II SA/Wr 104/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy sprzeciw Starosty wobec zgłoszenia budowy budynku gospodarczego z powodu niezgodności z planem miejscowym i nieuzupełnienia dokumentacji.
Skarżący D.K. wniósł skargę na decyzję Wojewody Dolnośląskiego, która utrzymała w mocy sprzeciw Starosty Powiatu Wrocławskiego wobec zgłoszenia budowy budynku gospodarczego. Głównym powodem sprzeciwu była niezgodność planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, w szczególności w zakresie odległości od terenów komunikacji. Skarżący zarzucał błędy w wykładni planu, naruszenie przepisów postępowania przez organy obu instancji, w tym nieprawidłowe zlecenie uzupełnienia dowodów przez Wojewodę. Sąd uznał jednak, że organy prawidłowo postąpiły, zlecając uzupełnienie dokumentacji i utrzymując sprzeciw w mocy wobec braku jej uzupełnienia przez inwestora, oddalając tym samym skargę.
Sprawa dotyczyła skargi D. K. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego, która utrzymała w mocy sprzeciw Starosty Powiatu Wrocławskiego wobec zgłoszenia zamiaru budowy budynku gospodarczego. Starosta wniósł sprzeciw, argumentując naruszenie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczących odległości od linii zabudowy komunikacyjnej oraz brak zaznaczenia wymiarów budynku na mapie. Skarżący odwołał się, kwestionując wykładnię planu i wskazując na przepisy ustawy o drogach publicznych. Wojewoda, zlecając Staroście uzupełniające postępowanie dowodowe, wezwał inwestora do uzupełnienia braków w zakresie zgodności z planem miejscowym, zgodności z ustawą o drogach publicznych, analizy sąsiedniej zabudowy, parametrów dachu oraz powierzchni działki i zabudowy. Inwestor nie uzupełnił wymaganych dokumentów w wyznaczonym terminie, co skutkowało utrzymaniem sprzeciwu w mocy przez Wojewodę. W skardze do WSA skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a., w tym art. 7, 77 § 1 (niezebranie materiału dowodowego), art. 136 § 1 (nieprawidłowe zlecenie uzupełniającego postępowania dowodowego) oraz art. 77 § 4 (nieuwzględnienie znanych organowi faktów). Skarżący podniósł również, że złożył nowe zgłoszenie budowy, które nie spotkało się ze sprzeciwem, oraz kwestionował fakt doręczenia postanowienia Starosty. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, analizując sprawę, uznał, że organy administracji prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego i Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd stwierdził, że niezgodność inwestycji z planem miejscowym była oczywista, a Wojewoda, zlecając Staroście uzupełnienie materiału dowodowego na podstawie art. 136 § 1 k.p.a., nie naruszył zasady dwuinstancyjności. Sąd odrzucił również zarzut braku doręczenia postanowienia Starosty, wskazując na dowody w aktach sprawy. Wobec nieuzupełnienia przez inwestora wymaganych dokumentów, sąd uznał decyzję Wojewody za zgodną z prawem i oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy, zlecając organowi pierwszej instancji uzupełnienie materiału dowodowego na podstawie art. 136 § 1 k.p.a., nie narusza zasady dwuinstancyjności, jeśli czyni to w celu prawidłowego rozpatrzenia sprawy i zebrania pełnego materiału dowodowego.
Uzasadnienie
Zasada dwuinstancyjności polega na dwukrotnym rozpatrzeniu sprawy przez dwa różne organy, a organ odwoławczy ma obowiązek merytorycznego rozpatrzenia sprawy, a nie tylko kontroli decyzji organu pierwszej instancji. Zlecenie uzupełnienia dowodów jest dopuszczalne w ramach art. 136 § 1 k.p.a. i służy zebraniu pełnego materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (23)
Główne
u.p.b. art. 30 § ust. 5c
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Organ nakłada obowiązek uzupełnienia zgłoszenia w drodze postanowienia, a w przypadku nieuzupełnienia wnosi sprzeciw w drodze decyzji.
u.p.b. art. 30 § ust. 6
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Wymienia przesłanki wniesienia sprzeciwu, w tym naruszenie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
k.p.a. art. 136 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może przeprowadzić lub zlecić przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów.
Pomocnicze
u.p.b. art. 30 § ust. 5
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.p.b. art. 43 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 4
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151
Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 175
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 184
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezgodność planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Nieuzupełnienie przez inwestora wymaganych dokumentów w wyznaczonym terminie. Prawidłowe zastosowanie przez organ odwoławczy art. 136 § 1 k.p.a. do zlecenia uzupełnienia materiału dowodowego. Doręczenie postanowienia Starosty inwestorowi, co potwierdzają dokumenty w aktach sprawy.
Odrzucone argumenty
Błędna wykładnia planu miejscowego przez organy. Naruszenie przepisów postępowania przez organy obu instancji. Nieprawidłowe zlecenie uzupełniającego postępowania dowodowego przez Wojewodę. Naruszenie zasady dwuinstancyjności. Naruszenie art. 77 § 4 k.p.a. przez organ pierwszej instancji. Nieotrzymanie przez pełnomocnika inwestora postanowienia Starosty z dnia 30 października 2023 r.
Godne uwagi sformułowania
Wbrew temu co suponuje skarżący, tak postępując, Wojewoda nie naruszył zasady dwuinstancyjności. Istota zasady dwuinstancyjności wyrażona w art. 15 k.p.a. polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy, wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Nie można przy tym pominąć, że art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego nakłada na organ oblig wniesienia sprzeciwu w sytuacji naruszania przez planowaną inwestycję przepisów, w tym ustaleń planu miejscowego, zaś art. 30 ust. 5 c stanowi tylko o uzupełnieniu brakujących dokumentów. Z akt wynika, że skarżący postanowienie otrzymał, i się do niego nie zastosował.
Skład orzekający
Adam Habuda
przewodniczący sprawozdawca
Malwina Jaworska-Wołyniak
asesor
Władysław Kulon
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady dwuinstancyjności w kontekście uzupełniania materiału dowodowego przez organ odwoławczy oraz stosowania art. 30 ust. 5c Prawa budowlanego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z uzupełnianiem zgłoszenia budowy i stosowaniem przepisów k.p.a. w postępowaniu odwoławczym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowe problemy proceduralne w postępowaniu budowlanym i interpretację zasad postępowania administracyjnego, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego.
“Niezgodność z planem miejscowym i błędy proceduralne – jak sąd ocenił sprzeciw wobec budowy?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wr 104/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2024-04-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-02-05 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Adam Habuda /przewodniczący sprawozdawca/ Malwina Jaworska-Wołyniak Władysław Kulon Symbol z opisem 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601 Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II OSK 1568/24 - Wyrok NSA z 2025-07-02 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku *Oddalono skargę w całości Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 2351 art. 30 ust. 5, art. 30 ust. 5c, art. 30 ust. 6 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Habuda (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon Asesor WSA Malwina Jaworska-Wołyniak po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 13 grudnia 2023 r., nr IF-O.7843.46.2022.MS w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru budowy budynku gospodarczego oddala skargę w całości. Uzasadnienie Decyzją nr 1255/2022 z dnia 26 kwietnia 2022 r. Starosta Powiatu Wrocławskiego (Starosta, organ I instancji) wniósł sprzeciw wobec zgłoszenia D. K. (dalej także jako skarżący) z dnia 12 kwietnia 2022 r. dotyczącego budowy budynku gospodarczego na działce nr [...], w miejscowości R., gmina D. Sprzeciw uzasadniono tym, że wykonanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z planem miejscowym dla nowych budynków oraz rozbudowywanych części budynków istniejących położonych w obrębie obszarów zainwestowanych obowiązują nieprzekraczalne linię zabudowy w odległości: a) minimum 10 m od osi jezdni ulicy klasy "L" - lokalnych, b) minimum 9 m od osi jezdni klasy "D" - dojazdowych, ale nie mniejszej niż 4 m od linii rozgraniczających tereny komunikacji. Z materiałów zawartych w zgłoszeniu wynika że przedmiotowy budynek został zlokalizowany w odległości 3 m od granicy z działką drogową nr [...]. Ponadto weryfikując zgłoszenie organ wykrył, że na mapie nie zaznaczono wymiarów budynku. W odwołaniu datowanym na 6 maja 2022 r. D. K. zarzucił, że dokonano błędnej wykładni planu miejscowego, ponieważ z planu nie wynika aby §3 ust. 2 pkt 14 dotyczył garaży oraz budynków gospodarczych. Ponadto skarżący podniósł, że akt prawa miejscowego nie może przewidywać bardziej restrykcyjnych ograniczeń niż przewidują to przepisy ustawy o drogach publicznych. Zgodnie z tą ustawą obiekty budowlane przy drogach gminnych w obszarze zabudowanym powinny być usytuowane w odległości co najmniej 6 m od zewnętrznej krawędzi jezdni. Postanowieniem z dnia 18 października 2023 r. Wojewoda zlecił Staroście Powiatu Wrocławskiego przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, precyzując następujące kwestie: 1) doprowadzenie zgodności zamierzenia budowlanego z planem miejscowym w zakresie odległości obiektu od linii rozgraniczającej tereny komunikacji; 2) wykazanie zgodności zamierzenia z ustawą o drogach publicznych (art. 43 ust. 1) w zakresie odległości obiektu od zewnętrznej krawędzi jezdni wraz nasieniem stosownych oznaczeń na rysunku; 3) wykazania zgodności zamierzenia z planem miejscowym poprzez przedłożenie analizy sąsiedniej zabudowy; 4) wykazania zgodności projektowanego dachu z planem miejscowym; 5) wskazania powierzchni działki będącej terenem zainwestowania oraz powierzchni zabudowy. Realizując postanowienie Wojewody Starosta postanowieniem nr 1704/2023 z dnia 30 października 2023 r. nałożył na inwestora obowiązek uzupełnienia zgłoszenia, we wskazanym przez Wojewodę zakresie, wskazując termin 1 grudnia 2023 r. W aktach znajduje się adresowane na pełnomocnika inwestora (pełnomocnictwo w aktach) podpisane pocztowe potwierdzenie odbioru powyższego postanowienia, z datą 6 listopada 2023 r. Decyzją oznaczoną IF-O.7843.46.2022.MS z dnia 13 grudnia 2023 r. Wojewoda Dolnośląski (Wojewoda, organ II instancji) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Wojewoda uznał że przedmiotowe zamierzenie budowlane spełnia warunki z ustawowej definicji budynku. Podzielił także pogląd organu I instancji, że projektowany budynek gospodarczy znajdujący się w odległości 3 m od linii rozgraniczającej tereny komunikacji został usytuowany niezgodnie z ustaleniami planu miejscowego. Dalej organ odwoławczy wytknął, że odległość zewnętrznej krawędzi jezdni drogi gminnej znajdującej się na działce drogowej nr [...] nie została oznaczona. Organ wskazał też, że nie wykazano dostosowania projektowanego obiektu budowlanego do sąsiedniej zabudowy. W przedłożonej dokumentacji nie została wyszczególniona powierzchnia działki oraz powierzchnia zabudowy. Wojewoda podkreślił, że organ pierwszej instancji po stwierdzeniu nieprawidłowości powinien wezwać inwestora do uzupełnienia opisanych braków; taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca. W konsekwencji postanowieniem z dnia 18 października 2023 r. Wojewoda zlecił Staroście przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów. Następnie Wojewoda zrelacjonował, że Starosta Powiatu Wrocławskiego postanowieniem z dnia 30 października 2023 r. nałożył na skarżącego obowiązek usunięcia następujących nieprawidłowości:1) doprowadzenia planowanej inwestycji do zgodności z planem miejscowym w zakresie odległości obiektu budowlanego od linii rozgraniczającej tereny komunikacji, 2) wykazania zgodności inwestycji z art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych w zakresie odległości przedmiotowego obiektu od zewnętrznej krawędzi jezdni wraz z naniesieniem stosownych oznaczeń na rysunku, 3) przedłożenia analizy sąsiedniej zabudowy w celu wykazania zgodności projektowanej inwestycji z istniejącą historyczną zabudową wsi, 4) wskazanie kąta nachylenia połaci dachowej wraz z określeniem materiału którym zostanie pokryta, 5) wskazania powierzchni działki będącej terenem zainwestowania oraz powierzchni zabudowy. Starosta oznaczył 1 grudnia 2023 r. jako termin wykonania obowiązków. Wojewoda wskazał, że zgłoszenie nie zostało uzupełnione o wymagane elementy, co zobowiązało organ II instancji do utrzymania sprzeciwu w mocy. W skardze na decyzję Wojewody zarzucono naruszenie przepisów postępowania tzn.: 1) art. 7, art. 77§1 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozważenie całości materiału dowodowego, a w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy co skutkowało błędnym uznaniem przez organ, że zaskarżoną decyzję należy utrzymać w mocy, 2) naruszeniu przez Wojewodę art. 136§1 k.p.a. polegające na zleceniu przeprowadzenia przez Starostę uzupełniającego postępowania dowodowego w tak obszernym zakresie, że powinno ono być przeprowadzone w ramach postępowania toczącego się przed organem pierwszej instancji, a nie w ramach uzupełniającego postępowania odwoławczego, 3) art. 136§1 k.p.a. w związku z art. 30 ust. 5c Prawa budowlanego, albowiem z wykładni przepisu art. 30 ust. 5c wynika że ma on zastosowanie jedynie przed organem pierwszej instancji, 4) art. 77§4 k.p.a. w wyniku czego przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji Wojewody nie zostały uwzględnione istotne fakty, które były znane organowi I instancji z urzędu, a których Starosta Powiatu Wrocławskiego nie ujawnił i nie przekazał Wojewodzie. Rozwijając skargę skarżący wskazał, że w dniu 6 czerwca 2022 r. złożył do Starosty ponowne zgłoszenie budowy ze zmodyfikowaną lokalizacją inwestycji, koniecznymi załącznikami, i z uwzględnieniem zarzutów zgłoszonych przez organ, wobec którego to zgłoszenia organ nie wniósł sprzeciwu. Skarżący podniósł, że wbrew temu co wynika z treści decyzji Wojewody, jego pełnomocnik oświadczył, iż nie otrzymał postanowienia Starosty (datowanego na 30 października 2023 r.); pełnomocnik otrzymał jedynie pismo Starosty z dnia 7 grudnia 2023 r. kierowane do Wojewody informujące, że inwestor nie udzielił odpowiedzi na pismo Starosty datowane na 30 października 2023 r. Dalej skarżący zarzucił, że skoro organ II instancji uznał za konieczne przeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie określonym w art. 30 ust. 5c Prawa budowlanego, to powinien uchylić decyzję Starosty z dnia 26 kwietnia 2022 r. w celu przeprowadzenia postępowania dowodowego. Uzupełnienie dowodów w świetle art. 136§1 k.p.a. wskazuje na ograniczony zakres czynności dowodowych przeprowadzanych w postępowaniu odwoławczym, zaś przeprowadzenie dowodów w zbyt szerokim zakresie na etapie odwoławczym jest naruszeniem zasady dwuinstancyjności. Ponadto nawet zakładając, że organ odwoławczy mógł przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowego w tak znacznym zakresie i mógł zażądać dodatkowych dokumentów, to w ramach tego postępowania organ I instancji, za pośrednictwem którego Wojewoda prowadził postępowanie wyjaśniające, naruszył przepisy postępowania ( art. 77§4 k.p.a.), ponieważ nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia dokumentów i informacji, którymi dysponował, także w związku z nowym wnioskiem inwestora z dnia 6 czerwca 2022 r. W odpowiedzi na postanowienie Wojewody z dnia 18 października 2023 r. Starosta powinien przekazać mu posiadane materiały i informacje, tymczasem organ I instancji tego zaniechał, i poinformował, że skarżący nie odpowiedział na pismo Starosty, co z kolei skutkowało wydaniem niekorzystnej dla skarżącego decyzji organu II instancji. W ocenie skarżącego Starosta dysponował wszelkimi informacjami, o które rzekomo zwracał się do strony, z wyjątkiem analizy sąsiedniej zabudowy w celu wykazania zgodności inwestycji z istniejącą, historyczna zabudową wsi. Tego typu zobowiązanie jest bezprzedmiotowe ponieważ analiza miałaby dotyczyć osiedla powstałego w 2000 r. położonego kilka km, od wsi R. Skarżący ocenił, mając na uwadze prowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego przez organ I instancji na zlecenie organu II instancji, że wszelkie uchybienia procesowe organu I instancji w tym zakresie obarczają Wojewodę. Skarżący zwrócił się o: 1) uchylenie wydanych w sprawie decyzji i umorzenie postępowania na podstawie art. 145§3 p.p.s.a. ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody, 2) zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, 3) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, 4) przeprowadzenie dowodu uzupełniającego ze wskazanych dokumentów: zgłoszenia budowy z datą 6 czerwca 2022 r. wraz z załącznikami na okoliczność posadowienia planowanego budynku zgodnie z prawem miejscowym i przedłożenie informacji dotyczących projektowanego budynku. W odpowiedzi na skargę Wojewoda zawnioskował o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Podstawy prawne i zakres kognicji sądu administracyjnego wyznacza Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., która w art. 175 sytuuje sądy administracyjne w systemie wymiaru sprawiedliwości, a poprzez art. 184 nakazuje sądom administracyjnym, w zakresie określonym w ustawie, sprawować kontrolę działalności administracji publicznej. Ustawą, o której mowa w Konstytucji jest przede wszystkim ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), oraz ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), dalej także jako p.p.s.a. Jak stanowi art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta polega na orzekaniu w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W myśl art. 134 p.p.s.a. rozstrzygając w granicach danej sprawy sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, jednakże powyższe regulacje nie pozwalają sądowi na stosowanie przy orzekaniu zasad współżycia społecznego lub zasad słuszności. Na zasadzie art. 145 §1 pkt 1 p.p.s.a. sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie. W przypadku braku zajścia wskazanych wyżej przesłanek sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddala skargę. Sprawę wywołał sprzeciw wniesiony przez Starostę wobec zgłoszenia przez skarżącego inwestycji w postaci budowy budynku gospodarczego. Zgodnie z art. 30 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351) zgłoszenia należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Organ administracji architektoniczno-budowlanej, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia, może, w drodze decyzji, wnieść sprzeciw. Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wniósł sprzeciwu w tym terminie. Według art. 30 ust. 5c Prawa budowlanego, w razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada na zgłaszającego, w drodze postanowienia, obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia - wnosi sprzeciw w drodze decyzji. Materialnoprawną podstawę decyzji Starosty stanowił art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego. Na zasadzie art. 30 ust. 6 Prawa budowlanego organ administracji architektoniczno – budowlanej wnosi sprzeciw jeżeli: 1) zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę; 2) budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy, inne akty prawa miejscowego lub inne przepisy; 3) zgłoszenie dotyczy budowy tymczasowego obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 7, w miejscu, w którym taki obiekt istnieje; 4) roboty budowlane zostały rozpoczęte z naruszeniem ust. 5. W świetle skargi i pozostałych akt sprawy nie budzi sporu niezgodność planowanej inwestycji z planem miejscowym, zwłaszcza w zakresie odległości od linii rozgraniczającej tereny komunikacji, i to było przyczyną wniesienia sprzeciwu przez Starostę Powiatu Wrocławskiego. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty argumentując to nieuzupełnieniem zgłoszenia przez inwestora, wskutek bezskutecznego upływu terminu oznaczonego postanowieniem Starosty z dnia 30 października 2023 r. Trzeba podkreślić, że w postępowaniu administracyjnym, realizując dyspozycję Wojewody z postanowienia z dnia 18 października 2023 r., Starosta nałożył na skarżącego określone obowiązki, przez co zrealizował nakaz wynikający z art. 30 ust. 5 c Prawa budowlanego: w razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada na zgłaszającego, w drodze postanowienia, obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów. Jak twierdzi skarżący, nie otrzymał on tego dokumentu, jednak przeczą temu materiały dostępne w aktach sprawy (potwierdzenie odbioru datowane na 25.10.2023 podpisane przez R. R., pełnomocnika, pełnomocnictwo w aktach). Zarzut naruszenia art. 136 § 1 k.p.a. w związku z art. 30 ust. 5 c Prawa budowlanego skarżący oparł na stwierdzeniu, że należało uchylić decyzję Starosty, w celu przeprowadzenia postępowania dowodowego, skoro organ II instancji uznał za konieczne przeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie wynikającym z art. 30 ust. 5 c Prawa budowlanego. Z art. 138 § 1 i 2 k.p.a. wynika, że postępowanie odwoławcze zwieńczone jest alternatywną możliwością wydania następujących decyzji: utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji (art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.), uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części i w tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umorzenie postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.), umorzenie postępowania odwoławczego (art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.), uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy (art. 138 § 2 k.p.a.). W drodze do zajęcia stanowiska w formie wyżej wskazanej organ odwoławczy, zgodnie z art. 136§1 k.p.a., może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. W realiach sprawy Wojewoda skorzystał z tego przepisu, postanowieniem z dnia 18 października 2023 r. zlecając Staroście przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów. Treść postanowienia wskazuje, że ma ono na celu dopełnienie wymogów z art. 30 ust. 5 c Prawa budowlanego, co sprowadza się do zobowiązania inwestora do przedłożenia wskazanych dokumentów. Jednocześnie trzeba zauważyć, że przepis art. 30 ust. 5 c Prawa budowlanego literalnie stanowi o "konieczności uzupełnienia zgłoszenia". W okolicznościach sprawy, w toku postępowania zmierzającego do wydania rozstrzygnięcia odwoławczego, Wojewoda dostrzegł konieczność uzupełnienia materiałów, i w tym celu stosownym postanowieniem zlecił dokonanie konkretnych czynności Staroście. Wbrew temu co suponuje skarżący, tak postępując, Wojewoda nie naruszył zasady dwuinstancyjności. Istota zasady dwuinstancyjności wyrażona w art. 15 k.p.a. polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy, wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego została zrealizowana nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni, lecz konieczne jest, aby rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z tych organów, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone. W związku z tym organ odwoławczy ma nie tylko obowiązek ocenić zgodność z prawem postępowania organu I instancji, lecz przede wszystkim jego obowiązkiem jest ponowne rozpatrzenie całej sprawy, niejako "od nowa". Oznacza to konieczność powtórnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, a nie poprzestanie na jedynie weryfikacji decyzji organu I instancji. Zasada dwuinstancyjności postępowania wymusza na organie odwoławczym odniesienie się w uzasadnieniu wydanej przez siebie decyzji nawet do tych twierdzeń strony, które omówiono już raz w rozstrzygnięciu organu I instancji (zob. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 grudnia 2005 r., sygn. akt V SA/ Wa 997/05 i z dnia 9 listopada 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 2146/05, Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego pod red. Romana Hausera i Marka Wierzbowskiego, Duże Komentarze Becka, wyd. 6, s. 174-177). Rozstrzygnięcie organu II instancji jest bowiem takim samym aktem stosowania prawa, jak rozstrzygnięcie organu I instancji, a działanie organu drugiej instancji nie ma charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu pierwszej instancji (zob. Tadeusz Woś, Jan Zimmermann, Glosa do uchwały SN z dnia 23 września 1986 r., III AZP 11/86, "Państwo i Prawo" 1989, z. 8, s. 147). Wojewoda, dostrzegając pewien deficyt w postępowaniu przed Starostą, i w konsekwencji zobowiązując organ I instancji do określonego zachowania procesowego, nie uchybił zasadzie dwuinstancyjności w zaprezentowanym wyżej rozumieniu. Zlecając organowi I instancji uzupełnienie materiału sprawy Wojewoda trafnie zadbał o to, aby zrąb dowodowy dla rozstrzygnięcia został stworzony przez Starostę. Równolegle, mając na względzie przepis art. 138 § 2 k.p.a. trzeba wyjaśnić, że uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej w celu przeprowadzenia postępowania dowodowego (s. 4 skargi) może nastąpić, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Wojewoda uznał, że uchybienie organu I instancji można sanować w ramach art. 136 § 1 k.p.a. i w ocenie Sądu, biorąc pod uwagę istotę i przebieg postępowania, jak też treść art. 30 ust. 5 c Prawa budowlanego, postąpił prawidłowo. Sąd zważył, że art. 30 ust. 5 c stanowi o konieczności uzupełnienia zgłoszenia. Tym samym nie stanowi o kreacji nowego zgłoszenia, ale zaledwie o uzupełnieniu brakujących dokumentów do zgłoszenia już istniejącego. "Uzupełnić" w języku polskim to "uczynić coś kompletnym dodając to czego brakuje" (zob. Słownik języka polskiego PWN), i w ocenie Sądu takie rozumienie uzupełnienia jest znaczeniowo i logicznie koherentne z art. 30 ust. 5 c Prawa budowlanego oraz z charakterem uzupełniającego postępowania dowodowego przewidzianego przez k.p.a. Nie można przy tym pominąć, że art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego nakłada na organ oblig wniesienia sprzeciwu w sytuacji naruszania przez planowaną inwestycję przepisów, w tym ustaleń planu miejscowego, zaś art. 30 ust. 5 c stanowi tylko o uzupełnieniu brakujących dokumentów. W tym świetle Sąd nie znalazł potwierdzenia dla zarzutów celujących w naruszenie art. 136 1 § 1 k.p.a., jak też wskazujących naruszenie tego przepisu w związku z art. 30 ust. 5 c Prawa budowlanego. Wojewoda postanowił naprawić uchybienie pierwszoinstancyjne zobowiązując Starostę do uzupełnienia materiału dowodowego poprzez wezwanie skarżącego do uzupełnienia informacji (dokumentów) dotyczących inwestycji. Zakres wskazanych czynności nie wskazuje, że mają one na celu zbudowanie zrębów dla ustalenia stanu faktycznego sprawy, co czyni także niezasadnymi wątpliwości skarżącego co do naruszenia zasady dwuinstancyjności. Kwestią kontrowersyjną w sprawie jest także fakt doręczenia postanowienia Starosty z dnia 30 października 2023 r. (wzywającego do uzupełnienia informacji) inwestorowi: skarżący neguje fakt otrzymania przez jego pełnomocnika tego postanowienia, czemu przeczy jednak obecna w aktach sprawy dokumentacja pocztowa (podpisane i opatrzone datą potwierdzenie odbioru, o którym była już mowa wcześniej). Zastrzeżenia skarżącego w tym zakresie nie mogą być zatem uznane za uzasadnione, w świetle dostępnych Sądowi akt sprawy, na podstawie których, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd orzeka. Niezależnie od tego Sąd zauważył, że skarżący dysponował wiedzą o postanowieniu Wojewody z dnia 18 października 2023 r. kierowanym do Starosty (widniejące w aktach potwierdzenie odbioru podpisane dnia 25.10.23 r. przez R. R., pełnomocnika, kierowane do jego wiadomości). Reasumując ten wątek sprawy, z akt wynika, że skarżący postanowienie otrzymał, i się do niego nie zastosował. Przepis art. 77 § 4 k.p.a., którego naruszenie sygnalizuje skarżący stanowi, że fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Sąd nie podzielił tego zarzutu, i nie dostrzegł w tym zakresie naruszenia przepisu postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Starosta zobowiązany był, przepisami prawa, jak i postanowieniem Wojewody, do zgromadzenia dodatkowych materiałów. Zgłoszenie w postępowaniu dotyczącym przedmiotowej inwestycji, zapoczątkowanym dnia 12 kwietnia 2022 r. dotyczyło konkretnego przedsięwzięcia budowlanego, o wskazanych parametrach. Tymczasem zgłoszenie datowane na 6 czerwca 2022 r. inicjuje odrębne postępowanie administracyjne, i nie ma tu znaczenia, że realizowane będzie na tej samej działce. Dodatkowo Sąd zauważył, że planowane obiekty również nie są tożsame, co wynika z porównania obecnych w aktach danych zamieszczonych w projektach budowlanych (chronologicznie oznaczonych styczeń 2022 i maj 2022). Nie można zatem mówić o "typowym dla organów administracyjnych formalizmie" (s. 5 skargi), a jedynie o realizacji obowiązujących przepisów w ramach postępowania administracyjnego. W tym świetle, uwzględniając całokształt sprawy i skonkretyzowane zarzuty, do których odniesiono się wyżej, Sąd nie dopatrzył się, aby organy niewystarczająco zebrały i rozważyły materiał dowodowy, co czyni bezzasadnym zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Konstatacja Wojewody, że wobec nieuzupełnienia zgłoszenia zobowiązany był utrzymać w mocy sprzeciw Starosty, odpowiada prawu. Z przedstawionych powodów, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę w całości.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI