II SA/WA 995/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę na uchwałę Zarządu Dzielnicy odmawiającą pomocy mieszkaniowej, uznając, że skarżący nie spełnili kryterium metrażowego i mieli zaległości czynszowe.
Skarżący A.K. i M.F. domagali się pomocy mieszkaniowej w postaci zawarcia umowy najmu lokalu, który zajmowali bez tytułu prawnego. Organ odmówił, wskazując na niespełnienie kryterium metrażowego (4 osoby w lokalu o mieszkalnej powierzchni 31,11 m2, przy limicie 26 m2) oraz zaległości czynszowe. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów K.p.a. i niezgodność uchwały z ustawą o ochronie praw lokatorów. Sąd oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo zastosował przepisy uchwały lokalnej, a skarżący nie wykazali wyjątkowo trudnej sytuacji uzasadniającej odstępstwo od kryteriów.
Sprawa dotyczyła skargi A.K. i M.F. na uchwałę Zarządu Dzielnicy odmawiającą zakwalifikowania ich do udzielenia pomocy mieszkaniowej. Skarżący zajmowali lokal bez tytułu prawnego i wnioskowali o zawarcie umowy najmu. Organ odmówił, opierając się na uchwale Rady m.st. Warszawy z 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali. Jako podstawy odmowy wskazano niespełnienie kryterium metrażowego (lokal o mieszkalnej powierzchni 31,11 m2 zamieszkiwany przez 4 osoby, podczas gdy limit dla 4 osób wynosił 26 m2) oraz zaległości czynszowe na koncie zajmowanego lokalu. Skarżący zarzucili organowi naruszenie przepisów K.p.a., w tym niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych i dowolną ocenę materiału dowodowego, a także niezgodność uchwały z ustawą o ochronie praw lokatorów, która miała dopuszczać odmowę jedynie z powodu niespełnienia kryterium dochodowego lub braku tytułu prawnego do innego lokalu. Sąd administracyjny oddalił skargę. Sąd uznał, że uchwała organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego jest aktem z zakresu administracji publicznej podlegającym kontroli sądu administracyjnego. Stwierdził, że organ prawidłowo ustalił stan faktyczny i zastosował przepisy uchwały lokalnej, w tym kryterium metrażowe. Sąd podkreślił, że skarżący nie wykazali wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej, która mogłaby uzasadniać zwolnienie z kryterium metrażowego. Dodatkowo, organ zasadnie uwzględnił istniejące zaległości czynszowe. Sąd odniósł się również do argumentacji skarżących dotyczącej niezgodności uchwały z ustawą o ochronie praw lokatorów, wskazując, że przywołane orzecznictwo mogło stracić na aktualności po zmianach wprowadzonych w 2018 r., a ustawa nie posługuje się już pojęciem 'lokalu socjalnego'. Sąd uznał, że organ prawidłowo odmówił zakwalifikowania skarżących do pomocy mieszkaniowej, jednocześnie wskazując na możliwość uregulowania tytułu prawnego do zajmowanego lokalu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, organ prawidłowo odmówił zakwalifikowania do pomocy mieszkaniowej, ponieważ skarżący nie spełnili kryterium metrażowego określonego w uchwale lokalnej, a także istniały zaległości czynszowe. Sąd uznał, że skarżący nie wykazali wyjątkowo trudnej sytuacji uzasadniającej odstępstwo od kryteriów.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że uchwała lokalna prawidłowo określa kryteria metrażowe i dochodowe, a także dopuszcza analizę innych przesłanek, w tym wywiązywania się z obowiązków najemcy. Skarżący nie przedstawili dowodów na wyjątkowo trudną sytuację, a zaległości czynszowe stanowiły dodatkową podstawę odmowy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (31)
Główne
P.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
P.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.u.s.a. art. 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.p.l. art. 21 § 3
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Ustawodawca określił działania organu gminy jako "rozpatrywanie i załatwianie" wniosków o najem lokali, co nawiązuje do procedury administracyjnej.
u.o.p.l. art. 22
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Definicja umowy najmu socjalnego lokalu, wskazująca na minimalną powierzchnię pokoi na członka gospodarstwa domowego.
u.o.p.l. art. 23 § 2
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Wskazane przez skarżących jako jedyne kryteria udzielania pomocy mieszkaniowej w postaci najmu socjalnego: brak tytułu prawnego do innego lokalu i spełnianie kryterium dochodowego. Sąd uznał, że po zmianach z 2018 r. przepis ten może być interpretowany inaczej.
K.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej, która pozostaje w korelacji z przepisami uchwały lokalnej nakazującymi szczegółową analizę wniosku.
K.p.a. art. 75 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 78 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 80 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Uchwała Nr XLVI/1422/2008 Rady m.st. Warszawy art. 6 § pkt 8
Statut Dzielnicy [...] art. 6 § ust. 1 pkt 2
Statut Dzielnicy [...] art. 45 § pkt 5
Statut Dzielnicy [...] art. 50 § ust. 1
Uchwała Nr LXX/2182/2010 Rady m.st. Warszawy
Uchwała Nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy art. 35 § ust. 1
Uchwała Nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy art. 4
Pomoc mieszkaniowa może być udzielona osobom spełniającym kryteria określone w § 5 (dochodowe) i § 7 (warunki metrażowe), o ile nie zachodzą inne przesłanki.
Uchwała Nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy art. 5 § ust. 1
Kryterium dochodowe dla 1-osobowego gospodarstwa domowego.
Uchwała Nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy art. 5 § ust. 2 pkt 1
Średni miesięczny dochód z 3 miesięcy nieprzekraczający kwoty 1636,64 zł uprawnia do najmu socjalnego.
Uchwała Nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy art. 7 § ust. 1
Warunki zamieszkiwania kwalifikujące do poprawy: łączna powierzchnia mieszkalna na osobę nie więcej niż 14 m2 dla 2 osób, powiększone o 6 m2 na każdą kolejną osobę. Dla 4 osób limit wynosi 26 m2.
Uchwała Nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy art. 7 § ust. 3
Przy rozstrzyganiu wniosku należy uwzględnić powierzchnię mieszkalną całego lokalu, gdy zamieszkują osoby spokrewnione.
Uchwała Nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy art. 7 § ust. 4
Możliwość zwolnienia z warunków metrażowych w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej.
Uchwała Nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy art. 18 § ust. 1 pkt 1
Możliwość złożenia wniosku o pomoc mieszkaniową w celu uregulowania tytułu prawnego do zajmowanego lokalu.
Uchwała Nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy art. 32 § ust. 1 pkt 2
Wnioski należy poddać szczegółowej analizie uwzględniającej dotychczasowy sposób korzystania z lokalu i wywiązywanie się z obowiązków najemcy.
Uchwała Nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy art. 32 § ust. 8
Dodatkowe informacje uzyskane w toku analizy mogą stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania do pomocy mieszkaniowej.
Uchwała Nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy art. 3
Organy dzielnic zobowiązane są do racjonalnego wykorzystania zasobu mieszkaniowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niespełnienie kryterium metrażowego przez skarżących. Istnienie zaległości czynszowych na koncie zajmowanego lokalu. Brak wykazania przez skarżących wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej uzasadniającej odstępstwo od kryteriów. Prawidłowe zastosowanie przepisów uchwały lokalnej przez organ.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia przepisów K.p.a. poprzez niewyjaśnienie okoliczności i dowolną ocenę materiału dowodowego. Zarzut niezgodności uchwały lokalnej z ustawą o ochronie praw lokatorów. Argument, że odmowa przyznania lokalu socjalnego może nastąpić tylko z powodu niespełnienia kryterium dochodowego lub braku tytułu prawnego do innego lokalu.
Godne uwagi sformułowania
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uchwała ta, nie będąca decyzją administracyjną, a aktem organu jednostki samorządu terytorialnego, innym niż akt prawa miejscowego, jest aktem z zakresu administracji publicznej. Podstawowe standardy określone zasadami ogólnymi Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania do postępowania zakończonego wydaniem aktu z zakresu administracji publicznej. Ciężar wskazania konkretnych faktów i zdarzeń, z których wywodzi ona dla siebie określone, korzystne skutki prawne, spoczywa na stronie. Przywołane w tym piśmie orzeczenia sądów administracyjnych zostały wydane w innym stanie prawnym, a tym samym przedstawiona w nich wykładnia prawa straciła na aktualności.
Skład orzekający
Ewa Marcinkowska
przewodniczący sprawozdawca
Danuta Kania
członek
Lucyna Staniszewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja kryteriów przyznawania pomocy mieszkaniowej z zasobu komunalnego, w tym znaczenie kryterium metrażowego, zaległości czynszowych oraz obowiązków strony w postępowaniu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów uchwały Rady m.st. Warszawy i może wymagać analizy w kontekście lokalnych regulacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy podstawowych potrzeb mieszkaniowych i interpretacji przepisów lokalnych, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i samorządowym, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.
“Niespełnienie metrażu i długi czynszowe: dlaczego sąd odmówił pomocy mieszkaniowej?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 995/23 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2024-03-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-05-19 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Danuta Kania Ewa Marcinkowska /przewodniczący sprawozdawca/ Lucyna Staniszewska Symbol z opisem 6219 Inne o symbolu podstawowym 621 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Skarżony organ Inne Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, Asesor WSA Lucyna Staniszewska, Protokolant specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2024 r. sprawy ze skargi A. K. i M. F. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej oddala skargę Uzasadnienie Zarząd Dzielnicy [...] uchwałą z dnia [...] marca 2023 r. nr [...], podjętą na podstawie § 6 pkt 8 uchwały nr XLVI/1422/2008 Rady m.st. Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań I kompetencji m.st. Warszawy (Dz.U. Woj. Maz. z 2016 r. poz. 6725) i § 6 ust. 1 pkt 2, § 45 pkt 5 i § 50 ust. 1 Statutu Dzielnicy [...] stanowiącego załącznik nr [...] do Uchwały Nr LXX/2182/2010 Rady m.st. Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów dzielnicom m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. 2022, poz. 9305) oraz § 35 ust. 1, § 4, § 5 ust. 1 w związku z ust. 2 pkt 1, § 7 ust. 1, § 32 ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 8 uchwały nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. poz. 14836 oraz z 2022 r. poz. 3530 i poz. 4666) odmówił zakwalifikowania A.K. i M.F. do udzielenia pomocy mieszkaniowej. Wykonanie uchwały powierzył Naczelnikowi Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...]. W uzasadnieniu uchwały organ wskazał, że A.K. (ur. 1975 r., stan cywilny - panna) z synem M.F. (ur. 1996 r., stan cywilny - kawaler) oraz małoletnią córką O.B. wystąpiła w dniu [...] listopada 2022 r. z wnioskiem o pomoc mieszkaniową - zawarcie umowy najmu w związku z zajmowaniem lokalu bez tytułu prawnego, wnosząc o pozostawienie w obecnie zajmowanym lokalu. Wnioskodawczyni podała, że w lokalu poza ww. osobami mieszka jeszcze druga córka. Równolegle córka wnioskodawczyni K.K. (ur. 2003 r., stan cywilny - panna) wystąpiła w dniu [...] listopada 2022 r. z wnioskiem o pomoc mieszkaniową - zawarcie umowy najmu lokalu z zasobu [...], wnosząc o najem odrębnego lokalu i oświadczając, że prowadzi 1-osobowe gospodarstwo domowe. Zgodnie z umową najmu z dnia [...] czerwca 2017 r. na czas oznaczony 5 lat do dnia [...] czerwca 2022 r. najemcami lokalu nr [...] przy ul. B. byli wnioskodawczyni z trójką ww. dzieci. Organ wyjaśnił, że sprawa została rozpatrzona w oparciu o przepisy uchwały nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m. st. Warszawy. Zgodnie z § 4 ww. uchwały - pomoc mieszkaniowa może być udzielona osobom, które spełniają kryteria określone w § 5, tj. kryterium dochodowe, warunki zamieszkiwania określone w § 7, tj. warunki metrażowe oraz § 32 ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 8, tj. przestrzeganie warunków określonych w umowie najmu. W myśl § 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 średni miesięczny dochód z okresu trzech miesięcy w 1-osobowym gospodarstwie domowym nie przekraczający kwoty 1 636,64 zł uprawnia do uzyskania pomocy mieszkaniowej w formie najmu socjalnego lokalu, natomiast przez warunki zamieszkiwania kwalifikujące wnioskodawcę do ich poprawy uznaje się sytuację, w której gospodarstwo domowe zamieszkuje w lokalu, którego łączna powierzchnia mieszkalna na osobę zamieszkującą w lokalu wynosi w przypadku zamieszkiwania 2 osób w lokalu nie więcej niż 14 m2, powiększone o dodatkowe 6 m2 na każdą kolejną osobę zamieszkującą w lokalu, o czym stanowi § 7 ust. 1 uchwały. Zgodnie z § 32 ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 8 wnioski osób ubiegających się o pomoc mieszkaniową należy poddać szczegółowiej analizie uwzględniającej przestrzeganie przez wnioskodawcę warunków określonych w umowie najmu. Wnioskodawczym utrzymuje się z zasiłków z OPS i świadczenia 500+. M.F. utrzymuje się z umowy o pracę. Ich średni miesięczny dochód w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku, tj. VIII, IX, X.2022 r. wynosił 2 995,83 zł. Na podstawie zebranych dokumentów i oświadczeń ustalono, że lokal nr [...] przy ul. B. w [...] składa się z 2 pokoi, kuchni, przedpokoju łazienki oraz oddzielnego WC o powierzchni użytkowej - 46,01 m2,w tym powierzchni mieszkalnej 31,11 m2 i wyposażony jest w instalację elektryczną, wodno-kanalizacyjna, gazową, CO i CCW. W ww. lokalu zamieszkują cztery osoby, tj. wnioskodawczyni wraz trójką dzieci. W związku z powyższym organ uznał za zasadne odmówić wynajmu dwóch odrębnych lokali informując jednocześnie wnioskodawców o możliwości złożenia wniosku o pomoc mieszkaniową w celu uregulowania tytułu prawnego do zajmowanego lokalu wszystkim zamieszkującym osobom zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 ww. uchwały. Jednocześnie organ wskazał, że na koncie czynszowym lokalu występują zaległości w wysokości 1197,19 zł. Oczynszowane są cztery osoby. Lokal jest użytkowany prawidłowo. Organ podał jednocześnie, że wniosek A.K. i M.F. został zaopiniowany negatywnie przez Komisję Mieszkaniową w dniu [...] marca 2023 r. W związku z powyższym organ nie zakwalifikował A.K. i M.F. do udzielenia pomocy mieszkaniowej na zasadach ogólnych. W skardze na powyższą uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A.K. i M.F. zarzucili zaskarżonej uchwale naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 § 1 i art 107 § 3 K.p.a., poprzez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy oraz dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, polegającego na ty, że nie przesłuchano skarżących. W związku z powyższym wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały. W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucili, że organ w skarżonej uchwale nie wziął pod uwagą art. 7 ust. 4 uchwały nr XXII1/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019. r., która stwierdza, że jeśli wnioskodawca w związku z warunkami mieszkaniowymi znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej i było by to zgodne z zasadami współżycia społecznego, zarząd dzielnicy na podstawie analizy i oceny sytuacji życiowej i majątkowej wnioskodawcy może postanowić o zwolnieniu z warunków, o których mowa ust. 1, czyli warunków dotyczących kryterium metrażowego,. Organ jednak nie podjął nawet próby wnikliwego przeanalizowania warunków mieszkaniowych i sytuacji życiowej skarżących, tym samym dopuszczając się rażącego zaniedbania swoich obowiązków i naruszył prawa skarżących podejmując skarżoną uchwałę. Skarżący podnieśli jednocześnie, że orzecznictwo sądowe nie dopuszcza możliwości odmowy przyznania lokalu socjalnego z przyczyn innych niż niespełnianie kryterium dochodowego i tytułu najmu do innego lokalu. Warunki przyznawania lokali socjalnych określa ustawa z dnia 21 czerwiec 2001 r. o ochronie praw lokatorów w której art. 23 ust. 2 ustalone są jedyne dwa kryteria udzielania pomocy mieszkaniowej w postaci najmu socjalnego: brak tytułu prawnego do innego lokalu i spełnianie kryterium dochodowego. Wprowadzenie przez organ innych wymogów i kryteriów jest więc niezgodne z ww. zapisem ustawy. Nie ulega też wątpliwości, że skarżąca ma pod swoją opieką małoletnie dzieci i konstytucyjnym obowiązkiem Gminy wynikającym wprost z art. 75 Konstytucji RP jest zapewnienie realizacji jej potrzeb mieszkaniowych, czego organ uporczywie odmawia, nie uznając prawa skarżącej do starania się o lokal z zasobu mieszkaniowego [...]. Prawo lokalne ustanowione uchwałą nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzący z wkład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy musi natomiast pozostać w zgodzie z Konstytucją RP i wywodzić się z ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianach kodeksu cywilnego. Nie można stosować procedur krzywdzących dla obywatela przez odmowę zaspokojenia uzasadnionych i chronionych prawem potrzeb mieszkaniowych. Zarząd Dzielnicy [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podkreślając, że rozpoznając wniosek skarżących wziął pod uwagę kryterium metrażowe oraz pismo ZGN z dnia [...] stycznia 2023 r. informujące o występującym zadłużeniu na koncie lokalu. Przekroczenie kryterium metrażowego oraz zadłużenie na koncie obecnie zajmowanego lokalu było podstawą niezakwalifikowania A.K. i M.F. do wynajmu dwóch odrębnych lokali, o czym skarżący zostali poinformowani pismem nr [...] z dnia [...] marca 2023 r. Zaskarżona uchwała została podjęta na podstawie i w granicach przepisów prawa miejscowego. Jednocześnie, Zarząd Dzielnicy [...], mając na uwadze możliwość pozytywnego rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o § 18 ust. 1 pkt 1 uchwały nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy, w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały zobowiązał się do poinformowania wnioskodawców o możliwości złożenia wniosku o pomoc mieszkaniową w celu uregulowania tytułu prawnego do zajmowanego lokalu przez wszystkie zamieszkujące osoby. Skarżący zostali o tym pisemnie poinformowani pismem nr [...] z dnia [...] marca 2023 r., które odebrano w dniu [...] marca 2023 r., o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru. Ustanowiony w sprawie z urzędu pełnomocnik skarżących w piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2023 r. wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały oraz przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. W uzasadnieniu pisma podkreślił, że art. 23 ust. 2 ustawa z dnia 21 czerwiec 2001 r. o ochronie praw lokatorów ustala jedynie dwa kryteria udzielania pomocy mieszkaniowej w postaci najmu socjalnego: brak tytułu prawnego do innego lokalu i spełnianie kryterium dochodowego. Gminy nie mogą zatem wprowadzać dodatkowych, nieprzewidzianych ustawą warunków. Mogą natomiast regulować kwestie kryterium dochodowego, które jednak w przypadku skarżących nie było powodem odmownego załatwienia wniosku. Na poparcie powyższego stanowiska pełnomocnik przywołał obszernie orzecznictwo sądów administracyjnych. W związku powyższym wywiódł, że § 7 ust. 1 i § 32 ust. 1 pkt 2 uchwały nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. są niezgodne z art. 23 ust. 2 ustawa o ochronie praw lokatorów. W konsekwencji zaskarżona uchwała Zarządu Dzielnicy [...] jest także niezgodna z prawem, a w szczególności z art. 23 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259), dalej: "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W myśl zaś art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oceniając dopuszczalność skargi na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] marca 2023 r. wskazać należy, że podstawę prawną jej wydania stanowiły m.in. przepisy uchwały nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r., która - jako prawo miejscowe - określa zasady, na jakich są wynajmowane mieszkańcom Warszawy lokale znajdujące się w dyspozycji Miasta. Spełnienie przez osobę wnioskującą o pomoc mieszkaniową określonych w tej uchwale wymagań prowadzi do umieszczenia jej kandydatury na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego. W takiej sytuacji przedmiotem uchwały organu wykonawczego jednostki samorządu gminnego (jej jednostki pomocniczej) jest zakwalifikowanie i umieszczenie osoby ubiegającej się o najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy na liście osób oczekujących na najem lokalu. Uchwała ta, nie będąca decyzją administracyjną, a aktem organu jednostki samorządu terytorialnego, innym niż akt prawa miejscowego, jest aktem z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a.) i kończy pierwszy etap postępowania, obowiązującego przy udzielaniu pomocy mieszkaniowej przez gminę. Działanie organu wykonawczego jednostki samorządowej (w tym wypadku zarządu dzielnicy), nie stanowi więc oferty zawarcia umowy najmu ani negocjacji i nie ma charakteru cywilnoprawnego, a ma charakter administracyjnoprawny. Uchwała taka rozstrzyga bowiem o tym, czy określonej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy. Dopiero po skierowaniu przez zarząd dzielnicy do zawarcia umowy najmu lokalu, następuje drugi etap postępowania, w którym osoba wnioskująca zawiera z zarządcą nieruchomości umowę najmu konkretnego lokalu. Ten etap, którego zakończeniem jest zawarcie umowy, ma już charakter cywilnoprawny. Zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała z dnia [...] marca 2023 r. o odmowie zakwalifikowania skarżących do udzielenia pomocy mieszkaniowej z zasobu [...] rozstrzyga kwestię możliwości udzielenia pomocy w zakresie zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy. Uchwała ta podlega zatem kognicji sądu administracyjnego. W postępowaniu zakończonym zaskarżoną uchwałą nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące wydawania decyzji administracyjnych, niemniej jednak w art. 21 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2021 r. o ochronie praw lokatorów (Dz. U. z 2022 r., poz. 172 ze zm.) ustawodawca określił działania organu gminy jako "rozpatrywanie i załatwianie" wniosków o najem lokali, co wyraźnie nawiązuje do pojęć z zakresu procedury administracyjnej. Nie można zatem stwierdzić, że podstawowe standardy określone zasadami ogólnymi Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania do postępowania zakończonego wydaniem aktu z zakresu administracji publicznej. W szczególności zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 K.p.a. pozostaje w korelacji z § 32 ust. 1 uchwały nr XXIII/669/2019 m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r., który nakazuje organowi poddać wnioski osób ubiegających się o pomoc mieszkaniową szczegółowej analizie uwzględniającej przesłanki określone w punktach 1 - 6. W ocenie Sądu, wniosek skarżących został prawidłowo rozpatrzony w oparciu o przepisy ww. uchwały. Organ ustalił bowiem wszystkie okoliczności faktyczne kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonał prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji przepisów prawa materialnego. Rozstrzygnięcie w sprawie zostało podjęte na podstawie § 4 w zw. z § 5, § 7 ust. 1 i § 32 uchwały nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. W świetle ww. przepisów pomoc mieszkaniowa jest kierowana do osób zamieszkujących na terenie [...], które spełniają zarówno kryterium metrażowe, jak i dochodowe, o ile nie zachodzą inne przesłanki wynikające z zapisów uchwały, mające wpływ na rozstrzygnięcie wniosku. O rodzaju udzielonej pomocy (najem socjalny, najem lokalu na czas nieoznaczony) decyduje osiągany dochód. Informacje uzyskane w toku analizy mogą stanowić podstawę do odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej. W niniejszej sprawie organ odmówił zakwalifikowania skarżących do udzielenia pomocy mieszkaniowej z uwagi na niespełnienie kryterium metrażowego oraz z uwagi na istniejące zadłużenie na koncie czynszowym aktualnie zajmowanego, bez tytułu prawnego, lokalu z zasobu [...]. Z akt sprawy wynika, że skarżąca A.K. od 2017 r. zamieszkuje wraz z trójką dzieci (w tym z synem M.F.) w należącym do zasobów [...] lokalu nr [...] przy ul. B. w [...]. Lokal ten składa się z 2 pokoi, kuchni, przedpokoju, łazienki oraz oddzielnego WC o powierzchni użytkowej - 46,01 m2, w tym powierzchni mieszkalnej 31,11 m2 i wyposażony jest w instalację elektryczną, wodno-kanalizacyjna, gazową, CO i CCW. Do [...] czerwca 2022 r. lokal ten ww. osoby zajmowały na podstawie umowy najmu z dnia [...] czerwca 2017 r. zawartej na czas określony 5 lat. Najemcą lokalu była skarżąca A.K., a dzieci były osobami uprawnionymi do wspólnego zamieszkiwania wraz z nią w lokalu. Obecnie zamieszkują w tym lokalu bez tytułu prawnego. W dniu [...] listopada 2022 r. A.K. wraz z pełnoletnim synem M.F. oraz małoletnią córką wystąpili z wnioskiem o pomoc mieszkaniową poprzez zawarcie umowy najmu aktualnie zajmowanego bez tytułu prawnego lokalu nr [...] przy ul. B. w [...], natomiast pełnoletnia córka K.K. wystąpiła z wnioskiem o pomoc mieszkaniową poprzez zawarcie umowy najmu odrębnego lokalu. Przepis § 7 ust. 1 uchwały nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy stanowi, że przez warunki zamieszkiwania kwalifikujące wnioskodawcę do ich poprawy, z zastrzeżeniem ust. 2-6, uznaje się sytuację, w której gospodarstwo domowe zamieszkuje w lokalu, którego łączna powierzchnia mieszkalna na osobę zamieszkującą w lokalu wynosi nie więcej niż 10 m2 w przypadku zamieszkiwania 1 osoby w lokalu, a w przypadku zamieszkiwania 2 osób w lokalu nie więcej niż 14 m2, powiększone o dodatkowe 6 m2, na każdą kolejną osobę zamieszkującą w lokalu. W sytuacji, gdy w lokalu zamieszkują osoby spokrewnione przy rozstrzyganiu wniosku należy uwzględnić powierzchnię mieszkalną całego lokalu (§ 7 ust. 3 uchwały). Lokal w którym obecnie zamieszkują skarżący składa się z dwóch pokoi, kuchni, przedpokoju, łazienki oraz oddzielnego WC - powierzchnia mieszkalna wynosi 31,11 m2, a powierzchnia użytkowa wynosi 46,01 m2. W lokalu zamieszkują 4 osoby, a zatem metraż uprawniający do udzielenia pomocy mieszkaniowej dla czteroosobowego gospodarstwa domowego nie mógł przekroczyć 26 m2. Przekroczenie tak określonej powierzchni mieszkalnej skutkowało niespełnieniem przez skarżących kryterium metrażowego, a tym samym uzasadniało wydanie uchwały o odmowie zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej poprzez zawarcie umowy najmu dwóch odrębnych lokali dla osób zamieszkujących obecnie w lokalu nr [...] przy ul. B. w [...]. W ocenie Sądu, w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie zachodziły uzasadnione przesłanki, o których mowa w § 7 ust. 4 uchwały nr XXIII/669/2019 do zwolnienia skarżących z warunku metrażowego, o którym mowa w § 7 ust. 1 tej uchwały. Zaznaczyć przy tym należy że to skarżący ubiegając się o przyznanie pomocy mieszkaniowej zobowiązani byli przedstawić organowi wszystkie informacje oraz udostępnić dowody znajdujące się w ich posiadaniu, niezbędne do ustalenia stanu faktycznego w sprawie, w tym te wskazujące, że w związku z warunkami mieszkaniowymi znajdują się w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej. Spoczywający na organie obowiązek poddania wniosku o przyznanie pomocy mieszkaniowej szczegółowej analizie nie oznacza bowiem, że strona może zachowywać się biernie w toku postępowania zainicjowanego jej wnioskiem, co powoduje, że również na stronie ubiegającej się o przyznanie pomocy mieszkaniowej spoczywa ciężar wskazania konkretnych faktów i zdarzeń, z których wywodzi ona dla siebie określone, korzystne skutki prawne. Skarżący we wniosku nie przywołali jednak żadnych okoliczności, które wskazywałyby na to, że w związku z warunkami mieszkaniowymi znajdują się w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej. Z ustaleń organ wynika jednocześnie, że na koncie czynszowym zajmowanego aktualnie przez skarżących bez tytułu prawnego lokalu nr [...] przy ul. B. w [...] występują zaległości w wysokości 1197,19 zł. Zgodnie natomiast z § 32 ust. 1 pkt 2 uchwały nr XXIII/669/2019, wnioski osób ubiegających się o pomoc mieszkaniową należy poddać szczegółowej analizie uwzględniającej dotychczasowy sposób korzystania przez wnioskodawcę z lokalu, a w szczególności wywiązywanie się przez wnioskodawcę z warunków określonych w umowie najmu oraz wywiązywanie się z obowiązków najemcy. Zgodnie z kolei z § 32 ust. 8 tej uchwały, niezłożenie oświadczeń i dokumentów w wyznaczonym terminie umożliwiających przeprowadzenie analizy, potwierdzenie w nich nieprawdy, jak również dodatkowe informacje uzyskane w toku analizy, mogą stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej. Zatem informacja o istniejącym zadłużeniu na koncie czynszowym dotychczas zajmowanego lokalu, mogła zostać uwzględniona przez organ jako dodatkowa okoliczność uzasadniającą odmowę zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej. Biorąc powyższe pod uwagę, brak jest podstaw do uznania, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa. Organ prawidłowo odmówił zakwalifikowania skarżących do udzielenia pomocy mieszkaniowej poprzez zawarcie umowy najmu dwóch odrębnych lokali dla osób zamieszkujących obecnie w lokalu nr [...] przy ul. B. w [...], w sytuacji, gdy skarżący nie spełnili kryterium metrażowego określonego w § 7 ust. 1 ww. uchwały, a co istotne, istnieje możliwość udzielenia pomocy mieszkaniowej wszystkim osobom zamieszkującym w tym lokalu w trybie szczególnym przewidzianym w § 18 ust. 1 pkt 1 uchwały nr XXIII/669/2019, poprzez uregulowanie tytułu prawnego do zajmowanego aktualnie lokalu, który spełnia kryterium metrażowe dla 4-osobowej rodziny. Należy przy tym podkreślić, że zgodnie z § 3 uchwały nr XXIII/669/2019 organy dzielnic, realizując postanowienia tej uchwały, zobowiązane są do racjonalnego wykorzystania mieszkaniowego zasobu w celu udzielenia członkom wspólnoty samorządowej Miasta pomocy mieszkaniowej. Odnosząc się natomiast do argumentacji przedstawionej przez pełnomocnika skarżących w piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2023 r. należy zwrócić uwagę, że przywołane w tym piśmie orzeczenia sądów administracyjnych zostały wydane w innym stanie prawnym, a tym samym przedstawiona w nich wykładnia prawa straciła na aktualności. Ustawa o ochronie praw lokatorów, po zmianach wprowadzonych do niej ustawą z dnia 22 marca 2018 r. o zmianie ustawy o finansowym wsparciu tworzenia lokali socjalnych, mieszkań chronionych, noclegowni i domów dla bezdomnych, ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 756) nie posługuje się obecnie pojęciem "lokalu socjalnego" i nie przewiduje wydzielania takiej kategorii lokali z mieszkaniowego zasobu gminy. W ustawie tej wprowadzono pojęcie "najmu socjalnego lokalu", a zgodnie z definicją zawartą w art. 22 tej ustawy, umową najmu socjalnego lokalu jest umowa najmu lokalu nadającego się do zamieszkania ze względu na wyposażenie i stan techniczny, którego powierzchnia pokoi przypadająca na członka gospodarstwa domowego najemcy nie może być mniejsza niż 5 m2, a w przypadku jednoosobowego gospodarstwa domowego 10 m2, przy czym lokal ten może być o obniżonym standardzie. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI