II SA/WA 997/23

II SA/Wa 997/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-02-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Radziszewska-Krupa /przewodniczący/
Joanna Kube
Sławomir Antoniuk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1882
art. 41 ust. 2 pkt 9
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marcin Rusinowicz-Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2024 r. sprawy ze skargi A. P. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w [...] z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienie ze służby oddala skargę.
Uzasadnienie
Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w [...] rozkazem personalnym z [...] lutego 2023 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000); zwanej dalej K.p.a. w związku z art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2021 r. poz. 1882, z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania A.P., utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w M. z [...] listopada 2022 r. nr [...] w sprawie zwolnienia ze służby w Policji [...] grudnia 2022 r. w związku z upływem 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że Prokurator Prokuratury Okręgowej w P. w ramach prowadzonego śledztwa sygn. akt [...] [...] października 2021 r. ogłosił A.P. – [...] Zespołu [...] Wydziału [...] Komendy Powiatowej Policji w M. – zarzut popełnienia przestępstwa umyśInego, ściganego z oskarżenia publicznego, określonego w art. 231 § 2 K.k. w zb. z art. 266 § 2 K.k. w zb. z art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych w zw. z art. 11 § 2 K.k. oraz zastosował środek zapobiegawczy w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych.
W związku z powyższym Komendant Powiatowy Policji w M. rozkazem personalnym z [...] października 2021 r. nr [...] zawiesił A.P. w czynnościach służbowych na okres trzech miesięcy od [...] października 2021 r. do [...] stycznia 2022 r.
Następnie Komendant Powiatowy Policji w M. rozkazem personalnym z [...] stycznia 2022 r. nr [...] przedłużył okres zawieszenia A.P. w czynnościach służbowych od [...] stycznia 2022 r. do czasu zakończenia postępowania karnego. Strona nie wniosła od niego odwołania.
Pismem z [...] października 2022 r. funkcjonariusz został poinformowany o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, wraz z pouczeniem o przysługujących go uprawnieniach wynikających z art. 10 K.p.a., w tym w szczególności o prawie do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, do składania wniosków i żądań.
Komendant Powiatowy Policji w M. rozkazem personalnym z [...] listopada 2022 r. nr [...], na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 w zw. z art. 45 ust. 3 ustawy o Policji, zwolnił A.P. ze służby w Policji w związku z upływem 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, ponieważ nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia. Decyzji tej, na mocy art. 108 K.p.a., nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
W dniu [...] grudnia 2022 r. (data na prezentacie Komendy Powiatowej Policji w M.) A.P. złożył odwołanie od powyższego rozkazu personalnego wnosząc o jego uchylenie i umorzenie postępowania oraz uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Komendantowi Powiatowemu Policji w M.. Jednocześnie skierował wniosek o zawieszenie postępowania administracyjnego do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie karnej, dopuszczenie dowodu z przesłuchania w charakterze strony oraz z dowodu z zeznań świadka K.B., a także wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozkazu personalnego.
Po rozpoznaniu odwołania Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w [...] rozkazem personalnym z [...] lutego 2023 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie wskazując, że zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, policjanta można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia. Zwolnienie ze służby w tym trybie ma charakter fakultatywny, co oznacza, że decyzja w tym zakresie pozostaje w kompetencji przełożonego właściwego w sprawach osobowych, który może, ale nie musi jej podjąć, o ile wystąpią wskazane przez ustawodawcę przesłanki, tj. upływ 12-miesięcznego okresu zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych oraz nadal trwająca przyczyna stanowiąca podstawę zawieszenia.
W sprawie bezsporne jest, że w związku z prowadzonym przeciwko A.P. postępowaniem karnym, rozkazem personalnym z [...] października 2021 r. Komendant Powiatowy Policji w M. zawiesił policjanta w czynnościach służbowych na okres trzech miesięcy od [...] października 2021 r. do [...] stycznia 2022 r., a następnie rozkazem personalnym z [...] stycznia 2022 r. nr [...] Komendant Powiatowy Policji w M. przedłużył okres zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych od [...] stycznia 2022 r. do czasu zakończenia postępowania karnego. Strona od powyższych decyzji nie wniosła odwołań, zatem stały się one ostateczne. W dniu wydania przez Komendanta Powiatowego Policji w M. rozkazu personalnego z [...] listopada 2022 r. nr [...], upłynął wymagany, 12-miesięczny okres zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych i nie ustała przyczyna stanowiąca podstawę tego zawieszenia. Postępowanie karne przeciwko policjantowi wciąż trwa. Przesłanki przewidziane w art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji zostały zatem spełnione, zaś zebrana w postępowaniu administracyjnym dokumentacja jest wystarczająca.
Zdaniem organu odwoławczego przedstawienie policjantowi zarzutu popełnienia przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego określonego w art. 231 § 2 K.k. w zb. z art. 266 § 2 K.k. w zb. z art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych w zw. z art. 11 § 2 K.k., trwające od [...] października 2021 r. zawieszenie w czynnościach służbowych i niewykonywanie ich przez ponad rok, a tym samym konieczność zapewnienia prawidłowego funkcjonowania Wydziału [...] Komendy Powiatowej Policji w M., stanowią wystarczające i przekonywujące przesłanki do zwolnienia A.P. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji.
Zaznaczył, że podejrzenie funkcjonariusza Policji o zachowanie karalne, zaprzeczające przyjętym zobowiązaniom, naraża dobre imię służby. Utrata przez funkcjonariusza nieposzlakowanej opinii w związku z prowadzonym przeciwko niemu postępowaniem karnym jest okolicznością mającą wpływ na dobrze i szeroko rozumiany interes społeczny. Dalsze pozostawienie A.P. w służbie oznaczałoby konieczność wydatkowania środków publicznych (wypłaty uposażenia, dotychczas pobierał 50% należnego uposażenia) w stosunku do funkcjonariusza, który będąc policjantem faktycznie nie pełni służby i to przez niemożliwy do oszacowania okres.
W świetle powyższego rozwiązanie stosunku służbowego z policjantem było zgodne z interesem społecznym, tożsamym w tym wypadku z interesem służby. Ustawodawca w interesie funkcjonariuszy reglamentuje przyczyny zwolnienia ze służby. Nie kwestionuje jednak konieczności prowadzenia przez organy Policji racjonalnej polityki kadrowej, w tym podejmowania działań zabezpieczających także interesy formacji i zapewniających ochronę interesu społecznego. Organy uprawnione do podejmowania decyzji muszą brać pod uwagę nie tylko subiektywne pojmowanie interesu konkretnego policjanta, ale mieć na względzie szerszy interes jednostki organizacyjnej, będąc zobowiązanymi do zapewnienia jej prawidłowego funkcjonowania, przy uwzględnieniu potrzeby realizacji ustawowych zadań.
Podkreślił, że nie ulega wątpliwości, iż w przypadku nieobecności policjanta, czynności należące do jego obowiązków, muszą wykonywać inni funkcjonariusze. Gdy taki stan trwa, tak jak w omawianej sprawie, ponad 12 miesięcy, wpływa to niekorzystnie na organizację, jak i efektywność działania danej komórki organizacyjnej. Zastępca Naczelnika Wydziału Kryminalnego Komendy Powiatowej Policji w M. w notatce służbowej z [...] listopada 2022 r. stwierdził, że przedłużający się okres nieobecności A.P. w służbie przyczynił się do spadku efektywności działań tego wydziału i spowodował, że czynności dotychczas przez niego realizowane musiały być wykonywane przez pozostałych policjantów. Zawieszenie policjanta w czynnościach służbowych skutkuje bowiem zablokowaniem etatu i brakiem możliwości zatrudnienia na jego miejsce innego funkcjonariusza. W ocenie Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w [...] długotrwałe zawieszenie w czynnościach służbowych wpłynęło negatywnie na organizację służby, co rzutuje ujemnie na interes służby, jakim jest zapewnienie bezpieczeństwa obywateli poprzez wykonywanie zadań przez wszystkich policjantów. Zaznaczył, że służbę w Policji mogą pełnić osoby o określonych predyspozycjach, w pełni dyspozycyjne, a także zdolne fizycznie i psychicznie do wykonywania obowiązków służbowych w czasie i rozmiarze adekwatnym do potrzeb formacji.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 7 K.p.a., art. 8 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 78 § 1 K.p.a., art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., art. 80 K.p.a., art. 86 K.p.a. oraz art. 107 K.p.a. organ stwierdził, że są one niezasadne. Jego zdaniem organ pierwszej instancji zebrał cały niezbędny materiał do podjęcia przedmiotowej decyzji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, a następnie w granicach swobodnej oceny dowodów, z zachowaniem reguł określonych w K.p.a. dokonał jego kompleksowej oceny. Na podstawie zebranej w sprawie dokumentacji bezspornie można ustalić stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy. Zaznaczył, że sformułowanie "zebrał materiał dowodowy" musi zostać odniesione wyłącznie do materiału niezbędnego do podjęcia decyzji końcowej, a nie wszelkich okoliczności zaistniałych w sprawie. Zbieranie materiału przez organ administracyjny musi być determinowane celem takiego postępowania, jakim jest wydanie decyzji merytorycznej zgodnej z zasadą prawdy materialnej. Działania organu nie mogą stanowić jednak naruszenia innych zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady szybkości i prostoty postępowania. Organy administracji powinny działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy. Zasadnym jest wskazanie, że organ nie jest skrępowany żadnymi ograniczeniami co do mocy wiążącej poszczególnych dowodów, gdyż każdy z dowodów może być w trakcie postępowania zakwestionowany innym dowodem. Natomiast fakty nieobjęte materiałem dowodowym nie mogą stanowić rozstrzygnięcia sprawy, chyba że są to fakty powszechnie znane lub znane organowi z urzędu. Komendant Powiatowy Policji w M. rozstrzygając w sprawie badał jedynie, czy zaistniały określone przepisem art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji przesłanki do zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Policji. Nie analizował okoliczności zarzucanego mu czynu, ani nie wypowiadał się w zakresie jego winy czy niewinności. Ponadto, właściwie wyjaśnił przesłanki leżące u podstaw wydanego rozstrzygnięcia.
Ponadto podkreślił, że organ pierwszej instancji słusznie nadał rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności mając na uwadze ważny interes społeczny przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, będącej formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zaskarżona decyzja spełnia wymagania określone w art. 108 § 1 K.p.a., gdyż w jej uzasadnieniu przytoczono okoliczności wskazujące, że zachodzą przesłanki co do przedłożenia interesu społecznego nad indywidualny interes strony.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A.P. wniósł o uchylenie rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w [...] z [...] lutego 2023 r. oraz poprzedzającego go rozstrzygnięcia, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu rozkazowi personalnemu zarzucił naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 15 K.p.a. poprzez zaniechanie ponownego i merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, z uwzględnieniem wszystkich jej okoliczności faktycznych, jak również prawnych, a ponadto ograniczenie postępowania odwoławczego do kontroli okoliczności przyjętych za jego podstawę w ramach rozkazu personalnego organu pierwszej instancji,
2. art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia prawnego i faktycznego, które ma wyłącznie charakter sprawozdawczy i zmierzający do potwierdzenia słuszności spostrzeżeń i twierdzeń dokonanych w rozkazie personalnym wydanym przez organ pierwszej instancji, bez dokonania własnych ustaleń oraz oceny ujawnionych w przedmiotowym postępowaniu okoliczności w płaszczyźnie oceny, czy zaistniały (bądź też nie) przesłanki dające podstawę do jego zwolnienia ze służby w Policji, tym bardziej w sytuacji, gdy przesłanka powołana przez organy obu instancji do takiego rozstrzygnięcia, ma wyłącznie charakter fakultatywny,
3. art. 78 § 1 K.p.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 86 K.p.a. poprzez zaniechanie dopuszczenia i przeprowadzenia wniosków dowodowych zawartych w treści pisma z [...] listopada 2022 r. oraz odwołania od rozkazu personalnego z [...] listopada 2022 r. i bezzasadne uznanie, iż przeprowadzenie ww. dowodów nie byłoby relewantne z punktu widzenia przedmiotu tego postępowania, w sytuacji, gdy wnioski dowodowe mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w tej sprawie, zwłaszcza w płaszczyźnie dokonania prawidłowych ustaleń faktycznych dotyczących podstawy zwolnienia go ze służby w Policji, co w konsekwencji prowadzi do uznania, iż organ poza zakresem swoich rozważań, co do oceny zaistnienia przesłanki, pozostawił istotne okoliczności, których uwzględnienie miałoby istotny wpływ na treść mogącego zapaść w sprawie rozstrzygnięcia, tym bardziej w sytuacji, gdy podstawa prawna wydania rozkazu personalnego (zarówno organu pierwszej, jak i drugiej instancji), w zakresie analizy jej wystąpienia, ma charakter fakultatywny,
4. art. 7, art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 8 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i jego dowolną ocenę w zakresie, w jakim pominięto istotne dla rozstrzygnięcia sprawy fakty, jak również ujawnione w toku przedmiotowego postępowania, w tym postępowania karnego, które to okoliczności dają podstawę do dokonania prawidłowych ustaleń w zakresie oceny zaistnienia (bądź też nie) wobec niego przesłanki dającej podstawę do zwolnienia ze służby w Policji z uwagi na upływ 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, gdy nie ustały przyczyny stanowiące podstawę zawieszenia, co w konsekwencji prowadzi do uznania, iż organ pozostawił istotne okoliczności, w sytuacji, gdy z akt sprawy wynika, iż przewidziany jest termin zakończenia wobec niego postępowania karnego (przygotowawczego), zaś podstawa prawna wydania rozkazu (zarówno organu pierwszej, jak i drugiej instancji), w zakresie oceny jej wystąpienia, ma charakter fakultatywny,
5. art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez bezzasadną odmowę zawieszenia postępowania w przedmiocie zwolnienia go ze służby w Policji i uznanie, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą podstawy do zawieszenia postępowania, bowiem rozpatrzenie odwołania nie wymaga rozpoznania zagadnienia wstępnego przez inny organ lub Sąd, w sytuacji, gdy prawidłowa ocena okoliczności ujawnionych w ramach przedmiotowego postępowania nie daje podstaw do takiej oceny, zwłaszcza w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy i wydanie rozkazu personalnego w sposób bezpośredni zależy od prawomocnego rozstrzygnięcia w przedmiocie odpowiedzialności prawno-karnej funkcjonariusza w toku postępowania karnego, tym bardziej w sytuacji, gdy przesłanka, będąca podstawą wszczęcia przedmiotowego postępowania, umożliwiająca zwolnienie funkcjonariusza ze służby ma charakter ocenny, a nadto przyznaje właściwemu organowi wyłącznie prawo, nie zaś obowiązek zwolnienia policjanta.
Zdaniem skarżącego organy Policji zaniechały przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego. Zaskarżone rozstrzygnięcie oparte jest na treści postanowienia prokuratora o przedstawieniu mu zarzutów, bez jakiejkolwiek analizy okoliczności ujawnionych w ramach przedmiotowego postępowania, w tym wynikających z treści zgromadzonych w sprawie karnej dowodów, jak również charakteru oraz przebiegu zdarzenia z jego udziałem.
Zwrócił uwagę na zawartą w zaskarżonym rozkazie personalnym sprzeczność pomiędzy treścią uzasadnienia, a jego podstawą prawną. Zaznaczył, że podstawą prawną rozstrzygnięcia jest art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, zaś w treści uzasadnienia rozkazu personalnego wskazywane są okoliczności, które w sposób bezpośredni odnoszą się do innej, fakultatywnej podstawy zwolnienia funkcjonariusza ze służby, tj. art. 41 ust. 2 pkt 5 tej ustawy (ważny interes służby).
Zaznaczył także, że z treści pisma Prokuratury Okręgowej w P. wynika, iż postępowanie karne pozostaje w biegu (w toku), ale zostało przedłużone do [...] grudnia 2022 r. W związku z tym organy Policji dysponowały informacją związaną z potencjalnym zakończeniem wobec niego postępowania karnego, a zatem istniała możliwość ustalenia, czy w związku z ww. datą lub po jej wystąpieniu, w dalszym ciągu będzie zachodziła podstawa do twierdzenia, iż nie ustały przyczyny będące podstawą jego zawieszenia w czynnościach służbowych.
Powyższe okoliczności prowadzą również do uznania, iż brak jest jakichkolwiek podstaw do weryfikacji, w oparciu, o jakie dowody organ doszedł do uznania, iż w stosunku do niego zachodzą podstawy do zwolnienia ze służby w Policji.
Ponadto, w jego ocenie, zasadnym było zawieszenie przedmiotowego postępowania, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia w przedmiocie odpowiedzialności prawno-karnej, bowiem rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub Sąd. Choć [...] października 2021 r. zostało ogłoszone wobec niego postanowienie o przedstawieniu zarzutu, to niezależnie od jego treści oraz kwalifikacji, z uwagi na konstytucyjnie umocowaną zasadę domniemania niewinności powoduje, iż w żadnym zakresie nie przesądza o winie i sprawstwie funkcjonariusza w związku z treścią zarzutu. Tak więc dopiero prawomocne zakończenie postępowania karnego może stanowić podstawę do prowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji. Zagadnieniem wstępnym jest zatem wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo innych jeszcze okoliczności mających znaczenie prawne. Wyrok (prawomocny) wydany w postępowaniu karnym należy do tych kategorii, bowiem przesądza o kwestii odpowiedzialności prawno-karnej określonej osoby i stanowi zagadnienie wstępne (prawne), które obligowało organ obu instancji do zawieszenia przedmiotowego postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
W świetle powyższych kryteriów skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż prawa nie narusza.
W przedmiotowej sprawie podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia. Treść tego przepisu wskazuje, że decyzja o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby ma charakter fakultatywny i podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego. Zwolnienie funkcjonariusza Policji ze służby jest możliwe w przypadku upływu 12 miesięcy okresu zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustąpiły przyczyny będące podstawą zawieszenia. Regulacja ta wskazuje na istnienie dwóch przesłanek, jakie muszą wystąpić, by zasadnym było podjęcie decyzji o zwolnieniu ze służby. Pierwsza z przesłanek to upływ 12 miesięcy okresu zawieszenia w czynnościach służbowych, druga natomiast to nieustąpienie przyczyn, które stanowiły podstawę zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych. Łączne spełnienie obu warunków pozwala na rozważenie zwolnienia policjanta ze służby.
Uznaniowy charakter takiej decyzji nie zezwala jednak organom administracji publicznej na całkowitą i niekontrolowaną swobodę w rozstrzyganiu sprawy. Na organie prowadzącym postępowanie administracyjne, również działającym w ramach uznania administracyjnego, ciąży bowiem obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Natomiast z uwagi na specyficzny rodzaj służby w Policji, konieczne jest ponadto zbadanie możliwości pozostawienia w służbie funkcjonariusza przez pryzmat zadań, które określa ustawa o Policji, uprawnień przełożonego w zakresie zapewnienia prawidłowego działania podległych mu jednostek oraz kształtowania składu osobowego podległego mu zespołu ludzi oraz interesu służby.
Podkreślić należy, że w sprawach dotyczących fakultatywnego zwolnienia funkcjonariusza ze służby sądy administracyjne badają jedynie, czy decyzja o rozwiązaniu stosunku służbowego nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów. Nie mogą natomiast wkraczać w kompetencje właściwych organów i przesądzać, czy dana osoba powinna nadal pozostać funkcjonariuszem danej formacji, czy też mogła być wykluczona z tego grona (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 254/17).
W rozpoznawanej sprawie obie przesłanki z art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji zostały spełnione. Rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w M. został wydany [...] listopada 2022 , a więc w dacie, kiedy nastąpił już upływ 12 miesięcy okresu zawieszenia A.P. w czynnościach służbowych i nie ustała również przyczyna zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych. Rozkaz personalny o zawieszeniu skarżącego w czynnościach służbowych na okres 3 miesięcy od [...] października 2021 r. do [...] stycznia 2022 r. został wydany [...] października 2021 r. Następnie rozkazem personalnym z [...] stycznia 2022 r. okres zawieszenia przedłużono do czasu zakończenia postępowania karnego. Podkreślić w tym miejscu należy, że przytoczony powyżej art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji pozwala właściwemu organowi zwolnić funkcjonariusza nawet wówczas, gdy nie zostało zakończone postępowanie karne, będące podstawą zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych. Istotny jest bowiem upływ 12 miesięcznego okresu zawieszenia w czynnościach służbowych, a także nieustąpienie przyczyn, które stanowiły podstawę zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych. Postępowanie karne w związku z zarzutem popełnienia przez A.P. przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego, określonego w art. 231 § 2 K.k. w zb. z art. 266 § 2 K.k. w zb. z art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 10 z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych w zw. z art. 11 § 2 K.k., będące podstawą zawieszenia skarżącego w pełnieniu obowiązków służbowych, nie zostało prawomocnie zakończone ani w dacie podejmowania decyzji przez organ pierwszej, jak i drugiej instancji.
Nie jest przy tym trafny zarzut skargi sygnalizujący, iż skoro, jak wynika z powołanego przez stronę pisma Prokuratury Okręgowej w P., będące w toku postępowanie karne zostało przedłużone do [...] grudnia 2022 r., to organ w postępowaniu odwoławczym powinien ustalić czy nie ustały przyczyny zawieszenia w czynnościach służbowych. Użyte w art. 124 ust. 2 ustawy o Policji wyrażenie "postępowanie karne" odnosi się do całego toku tego postępowania, nie tylko przygotowawczego, ale również sądowego. Brak w aktach sprawy dowodu wskazującego na kontynuowanie postępowania karnego po [...] grudnia 2022 r. nie świadczy o naruszeniu przepisów procesowych w sposób istotny, a tylko w takim przypadku decyzję należy uznać za prawnie wadliwą. Strona skarżąca nie przedłożyła w toku postępowania odwoławczego dowodu wskazującego, że postępowanie karne już się wówczas nie toczyło, jak też w skardze na te okoliczności się nie powołała. Oznacza to, iż nie ma podstaw do czynienia organowi zarzutu nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy.
Jak już podano dla wydania decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji nie jest konieczne, aby postępowanie sądowe dotyczące decyzji właściwego przełożonego o zawieszeniu funkcjonariusza w czynnościach służbowych było prawomocnie zakończone. W związku z tym nie można zarzucić organom naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Zagadnieniem wstępnym w rozumieniu powołanego przepisu, mogą być wyłącznie kwestie (zagadnienia) prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki wydania decyzji o zwolnieniu, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej przez inny podmiot.
Trafnie zatem, po ustaleniu zaistnienia tych dwóch bezwzględnych przesłanek dopuszczalności zwolnienia policjanta za służby organy rozważyły kwestię jego dalszego pozostawania w służbie z jednoczesnym zawieszeniem w czynnościach służbowych. Zauważyć należy, że samo zawieszenie policjanta w czynnościach służbowych pełni rolę podobną do roli środka zapobiegawczego w postępowaniu karnym (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 3 października 2019 r., sygn. akt II SA/Po 391/19). Możliwość przedłużenia zawieszenia, realizowanego w trybie administracyjnym, ma przede wszystkim służyć dobru służby w kontekście zarzucanego policjantowi czynu. Podobieństwo instytucji zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych do środka zapobiegawczego w postępowaniu karnym wskazuje, że specyfika tego rodzaju spraw ogranicza zakres postępowania administracyjnego, regulowanego przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, albowiem sam fakt toczącego się postępowania karnego z zarzutem popełnienia przestępstwa przez policjanta może determinować rozstrzygnięcie organu Policji o przedłużeniu zawieszenia w czynnościach służbowych, czego następstwem, w przypadku niezakończenia postępowania karnego w okresie 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, może być decyzja o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie.
Prawidłowo także organy Policji wskazały na fakt dezorganizacji pracy w wydziale w którym służbę pełnił skarżący, konieczność wykonywania zadań jemu przypadających przez innych funkcjonariuszy Policji, dla których stanowi to dodatkowe obciążenie, jako te okoliczności, które dodatkowo przemawiały za zwolnieniem go ze służby.
Zatem oceniając stanowisko organów obu instancji, które wskazały na interes służby, który byłby naruszony przez dalsze pozostawanie skarżącego w stanie zawieszenia przy jednoczesnej dezorganizacji pracy jednostki Policji, w której odbywa służbę, jako tą okoliczność, poza dwoma wyżej wymienionymi przesłankami koniecznymi do zwolnienia funkcjonariusza ze służby, należało uznać za zasadne, podjęte w granicach uznania administracyjnego. Z przyczyn podanych powyżej zasadnym stało się przedłożenie w tym wypadku interesu publicznego (interesu służby) nad indywidualny policjanta.
Wobec powyższego Sąd uznał, że zarzut naruszenia art. 41 ust. 2 pkt 9 pozbawiony jest usprawiedliwionych podstaw, bowiem na przeszkodzie zwolnieniu policjanta ze służby nie stoi trwające postępowanie karne. Co istotniejsze to postępowanie, jako że stanowiło podstawę zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych, powinno w dacie zwolnienia ze służby trwać, bowiem dla skuteczności zwolnienia ze służby niezbędne jest nieustanie przyczyny będącej podstawą zawieszenia. Inaczej mówiąc, gdyby postępowanie karne w sprawie skarżącego prawomocnie się zakończyło, ustałaby przyczyna zawieszenia i nie można byłoby zwolnić skarżącego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji.
Z kolei organy rozstrzygając w sprawie, badały jedynie czy zaistniały, określone przepisem art. 42 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, przesłanki do zwolnienia skarżącego ze służby w Policji. Nie analizowały natomiast okoliczności zarzucanego skarżącemu czynu, ani zasadności zawieszenia go w czynnościach służbowych. Dla organu okolicznością istotną było to, że przeciwko skarżącemu toczy się postępowanie karne. Wprawdzie zawieszenie, a następnie zwolnienie policjanta ze służby ma bezpośredni związek ze wszczętym postępowaniem karnym i jest niejako jego konsekwencją, jednak rozstrzygnięcie to nie jest formalnie zależne od wyniku postępowania karnego. Zwolnienie funkcjonariusza nie przesądza o jego winie, która może być przypisana wyłącznie w postępowaniu karnym (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 24 stycznia 2013 r., sygn. akt III SA/Gd 815/12). W konsekwencji nie można zarzucić organom Policji, że nie analizowały okoliczności zarzucanego skarżącemu czynu, ani tym bardziej nie wypowiadały się w zakresie jego winy.
Na marginesie powyższych rozważań należy zauważyć, że w sytuacji gdy zarzuty stawiane policjantowi okażą się niezasadne, postępowanie karne zakończy się wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania z powodu niepopełnienia przestępstwa, to wówczas na mocy art. 42 ust. 1 i 5 ustawy o Policji, funkcjonariusz może być przywrócony na stanowisko równorzędne z wypłatą świadczenia pieniężnego odpowiadającego uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem. W konsekwencji przepis ten zabezpiecza prawa funkcjonariusza do powrotu do służby, w razie wykazania jego niewinności.
Konkludując w rozpoznawanej sprawie organ korzystając z możliwości wynikającej z art. 42 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Nie trzeba szczególnie dowodzić, że w przypadku nieobecności policjanta, czynności wchodzące w zakres jego obowiązków, muszą zostać przejęte przez innych funkcjonariuszy. Gdy taki stan trwa długo, niewątpliwie wpływa niekorzystnie na organizację, jak i efektywność działania danej jednostki Policji, co zostało potwierdzone w notatce służbowej z [...] listopada 2022 r. przez Zastępcę Naczelnika Wydziału Kryminalnego Komendy Powiatowej Policji w M., w której skarżący pełnił służbę. Zawieszenie policjanta w czynnościach skutkuje zablokowaniem etatu i brakiem możliwości zatrudnienia na jego miejsce innego funkcjonariusza. Interes społeczny przejawiał się zatem w konieczności zapewnienia prawidłowej realizacji zadań jednostki, w której skarżący pełnił służbę. W ocenie Sądu organ w sposób dostateczny zebrał cały materiał dowodowy i przekonująco wykazał, dlaczego w przedmiotowej sprawie należało dać prymat interesowi społecznemu, równoważnemu z interesem służby, przedkładając go nad interesem skarżącego. Niezasadny jest zatem zarzut naruszenia art. 107 § 1 i § 3 K.p.a., ponieważ organ w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego wyjaśnił wszystkie kwestie mające wpływ na jego wydanie.
W ocenie Sądu, organ zasadnie nadał rozstrzygnięciu o zwolnieniu skarżącego ze służby rygor natychmiastowej wykonalności. Swe stanowisko należycie uzasadnił wskazując, że w sprawie zachodzą przesłanki wskazujące na, co wyżej już wyjaśniono, uznanie pierwszeństwa interesu społecznego (interesu służby) nad indywidualnym interesem skarżącego.
W związku z powyższym zarzuty podniesione w skardze związane z naruszeniem przez organ wskazanych w niej przepisów nie zasługiwały na uwzględnienie.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, z późn. zm.) orzekł, jak w wyroku