II SA/WR 11/24

II SA/Wr 11/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-03-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-01-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Halina Filipowicz-Kremis
Marta Pawłowska
Władysław Kulon /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1565/24 - Wyrok NSA z 2025-07-29
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 62 ust. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Asesor WSA Marta Pawłowska Protokolant: Starszy asystent sędziego Katarzyna Grott po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 marca 2024 r. sprawy ze skargi S. Spółdzielni Hurtowo-Detalicznej "T." we W. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 listopada 2023 r. Nr 1045/2023 w przedmiocie nakazu przeprowadzenia kontroli okresowej obejmującej sprawdzenie stanu technicznego budynku oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu przez S. we W., (dalej – strona, skarżącą, spółdzielnia), jest decyzja Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, (dalej - DWINB, organ II instancji) w przedmiocie nakazu przeprowadzenia kontroli okresowej obejmującej sprawdzenie stanu technicznego budynku. W świetle przedłożonych łącznie ze skargą akt administracyjnych stan sprawy, w której zapadło kwestionowane rozstrzygnięcie, kształtował się następująco.
Do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia, (dalej - PINB, organ I instancji) wpłynęła skarga zawierająca wniosek o przeprowadzenie kontroli magazynu zlokalizowanego przy ul. [...] stanowiącego własność skarżącej. Do rzeczonego wniosku dołączono dokumentację fotograficzną mającą potwierdzać nieprawidłowości w zakresie złego stanu dachu, pękających ścian oraz złego stanu instalacji elektrycznej. Organ pismem z dnia 16 maja 2023 r. wezwał właściciela budynku do przedłożenia określonych dokumentów, w tym książki obiektu budowlanego i protokołów kontroli okresowych. Niezależnie od powyższego na przedmiotowej nieruchomości w dniu 24 lipca 2023 r. przeprowadzono kontrolę, której ustalenia udokumentowano stosownym protokołem oraz stanowiącą załączniki do rzeczonego protokołu dokumentacją fotograficzną.
Poczynione ustalenia spowodowały wszczęcie postępowania, którego przedmiot w zawiadomieniu z dnia 26 lipca 2023 r. organ zakreślił jako stan techniczny budynku magazynowego znajdującego się na terenie działki nr [...], AM-[...], obręb R. przy ul. [...] we W. Merytoryczne rozstrzygnięcie w sprawie przybrało formę decyzji z dnia 31 sierpnia 2023 r., nr 1671/2023 r., którą wskazując w podstawie prawnej art. 62 ust. 3 ustawy Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 682 ze zm.) oraz art. 104 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej - k.p.a.) nakazano skarżącej przeprowadzenie kontroli okresowej i sporządzenie ekspertyzy stanu technicznego przedmiotowego budynku.
W uzasadnieniu decyzji jako podstawę wydanego nakazu wskazano na ustalenia kontroli oraz stwierdzony w jej toku nieodpowiedni stan techniczny budynku. W szczególności sygnalizowano zużycie elewacji budynku i ścian zewnętrznych, na których widoczne są liczne zarysowania i pęknięcia osiągające szerokość kilku milimetrów. Część pęknięć prowizorycznie wypełniona pianką. Pęknięcia występują na wszystkich ścianach zewnętrznych, są różnokierunkowe, część z nich sięga do poziomu terenu. Poza tym występują lokalne spękania, obluzowania tynków, zabrudzenia oraz ślady po doraźnych naprawach. Elementy konstrukcji podtrzymującej zadaszenie w części centralnej oraz kraty okienne skorodowane.
Wewnątrz budynku stwierdzono liczne uszkodzenia elementów konstrukcyjnych, ścian, nadproży, belek, płyt stropowych. Widoczne zarysowania i pęknięcia ścian, nadproży, płyt stropowych, w tym także pęknięcia i odspojenia na stykach elementów. Słupy i rygle z ubytkami materiału tworzącego, betonu, z lokalnie odsłoniętymi prętami zbrojeniowymi. W części budynku brak możliwości oceny z uwagi na zabudowania płytami g-k lub sufitami podwieszanymi. Ponadto wewnątrz budynku widoczne liczne wady w zakresie instalacji elektrycznej. Niezabezpieczone przewody instalacji elektrycznej, puszki, skrzynki. Brak części opraw oświetleniowych. Prowizoryczne podłączenia, odsłonięte luźne kable. W pomieszczaniu toalety w jednym z magazynów brak wentylacji wywiewnej.
Organ I instancji wskazał też na braki ciągłości połączeń rynny z rurą spustową oraz nieprawidłowe odprowadzenie rury spustowej (na ścianę szczytową). Elementy instalacji wentylacji wywiewnej ponad dachem ze znaczą korozją. Skorodowane na dachu są również obróbki blacharskie, nakrycia ogniomurów, obróbki instalacji odgromowej oraz lamp na dachu. Ściany ogniomurowe z uszkodzeniami tynków, ubytkami materiału tworzącego.
W dalszej części PINB dokonał analizy przedłożonych przez stronę dokumentów dotyczących kontroli okresowych, z których nie wynikało aby w budynku występowały nieprawidłowości. Wobec ustaleń kontrolnych organ stwierdził rozbieżność pomiędzy przedstawionymi dokumentami, a stanem faktycznym, tym bardziej, że w jego ocenie nie wskazano zakresu kontroli, brak było ustaleń i oceny stanu technicznego elementów obiektu oraz formułowanie na tej podstawie nierzetelnych, wadliwych, niezgodnych ze stanem faktycznym wniosków i ogólnej oceny stanu technicznego budynku, nie wskazano zaleceń niezbędnych robót naprawczych i remontowych mających na celu usunięcie występujących nieprawidłowości w utrzymaniu obiektu i terminu ich wykonania. Finalnie zdaniem organu I instancji protokoły kontroli okresowych zostały sporządzone z rażącą niestarannością i nierzetelnością. W aktach administracyjnych znajduje się wniosek z dnia 25 sierpnia 2023 r. kierowany do rzecznika odpowiedzialności zawodowej o wszczęcie postępowania w sprawie odpowiedzialności zawodowej względem autora protokołów kontroli okresowych.
Końcowo PINB przyjął, że zebrany w sprawie materiał dowodowy niewątpliwie wskazuje na istnienie w budynku nieprawidłowości mogących stwarzać zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia, jednakże na chwilę obecną jest on niepełny i niewystarczający do rozstrzygnięcia sprawy. Przedstawione protokoły z okresowych kontroli w zakresie elementów ogólnobudowlanych są niekompletne, nieprecyzyjne, ogólnikowe, nie zawierają opisu i zakresu występujących w obiekcie wad i uszkodzeń, nie precyzują jednoznacznych zaleceń odnośnie niezbędnych do wykonania robót w celu usunięcia nieprawidłowości. Tym samym nie pozwalają na wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o przepis art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego.
Przedmiotowy budynek znajduje się w nadmiernie pogorszonym stanie technicznym, mogącym powodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia i jest to zagrożenie, związane z niewłaściwą pracą konstrukcji objawiające się pęknięciami ścian, uszkodzeniami elementów ramowych, pęknięciami przy belkach stropowych, które zauważyliśmy podczas kontroli na obiekcie. Przegrody zewnętrzne oraz elementy konstrukcyjne budynku posiadają uszkodzenia, które wymagają dokonania szczegółowych i specjalistycznych oględzin (np. odkrywek, pomiarów, obliczeń), celem ustalenia ich stopnia zniszczenia oraz oceny pod kątem możliwości prawidłowej pracy konstrukcji i przenoszenia obciążeń, a następnie wskazania konkretnych robót celem ich doprowadzenia do odpowiedniego stanu technicznego i przywrócenia pierwotnych parametrów nośnych. W obiekcie występują też inne wady w zakresie elementów ogólnobudowlanych (dotyczące pokrycia dachu, tynków zewnętrznych, rynien, rur spustowych oraz obróbek blacharskich) oraz instalacji elektrycznej (odsłonięte luźne kable, pourywane przewody, nieuporządkowane podłączenia, brakujące pokrywy puszek elektroinstalacyjnych), które są wynikiem wieloletnich zaniedbań w utrzymaniu obiektu. Wskazano też na naoczne potwierdzenie nieprawidłowości podczas kontroli, z czego wyprowadzono, że nadmiernie pogorszony stan techniczny elementów budynku nie budzi wątpliwości.
Nie godząc się z decyzją oprotestowano ją odwołaniem, w którym spółdzielnia zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych polegających na przyjęciu, że budynek znajduje się w nadmiernie pogorszonym stanie technicznym mogącym powodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia, przy czym jest to zagrożenie związane z niewłaściwą pracą konstrukcji objawiającą się pęknięciami ścian, uszkodzeniami elementów ramowych, pęknięciami przy belkach stropowych co doprowadziło do nieprawidłowego zastosowanie art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego, którego naruszenie także zarzucono. Jako podstawę podniesionych zarzutów odwołująca się wskazała na wyniki ekspertyzy technicznej i protokoły badań elektrycznych.
W motywach odwołania wykluczono zasadność uznania przez organ, że przedmiotowy budynek jest w nadmiernie pogorszonym stanie technicznym mogący powodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi imienia. Ustalenia te konfrontowano z wynikami sporządzonej ekspertyzy i badaniami elektrycznymi, z których wynikały odmienne wnioski. Odwołując się do orzecznictwa podnoszono, że art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego powinien być wykorzystywany w sytuacjach wyjątkowych, a dodatkowo wskazywano na niezasadne obciążanie strony dodatkowymi kosztami.
Decyzją z dnia 3 listopada 2023 r., nr 1045/2023 DWINB w oparciu o art. 138 § 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Po przedstawieniu stanu sprawy, treści rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego oraz twierdzeń odwołania, organ II instancji poddał własnej ocenie ustalony w toku postępowania stan faktyczny. W pierwszym rządzie przedstawiono i omówiono przepisy prawa materialnego dotyczące utrzymania obiektu budowlanego. Według DWINB z protokołów przeglądów okresowych wynika, że budynek jest w dobrym stanie technicznym. Dokonano jednak porównania ustaleń dokonanych w trakcie oględzin przeprowadzonych przez organ I instancji z protokołami kontroli okresowych i w tym zakresie ujawniono szereg rozbieżności. Organ odwoławczy podzielił stanowisko PINB o nierzetelności protokołów kontroli okresowych jak też sporządzenia ich z rażącą niestarannością. Na poparcie tego stanowiska wskazano na niespełnienie przez te dokumenty wymagań określonych w przepisach ze względu na brak informacji o zaleceniach z poprzednich kontroli i ich wykonania, brak opisu i zakresu uszkodzeń, brak sformułowanych zaleceń pokontrolnych i terminu wykonania robót naprawczych i stopnia ich pilności i kolejności.
Wobec rozbieżności w dokumentach przedłożonych przez stronę oraz ustaleń organu, zdaniem DWINB instancji przyjąć trzeba, że przedmiotowy budynek wymaga podjęcia pilnych działań naprawczych mających na celu w pierwszej kolejności dokonanie fachowej oceny występujących na obiekcie uszkodzeń, pęknięć, ugięć celem ustalenia ich wpływu na bezpieczeństwo użytkowania budynku, a następnie usunięcie zagrożenia poprzez przywrócenie elementom ogólnobudowlanym i konstrukcyjnym pierwotnej sprawności technicznej i użytkowej oraz właściwości nośnych. W protokołach brak jest jakichkolwiek zaleceń w tym zakresie, takich jak naprawa, zszycie spękanych ścian, nadproży, podparcie uszkodzonych belek stropowych, czy nawet chociażby sporządzenie ekspertyzy stanu technicznego tych elementów.
Wedle organu II instancji zebrany w sprawie materiał dowodowy niewątpliwie wskazuje na istnienie w budynku nieprawidłowości mogących stwarzać zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia, niemniej jednak na chwilę obecną jest on niepełny i niewystarczający do rozstrzygnięcia sprawy. Przedstawione protokoły z okresowych kontroli w zakresie elementów ogólnobudowlanych są niekompletne, nieprecyzyjne, ogólnikowe, nie zawierają opisu i zakresu występujących w obiekcie wad i uszkodzeń, nie precyzują jednoznacznych zaleceń odnośnie niezbędnych do wykonania robót w celu usunięcia nieprawidłowości. Tym samym nie pozwalają na wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o przepis art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. Protokoły, które zostały przekazane PINB dla miasta Wrocławia, o takim stopniu ogólności, nie spełniają wymagań przepisów, a tym samym pozbawione są wartości dowodowej w sprawie w zakresie oceny stanu zużycia obiektu. Zatem organ I instancji słusznie uznał za konieczne pozyskanie dodatkowych dowodów oceniających aktualny stan techniczny obiektu, ze wskazaniem zakresu koniecznych do wykonania robót remontowych.
Odnosząc się do twierdzeń odwołania organ II instancji nie uznał aby miały one znaczenie przy ocenie prawidłowości decyzji pierwszoinstancyjnej. Przede wszystkim zaznaczono, iż w sprawie zaistniały przesłanki do wydania nakazu przeprowadzenia kontroli obiektu budowlanego. Argumentowano to brakiem konieczności zaistnienia zagrożenia lecz wystarczające jest stwierdzenie nieodpowiedniego stanu technicznego mogącego spowodować zagrożenie dla dóbr prawnie chronionych. W tym zakresie odwołano się do ustalonych kontrolnie spękań ścian, pourywanych przewodów elektrycznych, niezabezpieczonych skrzynek i braku opraw oświetleniowych.
Końcowo uwzględniając złożone przez stronę dokumenty w postaci ekspertyzy technicznej i protokołów z pomiarów instalacji elektrycznej organ odwoławczy podkreślił, że autor opracowania wskazał na uszkodzenia elementów konstrukcyjnych i zalecił założenie plomb na pęknięte ściany. Z kolei protokół z pomiarów elektrycznych nie stanowi całości kontroli okresowej, gdyż brak jest choćby oceny stanu przewodów osprzętu, gniazd, oświetlenia, poprawności podłączeń i wpięć instalacji, stanu zabezpieczeń i ochrony przed porażeniem.
W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania. Dodatkowo wniesiono o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. Wnioski procesowe oparto na zarzutach zbieżnych z zawartymi w odwołaniu, a dotyczącymi naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. oraz art. 62 ust. 3 i art. 62 ust. 3 w zw. z ust. 4 Prawa budowlanego. Zdaniem skarżącej wskazane przepisy zostały naruszone poprzez brak wnikliwego rozpatrzenia przedłożonych przez stronę dokumentów, w szczególności ekspertyzy technicznej i brak ustalenia, że elementy konstrukcyjne budynku nie powodują zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy organ I instancji nieprawidłowo zobowiązał stronę do przeprowadzenia kontroli okresowej. Z kolei zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego wiązano z brakiem zaistnienia ustawowych przesłanek do ich zastosowania. W tym zakresie szczególnie akcentowano dokumenty sporządzone po wydaniu decyzji przez organ I instancji.
W uzasadnieniu skargi rozbudowano argumentację przemawiającą za słusznością zarzutów i wniosków skargi. Wiodąca była argumentacja strony dotycząca sporządzonych dokumentów, mających potwierdzać właściwy stan techniczny budynku. Na kanwie orzecznictwa sądowoadministracyjnego podważano zasadność wydanego nakazu, w sytuacji gdy stan techniczny budynku jest prawidłowy, a przepis stanowiący podstawę prawną decyzji powinien być stosowany wyjątkowo. Zwrócono także uwagę na aspekt finansowy wykonania wskazanych w decyzji dokumentów.
W udzielonej Sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie uznając zarzutu skargi za bezzasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Skarga nie posiadała uzasadnionych podstaw i jako taka podlegała oddaleniu.
Na wstępie trzeba zaznaczyć, że kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634) - zwanej dalej: p.p.s.a. lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie zaś do treści art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Podstawę materialnoprawną wydanej w sprawie decyzji administracyjnej stanowi art. 62 ust. 3 cytowanej wcześniej ustawy Prawo budowlane o brzmieniu: Organ nadzoru budowlanego - w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - nakazuje przeprowadzenie kontroli, o której mowa w ust. 1, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. Zastosowanie przywołanego przepisu wymaga łącznego ziszczenia się dwóch przesłanek: 1) stwierdzenie nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części), 2) ów nieodpowiedni stan techniczny może powodować zagrożenie chronionych prawnie dóbr (życie, zdrowie, mienie, środowisko). Zajście wskazanej sytuacji inicjuje kompetencje organu nadzoru budowalnego, z których pierwsza ma charakter obligatoryjny i nakłada na organ obowiązek nakazania przeprowadzenia kontroli, natomiast druga ma charakter fakultatywny i dotyczy możliwości zażądania przez organ przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego.
Co do istotnych elementów stanu faktycznego, zdaniem Sądu w składzie orzekającym, przesłanki odpowiadające hipotezie powołanej normy prawnej, zostały ustalone i potwierdzone przez organy, w szczególności przez PINB dla miasta Wrocławia, stąd też zasadnie zostały one przyjęte za podstawę wydanego rozstrzygnięcia. Co więcej wbrew twierdzeniom skargi, a wcześniej odwołania, ustalenia organu stanowią dostateczną podstawę faktyczną do wydania rozstrzygnięcia obligującego spółdzielnię do sporządzenia i przedłożenia określonych dokumentów.
Przedmiotem postępowania przed organami nadzoru budowlanego był stan techniczny przedmiotowego budynku. Samo postępowanie zostało zainicjowane skierowanym do organu pismem, stąd doszło do kontrolnego zweryfikowania zawartych w nim informacji. Na etapie weryfikacji zasadności uzyskanej informacji PINB zażądał od strony dokumentów dotyczących kontroli okresowych. Z 62 ust. 1 ustawy Prawo budowlane wynika, że obiekty budowlane powinny być w czasie ich użytkowania poddawane przez właściciela lub zarządcę kontroli:
1) okresowej, co najmniej raz w roku, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego:
a) elementów budynku, budowli i instalacji narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działania czynników występujących podczas użytkowania obiektu,
b) instalacji i urządzeń służących ochronie środowiska,
c) instalacji gazowych oraz przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych);
2) okresowej, co najmniej raz na 5 lat, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, estetyki obiektu budowlanego oraz jego otoczenia; kontrolą tą powinno być objęte również badanie instalacji elektrycznej i piorunochronnej w zakresie stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, oporności izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów;
3) okresowej w zakresie, o którym mowa w pkt 1, co najmniej dwa razy w roku, w terminach do 31 maja oraz do 30 listopada, w przypadku budynków o powierzchni zabudowy przekraczającej 2000 m² oraz innych obiektów budowlanych o powierzchni dachu przekraczającej 1000 m²; osoba dokonująca kontroli jest obowiązana bezzwłocznie pisemnie zawiadomić właściwy organ o przeprowadzonej kontroli;
4) bezpiecznego użytkowania obiektu każdorazowo w przypadku wystąpienia okoliczności, o których mowa w art. 61 pkt 2.
Z uzyskanych od skarżącej dokumentów wynikało, że przedmiotowy obiekt budowlany jest w dobrym stanie technicznym, zaś o żadnych zagrożeniach i nieprawidłowościach nie było w nich mowy. Wiadomym jest, że rozstrzygnięcie wydane na podstawie ww. art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego dotyczy kwestii wynikających w toku postępowania, lecz nie rozstrzyga o istocie sprawy.
W kontekście powyższego zauważyć trzeba, że niezbędne do nałożenia obowiązku przeprowadzenia kontroli i przedłożenia ekspertyzy jest stwierdzenie przez właściwy organ, że nieodpowiedni stan obiektu budowlanego lub jego części może spowodować zagrożenie któregokolwiek z wymienionych dóbr. W tym celu organ zobligowany jest do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie. Ponadto ustawa upoważnia organy nadzoru budowlanego do wydania nakazu przeprowadzenia kontroli obiektu budowlanego, którego stan techniczny może spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska. Co istotne w rozpoznawanej sprawie, dla wydania nakazu przeprowadzenia kontroli nie musi istnieć stan zagrożenia. Niezbędne jest natomiast stwierdzenie przez właściwy organ, że nieodpowiedni stan obiektu budowlanego lub jego części może spowodować zagrożenie dla któregokolwiek z wymienionych dóbr. Dopiero bowiem przeprowadzenie kontroli pozwoli na stwierdzenie, czy zagrożenie istotnie występuje i w takim przypadku wdrożyć dalsze działania zmierzające do zniwelowania stanu zagrożenia.
W realiach niniejszej sprawy impulsem do wszczęcia postępowania były ustalenia jakich organ dokonał w trakcie kontroli udokumentowanej protokołem kontroli nr [...] z dnia 24 lipca 2023 r. i załączonej do niego dokumentacji fotograficznej. Lektura tego dokumentu sporządzonego przez pracowników organu dysponujących stosownym wykształceniem, doświadczeniem zawodowym i posiadanymi uprawnieniami w specjalności budowlanej, w innym świetle jak ma to miejsce w posiadanej przez spółdzielnię dokumentach, przedstawia aspekt techniczny rzeczonego budynku. Organ I instancji stwierdził bowiem nieprawidłowości w ramach prowadzonych w toku postępowania czynności w zakresie stanu technicznego budynku.
Z twierdzeń odwołania i skargi wynika, że organ nie posiadał podstaw do skierowania do strony postępowania nakazu, bowiem nie wykazano zagrożeń dóbr prawnie chronionych. W tych okolicznościach przyjdzie ocenić zasadność wydanych decyzji w świetle materiału aktowego sprawy. Jako punkt wyjścia trzeba przyjąć samo określenie ,,odpowiedni stan techniczny budynku". Najprościej o takim stanie można mówić wtedy, gdy daje on gwarancję bezpiecznego użytkowania obiektu. Z kolei bezpieczne użytkowanie ma miejsce wtedy, gdy nie ujawniono nieprawidłowości będących zagrożeniem dla dóbr prawnie chronionych jak bezpieczeństwo mienia czy zdrowie i życie ludzkie. Normy prawnomaterialne obligują właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego do tego rodzaju dbałości o obiekt, która wyklucza potencjalne powstanie zagrożeń wynikających ze stanu technicznego obiektu budowlanego. W sytuacji, gdy właściwe podmioty nie respektują obowiązujących przepisów wkracza w sposób władczy organ nadzoru budowlanego, który przy pomocy przysługujących mu środków niejako koordynuje dalsze działania przywracające należyty stan rzeczy. Ustawodawca jako minimalny środek gwarantujący realizację obowiązków właścicielskich przewidział obowiązek posiadania książki obiektu oraz prowadzenia w sposób periodyczny kontroli okresowych. Dokumenty takie faktycznie zostały przedłożone przez spółdzielnię na wezwanie organu. Gdyby jednak brać pod uwagę treść zapisów w protokołach kontroli okresowych, to zasadniczo w sprawie nie doszło by nawet do wszczęcia postępowania. PINB dla miasta Wrocławia doszedł jednak do przekonania, słusznego w ocenie Sądu, że protokoły te nie odzwierciedlają stanu faktycznego. W treści decyzji pierwszoinstancyjnej wyraźnie wskazano na nierzetelność i niespójność rzeczonych protokołów ze stanem faktycznym. Dodatkowo wykazano brak zgodności tych dokumentów z wymaganiami określonymi w przepisach, gdyż nie zawierały one informacji związanych z ustaleniami wcześniejszej kontroli, opisu i zakresu uszkodzeń i zaleceń pokontrolnych. Znamienne w sprawie pozostaje skierowanie przez organ wniosku do rzecznika odpowiedzialności zawodowej o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego w stosunku do autora opracowań.
Wobec ponawiania przez stronę postępowania twierdzeń o dobrym stanie technicznym budynku, a w konsekwencji braku podstaw do wydania nakazu trzeba poddać analizie ustalenia kontroli z dnia 24 lipca oraz zapisy protokołów kontroli okresowych. Już ze względu na porównanie dat tych dokumentów, nie sposób przyjąć, aby nieprawidłowości ustalone przez organ mogły powstać po sporządzeniu protokołów kontroli okresowych. Trudno zakładać aby takie zjawiska jak spękanie ścian, obluzowanie tynków, uszkodzenie elementów konstrukcyjnych, odsłonięte pręty zbrojeniowe, niezabezpieczone przewody instalacji elektrycznej, itp. pojawiły się nagle przed kontrolą prowadzoną przez nadzór budowlany, ale po dokonaniu przeglądów okresowych. Już same zasady doświadczenia życiowego, skoro w budynku nie miało miejsce żadne zdarzenie nadzwyczajne, a takiego nie sygnalizowano, nie pozwalają na przyjęcie, że nagle stan techniczny budynku uległ tak diametralnym zmianom na niekorzyść. Wobec podważenia przez PINB prawidłowości przeglądów okresowych i jednocześnie stwierdzenia w czasie przeprowadzonej kontroli na miejscu złego stanu technicznego budynku, organy nadzoru budowlanego zobowiązane były do nałożenia na właściciela obowiązków jakie znalazły się w sentencji decyzji PINB. Zaznaczyć w tym miejscu przyjdzie, że jak słusznie wskazał to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z dnia 7 października 2021 r. (sygn. akt II SA/Go 246/21), ,,Ustawodawca nie uzależnia możliwości skorzystania przez organ nadzoru budowlanego z przepisu art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego od braku aktualnego przeglądu pięcioletniego obiektu. Zawsze dla wydania nakazu przeprowadzenia kontroli wystarczające jest bowiem stwierdzenie przez właściwy organ, że nieodpowiedni stan obiektu budowlanego lub jego części może spowodować zagrożenie życia bądź zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska., - LEX nr 3246873.
W podobnym tonie wypowiedział się tutejszy Sąd w wyroku z dnia 22 czerwca 2021 r., (sygn. akt II SA/Wr 139/21) podając, iż ,,Zastosowanie nakazu z art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego powinno mieć miejsce już w sytuacji potencjalnego zagrożenia dóbr, co ustawodawca dobitnie podkreśla wskazując w hipotezie normy na stan "mogący" spowodować zagrożenie. Siłą rzeczy, zastosowanie powołanego przepisu opiera się zazwyczaj na ocenie wstępnej stanu technicznego budynku, wskazującej na konieczność przeprowadzenia dokładnych ustaleń, czemu docelowo mają służyć dokumenty przedłożone przez stronę w wykonaniu decyzji z art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego ustalonych okolicznościach faktycznych tej konkretnej sprawy., - LEX nr 3214256.
W skardze strona na potwierdzenie dobrego stanu technicznego budynku wskazuje na opracowania sporządzone jako wykonanie decyzji PINB z dnia 31 sierpnia 2023 r., nr 1671/2023. W sprawie kompletności tych dokumentów wypowiedział się w uzasadnieniu decyzji organ II instancji. Już choćby z tej przyczyny twierdzenia skarżącej pozostają bez znaczenia. Po wtóre pamiętać trzeba, że w stosunku do przedmiotowego budynku wdrożono postępowanie, które charakteryzuje się dwuetapowością. Obecnie zaskarżony akt administracyjny dotyczy obowiązku spoprządzenia i przedłożenia określonych dokumentów. Treść sporządzonych opracowań decydować będzie o dalszych ewentualnych nakazach lub też potwierdzony zostanie stan nie zagrażający mieniu i bezpieczeństwu ludzi. Jest to jednak kolejny etap sprawy i nie można wyciągać zbyt pochopnych wniosków z dokumentów, co do których oceny właściwy będzie organ nadzoru budowlanego w ramach prawem mu przypisanych kompetencji.
Finalnie przyjąć trzeba, że organy zasadnie, wobec ustalenia nieodpowiedniego stanu technicznego przedmiotowego budynku skierowały do skarżącej nakaz sporządzenia i przedłożenia określonych dokumentów. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego i procedury administracyjnej skutkujących koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zarówno zaskarżonej decyzji jak i decyzji ją poprzedzającej.
Na koniec wspomnieć trzeba, że powoływany w skardze wątek dotyczący konieczności poniesienia przez skarżącą ciężarów finansowych ze względu na koszty sporządzenia ekspertyzy i kontroli okresowej nie ma znaczenia przy badaniu legalności aktów administracyjnych dotyczących utrzymania obiektu budowlanego, w sytuacji gdy stwierdzono nieodpowiedni stan techniczny. Tylko dokument sporządzony prawidłowo przez osoby posiadające stosowne kwalifikacje pozwoli na ustalenie czy i ewentualnie jakie czynności należy wykonać celem eliminacji zagrożeń dla dóbr prawnie chronionych. Z tej przyczyny właściciel obiektu musi wykonać nakaz, gdy wcześniej bez ingerencji organu, nie zadbał o właściwą realizację obowiązków wynikających z Prawa budowlanego.
Ze wskazanych powodów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.