż organy przyjęły, że strona nie przedłożyła żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń, że sporna inwestycja została zrealizowana w sierpniu [...] r. Z takim stanowiskiem również zgodzić się nie sposób. W myśl art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, z kolei wedle art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Skład orzekający
Anna Siedlecka
przewodniczący
Halina Kremis
sprawozdawca
Mieczysław Górkiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów dotyczących legalizacji samowolnie wybudowanych obiektów budowlanych, obowiązków organów w postępowaniu dowodowym oraz kontroli sądowej nad działalnością administracji w sprawach budowlanych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji samowolnej budowy i zastosowania art. 49 Prawa budowlanego. Interpretacja przepisów kpa dotyczących postępowania dowodowego jest standardowa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowe problemy proceduralne w postępowaniach administracyjnych dotyczących samowolnej budowy, gdzie kluczowe staje się prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i dowodowego.
“Błędy proceduralne organów administracji uniemożliwiły legalizację samowolnie wybudowanego garażu.”
Dane finansowe
WPS: 10 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wr 1142/02 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2005-02-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2002-05-14 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Anna Siedlecka /przewodniczący/ Halina Kremis /sprawozdawca/ Mieczysław Górkiewicz Symbol z opisem 601 Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku *Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja W IMIENIU RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 lutego 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Anna Siedlecka WSA Mieczysław Górkiewicz Sędziowie: NSA Halina Kremis (sprawozdawca) Protokolant: apl. prok. Tomasz Sławek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2005 r. sprawy ze skargi B. M.-S. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącej 10 zł kosztów postępowania; III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Uzasadnienie Sygnatura akt II SA/Wr 1142/02 UZASADNIENIE B. M.-S. wystąpiła o pozwolenie na użytkowanie inwestycji, zrealizowanej bez wymaganego pozwolenia, polegającej na budowie garażu i zabudowie tarasu przy ul. P. [...] w O., jednocześnie oświadczając, że od zakończenia budowy upłynęło 5 lat. Decyzją Burmistrza O. z dnia [...] r. Nr [...] odmówiono udzielenia wnioskodawczyni pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego garażu oraz zabudowanego tarasu, użytkowanego jako pomieszczenie mieszkalne, przy ul. P. [...] w O., na działkach nr [...] i [...]. W podstawie prawnej organ pierwszej instancji przywołał art. 49 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i art. 104 kpa. Z uzasadnienia orzeczenia wynika, że zdaniem organu wniosek nie mógł zostać uwzględniony, bowiem sporny garaż został wybudowany po 1996 r., na co wskazują zgromadzone przez organ dowody, a ustalone okoliczności mają ten skutek, że nie sposób przyjąć, aby upłynął pięcioletni okres, niezbędny dla możliwości legalizacji inwestycji w świetle przywołanego w podstawie prawnej decyzji przepisu prawa materialnego. Od tej decyzji odwołała się B. M.-S., wnosząc o jej uchylenie. Skarżąca zarzuca organowi pierwszej instancji wydanie decyzji o odmowie pozwolenia na użytkowanie bez podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego. Podtrzymując złożone we wniosku oświadczenie o upływie 5 lat od zakończenia budowy, strona kwestionuje wartość zgromadzonych przez organ pierwszej instancji dowodów na okoliczność realizacji inwestycji po roku 1995. Decyzją z dnia [...] r. (Nr [...]), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. Nr 106 , poz. 1126, z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda D. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Na uzasadnienie organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 49 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, nie można nakazać rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy wyżej wymienionego obiektu, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Stosownie do przepisów art. 55 ust. 2 pkt 1 w zw. 49 ust. 1 tej ustawy, jeżeli zachodzą takie okoliczności, wymagane jest uzyskanie przez właściciela pozwolenia na użytkowanie. Należy przy tym podkreślić (jak pisze Wojewoda), że zakończenie budowy oznacza osiągnięcie takiego jej stadium, w którym w stosunku do budowy legalnej, przewiduje się zawiadomienie o zakończeniu budowy obiektu budowlanego lub wystąpienie z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na jego użytkowanie. Stosownie do art. 75 § 1 kpa, dopuszczając jako dowód w sprawie, wszystko, co mogło się przyczynić do jej wyjaśnienia, zebrano i rozpatrzono zeznania świadków, dokumenty, a także wykonano oględziny obiektu. Z analizy akt sprawy wynika, że inwestorka nie przedłożyła żadnych dowodów na okoliczność zakończenia budowy w roku [...]. Natomiast dowody zgromadzone przez organ pierwszej instancji, pozwalają na jednoznaczne ustalenie, że, wbrew oświadczeniu strony, budowę rozpoczęto dopiero w roku [...]. Wniosek skarżącej o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie garażu i zabudowie tarasu, zawierający oświadczenie inwestorki o zamiarze realizacji tej inwestycji w przyszłości, pochodzi z dnia [...] r. Ponadto na mapie zasadniczej z dnia [...] r., dołączonej do powyższego wniosku, nie naniesiono spornych obiektów. Do akt dołączono także jako dowód na okoliczność realizacji przedsięwzięcia w roku [...] oświadczenie T. S. z dnia [...] r. 1 Sygnatura akt II SA/Wr 1142/02 Postępowanie dowodowe przeprowadzone w ramach postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej inwestycji wykazało zatem, iż warunek upływu 5 lat od zakończenia jej realizacji nie został spełniony. Na ostateczną decyzję skargę do sądu administracyjnego złożyła B. M. -S.. W skardze podniosła argumenty zbieżne z odwołaniem konsekwentnie dowodząc, że inwestycja miała miejsce w [...] r. W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270), w tym także na decyzje wydane na podstawie norm prawa budowlanego. Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest decyzja organu administracji architektoniczno-budowlanej odmawiająca udzielenia pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego tarasu, użytkowanego jako pomieszczenie mieszkalne. W toku kontrolowanego postępowania administracyjnego oba orzekające w sprawie organy przyjęły, że na przeszkodzie do uwzględnienia wniosku strony stanął przepis prawa materialnego, art. 49 prawa budowlanego, który na dzień wydawania decyzji ostatecznej w sprawie stanowił, że nie można nakazać rozbiórki, o której mowa w art. 48, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na właścicielu spoczywa wówczas obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Zdaniem kompetentnych organów, zgromadzone w postępowaniu dowody wykazały, że wymagany prawem materialnym termin nie minął. Zdaniem sądu, na obecnym etapie postępowania wniosek organów należy uznać co najmniej za przedwczesny. Brak jest w aktach administracyjnych doręczonych sądowi wniosku, na który powołują się organy; brak jest także "mapy zasadniczej", która ma dowodzić, że w dniu [...] r. spornej inwestycji nie było jeszcze w terenie, bowiem nie naniesiono na tę mapę spornych obiektów. Nadto, z motywów decyzji wynika, iż organy przyjęły, że strona nie przedłożyła żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń, że sporna inwestycja została zrealizowana w sierpniu [...] r. Z takim stanowiskiem również zgodzić się nie sposób. Na k. 6c akt znajduje się osobiste oświadczenie inwestorki na powyższą okoliczność datowane na dzień [...] r., a na k. 6b protokół z wizji lokalnej, w której brali udział członkowie Rady S. M. "A", którzy oświadczyli do protokołu, że "prace budowlane były prowadzone w [...] r." 2 Sygnatura akt II SA/Wr 1142/02 W myśl art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, z kolei wedle art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast art. 80 kpa upoważnia organ administracji publicznej do oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Wskazane wyżej uchybienia w toku postępowania nie pozwalają sądowi na ocenę, czy przyjęte przez orzekające w sprawie organy okoliczności odpowiadają materiałowi sprawy. Akta nie wskazują bowiem, aby organ zebrał istotnie cały materiał dowodowy, a brak jest w nich dokumentów świadczących, że kontrolowana inwestycja miała miejsce w [...] r. Organy nie wskazały też (mimo ciążącego na nich obowiązku w świetle przywołanego przepisu) z jakiej przyczyny nie dały wiary dowodom wskazującym na wybudowanie garażu w roku [...], a które sąd w uzasadnieniu wymienił. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą kompetentnych organów będzie ustalenie jaki zakres miał wniosek strony i na podstawie tego ustalenia organ rozważy jakie postępowanie należy wszcząć, a następnie zgromadzi w sposób należyty dowody w sprawie, dokonując zaś ustalenia stanu faktycznego, w uzasadnieniu decyzji wskaże na jakich dowodach się oparł, a jakim i dlaczego odmówił wiarogodności. Reasumując, wobec uchybienia przepisom postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaskarżone decyzje podlegały uchyleniu, po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 upsa. Orzeczenie o kosztach znajduje swoje uzasadnienie w art. 200 ustawy. Sąd orzekł o wstrzymaniu wykonania aktu, na podstawie art. 152 upsa. Ze wskazanych względów należało orzec jak na wstępie.