II SA/WR 1130/01

II SA/Wr 1130/01 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2004-03-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-05-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Barbara Adamiak /sprawozdawca/
Bogumiła Kalinowska
Krystyna Anna Stec /przewodniczący/
Symbol z opisem
604  Działalność gospodarcza, w tym z udziałem  podmiotów zagranicznych
Hasła tematyczne
Działalność gospodarcza
Skarżony organ
Wojewoda
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 22 poz 268
art. 3 ust. 2, art. 7 pkt 4
Ustawa z dnia 2 marca 2000 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy o administracji rządowej w województwie.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 17, art. 19, art. 127 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Sygn. akt 3 II SA/Wr 1130/2001 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 marca 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Krystyna Anna Stec, Sędzia NSA - Barbara Adamiak (sprawozdawca), Asesor WSA - Bogumiła Kalinowska, Protokolant - Halina Rosłan, po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi P. W. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej I. Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji II. Zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 100 złotych tytułem zwrotu poniesionych kosztów postępowania przed sądem
Uzasadnienie
Prezydent Miasta W. decyzją z [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 19 ust. 1 ustawy z 23 grudnia 1988r. o działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 41, poz. 324 ze zm.), stwierdził wygaśnięcie z dniem [...]. zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, zarejestrowanego pod nr [...] – wpis dokonany w dniu [...], działalności rozpoczętej w dniu [...]. Rodzaj działalności: Hendel detaliczny i hurtowy artykułami ogólno-spożywczymi, przemysłowymi oraz wyrobami tytoniowymi – pochodzenia krajowego i zagranicznego za wyjątkiem artykułów koncesjonowanych. Usługi kserograficzne. Wpis został dokonany na podstawie zgłoszonej działalności gospodarczej w dniu [...]przez s.c. W. P. zam. W., M. [...], W. J. zam. W., N. [...]. Nazwa Sklep Ogólnospożywczy A Spółka Cywilna. W uzasadnieniu wskazano, że z dniem [...] decyzja stała się bezprzedmiotowa z uwagi na zgon jednego ze wspólników, dwuosobowej spółki cywilnej – J. W.
P. W. wniósł od decyzji odwołanie. W uzasadnieniu odwołania wywodził, że decyzja jest wadliwa i z tego względu powinna być uchylona w całości. Organ nie uwzględnił zmiany stanu faktycznego, które zostały zgłoszone w określonym ustawą czterodniowym terminie. W dniu [...] wspólnicy, będący zarazem krewnymi P. W. i J.W. (ojciec P. W.) w związku ze złym stanem zdrowia J.W., postanowili o poszerzeniu spółki o trzeciego wspólnika żonę P. W.– W.W. W związku z tym w tym dniu sporządzili aneks do umowy spółki cywilnej. W dniu [...] J.W. zmarł. Z tego względu W. W. i P.W. sporządzili kolejny aneks do umowy spółki cywilnej, w której na nowo uregulowali łączący ich stosunek prawny. W dniu [...] złożyli wniosek o dokonanie zmian we wpisie do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta W., polegający na wpisaniu do tej ewidencji jako osoby prowadzącej działalność gospodarczą W. W. oraz wykreślenia J.W. Prezydent oparł decyzję na bezpodstawnym założeniu, że spółka przestała istnieć, gdyż zmarł jeden z dwóch wspólników. Tymczasem w chwili śmierci J.W. spółka składała się z trzech wspólników, co udowadnia załączona dokumentacja.
Wojewoda D. decyzją z [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 19 ust. 1 ustawy z 23 grudnia 1988r. o działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 41, poz. 324 ze zm.), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ wywodził, że zgodnie z art. 2 ust. 2 powołanej ustawy o działalności gospodarczej podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą może być osoba fizyczna, osoba prawna, a także jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej, utworzona zgodnie z przepisami prawa. Wniosek P. W. zmierzający do dopisania do dotychczasowego wpisu w miejsce zmarłego – W. W. przesądza o powstaniu nowego podmiotu, jakim jest spółka cywilna, wymagająca odrębnego wpisu. W kontekście art. 860 k.c. wspólnicy przez umowę spółki zobowiązują się dążyć do osiągnięcia zamierzonego celu gospodarczego. Wszelkie dochody w czasie trwania spółki stanowią wspólny majątek, co oznacza, że każdy wspólnik jest współwłaścicielem majątku jako niepodzielnej całości. Uznać należy, że podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą nie byli wspólnicy jako osoby fizyczne, lecz spółka cywilna jako jednostka organizacyjna, utworzona zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a przedmiotem jej działania było prowadzenie działalności gospodarczej (art. 2 ust. 2 ustawy o działalności gospodarczej). W sytuacji kiedy skład spółki jest wieloosobowy wystąpienie ze spółki jednego wspólnika nie powoduje jej likwidacji. Sprawa jest inna, gdy spółka jest dwuosobowa – wówczas gdy występuje, albo na skutek zdarzeń losowych lub innych jeden ze wspólników straci ten status, spółka cywilna jako jednostka organizacyjna przestaje istnieć (art. 869 k.c.). W świetle dokumentów załączonych do akt sprawy wynika, że według stanu prawnego przed dniem [...] (datą zgonu J. W.), spółka cywilna miała skład dwuosobowy: P. W. i J. W. (zaświadczenie o wpisie do ewidencji nr [...] z [...]). Zaistniały stan faktyczny wypełnia hipotezę normy prawnej zawarty w art. 19 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy o działalności gospodarczej i zgodnie z dyspozycją tej normy wpis do ewidencji gospodarczej podlega wykreśleniu.
P. W. wniósł na decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Podtrzymał zarzuty przytoczone w odwołaniu dotyczące przystąpienia do spółki trzeciego wspólnika W. W., co było podstawą do zmiany umowy spółki zawartej [...]. Pod aneksem do umowy widnieją trzy czytelne podpisy wspólników. Organy nie uwzględniły tej okoliczności. Decyzja organu odwoławczego została doręczona [...]. W odwołaniu od decyzji podał adres zamieszkania, organ jednak pierwotnie doręczył decyzję pod poprzedni adres, który był podany przy dokonaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z powodu uchybienia terminu do wniesienia skargi. Zaskarżona decyzja została wysłana [...]. Zwrotu przesyłki z adnotacją adresat wyprowadził się bez podania adresu dokonano [...]. W kontekście przepisu art. 44 kpa doręczenie przesyłki listowej, zawierającej przedmiotową decyzję należy uznać jako dokonane.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002r. – prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem kontrolując decyzję administracyjną, sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami praw procesowego.
Według art. 19 kodeksu postępowania administracyjnego "Organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej". Organy administracji publicznej obowiązane są ustalić też właściwość instancyjną, a zatem właściwość do weryfikacji decyzji administracyjnej. Według art. 127 § I kodeksu postępowania administracyjnego "Właściwym do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy". Organy wyższego stopnia reguluje art. 17 kodeksu postępowania administracyjnego stanowiąc w punkcie 1 "Organem wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu są: w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego - samorządowe kolegium odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej". Tak też stanowi art. 7 pkt 4 ustawy z 5 czerwca 1998r. o administracji rządowej w województwie (tj. Dz. U. 2001, nr 80, poz. 872 ze zm.): "Wojewoda jest organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów o postępowaniu administracyjnym, jeżeli ustawy szczególne tak stanowią". Takie brzmienie art. 7 pkt 4 powołanej ustawy o administracji rządowej w województwie wprowadziła ustawa z 2 marca 2000r, o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy o administracji rządowej w województwie (Dz. U. nr 22, poz. 268), która weszła w życie 14 kwietnia 2000r.
Zgodnie zatem ze stanem prawnym obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji wojewodzie przysługiwała właściwość instancyjna organu wyższego stopnia tylko jeżeli stanowił tak przepis szczególny. Przepisem tym nie był art. 7 pkt 4 powołanej ustawy o administracji rządowej w województwie, w dniu wydania zaskarżonej decyzji stanowił bowiem, że właściwość wojewodzie przysługuje tylko gdy tak stanowiły przepisy szczególne. Art. 3 ust. 2 ustawy z 2 marca 2000r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy o administracji rządowej w województwie (Dz. U. Nr 22, poz. 268), stanowił "Odwołanie w sprawach z zakresu administracji rządowej należących do właściwości organów jednostek samorządu terytorialnego, wszczęte po dniu [...] i nie zakończone przez organ wyższego stopnia decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy, podlegają rozpatrzeniu przez właściwe miejscowo samorządowe kolegium odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej".
W dniu wydania zaskarżonej decyzji przepisy szczególne nie przyznawały wojewodzie właściwości organu wyższego stopnia w sprawach działalności gospodarczej. Właściwym organem odwoławczym było samorządowe kolegium odwoławcze.
W sprawie zostały naruszone przepisy o właściwości organu odwoławczego. Z tego powodu, na postawie art. 145 § 1 pkt 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, sąd orzekł jak w sentencji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.