II SA/Wr 1047/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2004-03-23
NSAAdministracyjneWysokawsa
świadczenie pieniężnepraca przymusowadeportacjakombatanciniekonstytucyjność przepisuTrybunał Konstytucyjnytermin składania wnioskówwznowienie postępowaniaprawo administracyjneWSA

WSA we Wrocławiu uchylił decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie świadczenia pieniężnego dla osób deportowanych do pracy przymusowej, uznając, że przepis stanowiący podstawę umorzenia został uznany za niekonstytucyjny.

Sprawa dotyczyła wniosku o świadczenie pieniężne dla osób deportowanych do pracy przymusowej, który został złożony po terminie. Kierownik Urzędu ds. Kombatantów utrzymał w mocy decyzję o umorzeniu postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił tę decyzję, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który uznał przepis ograniczający termin składania wniosków za niezgodny z Konstytucją. Sąd uznał, że stwierdzenie niekonstytucyjności przepisu stanowi podstawę do wznowienia postępowania i uchylenia zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę E. B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która utrzymała w mocy decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania świadczenia pieniężnego dla osób deportowanych do pracy przymusowej. Wniosek został złożony po ustawowym terminie, co było podstawą umorzenia. Skarżący argumentował, że złożył wniosek po terminie z powodu problemów zdrowotnych (wada wzroku, podeszły wiek). Sąd, rozpoznając sprawę na podstawie przepisów przejściowych, odwołał się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 czerwca 2003 r. (sygn. akt P 24/02), który orzekł o niezgodności art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym z Konstytucją. Sąd wskazał, że przepis uznany za niekonstytucyjny nie powinien być stosowany, a jego niezgodność z Konstytucją stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją utrzymującą w mocy, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepis uznany za niezgodny z Konstytucją nie może stanowić podstawy do umorzenia postępowania, a jego niekonstytucyjność stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który uznał art. 4 ust. 5 ustawy o świadczeniu pieniężnym za niezgodny z Konstytucją. Stwierdzenie niekonstytucyjności przepisu, na podstawie którego wydano decyzję, jest przesłanką do wznowienia postępowania administracyjnego, co skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

u.ś.p. art. 4 § ust. 5

Ustawa o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich

P.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 127 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.NSA art. 22 § ust. 2

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 145 a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 119 § pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.NSA art. 55 § ust. 1

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Przepisy wprowadzające art. 97 § § 2

Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niekonstytucyjność przepisu stanowiącego podstawę umorzenia postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Akt normatywny uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą nie powinien być stosowany prze Sąd w odniesieniu do stanów faktycznych sprzed ogłoszenia orzeczenia Trybunału.

Skład orzekający

Henryk Ożóg

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Stosowanie przepisów uznanych za niekonstytucyjne, wznowienie postępowania administracyjnego w przypadku stwierdzenia niekonstytucyjności przepisu, zasady postępowania przed sądami administracyjnymi w sprawach przejściowych."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przepisu ustawy o świadczeniach dla osób deportowanych i stanu prawnego obowiązującego w momencie wydania wyroku. Interpretacja przepisów przejściowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego może wpływać na indywidualne sprawy administracyjne, nawet te złożone po terminie, ze względu na niekonstytucyjność podstawy prawnej.

Niekonstytucyjny przepis uchyla decyzję o odmowie świadczenia dla kombatanta.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 1047/01 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2004-03-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-05-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Henryk Ożóg /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
*Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA : Henryk Ożóg po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2004 r . na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję utrzymaną nią w mocy II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz E. B. kwotę 10 ( słownie : dziesięć ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego III. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r., Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W., dalej: Kierownik Urzędu, na podstawie art. 127 § 3, 138 § 1 pkt 1 i art. 105 § 1 kpa oraz art. 4 ust 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ( Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.) , utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] r., Nr [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wniosku E. B. o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego, wniesionego po upływie terminu.
Na decyzję tę skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł E. B. podnosząc, że złożył wniosek o przyznanie świadczenia pieniężnego po terminie ponieważ z powodu dużej wady wzroku i podeszłego wieku nie jest w stanie czytać i śledzić bieżących informacji i przepisów prawnych.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje :
Skarga została wniesiona pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. Nr 74 , poz. 368 ze zm. ) jednakże do końca 2003 r. postępowanie sądowe nie zostało zakończone.
Zgodnie z art. 97 § 1ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r.- Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U.153, poz. 1271 ze zm. ), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz. 1270 ) stanowi, że sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Stosownie do art. 145 a § 1 kpa można żądać wznowienia postępowania również gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się jednolicie, że skoro stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności z konstytucją , umową międzynarodową lub ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego została wydana decyzja, jest podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego ( przesłanką wznowienia ), to taka sytuacja uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji przez Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Jest bowiem zasadą, że Naczelny Sąd Administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi występowanie w sprawie przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego ( z wyroku Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2002 r., III RN 200 / 01.
Wyrokiem z dnia 17 czerwca 2003 r. , sygn. akt P 24/02 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ( Dz. U. Nr 87 , poz. 395 ze zm) jest niezgodny z art. 2 i art. 32 ust 1 Konstytucji ( Dz. U. z 2003 r. Nr 110 , poz. 1060 ).
Przepis art. 4 ustawy o świadczeniu pieniężnym ( ... ) stanowił, że wnioski o których mowa w ust. 1, zainteresowane osoby mogą składać do Kierownika Urzędu do dnia 31 grudnia 1999 r.
Akt normatywny uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą nie powinien być stosowany prze Sąd w odniesieniu do stanów faktycznych sprzed ogłoszenia orzeczenia Trybunału (postanowienie z dnia 7 grudnia 2000 r., III ZP 27 / 00 , OSNZU 2001 / 10 / 331).
Przepis art. 4 ust 5 ustawy oświadczeniu pieniężnym ( ... ) został powołany w obu wymienionych wyżej decyzjach Kierownika Urzędu w uzasadnieniu umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania tego rodzaju świadczenia gdyż wniosek o jego przyznanie został wniesiony po dniu 31grudnia 1999 r.
Jednakże skoro przepis ten został uznany za niekonstytucyjny, co stwarza podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ( art. 145 a § 1 kpa ) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji wyroku. Sprawa przy tym zgodnie z art. 119 pkt 1 tej ustawy została rozpoznana w trybie uproszczonym.
Orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania sądowego oparto na podstawie art. 55 ust 1 cytowanej ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym w związku z art. 97 § 2 wymienionych wcześniej Przepisów wprowadzających ( ... ).
Sąd nie orzekł w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji gdyż nie ma ona przymiotu wykonalności ( art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI