II SA/WR 1142/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2004-03-31
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
choroba zawodowazapalenie oskrzeliochrona zdrowiaPaństwowa Inspekcja Sanitarnawarunki pracyniewydolność oddechowasąd administracyjnyKodeks postępowania administracyjnego

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje odmawiające stwierdzenia choroby zawodowej, wskazując na niewłaściwą ocenę dowodów dotyczących niewydolności oddechowej pracownika.

Skarżący S. L. domagał się stwierdzenia choroby zawodowej – zapalenia oskrzeli. Organy administracji odmówiły, opierając się na opinii Instytutu Medycyny Pracy, który stwierdził brak niewydolności oddechowej i infekcyjne podłoże schorzenia. Sąd administracyjny uchylił decyzje, wskazując na zaniedbanie przez organy analizy dokumentacji medycznej z innej placówki, która sugerowała niewydolność oddechową, co było kluczowe dla rozpoznania choroby zawodowej.

Sprawa dotyczyła skargi S. L. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, który utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego odmawiającą stwierdzenia choroby zawodowej – zapalenia oskrzeli pochodzenia zawodowego. Skarżący pracował przez wiele lat w warunkach narażenia na substancje toksyczne i pyły. Organy administracji oparły swoje rozstrzygnięcia głównie na opinii Instytutu Medycyny Pracy w S., który stwierdził, że schorzenie skarżącego ma charakter infekcyjny, pozazawodowy, a przede wszystkim brak jest cech niewydolności oddechowej lub wentylacyjnej, które są wymogiem diagnostycznym dla tej choroby zawodowej. S. L. wniósł skargę do sądu, podnosząc, że organy nie uwzględniły wyników badań z D. Centrum Gruźlicy i Chorób Płuc we W., które wskazywały na upośledzenie funkcji wentylacyjnej płuc, a nawet całkowitą niewydolność oddechową. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że organy administracji nie dokonały wszechstronnej oceny materiału dowodowego, w szczególności nie ustosunkowały się do dokumentacji medycznej z D. Centrum Gruźlicy i Chorób Płuc, która mogła prowadzić do odmiennych wniosków w kwestii niewydolności oddechowej. Sąd podkreślił, że brak wyjaśnienia niejednorodnych ocen lekarskich stanowił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodatkowo, sąd zwrócił uwagę na późniejszą diagnozę astmy u skarżącego, co mogło wymagać poszerzenia postępowania wyjaśniającego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organy nieprawidłowo oceniły dowody, ponieważ zaniechały analizy dokumentacji medycznej wskazującej na niewydolność oddechową i nie wyjaśniły rozbieżności między różnymi opiniami lekarskimi.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji nie wykazały należytej staranności w ocenie dowodów, ignorując dokumentację medyczną z innej placówki, która mogła potwierdzać niewydolność oddechową, a która była kluczowa dla rozpoznania choroby zawodowej. Brak wyjaśnienia rozbieżności między opiniami lekarskimi stanowił naruszenie przepisów postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (15)

Główne

Dz.U. 1983 nr 65 poz 294 § § 1 ust. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych

Określa przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej: choroba musi być ujęta w wykazie i spowodowana czynnikami szkodliwymi w środowisku pracy.

Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych

Wykaz chorób zawodowych, pozycja 4: Przewlekłe zapalenie oskrzeli wywołane działaniem substancji toksycznych, aerozoli drażniących - w razie stwierdzenia niewydolności narządu oddechowego.

Pomocnicze

Dz.U. 1983 nr 65 poz 294 § § 7

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych

Określa uprawnione placówki do rozpoznawania chorób zawodowych.

k.p.a. art. 4 § pkt 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organów do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organów do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji, w tym oceny dowodów.

Dz. U. Nr 153, poz. 1269 art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych - kontrola działalności administracji publicznej.

p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego.

p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o niewykonalności zaskarżonej decyzji.

Dz. U. z 1998 r., Nr 90, poz. 575 art. 4 § pkt 3

Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

Zakres działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

Dz. U. Nr 153, poz. 1271 art. 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Przejście spraw do właściwości wojewódzkich sądów administracyjnych.

Dz. U. Nr 153, poz. 1271 art. 97 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Rozpoznawanie spraw wniesionych do NSA przed 1 stycznia 2004 r. przez wojewódzkie sądy administracyjne.

Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Przepis uchylony w związku z reformą sądownictwa administracyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nie uwzględniły dokumentacji medycznej z D. Centrum Gruźlicy i Chorób Płuc, która wskazywała na niewydolność oddechową. Organy nie wyjaśniły rozbieżności między różnymi opiniami lekarskimi dotyczącymi stanu zdrowia skarżącego. Niewyjaśnienie wątpliwości co do niewydolności oddechowej stanowiło naruszenie przepisów postępowania.

Godne uwagi sformułowania

brak cech niewydolności oddechowej i /lub wentylacyjnej w myśl obowiązujących kryteriów nie daje podstaw do rozpoznania u badanego zawodowej etiologii przewlekłego zapalenia oskrzeli Dane z wywiadu i dokumentacji lekarskiej potwierdzające występowanie u badanego nawracających infekcji w obrębie górnych dróg oddechowych i oskrzeli oraz wybitnie dodatnia próba z antygenami bakteryjnymi przemawiają za infekcyjnym, a więc pozazawodowym podłożem schorzenia. organy orzekające nie ustosunkowały się w ogóle do tych dowodów, mimo że ich treść zdaje się sugerować odmienną konkluzję

Skład orzekający

Krystyna Anna Stec

przewodniczący

Anna Moskała

sędzia

Jerzy Strzebińczyk

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Należyta ocena dowodów medycznych przez organy administracji, obowiązek wyjaśniania rozbieżności w opiniach lekarskich, znaczenie badań specjalistycznych dla stwierdzenia choroby zawodowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej interpretacji przepisów dotyczących chorób zawodowych i procedury administracyjnej w kontekście konkretnego schorzenia (zapalenie oskrzeli) i wymogu niewydolności oddechowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie dowodów medycznych i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji administracyjnych, nawet w sprawach dotyczących zdrowia.

Sąd administracyjny uchyla decyzję: czy pracownik z zapaleniem oskrzeli zasługuje na stwierdzenie choroby zawodowej?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 1142/01 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2004-03-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-05-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anna Moskała
Jerzy Strzebińczyk /sprawozdawca/
Krystyna Anna Stec /przewodniczący/
Symbol z opisem
620  Ochrona zdrowia, w tym sprawy dotyczące chorób zawodowych, zakładów opieki zdrowotnej, uzdrowisk, zawodu lekarza, pielęg
Hasła tematyczne
Ochrona zdrowia
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Powołane przepisy
Dz.U. 1983 nr 65 poz 294
par. 1 ust. 1, par. 7
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Sygn. akt: 3 II SA/Wr 1142/2001 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 marca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący - Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędziowie - Sędzia NSA Anna Moskała - Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk (sprawozdawca) Protokolant - Katarzyna Dziok po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2004 r. sprawy ze skargi S. L. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...], Nr [...]; II. orzeka, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie mogą być wykonane. III.
Uzasadnienie
Sygn. akt: 3 II SA/Wr 1142/2001
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Sanitarny we W., działając na podstawie art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity - Dz. U. z 1998 r., Nr 90, poz. 575 ze zm.) oraz § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.), decyzją z dnia [...] (Nr [...]), stwierdził brak podstaw do uznania u S. L. choroby zawodowej - zapalenia oskrzeli pochodzenia zawodowego - wymienionej w pozycji 4 wykazu stanowiącego załącznik do wspomnianego rozporządzenia RM.
W uzasadnieniu takiego rozstrzygnięcia organ orzekający przyznał, że S. L., zatrudniony w Spółce Akcyjnej Hutmen we Wrocławiu, był narażony na działanie substancji toksycznych A spawalnicze i tlenki metali) w warunkach dopuszczalnych stężeń. Pracując jako mechanik precyzyjny aparatury kontrolno-pomiarowej, raz w roku pobierał próby kwasu siarkowego na stanowisku pracy, gdzie notowano przekroczenia NDS. Ponadto, raz na dwa lata pobierał próby pyłu fosforu czerwonego na stanowisku pracy (stężenie nie przekraczało NDS). W czasie badania w Instytucie Medycyny i Zdrowia Środowiskowego w S. stwierdzono jednak, że przewlekłe zapalenie oskrzeli, na które cierpi strona, nie powstało w związku z warunkami pracy.
W odwołaniu od tej decyzji S. L. wywodził, że jest pokrzywdzony: utratą pracy, bardzo niską rentą, bardzo ogólnikowymi charakterystykami zatrudnienia w zakładzie pracy, utratą zdrowia oraz jednostronną oceną jego charakterystyki pracy przez Instytut Medycyny Pracy i inne instytucje. Wyraził przekonanie, że schorzenia oskrzeli nabawił się w A, gdzie przepracował ponad 28 lat w bardzo szkodliwych warunkach. Stan zdrowia strony nie uległ poprawie mimo przyjmowania leków. Odwołujący zwrócił się o przekazanie dokumentacji związanej z jego chorobą do D. Inspektora Sanitarnego.
W decyzji z dnia [...] (Nr [...]) - uwzględniającej wyniki dodatkowego postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez PIS, na polecenie organu odwoławczego – D. Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie organu pierwszej instancji, powołując w podstawie prawnej swojego rozstrzygnięcia przepisy ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, rozporządzenia RM z 1983 r. w sprawie chorób zawodowych i kodeksu postępowania administracyjnego.
Uzasadniając decyzję, organ odwoławczy przedstawił szczegółowo przebieg pracy zawodowej S. L. Stwierdził, że strona była zatrudniona w Spółce A na następujących stanowiskach: sternika piły automatycznej (od 20 stycznia 1973 r. do 30 listopada 1974 r.), mechanika precyzyjnego aparatury kontrolno-pomiarowej (od 1 grudnia 1974 r. do 4 stycznia 1981 r.), ślusarza remontowego (od 5 stycznia 1981 r. do 1 kwietnia 1984 r.), operatora odpylni (od 2 kwietnia 1984 r. do 18 czerwca 1990 r.) filtrowego (od 1 sierpnia 1990 r. do 29 stycznia 1999 r.) oraz pracownika krajami - klasyfikatora wlewków (od 30 stycznia 1999 r. do 30 czerwca 1999 r.).
Sygn. akt: 3 II SA/Wr 1142/2001
W czasie wykonywania pracy jako sternik piły automatycznej, zainteresowany obsługiwał piłę odlewu ciągłego pionowego na Wydziale Produkcji Wlewków W-l/II, gdzie był narażony na działanie tlenków metali. Pomiarów tła na hali nie wykonywano. Jednakże z kopii dostarczonej przez zakład pracy pomiarów przeprowadzonych na piecach Jatam w dniu 20 listopada 1974 r. wynikałoby, że stężenie tlenków cynku i ołowiu nie przekraczało najwyższych dopuszczalnych stężeń.
Na stanowisku mechanika precyzyjnego aparatury kontrolno pomiarowej w Laboratorium Badań Środowiskowych S. L. wykonywał pomiary emisji pyłów i gazów do atmosfery. Doraźnie pobierał także próby substancji toksycznych i pyłów przemysłowych na wydziałach produkcyjnych i pomocniczych:
* dwa razy w roku pobierał próby tlenków metali ołowiu i cynku na około 20 stanowiskach pracy (próba z 5 grudnia 1999 r. na wydziale W-1/5/B - piece segregacyjne - wykazała przekroczenie dopuszczalnych norm),
* raz w roku pobierał próby kwasu siarkowego na 5 stanowiskach pracy (próby z 27 listopada i z 12 grudnia 1979 r. na wydziałach Wytrawialni - W-3 i W-4 - wykazały przekroczenie norm dymów kwasu siarkowego),
* raz w roku pobierał próby dymów spawalniczych na 4 stanowiskach pracy (próba z 20 listopada 1979 r. na wydziale TMR - Spawalnia wykazała przekroczenie norm dymów spawalniczych Fe, Mn i NO, a także przekroczenie norm pyłów metali i ich tlenków),
* raz na dwa lata pobierał próby fosforu czerwonego na jednym stanowisku pracy (próba z 27 listopada 1980 r. na wydziale EMM wykazała przekroczenie norm w tym zakresie).
Pracując na stanowiskach ślusarza remontowego, operatora odpylni (Wydział Produkcji Hutniczej W-5/C) i filtrowego (Wydział Produkcji Hutniczej W-5/C ZPH/C) strona stale obsługiwała odpylnię tkaninową. S. L. był dodatkowo zatrudniony przy pracach produkcyjnych, głównie przy załadunku pieców i pracach pomocniczych - wymiana form na maszynach odlewniczych. Na stanowisku operatora odpylni nie przeprowadzono pomiarów czynników szkodliwych w komorach filtracyjnych i rurociągach. Dlatego też zakład dołączył wyniki pomiarów dotyczących obsługi pieców płomiennych. Po przeanalizowaniu wyników badań substancji toksycznych z 1986 r., 1987 r., 1990 r., 1992 r. i 1997 r., występujących podczas wszystkich czynności technologicznych na stanowisku pierwszego piecowego pieca płomiennego, stwierdzono przekroczenia sumy krotności najwyższych dopuszczalnych stężeń substancji toksycznych. Uwzględniając jedynie załadunek wsadu, normy stężenia miedzi i ołowiu zostały przekroczone w latach: 1987, 1990 i 1992.
Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. podkreślił dodatkowo, że w związku z przeciwwskazaniami pracy w zapyleniu, zainteresowany był zatrudniony przez ostatnie 6 miesięcy pracy na stanowisku klasyfikatora wlewków krajami, gdzie stężenia tlenków metali nie przekraczały obowiązujących norm.
3
Sygn. akt: 3 II SA/Wr 1142/2001
Uwzględniając wszystkie dokonane ustalenia w zakresie warunków zatrudnienia strony organ odwoławczy wywodził, że do stwierdzenia choroby zawodowej muszą być spełnione jednocześnie dwa warunki:
1) choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych,
2) choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy.
Nie kwestionując występowania szkodliwych czynników w zakładzie pracy, w którym zatrudniony był S. L., organ podniósł, że strona była badana wielokrotnie.
W Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy we W. dwukrotne badanie (w 1988 r. i w 1999 r.) wykazało jedynie - w drugim wypadku - "przewlekły spastyczny nieżyt oskrzeli ze współistnieniem częściowej niewydolności oddechowej".
W trakcie badań na oddziale Kliniki Chorób Wewnętrznych i Zawodowych Akademii Medycznej we W. (w dniach od 30 listopada do 3 grudnia 1999 r.) stwierdzono, że warunki pracy przyczyniły się do powstania choroby u zainteresowanego. Schorzenie to nie spełnia jednak pełnych kryteriów diagnostycznych, ponieważ w oparciu o badania gazometryczne krwi tętniczej przed i po wysiłku nie stwierdzono niewydolności oddechowej.
Także w Instytucie Medycyny Pracy w S., gdzie zainteresowany został skierowany w trybie odwoławczym, nie wykazano podstaw do stwierdzenia u niego zawodowego zapalenia oskrzeli, powołując się na: "charakterystykę narażenia zawodowego pacjenta, dane z wywiadu i dostępnej dokumentacji lekarskiej, potwierdzające występowanie u niego nawracających infekcji w obrębie górnych dróg oddechowych i oskrzeli" oraz na "całokształt obserwacji klinicznej, a zwłaszcza wyniki badań bakteriologicznych plwociny i próby na polivak-cynę" (orzeczenie z 10 kwietnia 2000 r.). W dniu 5 marca 2001 r. ten sam Instytut dokonał ponownej analizy całej, uzupełnionej dokumentacji, podtrzymując swoje pierwotne stanowisko, z następującym uzasadnieniem: "brak cech niewydolności oddechowej i /lub wentylacyjnej w myśl obowiązujących kryteriów nie daje podstaw do rozpoznania u badanego zawodowej etiologii przewlekłego zapalenia oskrzeli, nawet po uwzględnieniu uzupełnionych danych o narażeniu. Dane z wywiadu i dokumentacji lekarskiej potwierdzające występowanie u badanego nawracających infekcji w obrębie górnych dróg oddechowych i oskrzeli oraz wybitnie dodatnia próba z antygenami bakteryjnymi przemawiają za infekcyjnym, a więc pozazawodowym podłożem schorzenia".
Dysponując takimi wynikami badań, organ odwoławczy konkludował, że koniecznym warunkiem rozpoznania przewlekłego zapalenia oskrzeli, jako choroby zawodowej, jest wykazanie niewydolności narządu oddechowego. Podstawowym kryterium diagnostycznym jest badanie zawartości gazów we kiwi, także znaczne zaburzenia zdolności wentylacji płuc, wykazanej na podstawie objętości wydechowej pierwszosekundowej (FEVi). W przypadku S. L. - stwierdził D. Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. - nie stwierdzono cech niewydolności wentylacyjnej (wartość FEVi była prawidłowa). Dwukrotne obniżenie ciśnienia parcjalnego tlenu w spoczynku
Sygn. akt: 3 II SA/Wr 1142/2001
miało miejsce tylko w trakcie zaostrzenia przewlekłego zapalenia oskrzeli, wymagającego zastosowania leczenia antybiotykiem. W okresie przed wystąpieniem zaostrzenia przewlekłego procesu zapalnego w oskrzelach, wynik badania gazometrycznego krwi by prawidłowy. Infekcyjny charakter schorzenia występujący u zainteresowanego potwierdza - zdaniem organu odwoławczego - wybitnie dodatnia próba z antygenami bakteryjnymi.
Skoro istniejące u badanego, przewlekłe, śluzowo-ropne zapalenie oskrzeli, z objawami spastycznymi w oskrzelach o zmiennym nasileniu, nie spełnia kryteriów wymaganych przy rozpoznaniu zawodowego tła schorzenia, należało - zdaniem organu odwoławczego - utrzymać w mocy pierwszoinstancyjne orzeczenie.
S. L. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu skargę na decyzję organu drugiej instancji, motywując swoje wystąpienie tym, że D. Wojewódzki Inspektor Sanitarny w ogóle nie uwzględnił wyników badań, które zainteresowany przedłożył w ZUS, odzwierciedlających jego stan zdrowia. Zarzucił, że nie został poinformowany o możliwości dostarczenia takich wyników. Badania, na które się powołuje, zostały wykonane w D. Centrum Gruźlicy i Chorób Płuc we W. Skarżący wywodził dalej, że Sanepid nigdy nie wykonywał pomiarów na Oddziale Odpylni 5/6, gdzie pracował on większość czasu, w komorach o różnych temperaturach, od 80 do 100 stopni C. Organizm strony narażony był w związku z tym - w jej ocenie - na znaczne różnice temperatur. To z kolei sprzyjało znacznemu poceniu się, infekcjom i przeziębieniom. Nie można było cały czas pracować w masce przeciwpyłowej i kombinezonie, ponieważ groziło to nawet uduszeniem. Kierownictwo zakładu pracy doskonale znało te warunki. Zdaniem skarżącego, schorzenie, na które cierpi - spastyczny nieżyt oskrzeli -nie powstało nagle, lecz na skutek długoletniego oddziaływania opisywanych warunków pracy. Stan zdrowia S. L. nie poprawił się po ustaniu stosunku pracy. Stopniowego pogarszania się tego stanu, jeszcze w okresie zatrudnienia, pod wpływem szkodliwych czynników w środowisku pracy, mają dowodzić dołączone do skargi zaświadczenia lekarskie.
W odpowiedzi, strona przeciwna podtrzymała swoje stanowisko, wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W związku z reformą sądownictwa administracyjnego wypada przede wszystkim wyjaśnić, że zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), z dniem 1 stycznia 2004 r. przestała obowiązywać ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, a sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem 1 stycznia 2004 r., podlegają już od tej daty rozpoznaniu - zgodnie z dyspozycją art. 97 § 1 przytoczonych przepisów wprowadzających - przez wojewódzkie sądy administracyjne, na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu
Sygn. akt: 3 II SA/Wr 1142/2001
przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), powoływanej dalej - w skrócie -jako p.s.a.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r, - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest przede wszystkim pod względem zgodności z prawem. Określone w art. 145 p.s.a. podstawy prawne uwzględnienia skargi zostały z kolei ograniczone do naruszenia prawa. Z takiego uregulowania wynika, że kontrolując rozstrzygnięcia wydawane przez organy administracji publicznej, sąd bada ich zgodność z prawem, tzn. z przepisami prawa materialnego i z przepisami prawa procesowego.
Podstawowym aktem prawnym, którego przepisy stanowiły podstawę wydania zaskarżonej decyzji jest niewątpliwie obowiązujące wówczas rozporządzenie RM z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.). W § 1 ust. 1 tego rozporządzenia wymienione zostały dwie przesłanki, których łączne występowanie przesądza dopiero o istnieniu choroby zawodowej. Pierwszą przesłankę stanowi ujęcie określonej choroby w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia, drugą zaś stwierdzenie, że choroba ta została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy chorego.
Ustalenie istnienia łub braku wymienionych przesłanek wymaga respektowania przepisów prawa procesowego, w tym także reguł określonych w art. 7 i 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, nakładających na organy obowiązek ustalenia stanu faktycznego zgodnie z rzeczywistością, na podstawie wyczerpująco zebranego materiału dowodowego i dokonaniu jego pełnej oceny. Zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), organ obowiązany jest przy tym przedstawić ocenę dowodów, ze wskazaniem w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia dlaczego dał wiarę jednym dowodom, a odmówił wiarygodności innym (art. 107 § 3 k.p.a.) - por. wyrok NSA z dnia 5 listopada 1998 r., I SA 1200/98.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika jednoznacznie, że rozstrzygając sprawę, D. Wojewódzki Inspektor Sanitarny uwzględnił bez zastrzeżeń zwłaszcza treść orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia 10 kwietnia 2000 r., uzupełnionego następnie w piśmie z dnia 5 marca 2001 r. W związku z tym godzi się zauważyć, że orzeczenia jednostek służby zdrowia, uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych stosownie do § 7 rozporządzenia RM z 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, stanowią niewątpliwie istotny dowód w tego typu sprawach, jak rozpoznawana. Charakter tego dokumentu, którego sporządzenie poprzedzone jest badaniami fachowców dysponujących specjalistyczna wiedzą, nie zwalnia jednak organu orzekającego od dokonania wszechstronnej oceny także i tego dowodu, w kontekście wszystkich okoliczności sprawy. Jest to ważne szczególnie wtedy, gdy nie ulega wątpliwości - jak w rozpatrywanym przypadku (co przyznają organy obu instancji) - że osoba ubiegająca się o stwierdzenie choroby zawodowej pracowała w warunkach szkodliwych dla zdrowia.
Sygn. akt: 3 II SA/Wr 1142/2001
S. L. diagnozowany był wyłącznie w kierunku występowania (lub braku) choroby ujętej w pozycji 4. wykazu chorób zawodowych (załącznik do wielokrotnie już powoływanego rozporządzenia RM z 1983 r.), zgodnie z którym to przepisem, za chorobę zawodową uznaje się: "Przewlekłe zapalenie oskrzeli wywołane działaniem substancji toksycznych, aerozoli drażniących - w razie stwierdzenia niewydolności narządu oddechowego'4. W uzasadnieniu pierwotnego orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy w Sosnowcu przyjęto, że schorzenie stwierdzone u strony "ma charakter infekcyjny, pozazawodowy". Powołano się przy tym na "całokształt obserwacji klinicznej a zwłaszcza wyniki badań bakteriologicznych plwociny i próby na polivakcynę". W uzupełnieniu tamtej opinii (pismo z dnia 5 marca 2001 r.) zawarta jest dodatkowa informacja, iż u badanego nie stwierdzono cech niewydolności wentylacyjnej. W konkluzji, w piśmie uzupełniającym wyrażono zapatrywanie, że właśnie brak niewydolności oddechowej i (lub) wentylacyjnej - w myśl obowiązujących kryteriów - nie daje podstaw do rozpoznania u S. L. zawodowej etiologii przewlekłego zapalenia oskrzeli, nawet przy uwzględnieniu uzupełnionych danych o narażeniu pracownika. Dane z wywiadu i dokumentacji lekarskiej potwierdzające występowanie u badanego częstych infekcji w obrębie górnych dróg oddechowych i oskrzeli oraz wybitnie dodatnia próba z antygenami bakteryjnymi przemawiają za infekcyjnym, a więc pozazawodowym podłożem schorzenia.
Zdaniem Sądu, ocena ta nie może być uznana za nie budzącą wątpliwości w świetle znajdującej się w aktach sprawy oraz dołączonej do skargi dodatkowej dokumentacji lekarskiej. Zainteresowany przedstawił kopie trzech okresowych badań czynności płuc przeprowadzonych w D. Centrum Gruźlicy i Chorób Płuc we W. W badaniu z dnia 15 grudnia 1998 r. stwierdzono: "upośledzenie funkcji wentylacyjnej płuc średniego stopnia", natomiast w trakcie badań w dniach: 19 kwietnia 1999 r. oraz 9 października 2000 r. - "upośledzenie funkcji wentylacyjnej płuc dużego stopnia", przy czym na kopii karty tego ostatniego badania figuruje dodatkowa adnotacja o treści: "gazometria: niewydolność oddechowa całkowita, hipoksemiczno-hiperkapniczna". Ponadto, z kopii zaświadczenia lekarskiego sporządzonego przez tę samą jednostkę służby zdrowia w dniu 22 listopada 2000 r. wynika, że S. L. wymaga okresowej kontroli w Poradni Chorób Płuc, a gazometria wykazuje także niewydolność oddechową całkowitą.
Organy orzekające nie ustosunkowały się w ogóle do tych dowodów, mimo że ich treść zdaje się sugerować odmienną konkluzję w odniesieniu do kwestii istnienia niewydolności wentylacyjnej i oddechowej zainteresowanego, niż to przyjął Instytut Medycyny Pracy w S. w swoim piśmie uzupełniającym z dnia 5 marca 2001 r. Tymczasem w świetle opisu choroby zawodowej, wymienionej w pkt 4 wykazu z 1983 r. okoliczność nie budzącego wątpliwości stwierdzenia (lub wykluczenia) niewydolności narządu oddechowego powinna mieć decydujące znaczenie dla sformułowania właściwej diagnozy w sprawie.
Skład orzekający zwraca uwagę, że dokumentacja lekarska, o której w tym miejscu mowa, pozostawała w dyspozycji organu odwoławczego. Skoro zatem uznał on za konieczne uzupełnienie postępowania wyjaśniającego, między innymi poprzez zasięgnięcie uzupełniającej opinii Instytutu Medycyny Pracy w S. (w celu weryfikacji pierwotnego orzeczenia tej jednostki w kontekście pełnego obrazu szkodliwych warunków w środowisku pracy zainteresowanego), należało dodatkowo dążyć do usunięcia także wątpliwości wynikających z niejednorodnych ustaleń przyjmowanych przez różne jednostki służby zdrowia w odniesieniu do niewydolności oddechowej (wentylacyjnej) S. L. Usunięcie niepewności w tym zakresie było - w ocenie Sądu - potrzebne było tym bardziej, jeśli zważyć, iż D. Centrum Gruźlicy i Chorób Płuc we W. jest placówką specjalizującą się właśnie w diagnozowaniu i leczeniu chorób układu oddechowego. Dokumentacja lekarska sporządzona przez tę placówkę zasługiwała zatem - już choćby z tego tylko powodu -na głębszą analizę.
W tej sytuacji, niewyjaśnienie przez organy źródła niejednorodnych ocen lekarskich formułowanych w odniesieniu do okoliczności, której stwierdzenie (lub wykluczenie) miało podstawowe znaczenie dla sprawy, w świetle sformułowania pkt 4 wykazu chorób zawodowych z 1983 r. , stanowiło ewidentne naruszenie dyspozycji art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz pełnego uzasadnienia faktycznego podjętych decyzji. W szczególności, brak wyjaśnienia - w uzasadnieniu kwestionowanych rozstrzygnięć organów administracji publicznej - przyczyn, z powodu których organy nie dały wiary dowodom przedstawionym przez stronę, nie pozwala na pełną kontrolę Sądu zasadności podjętego rozstrzygnięcia. Doszło w konsekwencji do naruszenia wymienionych przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Tę ostatnią konkluzję wspierają dodatkowo wyniki badań przeprowadzonych u S. L. już w późniejszym okresie, między zakończonymi postępowaniami: administracyjnym i sądowoadministracyjnym, z których wynika, że w dniu 16 stycznia 2003 r. zdiagnozowano u strony astmę. Sformułowany w skardze zarzut tendencji rozwojowej schorzenia strony potwierdza się zatem, co w konsekwencji wymusza poszerzenia postępowania wyjaśniającego także w kierunku zbadania istnienia (lub wykluczenia) podstaw do stwierdzenia u zainteresowanego innych jeszcze chorób zawodowych objętych wykazem.
Zważywszy powyższe, w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.s.a., Sąd był zobowiązany do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Orzeczenie zawarte w pkt II niniejszego wyroku znajduje uzasadnienie w art. 152 p.s.a.