II SA/Wr 11/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę spółek na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy odmowę uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów, uznając brak podstaw do wznowienia postępowania.
Spółki złożyły skargę na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy odmowę uchylenia decyzji Starosty zatwierdzającej projekt scalenia gruntów. Skarżące spółki domagały się uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt scalenia, zarzucając naruszenia przepisów ustawy o scalaniu i wymianie gruntów oraz Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd uznał, że organy prawidłowo stwierdziły brak podstaw do wznowienia postępowania, a podniesione zarzuty nie spełniają przesłanek określonych w art. 145 § 1 k.p.a. i innych przepisach.
Spółki P[...] sp. z o.o., "M[...]
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty te nie spełniają przesłanek określonych w art. 145 § 1 k.p.a. jako podstawa do wznowienia postępowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że podniesione zarzuty dotyczące sposobu projektowania granic, okazania projektu czy uzyskiwania zgód nie mieszczą się w katalogu wad kwalifikowanych, które uzasadniają wznowienie postępowania. Postępowanie wznowieniowe nie służy ponownej merytorycznej kontroli decyzji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (16)
Główne
k.p.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145a § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145aa § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145b § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 149 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.s.w.g. art. 7b
Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów
u.s.w.g. art. 23 § 2
Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów
u.s.w.g. art. 5
Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów
u.s.w.g. art. 27 § 1
Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów
P.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 78
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.s.w.g. art. 33 § 3
Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy administracji prawidłowo oceniły brak podstaw do wznowienia postępowania administracyjnego. Zarzuty skarżących spółek dotyczące naruszenia przepisów ustawy o scalaniu i wymianie gruntów oraz Kodeksu postępowania administracyjnego nie spełniają przesłanek z art. 145 § 1 k.p.a. Nieuzyskanie zgody wszystkich uczestników scalania gruntów nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania ani uchylenia decyzji.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 145 § 1 k.p.a. przez niezasadne przyjęcie, że nie zaszła przesłanka wznowienia postępowania. Naruszenie art. 7b u.s.w.g. poprzez nieuwzględnienie propozycji przebiegu granicy. Naruszenie art. 23 pkt 2 u.s.w.g. poprzez nieokazanie projektu scalania. Naruszenie art. 5 u.s.w.g. poprzez nieuzyskanie zgody właścicieli na wymianę gruntów i zmianę przebiegu granicy. Naruszenie art. 80 w zw. z art. 78 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań świadków i oględzin.
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie wznowieniowe nie może być wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Scalenie gruntów jest inicjowane i akceptowane generalnie przez większość, a niekoniecznie przez wszystkie osoby zainteresowane. Wydana decyzja o scaleniu jest wynikiem pewnego kompromisu, niekiedy bowiem kosztem jednej działki, czy też jednego uczestnika scalenia, następuje istotna poprawa warunków gospodarowania na innych działkach.
Skład orzekający
Halina Filipowicz-Kremis
przewodniczący sprawozdawca
Władysław Kulon
przewodniczący
Marta Pawłowska
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego w sprawach scalania gruntów oraz przesłanek odmowy uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt scalenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury scalania gruntów i zastosowania przepisów k.p.a. w kontekście nadzwyczajnych trybów postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy złożonego postępowania administracyjnego związanego ze scalaniem gruntów, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i nieruchomościach. Brak jednak elementów zaskoczenia czy szerokiego znaczenia społecznego.
“WSA we Wrocławiu: Brak zgody wszystkich uczestników nie wstrzyma scalania gruntów.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wr 11/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2025-04-30 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-01-07 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Halina Filipowicz-Kremis /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6162 Scalanie i wymiana gruntów Hasła tematyczne Scalanie gruntów Administracyjne postępowanie Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku *Oddalono skargę w całości Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 572 art. 145 par. 1, art. 145a par. 1, art. 145aa par. 1, art. 145b par. 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (spr.) Asesor WSA Marta Pawłowska Protokolant: referent Emilia Witkowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi P[...] sp. z o.o. z siedzibą w W., "M[...]" sp. z o.o. z siedzibą w W., "A[...]" sp. z o.o. z siedzibą w M., R[...] sp. z o.o. z siedzibą w Ś. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 15 października 2024 r. nr GK-ONG.7213.6.2023.KB w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt scalania gruntów oddala skargę w całości. Uzasadnienie P. sp. z o.o. z siedzibą w W., M. sp. z o.o. z siedzibą w W., A. sp. z o.o. z siedzibą w M., R. sp. z o.o. z siedzibą w Ś. (dalej: skarżące spółki, strona skarżąca) zastępowane przez profesjonalnego pełnomocnika zaskarżyły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzję Wojewody Dolnośląskiego (dalej: Wojewoda, organ odwoławczy) z dnia 15 października 2024 r. (Nr GK-ONG.7213.6.2023.KB), utrzymującą w mocy decyzję Starosty Ś. (dalej: Starosta, organ I instancji) z dnia 25 czerwca 2024 r. (Nr GKIV.412.1.2024) o odmowie uchylenia decyzji Starosty z dnia 24 listopada 2022 r. (Nr GKIV.412.2.2019) orzekającej o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów wsi M. Decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Starosta decyzją z dnia 24 listopada 2022 r. (Nr GKIV.412.2.2019) orzekł m.in. "o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów położonych w województwie dolnośląskim, powiecie [...], jednostce ewidencyjnej Ś. - obszar wiejski ([...]) na obszarze obrębu ewidencyjnego M. ([...]) (...)". Wnioskiem z dnia 22 września 2023 r. skarżące spółki wystąpiły do Starosty o: 1. wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją organu I instancji z dnia 24 listopada 2022 r. (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.); 2. wyznaczenie organu właściwego do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 150 § 2 w zw. z art. 149 § 2 k.p.a.); 3. uchylenie przez tak wyznaczony organ zaskarżonej decyzji Starosty z dnia 24 listopada 2022 r. oraz wydanie w jej miejsce nowej decyzji uchylającej decyzję Starosty oraz orzekającej co do istoty sprawy poprzez ustalenie nowych granic (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.). Decyzji z 24 listopada 2022 r. zarzucono: 1. rażące naruszenie art. 7b ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz.U. z 2023 r., poz. 1197, dalej: u.s.w.g.) poprzez nieuwzględnienie przez geodetę projektanta propozycji przebiegu granicy działek nr [...] i działki nr [...] a działką nr [...], w której uczestnicy scalania składali geodecie projektantowi oświadczenie, że nowa granica powinna przebiegać po starej granicy w linii prostej z ewentualnym przyznaniem istniejących ,,wybrzuszeń'' gruntu na rzecz działki sąsiedniej i w następstwie całkowite przesunięcie granicy działek nr [...] i [...] na rzecz działki sąsiedniej nr [...]; 2. rażące naruszenie art. 23 pkt 2 u.s.w.g. poprzez nieokazanie w dniach od 9 maja 2022 r. do dnia 16 maja 2022 r. oraz na zebraniu w dniu 16 maja 2022 r. uczestnikom scalania P. Sp. z o.o. i R. Sp. z o.o. projektu scalania działek nr [...] i [...] zamieszczonego na arkuszu nr [...] projektu scalania; 3. rażące naruszenie art. 5 u.s.w.g. poprzez nieuzyskanie zgody właścicieli gruntów nr [...], [...] i [...] na wymianę tych gruntów i na zamianę ich położenia oraz zmianę przebiegu granicy działki nr [...] i włączenie w obszar tej działki drogi nr [...], która uniemożliwia korzystanie w prawidłowy sposób z całej działki. W uzasadnieniu wniosku wskazano natomiast, że "po wydaniu decyzji wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, nieznane organowi, który wydawał decyzję w postaci nieuzyskania zgody właścicieli gruntów nr [...], [...] i [...] na wymianę tych gruntów i na zamianę ich położenia oraz zmianę przebiegu granicy działki nr [...] i włączenia w obszar tej działki drogi nr [...], która uniemożliwia korzystanie w prawidłowy sposób z całej działki, a także nieuwzględnienia przez geodetę projektanta propozycji przebiegu granicy działek nr [...] i działki nr [...] a działką nr [...]. Wskazano też datę, w której strony dowiedziały się o wskazanej okoliczności, tj. 25 sierpnia 2023 r. Postanowieniem z dnia 15 listopada 2023 r. (Nr GKIV.412.2.2019) Starosta odmówił wznowienia postępowania, po czym w wyniku rozpatrzenia zażalenia Wojewoda postanowieniem z dnia 24 stycznia 2024 r. (Nr GK-ONG.7213.6.2023.KB) uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji w całości i orzekł o wznowieniu postępowania zakończonego decyzją Starosty z dnia 24 listopada 2022 r. Pismem z dnia 12 czerwca 2024 r. strona skarżąca podniosła, że nie zostało przeprowadzone postępowanie dowodowe wnioskowane w piśmie z dnia 1 września 2023 r., w którym wnoszono o ,dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków, a także ,nie zostało przeprowadzone postępowanie dowodowe w postaci: 1. oględzin, 2. wykonania nowych pomiarów przez geodetę, 3. przedstawienia nowej propozycji przebiegu granicy, na okoliczność przebiegu granicy działek nr [...] należącej do R. Sp. z o.o. i działki nr [...] oraz nr [...]. Podniesiono również, że: "uczestnicy podtrzymują swoje stanowisko w poniższym zakresie , na którą to okoliczność nie zostało przeprowadzone postępowanie dowodowe, w postaci: 1. oględzin, 2. skierowania zapytania do geodety przeprowadzającego projekt scalania o wyjaśnienie przyczyn likwidacji drogi, 3. wykonania nowych pomiarów przez geodetę, 4. przedstawienia nowej propozycji przebiegu drogi, w/w na okoliczność likwidacji drogi nr [...] i ustalenia nowej drogi znajdując się w granicach działki nr [...]''. Decyzją z dnia 25 czerwca 2024 r. (Nr GKIV.412.1.2024) Starosta odmówił uchylenia decyzji Starosty z dnia 24 listopada 2022 r. (Nr GKIV.412.2.2019). Organ I instancji rozpatrzył kolejno punkty art. 145 § 1 k.p.a. w odniesieniu do prowadzonego postępowania, w wyniku czego stwierdził, że w postępowaniu nie zaistniały żadne przesłanki do jego wznowienia wynikające z art. 145 § 1 k.p.a. Zaznaczono m.in., że brak było przesłanek ażeby stwierdzić, że organ w sposób zamierzony działał stronniczo, dopuścił się zaniechania lub przeprowadził postępowanie w sposób wadliwy. W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżących spółek, Wojewoda decyzją z dnia 15 października 2024 r. (Nr GK-ONG.7213.6.2023.KB) utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Jak wskazano w uzasadnieniu przedmiotem postępowania odwoławczego było ustalenie, czy postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna, było dotknięte jedną z wadliwości wyliczonych w art. 145 § 1 k.p.a., jak również czy wystąpiła przesłanka wyliczona odpowiednio w art. 145a § 1, art. I45aa § 1 lub czy występuje przesłanka z art. 145b § 1 k.p.a. Dalej stwierdził organ odwoławczy, że okoliczności przedstawione jako zarzuty do decyzji Starosty z dnia 24 listopada 2022 r., sformułowane w punktach 1 do 3 wniosku o wznowienie postępowania, nie stanowiły w jego ocenie, podstaw do wznowienia postępowania, określonych w art. 145 § 1 k.p.a. Organ odwoławczy odniósł się jednak do zarzutu pojawienia się nowych okoliczności faktycznych nieznanych dotychczas organowi, który wydawał decyzję. W ocenie Wojewody nie można uznać, iż organ nie miał wiedzy o ustaleniach zawartych w projekcie scalenia gruntów. W odniesieniu natomiast do okoliczności nieuzyskania zgody właścicieli gruntów nr [...], [...] i [...] na wymianę tych gruntów i na zamianę ich położenia oraz zmianę przebiegu granicy działki nr [...] i włączenia w obszar tej działki drogi nr [...] stwierdzono, że nie mają one znaczenia prawnego. Jak wskazano organ przeprowadzający scalenie gruntów nie jest zobowiązany do ,,uzyskiwania zgody" od poszczególnych uczestników scalenia. W konsekwencji Wojewoda stwierdził, że w sprawie nie występują przesłanki, o których mowa w art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b k.p.a., a zatem należało orzec o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej, stosownie do art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Organ odwoławczy z tych samych względów nie uwzględnił żądania strony skarżącej odnośnie przeprowadzenia dowodów oraz powoływania świadków. W zakresie podniesionych w odwołaniu zarzutów Wojewoda wyjaśnił m.in., że nieuzasadniony okazał się zarzut naruszenia przez Starostę art. 145 § 1 k.p.a. Jak zaznaczono w wyniku przeprowadzonego postępowania Starosta stwierdził, iż nie zaistniały żadne przesłanki do jego wznowienia postępowania, a Wojewoda zgodził się z tą oceną. W zakresie zarzutu naruszenia art. 7b u.s.w.g. wskazano, że w postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania nie przeprowadzano pełnego merytorycznego postępowania, dlatego też decyzja organu I instancji nie odnosiła się do ,,propozycji przebiegu granic''. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 5 u.s.w.g. stwierdzono, że odwołujący mylą pojęcia ,,scalania gruntów'' i ,,wymiany gruntów''. Odwołując się do treści przepisów u.s.w.g. wyjaśniono, że przypadku postępowania scaleniowego zakończonego decyzją Starosty z dnia 24 listopada 2022 r., organ ten nie miał obowiązku uzyskiwać zgody każdego uczestnika scalenia przed zatwierdzeniem projektu scalenia. W odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 80 k.p.a. w zw. z art. 78 k.p.a. wskazano, że nie mogły wywołać zamierzonego skutku. Jak zaznaczono brak podstaw do wznowienia postępowania uniemożliwił organowi I instancji ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy. W skardze na powyższą decyzję Wojewody zarzucono naruszenie: 1. art. 145 § 1 k.p.a. przez niezasadne przyjęcie, ze w niniejszej sprawie zakończonej decyzją ostateczną nie zaszła przesłanka wznowienia postępowania; 2. art. 7b u.s.w.g. poprzez nieuwzględnienie przez geodetę projektanta propozycji przebiegu granicy działek nr [...] i działki nr [...] a działką nr [...], w której uczestnicy scalania składali geodecie projektantowi oświadczenie, że nowa granica powinna przebiegać po starej granicy w linii prostej z ewentualnym przyznaniem istniejących ,,wybrzuszeń" gruntu na rzecz działki sąsiedniej i w następstwie działek nr [...] i [...] na rzecz dziatki sąsiedniej nr [...] własności; 3. art. 23 pkt 2 u.s.w.g. poprzez nieokazanie w dniach od 9 maja 2022 r. do dnia 16 maja 2022 r. oraz na zebraniu w dniu 16 maja 2022 r. uczestnikom scalania projektu scalania działek nr [...] i [...] zamieszczonego na arkuszu nr [...] projektu scalania; 4. art. 5 u.s.w.g. poprzez nieuzyskanie zgody właścicieli gruntów nr [...], [...] i [...] na wymianę tych gruntów i na zamianę ich położenia oraz zmianę przebiegu granicy działki nr [...] i włączenie w obszar tej działki drogi nr [...], która uniemożliwia korzystanie w prawidłowy sposób z całej działki; 5. art. 80 w zw. art. 78 k.p.a. poprzez nie przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków mających istotne znaczenie dla sprawy: a. P. K. (geodeta projektant, b. A. S., c. L. W. na okoliczność uzgodnień przebiegu granicy działek nr [...] i działki nr a działką nr [...] oraz nieokazania arkusza nr [...] planu podziału, na którym widnieją sporne grunty oraz ich wiedzy co do istnienia przesłanek skutkujących wydaniem postanowienia w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego. 6. art. 80 w zw. art. 78 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z oględzin, wykonania nowych pomiarów przez geodetę, przedstawienia nowej prepozycji przebiegu granicy działek nr [...] i działki nr [...] a działką nr [...], pomimo ze dowody te mają istotne znaczenia dla sprawy. W rezultacie wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie odmiennie co do istoty sprawy poprzez uchylenie dotychczasowej decyzji Starosty o zatwierdzeniu projektu scalania gruntów wsi M. z dnia 24 listopada 2022 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Jednocześnie wniesiono o zadanie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego: "czy art. 27 ust.1 u.s.w.g. w zakresie w jakim następuje zatwierdzenie projektu gruntów, jeżeli po jego okazaniu większość uczestników scalenia nie zgłosiła do niego zastrzeżeń jest zgodny art. 20 Konstytucji RP regulującym podstawę ustroju gospodarczego Polski wyrażoną jako zasadę społecznej gospodarki rynkowej opartej m.in. na własności prywatnej, jest zgodny z art. 21 Konstytucji RP określającym jako naczelna zasada konstytucyjna podstawy ustrojowe Polski, w tym zasadę ochrony własności i jest zgodny z art.64 pkt 1 i 3 Konstytucji RP, będącymi obywatelskimi prawami ekonomicznymi chroniącymi prawo własności, która to własność może być ograniczona w tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2025 r. Sąd nie uwzględnił wniosku dotyczącego skierowania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Przy czym w myśl art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz.U z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), rozstrzygając w granicach danej sprawy sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną jednakże powyższe regulacje nie pozwalają sądowi na stosowanie przy orzekaniu zasad współżycia społecznego lub zasad słuszności. Uchylenie decyzji lub postanowienia, względnie stwierdzenie ich nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania lub prawa materialnego, odpowiednio mogących mieć lub mających wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 p.p.s.a.). Przedmiotem skargi jest opisana na wstępie decyzja Wojewody , utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, którą odmówiono uchylenia decyzji Starosty z dnia 24 listopada 2022 r. (Nr GKIV.412.2.2019) orzekającej o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów wsi M. Należy zatem wskazać, że wznowienie postępowania administracyjnego jest jednym z nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji ostatecznych. Przesłanki wznowienia postępowania zostały enumeratywnie określone przez ustawodawcę w art. 145 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej: k.p.a.), art. 145a § 1 k.p.a., art. 145aa § 1 k.p.a. i art. 145b § 1 k.p.a. Warunkiem uruchomienia tego postępowania jest istnienie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji, której postępowanie to będzie dotyczyć, złożenie wniosku w tym przedmiocie przez uprawniony podmiot ze wskazaniem jednej z przesłanek przewidzianych w ww. przepisach k.p.a. oraz zachowanie terminu, o którym stanowi art. 148 k.p.a. Spełnienie łącznie wskazanych przesłanek stanowi podstawę do wydania przez organ postanowienia o wznowieniu postępowania w trybie art. 149 § 1 k.p.a., które stanowi następnie podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 k.p.a.). Negatywne ustalenia w odniesieniu do którejś ze wskazanych wyżej przesłanek nakłada na organ rozpoznający wniosek obowiązek wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania w oparciu o art. 149 § 1 3 k.p.a. Dopiero kolejny etap postępowania obejmuje kontrolę merytoryczną. Co szczególnie istotne, jeżeli po wznowieniu postępowania w oparciu o omawianą podstawę organ stwierdzi, że dana przesłanka wznowienia nie wystąpiła w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną, to powinien wydać decyzję w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. i odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej. Ponowne przeprowadzenie kontrolowanego postępowania możliwe jest wyłącznie po stwierdzeniu, że zaistniała przesłanka wznowienia. Należy przy tym zaznaczyć, że postępowanie wznowieniowe nie może być wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Postępowanie to może bowiem odnosić się wyłącznie do kwestii ustalenia istnienia kwalifikowanych wad procesowych i z tej przyczyny w jego toku organ nie można prowadzić rozważań materialnoprawnych. W okolicznościach sprawy zasadniczą osią sporu pozostaje prawidłowość stwierdzenia przez organy, że w niniejszej sprawie nie występowały przesłanki, o których mowa w art. 145 § 1 k.p.a., art. 145a § 1 k.p.a., art. 145aa § 1 k.p.a. i art. 145b § 1 k.p.a. W ocenie Sądu w składzie orzekającym zasadnie przyjął Wojewoda, że sformułowane we wniosku o wznowienie postępowania zarzuty (naruszenia art. 7b u.s.w.g., naruszenia art. 23 pkt 2 u.s.w.g. oraz naruszenia art. 5 u.s.w.g.) w odniesieniu do decyzji Starosty z dnia 24 listopada 2022 r. nie mieszczą się zakresie podstaw wznowienia postępowania określonych w art. 145 § 1 k.p.a. Słusznie wskazano, że podstawą taką może być natomiast wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. Prawidłowo przy tym wyjaśnił Wojewoda, że w sprawie nie można było uznać, że wystąpiła taka okoliczność, która byłaby nieznana organowi orzekającemu w sprawie (Staroście) i przyjąć tym samym, że nie miał on wiedzy o ustaleniach zawartych w projekcie scalania gruntów. Nawet ewentualne propozycje odnoszące się do przebiegu granicy działek nr [...] i nr [...] a działką nr [...] pozostają bez wpływu na ocenę sprawy. Jak stanowi art. 7b ust.1 u.s.w.g. przed okazaniem projektu scalenia gruntów uczestnik scalenia może złożyć geodecie-projektantowi scalenia propozycje co do sposobu wydzielenia gruntów w zamian za grunty dotychczas posiadane, w szczególności w zakresie ich lokalizacji. Przepis ten nie konstytuuje związania organów prowadzących procedurę scaleniową propozycjami uczestników. Co równie istotne strona skarżąca wskazuje również jako okoliczność nieznaną organowi nieuzyskanie zgody właścicieli gruntów nr [...], [...] i [...] na wymianę tych gruntów i na zamianę ich położenia oraz zmianę przebiegu granicy działki nr [...] i włączenia w obszar tej działki drogi nr [...]. W tym miejscu należy zaznaczyć, że w świetle u.s.w.g. scalenie polega na połączeniu w jedną całość wielu rozdrobnionych lub też położonych w niekorzystnej konfiguracji nieruchomości celem dokonania ponownego podziału nieruchomości, które podlegały scaleniu, z zachowaniem proporcji w zakresie powierzchni tych scalonych nieruchomości, jednakże ze zmianą w zakresie ich usytuowania a także przeznaczenia. Jednocześnie jest ono inicjowane i akceptowane generalnie przez większość, a niekoniecznie przez wszystkie osoby zainteresowane. Jak stanowi art. 27 ust. 1 u.s.w.g. projekt scalenia gruntów może być zatwierdzony, jeżeli po jego okazaniu, o którym mowa w art. 23 ust. 2 i w art. 26, większość uczestników scalenia nie zgłosiła do niego zastrzeżeń. Tym samym nie jest obowiązkiem organu uzyskanie zgody wszystkich uczestników scalenia. W rezultacie prawidłowo Wojewoda stwierdził, że okoliczność ta pozostawała bez wpływu na ocenę zaistnienia przesłanek wznowienia postępowania. Z powyższych względów nie mogły zadziałać zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7b, art. 23 pkt 2 oraz art. 5 u.s.w.g. Powtarzając wskazane zarzuty za wnioskiem o wznowienie postępowania strona skarżąca, w istocie bowiem próbuje przenieść ciężar merytorycznej kontroli decyzji Starosty z dnia 24 listopada 2022 r. do postępowania w trybie nadzwyczajnym. Jak już natomiast wskazano, żaden z powyższych zarzutów nie mógł stanowić podstawy do wznowienia postępowania. W rezultacie nie mógł zadziałać zarzut naruszenia wskazanych przepisów przez Wojewodę. Na marginesie można dodać (co nie ma wpływu na kontrolowane postępowanie), że zgodnie z treścią art. 33 ust. 3 u.s.w.g., nie uchyla się decyzji o zatwierdzeniu projektu scalenia lub wymiany gruntów z przyczyn określonych w art. 145-145b ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775), jeżeli od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna, upłynęły 2 lata. W związku z przedstawioną dotychczas argumentacją Sąd uznał, że nie zachodziła konieczność wystąpienia z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego w trybie art. 193 Konstytucji RP. Można także dodać, że (zdaniem sądu) postulowane przez stronę skarżącą powiązanie dopuszczalności zatwierdzenia scalenia gruntów z obligatoryjną zgodą wszystkich uczestników takiego postępowania oznaczałoby całkowite sparaliżowanie postępowań tego rodzaju, gdyż nie jest możliwe zagwarantowanie sytuacji, w której w każdym wypadku wszyscy uczestnicy wyraziliby zgodę na scalenie. Tym samym rozwiązanie takie byłoby sprzeczne z celem i funkcją scalania gruntów. Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia z dnia 7 lutego 2022 r. sygn. akt I OSK 695/21 (publ. CBOSA) cechą charakterystyczną postępowania scaleniowego jest to, że organy administracyjne opracowujące projekt scalenia korzystają ze swobody w jego ukształtowaniu i wyborze najlepszego, ich zdaniem, rozwiązania w danych warunkach, tak by w miarę możliwości uwzględnić interesy i życzenia wszystkich uczestników scalenia. W toku postępowania scaleniowego rodzą się zwykle liczne konflikty pomiędzy uczestnikami oczekującymi wyłącznie na poprawę ich warunków gospodarowania. Realizacja celów scalenia określonych w art. 1 ust. 1 us.w.g., nie może dotyczyć każdej pojedynczej działki i sytuacji, gdyż jest to niemożliwe. Wydana decyzja o scaleniu jest wynikiem pewnego kompromisu, niekiedy bowiem kosztem jednej działki, czy też jednego uczestnika scalenia, następuje istotna poprawa warunków gospodarowania na innych działkach, uzasadniająca w łącznym rozrachunku przyjęte rozwiązanie. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI