II SA/Wr 112/21

II SA/Wr 112/21 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2021-08-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-03-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Halina Filipowicz-Kremis /sprawozdawca/
Olga Białek
Wojciech Śnieżyński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 2888/21 - Wyrok NSA z 2023-02-16
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2004 nr 93 poz 888
art. 3 pkt 6, 8
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński, Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek, Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej przy ul. [...] w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we [...] z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki wiatrołapu budynku mieszkalnego wielorodzinnego oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. nr 374/2020 z dnia 14 września 2020 r. w sprawie robót budowlanych związanych z odbudową wiatrołapu na nieruchomości przy ul. [...] w O. dz. nr [...] AM-[...].
Na uzasadnienie organ wskazał, że w związku z otrzymaną w dniu 25 września 2018 r. informacją o wadach w wykonaniu wiatrołapów w budynku mieszkalnym wielorodzinnym na działce [...] przy ul. [...] w O. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. (dalej PINB) w dniu 16 października 2018 r. dokonał kontroli nieruchomości i w protokole stwierdzono: - brak widocznych wad wskazanych na dołączonych do wniosku zdjęciach w postaci odwarstwień muru, pęknięć, zarysować, jedynie w tych miejscach widoczne na tynku roboty naprawcze, - według oświadczenia R. G. nieprawidłowości zostały usunięte przez wykonawcę,- z przedłożonego oświadczenia kierownika budowy z dnia 6 września 2017r. o zakończeniu inwestycji wynika, że zrealizowane roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę nr 43/17 wydanej w dniu 17 stycznia 2017r. przez Starostę T. projektem budowlanym - według oświadczenia przedstawicieli Inwestora zatwierdzony projekt budowlany zakładał, że konstrukcja ganku miała być zdylatowana od konstrukcji budynku, - według oświadczenia przedstawicieli Inwestora, że ze względu na powstanie w trakcie użytkowania ganku tak dużego odspojenia kilkucentymetrowego ganku od ściany budynku najprawdopodobniej w wyniku osiadania podłoża pod gankiem wykonano roboty naprawcze polegające na zakotwieniu wiatrołapu do wieńca budynku. Na tę okoliczność nie sporządzano żadnej dokumentacji technicznej w postaci rysunków wykonawczych, opinii technicznych czy też ekspertyz wskazujących przyczynę zaistniałego zdarzenia jak i sposobu naprawy, a samo zakotwienie ganku w wieńcu budynku polegało na zamontowaniu w narożach, wewnętrznych kątowników stalowych. Roboty naprawcze wykonano na przełomie września i października 2018 r. według oświadczenia przedstawicieli inwestora, ze względu na powstałe zdarzenie dodatkowo przy robotach naprawczych zdemontowano pokrycie dachowe ganku z dachówek ceramicznych i wykonano nowe lekkie w postaci gontów papowych w celu odciążenia konstrukcji - nie stwierdzono wykonywania robót budowanych. Po dokonaniu pomiarów kontrolnych zrealizowanej inwestycji stwierdzono, że: słupy zewnętrzne wykonano o wymiarach 25x25cm zamiast 28x28cm, przestrzeń pomiędzy słupem a ścianą wiatrołapu od 110 cm do 119 cm zamiast o szerokości równej 115cm, wysokość podokiennika mierzona wewnątrz ganku 48cm zamiast 28cm, wysokość okna ganku 179 cm zamiast 165 cm, szerokość ściany zewnętrznej ganku 34cm zamiast 40cm, wysokość murku łączącego słupy u podstawy pomiędzy posadzką przed drzwiami ganku a terenem dojścia 35cm zamiast 29cm, wysokość stopnia schodów ganku I = 16,5cm i II = 20,5cm przy wejściu do lokalu nr [...], pokrycie dachu ganku z gontów papowych zamiast dachówki ceramicznej karpiówki, szerokość ganku od strony lokalu nr [...] od 120 cm mierzone u podstawy do 127 cm mierzone przy wieńcu zamiast równej szerokości 115 cm, szerokość ganku od strony lokalu nr [...] od 128 cm mierzone u podstawy do 132 cm mierzone przy wieńcu zamiast równej szerokości 115 cm. Do protokołu załączono materiał zdjęciowy obrazujący stan i zakres wykonanych robót budowlanych. Pismem z dnia 23 października 2018 r. PINB poinformował o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wykonanych robót budowlanych na działce nr [...] przy ul [...] w O. obejmujących inwestycję pod nazwą "Remont części budynku mieszkalnego wielorodzinnego polegający na rozbiórce i odtworzeniu uszkodzonego wiatrołapu" na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę nr 43/17 wydanej w dniu 17 stycznia 2017 r. przez Starostę T. realizowaną w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia jak i w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym i przepisach.
Dnia 23 października 2018 r. postanowieniem nr 257/2018 PINB na podstawie art. 50 ust 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane wstrzymał prowadzenie robót i nakazał zabezpieczyć miejsce prowadzonych robót budowlanych zgodnie z sztuką budowlaną i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy oraz nałożył obowiązek przedstawienia w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia ekspertyzy technicznej wykonanych robót budowlanych sporządzonej przez osobę (osoby) posiadającą odpowiednie kwalifikacje zawodowe (do projektowania w specjalności konstrukcyjno budowlane bez ograniczeń) legitymującą się aktualnym wpisem na listę samorządu zawodowego z określeniem zgodności realizacji przedmiotowych robót budowlanych ze sztuką budowlaną i przepisami techniczno - budowlanymi. Zobowiązana Spółdzielnia Mieszkaniowa Lokatorsko-Własnościowa z/s ul. [...] T. (dalej Spółdzielnia), pismem z dnia 21 listopada 2018 r. wniosła o zmianę terminu przedstawienia ekspertyzy ze względu na długi proces wyboru wykonawcy usługi jak również odległy termin wykonania zlecenia. PINB w T. postanowieniem nr 288/2018 z dnia 23 listopada 2018 r. odmówił zmiany postanowienia w zakresie terminu przedłożenia ekspertyzy. Następnie PINB w T. decyzją nr 289/2018 z dnia 30 listopada 2018 r. nałożył na Spółdzielnię obowiązek sporządzenia i przedłożenia do dnia 30 kwietnia 2019 r. 4 egz. projektu budowlanego zamiennego tej inwestycji uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych i sporządzonego zgodnie z obowiązującymi przepisami, wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi. Dokumentacja powinna być wykonana zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 25 kwietnia 2012 roku w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. W dniu 26 kwietnia 2019 r. po rozpoznaniu wniosku Spółdzielni decyzją nr '174/2G19 PINB zmienił własną decyzję nr 289/2018 z dnia 30 listopada 2018 r. W zakresie terminu przedłożenia projektu budowlanego zamiennego. Spółdzielnia w dniu 11 września 2019 r. przedłożyła 4 egzemplarze projektu budowlanego zamiennego. W wyniku sprawdzenia projektu budowlanego zamiennego organ I instancji stwierdził, że posiada on braki i nieścisłości w związku z czym postanowieniem nr 347/2019 z dnia 1 października 2019 r. wezwano Spółdzielnię do usunięcia w terminie do 29 listopada 2019 r. stwierdzonych braków. W dniu 29 listopada 2019 r. Spółdzielnia przedłożyła wraz z pismem przewodnim 4 egzemplarze uzupełnionego projektu budowlanego zamiennego. W wyniku sprawdzenia tego projektu budowlanego zamiennego stwierdzono, że posiada on braki i nieścisłości i postanowieniem nr 426/2019 z dnia 11 grudnia 2019r. wezwano Spółdzielnię do usunięcia w terminie do 28 lutego 2020 r. stwierdzonych braków polegających na: braku dołączenia do projektu opinii geotechnicznej z marca 2019r. na którą powołuje się projektant na str. 14 projektu pkt 1.4.; w części opisowej i rysunkowej rozwiązania zasadniczych elementów wyposażenia budowlano-instalacyjnego, zapewniające użytkowanie tej części obiektu budowlanego zgodnie z przeznaczeniem, w szczególności instalacji elektrycznych i instalacji kanalizacji deszczowej a także sposób powiązania instalacji projektowanej z Instalacja istniejącą. Projekt np. zawiera informacje na str. 13, że rury spustowe należy wpiąć do istniejącej kanalizacji; brak sporządzenia projektu zagospodarowania terenu na mapie do celów projektowych; brak wskazania rozwiązania sposobu wentylacji ganku, warunków cieplno-wilgotnościowych, a także intensywności wymiany powietrza w tych pomieszczeniach, uniemożliwiających powstanie zagrzybienia; brak wskazania rozwiązania sygnalizacji dzwonkowej lub domofonowej, w sposób umożliwiający zapewnienie ochrony instalacji przed dostępem osób nieuprawnionych; brak wskazania wyposażenia pomieszczeń ganku w instalacje (urządzenia) do ogrzewania w okresie obniżonych temperatur, umożliwiające utrzymanie temperatury powietrza wewnętrznego odpowiedniej do ich przeznaczenia; zaprojektowaniu drzwi wejściowych do lokalu/ganku o szerokości 80 cm z naruszeniem § 62 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Pismem z dnia 7 stycznia 2020 r. Spółdzielnia Mieszkaniowo Lokatorsko Własnościowa w T. odnosząc się do wydanego postanowienia nr 426/2019 z dnia 11 grudnia 2019r. oświadczyła że przedłożony projekt budowlany zamienny nie wymaga uzupełnienia i jest sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami. Pismem z dnia 23 stycznia 2020 r. PINB zawiadomił strony postępowania stosownie do dyspozycji art. 10 § 1 i art.73 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i zamiarze podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Starosta T. decyzją nr 77/20 z dnia 27 stycznia 2020 r. uchylił decyzję pozwolenia na budowę nr 43/17 wydanej w dniu 17 stycznia 2017r., która w wyniku odwołania się spółdzielni została utrzymana przez Wojewodę Dolnośląskiego w mocy decyzją o sygn. 1F.0.7840.217.2020.KR z dnia 27 lipca 2020 r. Dnia 14 września 2020 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. wydał decyzję nr 374/2020, którą nakazał Spółdzielni Mieszkaniowo Lokatorsko Własnościowej z siedzibą przy ul. [...] w T. – inwestorowi robót polegających na remoncie części budynku mieszkalnego wielorodzinnego na działce nr [...] przy ul. [...] w O. polegających na rozbiórce i odtworzeniu uszkodzonego wiatrołapu realizowanych na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę nr 43/17 wydanej w dniu 17 stycznia 2017 r. przez Starostę T. wykonywanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia jak i w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym i przepisach - rozbiórkę wiatrołapu budynku mieszkalnego wielorodzinnego na działce nr [...] przy ul. [...] w O. zrealizowanego na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę nr 43/17 wydanej w dniu 17 stycznia 2017 r. przez Starostę T. wykonanego w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia jak i w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym i przepisach.
Od tej decyzji w terminie przewidzianym na skuteczne wniesienie środka zaskarżenia odwołanie wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowo Lokatorsko Własnościowa.
Decyzją nr 62/2021, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 1333) po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni Mieszkaniowo Lokatorsko Własnościowej z siedzibą przy ul. [...] w T. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Po zapoznaniu się z odwołaniem i analizie materiału dowodowego Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdza, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. wydał zaskarżoną decyzję na podstawie art. 51 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (dalej Pb), stanowiącego, że: w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Obowiązek, o którym mowa w tym przepisie to zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 3 Pb, przedłożenie projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby – wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Niewykonania obowiązku złożenia w terminie projektu budowlanego zamiennego nie można rozumieć wąsko, a więc tylko jako nieprzedłożenia w określonym terminie żądanych przez organ nadzoru dokumentów. Stan niewykonania obejmuje bowiem zarówno stan bierności inwestora jak i stan, w którym nie można było zatwierdzić przedstawionego projektu budowlanego (np. proponowanych rozwiązań) ze względu na jego sprzeczność z przepisami prawa. Złożenie projektu zamiennego nie powoduje w sposób automatyczny wydania decyzji o zatwierdzeniu tego dokumentu. Negatywny wynik kontroli projektu budowlanego zamiennego, np. pod względem zgodności projektu z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi, będzie zobowiązywać organ do zastosowania jednej z dyspozycji zawartych w art. 51 ust. 5 Pb, w tym do nałożenia na inwestora obowiązku rozbiórki nielegalnego obiektu budowlanego bądź tylko jednej z jego części.
Na gruncie rozpatrywanej sprawy inwestor robót budowlanych polegających na remoncie części budynku mieszkalnego wielorodzinnego na działce nr [...] przy ul. [...] w O. polegających na rozbiórce i odtworzeniu uszkodzonego wiatrołapu realizowanych na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę nr 43/17 wydanej w dniu 17 stycznia 2017 r. przez Starostę T., tj. Spółdzielnia Mieszkaniowo Lokatorsko Własnościowej z siedzibą przy ul. [...] w T. nie wykonała obowiązku wynikającego z decyzji PINB nr 289/2018 z dnia 30 listopada 2018 r., którą nałożono na Spółdzielnię obowiązek sporządzenia i przedłożenia do dnia 30 kwietnia 2019 r. 4 egz. projektu budowlanego zamiennego inwestycji uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych i sporządzonego zgodnie z obowiązującymi przepisami, wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi. Organ zaznacza przy tym, że organ I instancji wzywał zobowiązaną Spółdzielnie do uzupełnienia braków w złożonej dokumentacji, pomimo 2-krotnego wyjaśnienia na czym błędy w składanym projekcie budowlanym zamiennym polegają i co należy zrobić w celu jego zatwierdzenia (postanowienie PINB nr 347/2019 z dnia 1 października 2019 r. oraz nr 426/2019 z dnia 11 grudnia 2019 r., zobowiązana nie wykonała nałożonego na nią obowiązku, równocześnie w swoich pismach zaznaczając, że nie zgadza się z interpretacją PINB związaną z koniecznością sporządzenia projektu zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. – w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Strona skarżąca w trakcie toczącego się postępowania nie kwestionowała ustaleń dokonywanych przez organ I instancji, tzn. nie wnosiła środków zaskarżenia od rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 Pb (wstrzymanie robót budowlanych), a następnie art. 51 ust. 1 pkt 3 Pb (obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego). Analizując akta sprawy oraz pierwotną decyzję o pozwoleniu na budowę, organ stwierdza, że zakres robót budowlanych pomimo nazwania ich remontem w rzeczywistości obejmował roboty budowlane polegające na odbudowie części obiektu budowlanego (budynku mieszkalnego wielorodzinnego) tj. wiatrołapu w części południowej budynku przy ul. [...] w O.. W tym miejscu organ wyjaśnia, że ustawodawca wyraźnie wskazał czym jest remont, zawierając definicję legalną tego pojęcia w ustawie Prawo budowlane, zgodnie z art. 3 pkt 8 należy przez to rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Opis robót budowlanych zawarty w sentencji decyzji o pozwoleniu na budowę nr 43/17 wydanej w dniu 17 stycznia 2017 r. przez Starostę T., jak i w zatwierdzonym nią projekcie budowlanym nie odpowiada tej definicji, pomimo, że użyto nazwy "remont" pozwolenie na budowę w rzeczywistości obejmowało inwestycję polegającą na odbudowie wiatrołapu, tj. części obiektu budowlanego, w tym wypadku budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Odbudowa obiektu budowlanego (jak również jego części) mieści się w definicji pojęcia "budowa" określonej w art. 3 pkt 6 Pb, który stanowi, że jest to wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowa, rozbudowa, nadbudowa obiektu budowlanego. Rozróżnienie zakresu tych pojęć wielokrotnie było rozpatrywane przez organy nadzoru budowlanego jak i Sądy administracyjne, w tym miejscu można przytoczyć np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 lutego 2020 r. o sygn. akt II SA/Wr 455/19, w którym stwierdzono, że: "remont to rodzaj naprawy, wymiana czy odnowienie niektórych elementów; są to roboty niezbędne do utrzymania obiektu w odpowiednim stanie technicznym", czy też wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2020 r. o sygn. akt VII SA/Wa 1937/19, w którym stwierdzono, że: "za remont nie mogą zostać uznane roboty budowlane polegające na rozbiórce istniejącego obiektu budowlanego i budowie obiektu nowego, nawet jeśli budowa polega na odbudowie obiektu istniejącego z ewentualnym wykorzystaniem materiałów pozostałych po rozbiórce obiektu dotychczasowego. Aby można było mówić o remoncie obiektu budowlanego musi bowiem istnieć remontowany obiekt, dlatego też przy remoncie następuje najczęściej wymiana tylko poszczególnych elementów obiektu i zastąpienie ich nowymi". Na gruncie rozpatrywanej sprawy, odtworzenie wiatrołapu nie polegało na dokonaniu napraw, odnowienia czy też wymiany elementu obiektu budowlanego, a dotyczyło likwidacji istniejącego wiatrołapu (części kubaturowej budynku mieszkalnego wielorodzinnego) z ponownym jego wykonaniem, co wiąże się z pojęciem odbudowy. Równocześnie, aby można było mówić o remoncie to zawsze dany obiekt budowlany, czy też jego część musi istnieć w trakcie wykonywania tych robót budowlanych, co przy rozbiórce części obiektu, co logiczne, nie może mieć miejsca. Dodatkowo można jeszcze tutaj przytoczyć wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lutego 2020 r. o sygn. akt II OSK 952/18, w którym stwierdzono, że: "(...obiekt budowlany wymagający odbudowy najczęściej w całości lub w części nie spełnia już swoich funkcji użytkowych z uwagi na nadmierne zużycie lub zniszczenie swej substancji". Wykonywana inwestycja miała na celu wykonanie nowego wiatrołapu z uwagi na to, że nie spełniał on swoich funkcji w związku z osiadaniem gruntu pod tą częścią budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Powyższe okoliczności, jednoznacznie wskazują na to, że do prawidłowego doprowadzenia przedmiotowej inwestycji tj. odbudowy wiatrołapu do stanu zgodnego z prawem, koniecznym było sporządzenie projektu budowlanego zamiennego zgodnie z przepisami zawartymi w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. - w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (dalej rozporządzenie), zgodnie z brzmieniem § 2 ust. 1 "tego rozporządzenia. Zatem przedłożony projekt powinien m. in. uwzględniać regulacje zawarte w § 62, § 122-127 (dotyczące odprowadzania wód opadowych z dachu), § 147-149 (dotyczące wentylacji pomieszczeń), § 192a-192f rozporządzenia. Strona zobowiązana uchylając się od powyższego obowiązku, tj. stosowania tych przepisów rozporządzenia, przedkładając projekt budowlany zamienny, zrobiła to w sposób sprzeczny z przepisami, co uprawniało organ I instancji do wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 5 Pb. Ponadto, co kluczowe w sprawie, od początku realizacji inwestycji, z uwagi na brak stosowania właściwych przepisów rozporządzenia, polskich norm budowlanych, roboty budowlane były wykonywane niezgodnie z obowiązującymi przepisami, co doprowadziło do sytuacji, w której cała inwestycja tj. odbudowa wiatrołapu nie mogła zostać doprowadzona do stanu zgodnego z prawem np. poprzez wykonanie robót budowlanych tzw. naprawczych, jak i nie zasadnym byłoby doprowadzenie tej części obiektu do stanu poprzedniego, który jak wynika ze stanu faktycznego sprawy był w złym stanie technicznym i nadawał się do rozbiórki i odbudowy. Również zakazanie zaniechania dalszych robót budowlanych, byłoby niezasadne biorąc pod uwagę stan odbudowanej części budynku. Równocześnie przyczyną awaryjnego stanu ganku sprzed jego odbudowy, jak i aktualnie, jest osiadanie gruntu, a wykonywane roboty budowlane nie były dostosowane do właściwości tego podłoża, co powoduje, że wiatrołap osiada, jego ściany odchylają się od pionu, równocześnie tracąc wiązanie z główną bryłą budynku, do której ta część budynku pierwotnie była dobudowana. Taka sytuacja stanowi o możliwości występowania zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi oraz bezpieczeństwa mienia, polegającego na tym, że przy większym osiadaniu tej części budynku może ona ulec zawaleniu. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności w celu zakończenia postępowania i doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem z uwagi na nie przedłożenie projektu budowlanego zamiennego zgodnego z obowiązującymi przepisami oraz możliwość powodowania zagrożenia bezpieczeństwa ludzi oraz bezpieczeństwa mienia przez przedmiotowy wiatrołap, należało nakazać rozbiórkę tej części obiektu budowlanego tj. odbudowanego wiatrołapu budynku mieszkalnego wielorodzinnego na działce nr [...] przy ul. [...] w O. Jak wynika z akt sprawy, inwestorem robót budowlanych była Spółdzielnia Mieszkaniowo Lokatorsko Własnościowej z siedzibą przy ul. [...] w T., będąca równocześnie właścicielem tej części wspólnej przedmiotowego budynku, zatem zgodnie z art. 52 Pb obowiązek rozbiórki został nałożony na osobę zobowiązaną. Konkludując organ po przeanalizowaniu materiału dowodowego, zgromadzonego w sprawie i wynikających z niego okoliczności faktycznych stwierdził, iż słusznym jest wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 5 Pb i nakazanie rozbiórki wiatrołapu tj. części budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zatem zasadnym stało się zastosowanie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kpa i utrzymanie zaskarżonego rozstrzygnięcia organu I instancji w mocy.
Odnosząc się do odwołania wniesionego przez Spółdzielnię Mieszkaniową Lokatorsko Własnościową z siedzibą przy ul. [...] w T. i kwestii w nim podnoszonych wyjaśnić należy, że pomimo, iż na inwestycję była wydana decyzja o pozwoleniu to nie oznacza, że organ nadzoru budowlanego nie może jej badać pod względem jej poprawności z przepisami techniczno-budowlanymi, czy w szczególności regulacjami zawartymi w Prawie budowlanym, właśnie jedną z podstawowych roli organu nadzoru budowlanego jest kontrola realizowanych inwestycji z obowiązującymi przepisami prawa, co wynika wprost z art. 84 Prawa budowlanego. Ponadto decyzja Starosty T. została z mocy prawa uchylona, wynika to właśnie z kompetencji przyznanych organom nadzoru budowlanego, które mogą interweniować również w trakcie realizacji inwestycji, jak i po jej wykonaniu. Ponadto przyczyną interwencji PINB nie były odstępstwa od decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzonego nią projektu budowlanego zamiennego, powodem wszczęcia postępowania było wykonywanie robót budowlanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, jak i w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach m. in. rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. - w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Odnośnie pozostałych okoliczności związanych z kwalifikacją wykonanych robót budowlanych i koniecznością stosowania właściwych przepisów tut. organ wypowiedział się w uzasadnieniu niniejszej decyzji.
Skargę na ostateczną decyzję na podstawie art. 3 § 2 pkt 1, art. 50 § 1 oraz art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r.,poz. 2325 ze zm.) Spółdzielnia Mieszka niowa w T. W uzasadnieniu skargi wskazano, że w dniu 16 listopada 2016 roku Starosta T. wszczął na wniosek Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko - Własnościowej w T. (dalej inwestora) postępowanie administracyjne w sprawie o wydanie pozwolenia na remont części budynku mieszkalnego uszkodzonego wiatrołapu.
Po sprawdzeniu przedłożonego projektu budowlanego Starosta T. nie stwierdził naruszeń w zakresie kompletności projektu budowlanego i posiadania wymaganych opinii uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń. Stwierdzono również, że projekt budowlany został opracowany i sprawdzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia. Wniosek inwestora wraz z projektem budowlanym spełniał warunki określone w art. 32 ust 1, art. 33 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, w związku z czym dnia 17 stycznia 2017 roku wydana została decyzja nr 43/17 dotycząca remontu części budynku mieszkalnego wielorodzinnego polegającego na rozbiórce i odtworzeniu uszkodzonego wiatrołapu na działce nr ewid.: [...] AM-[...] obręb O. Dnia 9 maja 2017 roku inwestor złożył do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w T. zawiadomienie o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót budowlanych, w zakresie objętym decyzją nr 43/17. Zgodnie z oświadczeniem kierownika w/w zamierzenia budowlanego oraz dokonanym wpisem w dzienniku budowy, dnia 30 sierpnia 2017 roku zakończono prace budowlane w zakresie objętym decyzją nr 43/17 z dnia 17 stycznia 2017 roku. Dnia 16 października 2018 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. (dalej PINB) przeprowadził kontrolę robót budowlanych na działce nr [...] AM-[...] w O. Po dokonaniu pomiarów kontrolnych zrealizowanej inwestycji stwierdzono, że--słupy zewnętrzne wykonano o wymiarach 25 cm x 25 cm, zamiast 28 cm x 28 cm, przestrzeń pomiędzy słupem a ścianą wiatrołapu od 110 cm do 119 cm, zamiast o szerokości równej 115 cm. - Wysokość podokiennika mierzona wewnątrz ganku 48 cm, zamiast 28 cm; - Wysokość okna ganku 179 cm, zamiast 165 cm.- Szerokość ściany zewnętrznej ganku 34 cm, zamiast 40 cm. Wysokość murku łączącego słupy u podstawy pomiędzy posadzką przed drzwiami ganku a terenem dojścia 35 cm, zamiast 29 cm. - Wysokość stopnia schodów 1=16,5 cm i 11=20,5 cm przy wejściu do lokalu nr [...],- Pokrycie dachu ganku z gontów papowych zamiast dachówki ceramicznej karpiówki. - Szerokość ganku od strony lokalu nr [...] od 120cm mierzone u podstawy do 127cm mierzone przy wieńcu, zamiast równej szerokości 115cm. Szerokość ganku od strony lokalu nr [...] od 128 cm mierzone u podstawy do 132 cm mierzone przy wieńcu, zamiast równej szerokości 115 cm. Dnia 30 listopada 2018 r. PINB wydał decyzję nr 289/2018 (zmienioną decyzją nr 174/2019 z dnia 26 kwietnia 2019 roku) nakładającą na inwestora obowiązek sporządzenia 4 egz. projektu budowlanego zamiennego w/w inwestycji, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano różnice między zrealizowaną inwestycją a zatwierdzonym projektem budowlanym remontu na podstawie decyzji nr 43/17 z dnia 17 stycznia 2017 roku, uznając te różnice jako zmiany istotne, odbiegające od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę. Według inwestora zmiany w zakresie kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości i szerokości nie są w tym przypadku zmianami istotnymi. Przed wykonaniem projektu zamiennego inwestor zlecił ekspertyzę stanu technicznego wiatrołapu budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w O. wraz z opinią geotechniczną określającą warunki gruntowo-wodne podłoża przy przedmiotowym wiatrołapie. Zgodnie z zaleceniami, zawartymi w ekspertyzie, wiatrołap należy oddylatować od ściany budynku w celu umożliwienia jemu równomiernego, niezależnego osiadania. W tym celu należy wykonać szczelinę dylatacyjną na poziomie ścian i fundamentów między wiatrołapem a budynkiem. Projekt zamienny obejmował to rozwiązanie, czyli oddylatowanie wiatrołapu od budynku mieszkalnego. Dnia 11 września 2019 roku Inwestor złożył w PINB 4 egz. projektu budowlanego zamiennego remontu części budynku mieszkalnego wielorodzinnego polegającego na rozbiórce i odtworzeniu uszkodzonego wiatrołapu na działce nr ewid.: [...] AM-[...] obręb O. wraz z opinią Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków dotyczącą zmiany pokrycia dachu wiatrołapu. Postanowieniem PINB nr 347/2019 z dnia 1 października 2019 roku nałożono na inwestora obowiązek uzupełnienia projektu budowlanego zamiennego. Nieprawidłowości i braki w projekcie budowlanym zamiennym zostały uzupełnione w części, której zasadny był wymóg uzupełnienia. Na pozostałe braki Inwestor odniósł się w piśmie przewodnim, w którym zaznacza, że inwestycja polega na remoncie części budynku mieszkalnego wielorodzinnego, w związku z powyższym w sprawie nie mają zastosowania przepisy zawarte w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zgodnie z brzmieniem § 2 ust.1 tego rozporządzenia. Ponadto, projekt remontu części budynku mieszkalnego wielorodzinnego nie zmienia jego powierzchni, w związku z tym nie zmienia się projekt zagospodarowania terenu, a tym samym, takie elementy jak: - zestawienie powierzchni poszczególnych części zagospodarowania działki budowlanej lub terenu,- wskazanie na rysunku zagospodarowania terenu charakterystycznych rzędnych i przekrojów pionowych terenu,- sporządzenie projektu zagospodarowania terenu na mapie do celów projektowych, nie mają zastosowania w przedmiotowym projekcie. Rozwiązania elementów wyposażenia budowlano - instalacyjnego nie zostały zawarte w projekcie zamiennym, ponieważ, zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 27 ustawy Prawo budowlane, pozwolenia na budowę nie wymaga budowa instalacji elektroenergetycznych, wodociągowych, kanalizacyjnych, cieplnych, klimatyzacyjnych i telekomunikacyjnych wewnątrz użytkowanego budynku. Projekt zamienny remontu części budynku mieszkalnego wielorodzinnego nie zawierał projektu instalacji kanalizacji deszczowej, ponieważ kanalizacja ta nie była remontowana. Zestawienie powierzchni poszczególnych części zagospodarowania działki budowlanej lub terenu, jak: powierzchnia zabudowy projektowanych i istniejących obiektów budowlanych, powierzchnie dróg, parkingów, placów i chodników, powierzchnia zieleni lub powierzchnia biologicznie czynna oraz innych części terenu, a także oznaczenie charakterystycznych rzędnych i przekrojów pionowych terenu odnosi się do zmian w projekcie zagospodarowania terenu. Projekt remontu części budynku mieszkalnego wielorodzinnego nie zmienia jego powierzchni, w związku z tym' nie zmienia się projekt zagospodarowania terenu w projekcie budowlanym całego budynku wielorodzinnego. Nawiązując do sprawdzenia zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania terenu - plan miejscowy powstał po zakończeniu budowy całego budynku wielorodzinnego, a remont części tego budynku ma charakter odtworzeniowy. Zgodnie z art. 34 ust. 3a ustawy Prawo budowlane, sporządzenie projektu budowlanego na aktualnej mapie nie dotyczy projektu budowlanego przebudowy lub montażu obiektu budowlanego, jeżeli, zgodnie z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym, nie jest wymagane ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Jak wspomniano, projekt ten dotyczy remontu części budynku mieszkalnego wielorodzinnego, który nie zawiera zmian w projekcie zagospodarowania terenu. Rozwiązania sposobu wentylacji ganku, warunków cieplno - wilgotnościowych, a także intensywność wymiany powietrza w tym pomieszczeniu (uniemożliwiających powstanie zagrzybienia) określonych w § 147-149 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, nie dotyczą przedmiotowego projektu remontu wiatrołapu. Zgodnie z § 2 tego rozporządzenia, przepisy rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli. Wiatrołap nie posiadał instalacji wentylacji. W związku z tym, że ta inwestycja polega na remoncie części budynku mieszkalnego wielorodzinnego w charakterze odtworzeniowym, żadne zmiany (w tym wykonanie instalacji wentylacji) nie są uwzględnione. Wskazanie rozwiązania sygnalizacji dzwonkowej lub domofonowej, wiąże się z wykonaniem projektu instalacji elektrycznych, a ten, zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 27 ustawy Prawo budowlane, nie jest wymagany w projekcie budowlanym. Pomieszczenia wiatrołapu nie były w pierwotnym projekcie wyposażone w instalacje do ogrzewania w okresie obniżonych temperatur, dlatego w projekcie remontu, który ma charakter odtworzeniowy, również te instalacje nie występują. Ponadto, przepisy określone w § 132-139 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, nie dotyczą remontu, zgodnie z § 2 rozporządzenia. Szerokość drzwi wejściowych do lokalu/ganku zostały zachowane jak w pierwotnym projekcie w szerokości 80 cm. ponieważ remont części budynku mieszkalnego wielorodzinnego ma charakter odtworzeniowy. Wyposażenie wiatrołapu w drzwi o szerokości 90 cm wiązałoby się ze zmianą powierzchni zabudowy budynku. Ponadto, przepisy określone w § 62 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, nie dotyczą remontu, zgodnie z § 2 rozporządzenia. Pozostałe braki wymienione w treści postanowienia nr 347/2019 z dnia 1 października 2019 r. zostały zawarte w uzupełnionym projekcie zamiennym, złożonym przez inwestora dnia 29 listopada 2019 r. Postanowieniem nr 426/2019 z dnia 11 grudnia 2019 r. PINB ponownie nałożył na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości w projekcie zamiennym. PINB wskazał brak dołączenia do projektu opinii geotechnicznej, na którą powołuje się projektant, pomimo, że w postanowieniu nr 347/2019 wskazał jedynie brak, w części opisowej, wyników badań geologiczno - inżynierskich. Zgodnie z tym postanowieniem dnia 29 listopada 2019 r. uzupełniono część opisową projektu remontu wiatrołapu o wyniki badań geologicznych oraz ustalenie geotechnicznych warunków posadowienia. Ponadto, PINB w projekcie budowlanym zamiennym ponownie wskazuje braki, które zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, nie dotyczą tej inwestycji. Należy mieć na uwadze, że PINB w postanowieniu nr 426/2019 z dnia 11 grudnia 2019 roku nie wymagał od inwestora uzupełnienia części braków w projekcie zamiennym, zawartych wcześniej w postanowieniu nr 347/2019 z dnia 1 października 2019 roku, polegających na: - uzupełnieniu zestawienia powierzchni poszczególnych części zagospodarowania działki budowlanej lub terenu, - wskazania na rysunku zagospodarowania terenu charakterystycznych rzędnych i przekrojów pionowych terenu. Oznacza to, że PINB zgodził się z inwestorem, że część zakresu projektu budowlanego zamiennego, wymieniona w postanowieniu, nie powinna być wymagana przy tej inwestycji.
PINB w uzasadnieniach w/w postanowień (nr 374/2019 i 426/2019) nałożył na
inwestora obowiązek uzupełnienia projektu budowlanego zamiennego zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego z dnia 25 kwietnia 2012 r. Zgodnie z przywołanym rozporządzeniem Ministra Infrastruktury w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego z dnia 25 kwietnia 2012 r. projekt budowlany powinien być sporządzony z uwzględnieniem § 7 rozporządzenia. Przepis § 7 ust. 1 w/w rozporządzenia stanowi, że wymagania rozporządzenia dotyczące projektu zagospodarowania działki lub terenu I projektu architektoniczno - budowlanego należy spełnić z zachowaniem przepisu art. 34 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, uwzględniając w szczególności właściwości danego obiektu budowlanego, takie jak przeznaczenie, sposób użytkowania, usytuowanie, rozmiary, sposób i zakres oddziaływania na otoczenie i złożoność rozwiązań technicznych oraz rodzaj i specyfikę obiektu budowlanego. Zgodnie z art. 34 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, zakres i treść projektu budowlanego powinny być dostosowane do specyfiki i charakteru obiektu, stopnia skomplikowania robót budowlanych. Zakres i treść projektu remontu części budynku mieszkalnego wielorodzinnego polegającego na rozbiórce i odtworzeniu uszkodzonego wiatrołapu został dostosowany do specyfiki i charakteru obiektu oraz stopnia skomplikowania robót budowlanych. Pomimo przedłożenia przez Inwestora w dniu 8 stycznia 2020 roku w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w T. projektu budowlanego zamiennego w zakresie zgodnym z obowiązującymi przepisami oraz zgodnego z zaleceniami rzeczoznawcy budowlanego, dnia 14 września 2020 r. PINB wydał decyzję nr 374/2020, którą nakazał Inwestorowi rozbiórkę wiatrołapu budynku mieszkalnego wielorodzinnego na działce nr [...] przy ul. [...] w O.
Od decyzji w terminie przewidzianym na skuteczne wniesienie środka zaskarżenia, inwestor wniósł odwołanie do Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu (dalej DWINB). Dnia 19 stycznia 2021 roku DWINB wydał decyzję nr 62/2021 utrzymującą w mocy decyzję PINB nr 374/2020 z dnia 14 września 2020 roku. Zarówno PINB jak DWINB w zaskarżonej decyzji stwierdza, że zakres robót budowlanych, pomimo nazwania ich remontem, w rzeczywistości obejmuje roboty budowlane polegające na odbudowie części obiektu budowlanego, w związku z czym projekt budowlany powinien zawierać zakres zgodny z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego z dnia 25 kwietnia 2012 r. Ponadto, DWINB w zaskarżonej decyzji powołuje się na wyroki sądów administracyjnych, które (zdaniem inwestora) nie odnoszą się do sprawy. Przytoczone wyroki sądów stwierdzają, że: aby można było mówić o remoncie obiektu budowlanego musi bowiem istnieć remontowany obiekt, dlatego też przy remoncie następuje najczęściej wymiana tylko poszczególnych elementów obiektu i zastąpienie ich nowymi. Zgodnie z art. 3 ust. 8 ustawy Prawo budowlane, poprzez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Zgodnie z przywołaną definicją, przedmiotowa inwestycja jest remontem części budynku wielorodzinnego (istniejącego obiektu budowlanego) polegającego na rozbiórce i odtworzeniu jego elementu - uszkodzonego wiatrołapu. Zrozumiałym jest, że czynnością poprzedzającą odtworzenie jest rozbiórka uszkodzonego elementu budynku. W przypadku tej inwestycji, częściowo remontowanym istniejącym obiektem budowlanym jest budynek wielorodzinny. Przy remoncie następuje odtworzenie części tego budynku, czyli wiatrołapu. Artykuł 3 ust. 8 ustawy Prawo budowlane nie ogranicza prawa remontu w zależności od procentowego odtworzenia części budynku. Obiekt nie został w całości rozebrany został jedynie jego element, a następnie odtworzony. Ponieważ ustawa Prawo budowlane nie zawiera definicji ganku, należy posłużyć się powszechnym rozumieniem tego terminu. Przez ganek/wiatrołap należy rozumieć element budynku, który może być zamkniętą ścianami lub otwartą, nakrytą daszkiem, konstrukcją. W trakcie remontu części budynku mieszkalnego wielorodzinnego nie zmienia się kubatura, powierzchnia użytkowa, powierzchnia zabudowy ani wysokość obiektu budowlanego. Ganek nie ma charakteru wolno stojącego, nie jest odrębnym obiektem budowlanym, stanowi jedną całość z budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym jest elementem tego budynku. Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 października 2017 r. o sygn. akt II SA/Kr 688/17 w tej sprawie sąd stwierdza, że jeżeli przed podjętymi spornymi robotami, ganek stanowiący część obiektu w postaci domu mieszkalnego występował jego obrys i parametry odpowiadają temu co obecnie zostało wybudowane, należy uznać, iż w spornej sprawie miał miejsce remont domu, jako obiektu. W zaskarżonej decyzji DWINB stwierdza, że aby można było mówić o remoncie to zawsze dany obiekt budowlany, czy też jego część musi istnieć w trakcie wykonywania tych robót budowlanych co w tej sprawie wielorodzinny istnieje. Ponadto, DWINB zarzuca inwestorowi uchylanie się od obowiązku stosowania przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, co jest błędnym stwierdzeniem, ponieważ zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia, przepisy te stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych z zastrzeżeniem § 207 ust. 2. Oznacza to, że przepisy w/w rozporządzenia nie mają zastosowania w przypadku remontu, a zarówno DWINB jak PINB bezpodstawnie wymagają stosowania tych przepisów przez inwestora.
Dodatkowo, w zaskarżonej decyzji DWINB stwierdza, że od początku realizacji inwestycji, z uwagi na brak stosowania właściwych przepisów Rozporządzenia, Polskich Norm Budowlanych, roboty budowlane byty wykonywane niezgodnie z obowiązującymi przepisami, co doprowadziło do sytuacji, w której cała inwestycja nie mogła zostać doprowadzona do stanu zgodnego z prawem. Inwestor z powyższym stwierdzeniem się nie zgadza ze względu na fakt, że inwestycja realizowana była na podstawie decyzji Starosty T. nr 43/17 z dnia 17 stycznia 2017 roku. Zgodnie z tą decyzją Starosta T. nie stwierdził naruszeń w zakresie kompletności projektu budowlanego i posiadania wymaganych opinii, uzgodnień pozwoleń i sprawdzeń. Co więcej, DWINB w zaskarżonej decyzji zaznacza, że przyczyną interwencji PINB nie były odstępstwa od decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzonego nią projektu budowlanego zamiennego, powodem wszczęcia postępowania było wykonanie robót budowlanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, jak i w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach m. in. rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. - w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Odnosząc się do powyższego, inwestor przed sporządzeniem projektu budowlanego zamiennego zlecił wykonanie ekspertyzy technicznej wiatrołapu. W ocenie rzeczoznawcy budowlanego, wykonującego tę ekspertyzę techniczną wiatrołapu, oddylatowanie tego elementu od budynku głównego umożliwi jemu równomierne, niezależne osiadanie. W tym celu, zgodnie z zaleceniami zawartymi w ekspertyzie, należy wykonać szczelinę dylatacyjną na poziomie ścian i fundamentów między wiatrołapem a budynkiem głównym. W uzupełnionym projekcie budowlanym zamiennym projektant dodatkowo opracował sposób wzmocnienia wiatrołapu poprzez wykonanie podbudowy fundamentów. Według inwestora, nie jest kompetencją PINB, ani DWINB kwestionowanie zaleceń rzeczoznawcy budowlanego oraz rozwiązań projektowych. Aby zastosować się do zaleceń rzeczoznawcy budowlanego i przeprowadzić te prace, inwestor powinien otrzymać prawomocną decyzję zatwierdzającą projekt zamienny, w zamian PINB nakazuje Inwestorowi rozbiórkę, kwestionując powyższe zalecenia. Ze względu na toczące się postępowanie administracyjne, inwestor nie może wykonać napraw, zgodnie z zaleceniami rzeczoznawcy budowlanego oraz zgodnie z projektem budowlanym zamiennym. Zarząd Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko - Własnościowej w T., jako inwestor, realizował swoje zamierzenie budowlane na podstawie pozwolenia na budowę. Różnice w realizacji (uznane przez PINB jako istotne) zawarł w projekcie budowlanym zamiennym, który został sporządzony zgodnie z zaleceniami rzeczoznawcy budowlanego. Inwestor działał w zaufaniu do organów administracji publicznej i przepisów prawa. Z tego powodu nie powinien ponosić negatywnych konsekwencji działań organów administracji. Mając na uwadze powyższe. Spółdzielnia Mieszkaniowa Lokatorsko-Własnościowa w T. wnosi o: - uchylenie zaskarżonej decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr 62/2021 z dnia 19 stycznia 2021 roku, - zasądzenie od Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kosztów postępowania.
W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki sąd administracyjny zważył:
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 21 maja 2021 r. skierowano sprawę na posiedzenie niejawne w trybie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842, ze zm.).
Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują w zakresie określonym w ustawie kontrolę działalności administracji publicznej. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone zostały m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej – p.p.s.a.) i polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tj. kontroli zaskarżonego aktu z przepisami procedury, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Mając na względzie wskazane kryteria, zdaniem sądu w tym składzie, skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarzuty i argumenty w niej zawarte nie mogą podważyć legalności zakwestionowanych organów nadzoru budowlanego, zapadłych w sprawie. Wielość zarzutów skargi, dotyczących zresztą naruszenia przepisów prawa materialnego jak i procedury administracyjnej, sprowadza się do zakwestionowana skierowanego do skarżących nakazu, którzy uznają zrealizowane roboty budowlane za zgodne z prawem. Szczegółowe rozważania, w zakresie stanu faktycznego i prawnego sprawy trzeba rozpocząć od przypomnienia, że proces inwestycyjny szczegółowo reguluje ustawa Prawo budowlane. Generalnie pewien katalog robót budowlanych został zwolniony z wszelkiego rodzaju ingerencji organów administracyjnych, natomiast pozostałe wymagają dokonania przez inwestora zgłoszenia zamiaru wykonania robót właściwemu organowi albo, w określonych przypadkach, uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Z akt administracyjnych wynika, że skarżąca wystąpiła do właściwego organu i uzyskała pozwolenie na budowę, a także zatwierdzono przedłożony przez nią projekt budowlany (decyzja z dnia 17 stycznia 2017, nr 43/17), dotyczący remontu części budynku mieszkalnego wielorodzinnego, polegający na rozbiórce i odtworzeniu uszkodzonego wiatrołapu, na działce nr ewid. [...] AM -9, obręb O. Dawało to spółdzielni, jak inwestorowi, formalne podstawy do realizacji robót budowlanych objętych pozwoleniem. Następnie, po przeprowadzeniu przez PINB w T. oględzin i kontroli organ ustalił, że: Przeprowadzona w dniu 16 października 2018r. kontrola wykazała, że: nie stwierdzono widocznych wad w postaci odwarstwień muru, pęknięć, zarysowań jedynie w tych miejscach widoczne na tynku wykonane najprawdopodobniej roboty naprawcze (prawdopodobnie zostały usunięte przez wykonawcę); - z oświadczenia kierownika budowy z dnia 6 września 2017 r. o zakończeniu inwestycji wynika, że zrealizowane roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę nr 43/17 wydanej w dniu 17 stycznia 2017 r., przez Starostę T. projektem budowlanym - według inwestora zatwierdzony projekt budowlany zakładał, że konstrukcja ganku miała być zdylatowana od konstrukcji budynku i ze względu na powstanie w trakcie użytkowania ganku tak dużego odspojenia kilkucentymetrowego ganku od ściany budynku najprawdopodobniej w wyniku osiadania podłoża pod gankiem wykonano roboty naprawcze polegające na zakotwieniu wiatrołapu do wieńca budynku, jednakże nie sporządzono żadnej dokumentacji technicznej z owych robót naprawczych, takich jak np. rysunków wykonawczych, opinii technicznych czy też ekspertyz wskazujących przyczynę zaistniałego zdarzenia, a także sposobu naprawy; samo zakotwienie ganku w wieńcu budynku polegało na zamontowaniu w narożach wewnętrznych kątowników stalowych. Roboty naprawcze wykonano na przełomie września i października 2018 r. Jak wskazali przedstawiciele inwestora, ze względu na powstałe zdarzenie, dodatkowo przy robotach naprawczych zdemontowano pokrycie dachowe ganku z dachówek ceramicznych i wykonano nowe lekkie w postaci gontów papowych w celu odciążenia konstrukcji; organ nie stwierdził wykonywania robót budowanych podczas kontroli. Trzeba jednak zwrócić uwagę na fakt, że po dokonaniu pomiarów kontrolnych zrealizowanej inwestycji stwierdzono, że: słupy zewnętrzne wykonano o wymiarach 25 x 25cm zamiast 28 x 28cm; przestrzeń pomiędzy słupem a ścianą wiatrołapu od 110 cm do 119 cm zamiast o szerokości równej 115 cm; wysokość podokiennika mierzona wewnątrz ganku 48 cm zamiast 28 cm;- wysokość okna ganku 179 cm zamiast 165 cm; -szerokość ściany zewnętrznej ganku 34 cm zamiast 40 cm; wysokość murku łączącego słupy u podstawy pomiędzy posadzką przed drzwiami ganku a terenem dojścia 35 cm zamiast 29 cm; wysokość stopnia schodów ganku 1= 16,5 cm i II= 20,5 cm przy wejściu do lokalu nr [...]; pokrycie dachu ganku z gontów papowych zamiast dachówki ceramicznej karpiówki; szerokość ganku od strony lokalu nr [...] od 120 cm mierzone u podstawy do 127cm mierzone przy wieńcu zamiast równej szerokości 115 cm; szerokość ganku od strony lokalu nr [...] od 128 cm mierzone u podstawy do 132 cm; mierzone przy wieńcu zamiast równej szerokości 115 cm. Trzeba zatem posumować, że wprawdzie pozwolenie na budowę zostało określone, jako dotyczące remontu, ale w treści jest mowa o pracach polegających "na rozbiórce i odtworzeniu uszkodzonego wiatrołapu". Wskazane wyżej nieprawidłowości, jakie bezsprzecznie zostały wykazane w toku wizji lokalnej wskazuje jednoznacznie na niezgodność wykonanych robót z zatwierdzonym projektem. Analiza akt administracyjnych oraz uzasadnienia wydanych decyzji, prowadzi do wniosku, że w trakcie robót budowlanych w istocie doszło do rozebrania poprzedniego wiatrołapu, a dodatkowo także do ingerencji w elementy konstrukcyjne przyległego budynku mieszkalnego. W tak kształtującym się stanie faktycznym służby nadzoru budowlanego uruchomiły procedurę naprawczą. Stosownie do art. 51 ust. 1 w związku z ust. 7 ustawy Prawo budowlane właściwy organ w drodze decyzji: 1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem określając termin ich wykonania, albo 3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Ideą postępowania naprawczego jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W toku postępowania w tym przedmiocie organ nadzoru budowlanego winien ustalić czy przeprowadzone roboty są zgodne z przepisami prawa oraz - ewentualnie - jakie czynności należy przedsięwziąć, aby zaistniały stan doprowadzić do zgodności z prawem. W wypadku ustalenia, że nie jest możliwe doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem lub też strona nie przejawia koniecznej w tym kierunku inicjatywy, organ ma obowiązek nakazać zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Celem wszystkich powyższych czynności jest zagwarantowanie bezpieczeństwa wszystkim użytkownikom danego obiektu oraz ochrona osób trzecich. Zdaniem sądu organy nadzoru budowlanego w tej sprawie prawidłowo zastosowały przepisy o postępowaniu naprawczym w odniesieniu do robót budowlanych polegających na remoncie części budynku mieszkalnego wielorodzinnego na działce nr [...] przy ul. [...] w O.. Zgodzić się bowiem należy z organami, że wykonano roboty budowlane niezgodnie z prawem.
Organ postanowieniem z dnia 23 X 2018 r. wstrzymał roboty budowlane, w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia jak i w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym i przepisach. Kolejną czynnością orzeczniczą organu pierwszej instancji jest decyzja z dnia 30 listopada 2018 r., w której organ nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia i przedłożenia projektu zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót – zmieniona decyzją z dnia 26 kwietnia 2019 r. w zakresie terminu wykonania nałożonego obowiązku. Po przedłożeniu projektu zamiennego organ stwierdził w nim braki: - brak dołączenia do projektu opinii geotechnicznej z marca 2019 r. na którą powołał się projektant na str. 14 projektu pkt 1.4. - w części opisowej i rysunkowej rozwiązania zasadniczych elementów wyposażenia budowlano-instalacyjnego, zapewniające użytkowanie tej części obiektu budowlanego zgodnie z przeznaczeniem, w szczególności instalacji elektrycznych i instalacji kanalizacji deszczowej a także sposób powiązania instalacji projektowanej z instalacja istniejącą. Projekt np. zawiera informacje na str. 13 że rury spustowe należy wpiąć do istniejących przewodów kanalizacji deszczowej, przy braku sporządzenia projektu zagospodarowania terenu na mapie do celów projektowych; - braku wskazania rozwiązania sposobu wentylacji ganku, warunków cieplnowilgotnościowych, a także intensywność wymiany powietrza w tych pomieszczeniach, uniemożliwiających powstanie zagrzybienia, - braku wskazania rozwiązania sygnalizacji dzwonkowej lub domofonowej, w sposób umożliwiający zapewnienie ochrony instalacji przed dostępem osób nieuprawnionych, - braku wskazania wyposażenia pomieszczeń ganku w instalacje (urządzenia) do ogrzewania w okresie obniżonych temperatur, umożliwiające utrzymanie temperatury powietrza wewnętrznego odpowiedniej do ich przeznaczenia;- zaprojektowaniu drzwi wejściowych do lokalu/ganku o szerokości 80 cm z naruszeniem § 62. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Dalej, istotne jest także i to, że do uzupełnienia projektu zamiennego nie doszło, zaś decyzja o pozwoleniu na budowę nr 43/17 została uchylona decyzją Starost T. z dnia 27 stycznia 2020 r. -nr 77/20.
Gruntowna analiza akt administracyjnych nie pozwala na przyznanie słuszności twierdzeniom skarżącej, która w skardze przeprowadza szeroką analizę uzasadnień skarżonych decyzji i przeprowadza (w istocie) polemikę strony ze stanowiskiem organów. Materiał dowodowy sprawy, w tym ustalenia poczynione w trakcie kontroli, (szczegółowe zapisy w protokole kontroli, szkice, dokumentacja fotograficzna), dowodzą prawidłowości ustalenia stanu faktycznego, a także zakresu wykonanych robót. W tym stanie rzeczy nie było możliwe, jak domagają się skarżący, zakwalifikowanie wykonanych robót budowlanych jako remontu w rozumieniu art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem ilekroć w ustawie mowa jest o remoncie - należy przez to rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Istotną cechą remontu jest zakwalifikowanie robót budowlanych jako takich, które mają na celu odtworzenie stanu pierwotnego. W niniejszej sprawie skutkiem działań skarżącej jest rozbiórka wiatrołapu, a potem jego odtworzenie, co dodatkowo doprowadziło do ingerencji w budynek. Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 3 ust. 6 Prawa budowlanego ilekroć w ustawie jest mowa o: budowie – należy przez to rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Wykluczając możliwość uznania robót za remont, trafnie organy nadzoru budowalnego uznały, że roboty budowalne, wykonane przez spółdzielnię podlegają reżimowi rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim winny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie bowiem z treścią § 2 tego rozporządzenia, jego przepisy stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków.
W kontrolowanej spawie – niesporne pozostaje- że inwestor nie uzupełnił projektu budowlanego zamiennego w zakresie objętym postanowieniem nr 426/2019. Tym samym zasadnie organy nadzoru stwierdziły, iż nie ma możliwości doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i nakazały rozbiórkę wiatrołapu zgodnie z art. 51 ust. 5 wskazanej ustawy. Trzeba jednoznacznie podnieść, że organy nadzoru budowlanego mają nie tylko prawo, ale ustawowy obowiązek, interweniować w sytuacji wykonania robót budowlanych niezgodnie z przepisami. Inaczej mówiąc, niezależnie od oceny projektu budowlanego, organy nadzoru wykazały, w toku postępowania, że wykonanie wiatrołapu narusza obowiązujące prawo. Co dalej istotne z projektu budowlanego zamiennego wynika wprost, że "z uwagi na awaryjny stan obiektu (wiatrołapu- przyp. Sądu) zadanie polegało na rozbiórce i odtworzeniu w identycznej formie i funkcji"- k. 10 projektu. Na k. 17 projektu napisano wprost, że "ławy fundamentowe zostały wykonane ...z dużą niedbałością i niezgodnie z projektem budowlanym. Dla naprawy konstrukcji fundamentu wiatrołapu (...) zaprojektowano podbudowę fundamentu". Organ I instancji, po dwóch kontrolach obiektu uznał, że odspojenie się konstrukcji ganku od ściany konstrukcyjnej budynku mieszkalnego i powstanie w tym miejscu szczeliny kilku centymetrowej wraz przechyleniem się ganku w stronę zewnętrzną o czym świadczą dokonane pomiary (różnica w pionie na wysokości 2 m wynosi 9 cm) budzi poważne wątpliwości w zakresie prawidłowości wykonanej inwestycji pod względem zgodności z dokumentacją techniczną, sztuki budowlanej i przepisów jak i zapewnienia wymogu bezpieczeństwa konstrukcji jak i przyszłego użytkowania tej części obiektu. Wątpliwości organu budzi również brak jakiejkolwiek dokumentacji technicznej w postaci rysunków wykonawczych, opinii technicznych czy też ekspertyz wskazujących przyczynę zaistniałego zdarzenia jak i prawidłowego sposobu naprawy, brak dokumentów w zakresie przeprowadzenia badania zagęszczenia podbudowy jak i użytego do tego materiału. Już te tylko okoliczności dają organom nadzoru budowlanego podstawę do ingerencji w przebieg procesu budowlanego.
Ocena wydanych decyzji w kontekście materiału dowodowego zebranego przez organy nie pozwoliła na uznanie, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego. Jak wyżej powiedziano, w efekcie, niezbędne okazało się wdrożenie postępowania legalizacyjnego w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego. W świetle ustaleń organu nie było także możliwości wydania innego nakazu jak nakazu rozbiórki wiatrołapu. Podobnie Sąd w składzie orzekającym nie dopatrzył się naruszeń w zakresie przepisów procedury administracyjnej. Organy wskazały dowody, na podstawie których ustalono stan faktyczny i odniosły się do zarzutów strony skarżącej.
W związku z tym Sąd nie doszukał się w kontrolowanej sprawie naruszenia przez organy nadzoru budowalnego przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na rozstrzygnięcie. Nie podzielił także sąd pozostałych zarzutów skargi, która choć obszerna w istocie nie wskazuje konkretnych unormowań, jakie organy miałyby naruszyć.
Na koniec można jeszcze dodać, że w aktach administracyjnych organu pierwszej instancji znajduje się pismo – zgłoszenie do Zarządu spółdzielni inwestora, z dnia 14.04. 2020 r., pochodzące od D. Ż. i R. G. informujące o kolejnym osunięciu wiatrołapu, na dowód czego do pisma dołączono zdjęcia.
. W związku z tym sąd uznał skargę za niezasadną i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu