II SA/WR 1142/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2005-02-09
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanepozwolenie na użytkowaniesamowolna budowaterminpostępowanie dowodoweuchylenie decyzjiWSAWojewoda

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje odmawiające pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego garażu i zabudowanego tarasu z powodu wadliwego postępowania dowodowego organów administracji.

Skarżąca wniosła o pozwolenie na użytkowanie garażu i zabudowanego tarasu, twierdząc, że od zakończenia budowy upłynęło 5 lat. Organy administracji odmówiły, uznając, że budowa rozpoczęła się po 1996 r. i nie minął wymagany termin. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje obu instancji, wskazując na istotne uchybienia w postępowaniu dowodowym, w tym brak kluczowych dokumentów i niewłaściwą ocenę dowodów przedstawionych przez stronę.

Sprawa dotyczyła skargi B. M.-S. na decyzję Wojewody D., która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza O. odmawiającą udzielenia pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego garażu i zabudowanego tarasu. Skarżąca twierdziła, że od zakończenia budowy upłynęło 5 lat, co pozwala na legalizację obiektu na podstawie art. 49 Prawa budowlanego. Organy administracji obu instancji odmówiły, opierając się na dowodach wskazujących, że budowa rozpoczęła się po 1996 r., a zatem 5-letni termin nie upłynął. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżone decyzje, stwierdzając istotne naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd wskazał na brak w aktach kluczowych dokumentów (wniosku, mapy zasadniczej) powoływanych przez organy jako dowody, a także na niewłaściwą ocenę dowodów przedstawionych przez skarżącą, w tym jej oświadczenia i protokołu z wizji lokalnej. Sąd podkreślił obowiązek organów dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, a także wskazania przyczyn, dla których odmawiają wiary dowodom.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organy administracji nieprawidłowo ustaliły stan faktyczny i dopuściły się istotnych uchybień w postępowaniu dowodowym, co uniemożliwiło ocenę, czy wymagany prawem termin upłynął.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził brak kluczowych dokumentów w aktach sprawy, niewłaściwą ocenę dowodów przedstawionych przez stronę oraz brak wskazania przyczyn odmowy wiarygodności dowodom wskazującym na wcześniejszą datę zakończenia budowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (17)

Główne

upsa art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

upsa art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo budowlane art. 49 § 1

Ustawa - Prawo budowlane

Nie można nakazać rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym.

Pomocnicze

upsa art. 1 § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

upsa art. 1 § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

upsa art. 3 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

upsa art. 3 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

upsa art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia o kosztach.

upsa art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia o wstrzymaniu wykonania aktu.

Prawo budowlane art. 55 § 2

Ustawa - Prawo budowlane

Wymagane jest uzyskanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, jeżeli zachodzą okoliczności z art. 49 ust. 1.

Prawo budowlane art. 48

Ustawa - Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 82 § 3

Ustawa - Prawo budowlane

kpa art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organów administracji stać na straży praworządności i podejmować kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

kpa art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu administracji wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

kpa art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Upoważnienie organu do oceny, czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego.

kpa art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istotne uchybienia w postępowaniu dowodowym organów administracji. Brak kluczowych dokumentów w aktach sprawy. Niewłaściwa ocena dowodów przedstawionych przez stronę.

Godne uwagi sformułowania

brak jest w aktach administracyjnych doręczonych sądowi wniosku, na który powołują się organy; brak jest także "mapy zasadniczej", która ma dowodzić, że w dniu [...] r. spornej inwestycji nie było jeszcze w terenie z motywów decyzji wynika, iż organy przyjęły, że strona nie przedłożyła żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń, że sporna inwestycja została zrealizowana w sierpniu [...] r. Z takim stanowiskiem również zgodzić się nie sposób. W myśl art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, z kolei wedle art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Skład orzekający

Anna Siedlecka

przewodniczący

Halina Kremis

sprawozdawca

Mieczysław Górkiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów dotyczących legalizacji samowolnie wybudowanych obiektów budowlanych, obowiązków organów w postępowaniu dowodowym oraz kontroli sądowej nad działalnością administracji w sprawach budowlanych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji samowolnej budowy i zastosowania art. 49 Prawa budowlanego. Interpretacja przepisów kpa dotyczących postępowania dowodowego jest standardowa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy proceduralne w postępowaniach administracyjnych dotyczących samowolnej budowy, gdzie kluczowe staje się prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i dowodowego.

Błędy proceduralne organów administracji uniemożliwiły legalizację samowolnie wybudowanego garażu.

Dane finansowe

WPS: 10 PLN

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 1142/02 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2005-02-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-05-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anna Siedlecka /przewodniczący/
Halina Kremis /sprawozdawca/
Mieczysław Górkiewicz
Symbol z opisem
601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
*Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
W IMIENIU RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 lutego 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Anna Siedlecka WSA Mieczysław Górkiewicz Sędziowie: NSA Halina Kremis (sprawozdawca) Protokolant: apl. prok. Tomasz Sławek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2005 r. sprawy ze skargi B. M.-S. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącej 10 zł kosztów postępowania; III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Uzasadnienie
Sygnatura akt II SA/Wr 1142/02
UZASADNIENIE
B. M.-S. wystąpiła o pozwolenie na użytkowanie inwestycji, zrealizowanej bez wymaganego pozwolenia, polegającej na budowie garażu i zabudowie tarasu przy ul. P. [...] w O., jednocześnie oświadczając, że od zakończenia budowy upłynęło 5 lat.
Decyzją Burmistrza O. z dnia [...] r. Nr [...] odmówiono udzielenia wnioskodawczyni pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego garażu oraz zabudowanego tarasu, użytkowanego jako pomieszczenie mieszkalne, przy ul. P. [...] w O., na działkach nr [...] i [...]. W podstawie prawnej organ pierwszej instancji przywołał art. 49 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i art. 104 kpa.
Z uzasadnienia orzeczenia wynika, że zdaniem organu wniosek nie mógł zostać uwzględniony, bowiem sporny garaż został wybudowany po 1996 r., na co wskazują zgromadzone przez organ dowody, a ustalone okoliczności mają ten skutek, że nie sposób przyjąć, aby upłynął pięcioletni okres, niezbędny dla możliwości legalizacji inwestycji w świetle przywołanego w podstawie prawnej decyzji przepisu prawa materialnego.
Od tej decyzji odwołała się B. M.-S., wnosząc o jej uchylenie. Skarżąca zarzuca organowi pierwszej instancji wydanie decyzji o odmowie pozwolenia na użytkowanie bez podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego. Podtrzymując złożone we wniosku oświadczenie o upływie 5 lat od zakończenia budowy, strona kwestionuje wartość zgromadzonych przez organ pierwszej instancji dowodów na okoliczność realizacji inwestycji po roku 1995.
Decyzją z dnia [...] r. (Nr [...]), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. Nr 106 , poz. 1126, z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda D. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Na uzasadnienie organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 49 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, nie można nakazać rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy wyżej wymienionego obiektu, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Stosownie do przepisów art. 55 ust. 2 pkt 1 w zw. 49 ust. 1 tej ustawy, jeżeli zachodzą takie okoliczności, wymagane jest uzyskanie przez właściciela pozwolenia na użytkowanie. Należy przy tym podkreślić (jak pisze Wojewoda), że zakończenie budowy oznacza osiągnięcie takiego jej stadium, w którym w stosunku do budowy legalnej, przewiduje się zawiadomienie o zakończeniu budowy obiektu budowlanego lub wystąpienie z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na jego użytkowanie. Stosownie do art. 75 § 1 kpa, dopuszczając jako dowód w sprawie, wszystko, co mogło się przyczynić do jej wyjaśnienia, zebrano i rozpatrzono zeznania świadków, dokumenty, a także wykonano oględziny obiektu. Z analizy akt sprawy wynika, że inwestorka nie przedłożyła żadnych dowodów na okoliczność zakończenia budowy w roku [...]. Natomiast dowody zgromadzone przez organ pierwszej instancji, pozwalają na jednoznaczne ustalenie, że, wbrew oświadczeniu strony, budowę rozpoczęto dopiero w roku [...]. Wniosek skarżącej o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie garażu i zabudowie tarasu, zawierający oświadczenie inwestorki o zamiarze realizacji tej inwestycji w przyszłości, pochodzi z dnia [...] r. Ponadto na mapie zasadniczej z dnia [...] r., dołączonej do powyższego wniosku, nie naniesiono spornych obiektów. Do akt dołączono także jako dowód na okoliczność realizacji przedsięwzięcia w roku [...] oświadczenie T. S. z dnia [...] r.
1
Sygnatura akt II SA/Wr 1142/02
Postępowanie dowodowe przeprowadzone w ramach postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej inwestycji wykazało zatem, iż warunek upływu 5 lat od zakończenia jej realizacji nie został spełniony.
Na ostateczną decyzję skargę do sądu administracyjnego złożyła B. M. -S.. W skardze podniosła argumenty zbieżne z odwołaniem konsekwentnie dowodząc, że inwestycja miała miejsce w [...] r.
W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).
Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270), w tym także na decyzje wydane na podstawie norm prawa budowlanego.
Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest decyzja organu administracji architektoniczno-budowlanej odmawiająca udzielenia pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego tarasu, użytkowanego jako pomieszczenie mieszkalne. W toku kontrolowanego postępowania administracyjnego oba orzekające w sprawie organy przyjęły, że na przeszkodzie do uwzględnienia wniosku strony stanął przepis prawa materialnego, art. 49 prawa budowlanego, który na dzień wydawania decyzji ostatecznej w sprawie stanowił, że nie można nakazać rozbiórki, o której mowa w art. 48, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na właścicielu spoczywa wówczas obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego.
Zdaniem kompetentnych organów, zgromadzone w postępowaniu dowody wykazały, że wymagany prawem materialnym termin nie minął.
Zdaniem sądu, na obecnym etapie postępowania wniosek organów należy uznać co najmniej za przedwczesny. Brak jest w aktach administracyjnych doręczonych sądowi wniosku, na który powołują się organy; brak jest także "mapy zasadniczej", która ma dowodzić, że w dniu [...] r. spornej inwestycji nie było jeszcze w terenie, bowiem nie naniesiono na tę mapę spornych obiektów. Nadto, z motywów decyzji wynika, iż organy przyjęły, że strona nie przedłożyła żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń, że sporna inwestycja została zrealizowana w sierpniu [...] r. Z takim stanowiskiem również zgodzić się nie sposób. Na k. 6c akt znajduje się osobiste oświadczenie inwestorki na powyższą okoliczność datowane na dzień [...] r., a na k. 6b protokół z wizji lokalnej, w której brali udział członkowie Rady S. M. "A", którzy oświadczyli do protokołu, że "prace budowlane były prowadzone w [...] r."
2
Sygnatura akt II SA/Wr 1142/02
W myśl art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, z kolei wedle art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast art. 80 kpa upoważnia organ administracji publicznej do oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Wskazane wyżej uchybienia w toku postępowania nie pozwalają sądowi na ocenę, czy przyjęte przez orzekające w sprawie organy okoliczności odpowiadają materiałowi sprawy. Akta nie wskazują bowiem, aby organ zebrał istotnie cały materiał dowodowy, a brak jest w nich dokumentów świadczących, że kontrolowana inwestycja miała miejsce w [...] r. Organy nie wskazały też (mimo ciążącego na nich obowiązku w świetle przywołanego przepisu) z jakiej przyczyny nie dały wiary dowodom wskazującym na wybudowanie garażu w roku [...], a które sąd w uzasadnieniu wymienił.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą kompetentnych organów będzie ustalenie jaki zakres miał wniosek strony i na podstawie tego ustalenia organ rozważy jakie postępowanie należy wszcząć, a następnie zgromadzi w sposób należyty dowody w sprawie, dokonując zaś ustalenia stanu faktycznego, w uzasadnieniu decyzji wskaże na jakich dowodach się oparł, a jakim i dlaczego odmówił wiarogodności.
Reasumując, wobec uchybienia przepisom postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaskarżone decyzje podlegały uchyleniu, po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 upsa.
Orzeczenie o kosztach znajduje swoje uzasadnienie w art. 200 ustawy.
Sąd orzekł o wstrzymaniu wykonania aktu, na podstawie art. 152 upsa.
Ze wskazanych względów należało orzec jak na wstępie.