II SA/Wr 1055/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OpoluOpole2004-02-24
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanepozwolenie na budowęrozbiórkanadzór budowlanyoczyszczalnia ściekówsamowola budowlanadecyzja administracyjnapostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o rozbiórce przydomowej oczyszczalni ścieków, uznając ją za przedwczesną z powodu wcześniejszego wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji nakładających obowiązki na właściciela.

Sprawa dotyczyła skargi H. M. na decyzję nakazującą rozbiórkę przydomowej oczyszczalni ścieków, wykonanej bez wymaganego pozwolenia. Organy nadzoru budowlanego nakazały rozbiórkę po tym, jak właścicielka nie wykonała nałożonych obowiązków (opracowanie dokumentacji, opinia środowiskowa). Sąd uchylił decyzje organów, uznając je za przedwczesne, ponieważ wcześniejszym wyrokiem wyeliminował z obrotu prawnego decyzje, na podstawie których nałożono te obowiązki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu rozpoznał skargę H. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę przydomowej oczyszczalni ścieków. Oczyszczalnia została wykonana bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organy nadzoru budowlanego zastosowały procedurę z art. 50 i 51 Prawa budowlanego, nakładając na H. M. obowiązek opracowania dokumentacji technicznej i uzyskania opinii środowiskowej. Po bezskutecznym upływie terminu, wydano decyzję nakazującą rozbiórkę. H. M. wniosła skargę, podnosząc m.in. kwestie egzystencjalne. Sąd uznał skargę za uzasadnioną, uchylając zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadnił to tym, że wcześniejszym wyrokiem (sygn. akt II SA/Wr 520/2001) uchylił decyzje, na podstawie których nałożono obowiązki, co czyniło decyzję o rozbiórce przedwczesną. Rozstrzygnięcie o kosztach i niewykonalności decyzji również zostało uwzględnione.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja o nakazaniu rozbiórki jest przedwczesna, jeśli decyzje stanowiące podstawę do nałożenia obowiązków zostały wyeliminowane z obrotu prawnego.

Uzasadnienie

Sąd uchylił decyzje organów nadzoru budowlanego, które nakładały na skarżącą obowiązki w celu legalizacji samowoli budowlanej, a następnie nakazywały rozbiórkę w przypadku niewykonania tych obowiązków. Uznano, że skoro decyzje nakładające obowiązki zostały wyeliminowane z obrotu prawnego, to decyzja o rozbiórce, oparta na ich niewykonaniu, jest przedwczesna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

u.p.b. art. 51 § ust. 2

Prawo budowlane

W razie niewykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1 pkt 2, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

u.p.b. art. 51 § ust. 4

Prawo budowlane

Unormowania art. 51 mają odpowiednie zastosowanie również w sytuacji, gdy roboty budowlane zostały wykonane.

p.p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy rozstrzygnięć w punktach 2 i 3 wyroku (niewykonalność decyzji, koszty).

u.n.s.a. art. 55 § ust. 1

Ustawa o Naczelnym Sadzie Administracyjnym

W związku z art. 97 § 2 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.b. art. 51 § ust. 1 pkt 2

Prawo budowlane

Możliwość wydania decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem.

u.p.b. art. 48

Prawo budowlane

u.p.b. art. 50 § ust. 1 pkt 1

Prawo budowlane

Organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia.

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja o rozbiórce była przedwczesna, ponieważ sąd wcześniej uchylił decyzje, na podstawie których nałożono obowiązki mające doprowadzić samowolę budowlaną do stanu zgodnego z prawem.

Odrzucone argumenty

Argumenty organu odwoławczego dotyczące prawidłowego zastosowania procedury i braku znaczenia trudnej sytuacji osobistej skarżącej.

Godne uwagi sformułowania

zaskarżona decyzja organu nadzoru budowlanego, jak też decyzja ją poprzedzającą w przedmiocie rozbiórki budowli jest przedwczesna. Wobec wyeliminowania przez Sąd z obiegu prawnego decyzji w oparciu o które zajęto zaskarżone stanowisko, należało orzec jak w sentencji.

Skład orzekający

Grażyna Jeżewska

sprawozdawca

Jerzy Krupiński

członek

Teresa Cisyk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wskazanie na konieczność badania podstawy prawnej decyzji o rozbiórce, zwłaszcza w kontekście wcześniejszych orzeczeń sądu administracyjnego uchylających decyzje proceduralne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy decyzje proceduralne zostały uchylone przez sąd administracyjny, co wpływa na możliwość wydania decyzji ostatecznej (rozbiórkowej).

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest badanie podstawy prawnej i kolejności działań w postępowaniu administracyjnym, a także jak orzeczenia sądów administracyjnych wpływają na dalsze postępowanie organów.

Decyzja o rozbiórce uchylona! Sąd wskazuje na błędy proceduralne organów.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 1055/01 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2004-02-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-05-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Grażyna Jeżewska /sprawozdawca/
Jerzy Krupiński
Teresa Cisyk /przewodniczący/
Symbol z opisem
601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Teresa Cisyk Sędziowie: sędzia NSA Jerzy Krupiński asesor sądowy Grażyna Jeżewska – spr. Protokolant: sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2004 r. przy udziale - sprawy ze skargi H. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie rozbiórki budowli 1) uchyla zaskarżoną decyzję w całości oraz decyzję poprzedzającą Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...], 2) orzeka, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O na rzecz H. M. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...], nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. na podstawie art. 51 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.) oraz art. 104 K.p.a. nakazał H. M. rozbiórkę przydomowej bezobsługowej oczyszczalni ścieków z polietylenu typu "SOTRALENTZ", posadowionej na działce nr A w Z.
W uzasadnieniu wskazał, że na w/w działce wykonano urządzenie budowlane bez wymaganej prawem decyzji o pozwoleniu na budowę. W ocenie organu, w niniejszej sprawie nie miał zastosowania art. 48 Prawa budowlanego, ponieważ wykonanie samodzielnego urządzenia budowlanego nie stanowi budowy obiektu lub jego części, dlatego zastosowano procedurę przewidzianą w art. 50 i 51 Prawa budowlanego, zmierzającą do doprowadzenia przedmiotowego urządzenia do stanu zgodnego z prawem. W tym celu, decyzją, nakazano H. M. opracowanie inwentaryzacji budowlanej i orzeczenia technicznego o zdatności do użytkowania wykonanej bez wymaganego prawem zgłoszenia na budowę przydomowej bezobsługowej oczyszczalni ścieków, oraz uzyskanie opinii Ochrony Środowiska, określając jednocześnie termin wykonania nakazanych czynności do dnia 31 stycznia 2001 r. H. M. w zakreślonym terminie nie wykonała nakazanych czynności, wobec tego orzeczono o rozbiórce przedmiotowej oczyszczalni ścieków.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. po rozpatrzeniu odwołania H. M. decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu stwierdził, że organ I instancji prawidłowo zastosował procedurę, bowiem konsekwencją wydania decyzji nakazowej, po myśli art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z zakreślonym terminem wykonania nakazanych czynności, w sytuacji, gdy obowiązek nie został wykonany, jest nakazanie rozbiórki na podstawie art. 51 ust. 2 Prawa budowlanego.
Odnosząc się do argumentów odwołania wskazał, iż nie można mówić o błędnym pouczeniu o prawie do odwołania, gdyż zgodnie z art. 107 § 1 K.p.a. decyzja powinna zawierać, m.in. pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie. Nie mają również znaczenia dla podjętego rozstrzygnięcia podnoszone przez odwołującą okoliczności odnoszące się do jej trudnej sytuacji osobistej, czy nieznajomości obowiązującego prawa. Przy badaniu prawidłowości zaskarżonej decyzji "rozbiórkowej" nie ma także znaczenia fakt prawidłowego funkcjonowania przydomowej oczyszczalni, ponieważ nakaz rozbiórki został wydany nie dlatego, że oczyszczalnia źle funkcjonuje, lecz z powodu, iż inwestor nie wykonał nakazanych czynności.
Na tę decyzję skargę złożyła H. M., wnosząc o wstrzymanie wykonalności decyzji (wniosek został uwzględniony przez Sąd) oraz podnosząc, iż wyburzenie oczyszczalni pozbawi ją i jej rodzinę "egzystencji w mieszkaniu", gdyż nie ma innej możliwości odprowadzania ścieków, a procedura prawna oraz budowa nowej oczyszczalni ścieków jest kosztowna i czasochłonna.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, przedstawiając stan faktyczny oraz tok postępowania w sprawie. Odnosząc się do argumentów skargi stwierdził, iż nadal było prowadzone postępowanie w sprawie, gdyż skarżąca nie wystąpiła do organu o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, zatem decyzja o "rozbiórce" mogła zostać wydana. Nie są również prawdziwe deklaracje skarżącej, że nie uchyla się od sporządzenia stosowanej dokumentacji dotyczącej oczyszczalni, bowiem gdyby wykonała określone czynności nałożone w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem nałożone decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] z dnia 1 grudnia 2000 r. i utrzymaną w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 lutego 2001 r., to nie wystąpiłaby konieczność wydania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
skarga jest uzasadniona.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji z prawem przeprowadzona przez Sąd na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) wykazała, że decyzja organu pierwszoinstancyjnego oraz drugoinstancyjnego nie odpowiada wymogom prawa.
Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik spraw, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Tematyka prowadzenia robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia uregulowana jest w art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego. Stosownie do treści art. 50 ust. 1 pkt 1, w przypadkach innych niż określone w art. 48 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia. Natomiast art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego przewiduje dla w/w sytuacji możliwość wydania decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego prawem. Powyższe unormowania mają odpowiednie zastosowanie również w sytuacji, gdy roboty budowlane zostały wykonane (art. 51 ust. 4). Z akt sprawy wynika, iż oczyszczalnia ścieków została wykonana. W myśl art. 51 ust. 2 Prawa budowlanego, w razie niewykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1 pkt 2, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu.
Odnosząc powyższe rozważania do przedstawionego w sprawie stanu faktycznego oraz mając na uwadze, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 lutego 2004 r. (sygn. akt II SA/Wr 520/2001) uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia 1 lutego 2001 r., nr [...] oraz ją poprzedzającą decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] z dnia 1 grudnia 2000 r., nr [...] nakazującą H. M. opracowanie inwentaryzacji budowlanej, orzeczenia technicznego o zdatności do użytkowania oraz uzyskania opinii organu ochrony środowiska dotyczących przydomowej oczyszczalni ścieków, to stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja organu nadzoru budowlanego, jak też decyzja ją poprzedzającą w przedmiocie rozbiórki budowli jest przedwczesna.
Jak wykazano wyżej tylko w razie niewykonania obowiązków nałożonych stosownie do treści art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego organ zobligowany jest do nakazania rozbiórki obiektu. Wobec wyeliminowania przez Sąd z obiegu prawnego decyzji w oparciu o które zajęto zaskarżone stanowisko, należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Rozstrzygnięć w punkcie 2 i 3 wyroku dokonano na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 55 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sadzie Administracyjnym w związku z art. 97 § 2 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI