I OSK 1281/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną funkcjonariusza Straży Granicznej, uznając, że zwrot kosztów przejazdu na odwiedziny rodziny przysługuje tylko na członków rodziny pozostających na wyłącznym utrzymaniu funkcjonariusza, zgodnie z definicją zawartą w ustawie o Straży Granicznej.
Funkcjonariusz Straży Granicznej domagał się zwrotu kosztów przejazdu na odwiedziny matki, która nie pozostawała na jego wyłącznym utrzymaniu. Organy administracji oraz sądy obu instancji odmówiły zwrotu, argumentując, że definicja rodziny uprawniającej do zwrotu kosztów przejazdu jest zawężona do osób z art. 93 ustawy o Straży Granicznej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że zwrot kosztów przysługuje tylko na członków rodziny pozostających na wyłącznym utrzymaniu funkcjonariusza.
Sprawa dotyczyła odmowy zwrotu kosztów przejazdu funkcjonariuszowi Straży Granicznej, który był oddelegowany do innej miejscowości i chciał odwiedzić swoją matkę. Kluczową kwestią interpretacyjną było pojęcie 'rodziny' w kontekście § 22 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie należności za podróże służbowe funkcjonariuszy Straży Granicznej. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały, że zwrot kosztów przysługuje tylko na członków rodziny, o których mowa w art. 93 ustawy o Straży Granicznej, czyli tych pozostających na wyłącznym utrzymaniu funkcjonariusza. Skarżący argumentował, że powinny mieć zastosowanie przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz Prawa o aktach stanu cywilnego, które definiują rodzinę szerzej. Naczelny Sąd Administracyjny, oddalając skargę kasacyjną, potwierdził stanowisko sądów niższej instancji. Sąd podkreślił, że ustawa o Straży Granicznej zawiera własne, specyficzne definicje rodziny dla celów przyznawania świadczeń, a intencją ustawodawcy było ułatwienie kontaktu z najbliższymi, a nie z całą rodziną w szerokim znaczeniu. Sąd uznał, że matka skarżącego, nie pozostając na jego wyłącznym utrzymaniu, nie mieściła się w definicji rodziny uprawniającej do zwrotu kosztów przejazdu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Pojęcie 'rodziny' na potrzeby stosowania § 22 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia należy rozumieć jako osoby wymienione w art. 93 ustawy o Straży Granicznej, tj. pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym małżonek, dzieci na utrzymaniu (do 25 lat), oraz rodzice na wyłącznym utrzymaniu lub niezdolni do pracy.
Uzasadnienie
Ustawa o Straży Granicznej zawiera własne, specyficzne definicje rodziny dla celów świadczeń. Przepisy rozporządzenia odsyłają do art. 93 ustawy, który precyzuje krąg osób uwzględnianych przy przydziale lokalu mieszkalnego i innych świadczeniach, co logicznie powinno być stosowane również do zwrotu kosztów przejazdu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (6)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.g. art. 93
Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej
Definiuje krąg członków rodziny funkcjonariusza, których uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego i innych świadczeniach.
u.s.g. art. 117 § 1
Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej
rozp. MSWiA art. 22 § 1
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie należności za podróże służbowe funkcjonariuszy Straży Granicznej
Określa prawo do zwrotu kosztów przejazdu w celu odwiedzenia rodziny.
rozp. MSWiA art. 12 § 2
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie należności za podróże służbowe funkcjonariuszy Straży Granicznej
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Definicja rodziny zawarta w art. 93 ustawy o Straży Granicznej jest właściwa dla określenia kręgu osób uprawnionych do zwrotu kosztów przejazdu na odwiedziny. Ustawa o Straży Granicznej zawiera własne, specyficzne definicje rodziny, które mają pierwszeństwo przed ogólnymi przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego czy Prawa o aktach stanu cywilnego.
Odrzucone argumenty
Zwrot kosztów przejazdu na odwiedziny rodziny powinien być przyznawany na podstawie szerszej definicji rodziny zawartej w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym oraz Prawie o aktach stanu cywilnego. Naruszenie przepisów postępowania przez WSA, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Godne uwagi sformułowania
Kluczową kwestią w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie, jak należy rozumieć pojęcie 'rodziny' na potrzeby stosowania rozważanych przepisów. Nie można zaliczyć jej do kręgu osób rozumianych jako rodzina na potrzeby stosowania § 22 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie należności za podróże służbowe funkcjonariuszy Straży Granicznej. Funkcjonariusz delegowany do czasowego pełnienia służby w innej miejscowości niż miejsce jego zamieszkania, zostaje rozłączony z najbliższą mu rodziną, za którą można uznać osoby wskazane w art. 93 ustawy o Straży Granicznej.
Skład orzekający
Małgorzata Jaśkowska
przewodniczący
Irena Kamińska
sprawozdawca
Jolanta Rajewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'rodziny' na potrzeby świadczeń dla funkcjonariuszy służb mundurowych, zwłaszcza w kontekście zwrotu kosztów podróży."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących Straży Granicznej i rozporządzenia o podróżach służbowych. Może być pomocne w analogicznych sprawach dotyczących innych służb mundurowych, jeśli ich przepisy zawierają podobne odesłania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy praktycznego aspektu praw funkcjonariuszy, jakim jest zwrot kosztów podróży, a jej rozstrzygnięcie opiera się na interpretacji pojęcia 'rodziny', co może być interesujące dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i pracy.
“Czy odwiedziny u matki to już 'rodzina' w rozumieniu przepisów? NSA rozstrzyga spór o zwrot kosztów podróży funkcjonariusza.”
Dane finansowe
WPS: 120 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 1281/05 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2006-06-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-11-18 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Irena Kamińska /sprawozdawca/ Jolanta Rajewska Małgorzata Jaśkowska /przewodniczący/ Symbol z opisem 6193 Funkcjonariusze Straży Granicznej Hasła tematyczne Straż graniczna Sygn. powiązane II SA/Wa 994/05 - Wyrok WSA w Warszawie z 2005-07-19 Skarżony organ Komendant Straży Granicznej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA: Małgorzata Jaśkowska Sędziowie NSA Irena Kamińska (spr.) Jolanta Rajewska Protokolant Justyna Nawrocka po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lipca 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 994/05 w sprawie ze skargi K. O. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu kosztów przejazdu 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od K. O. na rzecz Komendanta Głównego Staży Granicznej kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 lipca 2005r. w sprawie II SA/Wa 994/05 oddalił skargę K. O. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...], nr [...] o odmowie zwrotu kosztów przejazdu w celu odwiedzenia rodziny. W uzasadnieniu wyroku Sąd powołał się na ustalenia wynikające z przeprowadzonego postępowania administracyjnego, z którego wynika, iż Komendant Główny Straży Granicznej rozkazem personalnym nr [...] z dnia 22 czerwca 2004 r. oddelegował kpt. K. O. do pełnienia służby w Centralnym Ośrodku Szkolenia Straży Granicznej w Koszalinie od 12 lipca do 23 grudnia 2004 r. W dniu 3 stycznia 2005 r. funkcjonariusz złożył do Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w [...] wniosek o wypłatę zwrotu kosztów przejazdu w celu odwiedzenia rodziny, wg cen biletów w II klasie pociągu pospiesznego na trasie Koszalin-Włoszczowa. Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej decyzją z dnia 1 marca 2005 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 117 i art. 93 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 171. poz. 1399 ze zm.) w zw. z § 22 ust. 1 pkt 2 i § 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie należności za podróże służbowe funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. Nr 109, poz. 964), odmówił K. O. wypłaty ww należności. W uzasadnieniu wskazał, że wnioskodawca nie pozostaje w związku małżeńskim, a odwiedzana przez niego matka zamieszkująca w [...] jest emerytką i nie pozostaje na jego utrzymaniu, co oznacza, iż nie posiada on członków rodziny w rozumieniu art. 93 ustawy o Straży Granicznej, a tylko za odwiedzanie takich osób przysługuje zwrot kosztów przejazdu. W odwołaniu od powyższej decyzji K. O. zarzucił organowi wydanie jej z naruszeniem art. 6, 7, 8, 9, 10 i 12 kpa oraz § 22 ust. 1 pkt 2 w związku z § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie należności za podróże służbowe funkcjonariuszy Straży Granicznej. Podniósł jednocześnie, że postanowienia art. 93 ustawy o Straży Granicznej nie pozostają w związku z § 22 ust. 1 pkt 2 i § 12 ust. 2 ww. rozporządzenia, a ponadto zarzucił, iż organ nie wykazał w sposób przekonujący, czy i w ogóle oraz w jakim związku skutkowo-przyczynowym pozostają ze sobą przepisy dotyczące mieszkań funkcjonariuszy oraz zwrotu kosztów przejazdu w celu odwiedzenia rodziny. Komendant Główny Straży Granicznej decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 117 ustawy o Straży Granicznej i § 22 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie należności za podróże służbowe funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, iż zgodnie z § 22 ust. 1 ww. rozporządzenia funkcjonariuszowi delegowanemu na okres do 6 miesięcy do czasowego pełnienia służby w innej miejscowości, z zastrzeżeniem ust. 2, przysługują należności, o których mowa w § 2 ust. 1 oraz zwrot kosztów przejazdu w celu odwiedzenia rodziny w wysokości, o której mowa w § 12 ust. 2, raz na trzydzieści dni kalendarzowych. Organ podniósł również, że przez "rodzinę", o której mowa w § 22 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia należy rozumieć członków rodziny funkcjonariusza, których uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego, a nadto, iż z rozdziału 3 tego rozporządzenia wynika, że z tytułu przeniesienia służbowego funkcjonariusz otrzymuje różne świadczenia na członków rodziny, o których mowa w art. 93 ustawy o Straży Granicznej. Komendant Główny Straży Granicznej wskazał równocześnie, iż przepis powyższy stanowi, że członkami rodziny funkcjonariusza, których uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego są pozostający z funkcjonariuszem we wspólnym gospodarstwie domowym: - małżonek, - dzieci (własne lub małżonka, przysposobione lub przyjęte na wychowanie w ramach rodziny zastępczej) pozostające na jego utrzymaniu, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 25 lat życia, - rodzice funkcjonariusza i jego małżonka, będący na jego wyłącznym utrzymaniu lub jeżeli ze względu na wiek albo niezdolność do pracy, albo inne okoliczności są niezdolni do wykonywania zatrudnienia; za rodziców uważa się również ojczyma i macochę oraz osoby przysposabiające. Wymieniony zakres podmiotowy został wyrażony literalnie wprawdzie tylko w § 12 ust. 1 zdanie drugie, lecz w ocenie organu, nie budzi jednak wątpliwości, że ryczałt z tytułu przeniesienia (§ 17) i zasiłek osiedleniowy (§ 18), są świadczeniami związanymi z prawem do lokalu, a więc dotyczą wyłącznie członków rodziny w rozumieniu art 93 ustawy o Straży Granicznej, co wynika również z § 12 ust. 2, § 19 i § 20, w których mowa jest o członkach rodziny bez ich bliższego dookreślenia. Logicznym jest bowiem przyznanie świadczeń z tytułu przeniesienia służbowego temu samemu kręgowi osób, który uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego, a za takim rozumowaniem przemawia dodatkowo wykładania historyczna i praktyka stosowana we wszystkich służbach mundurowych. Organ podniósł ponadto, że z szeregu przepisów ustawy o Straży Granicznej wynika, iż ustawodawca w niej właśnie określił krąg członków rodziny w związku z różnymi świadczeniami w niej przewidzianymi i w związku z tym za nietrafny uznał zarzut funkcjonariusza, iż przez pojęcie "rodziny" zawarte w § 22 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia należy rozumieć wyłącznie krąg osób określony przez ustawy: Prawo o aktach stanu cywilnego, Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz Kodeks cywilny (księga czwarta - spadki). W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. O. wniósł o jej uchylenie jako niezgodnej z prawem i naruszającej postanowienia art. 6, 7. 8. 9, 10. 12 kpa, art. 93 ustawy o Straży Granicznej oraz § 22 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie należności za podróże służbowe funkcjonariuszy Straży Granicznej, a ponadto wniósł: - o zasądzenie od Skarbu Państwa, reprezentowanego przez Komendanta Głównego Straży Granicznej w Warszawie, na rzecz strony, kwoty 629 zł tytułem zwrotu kosztów przejazdu w celu odwiedzenia rodziny wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 3 stycznia 2005 r. do dnia zapłaty kwoty 100 zł tytułem zwrotu kosztów sporządzenia skargi oraz kosztów postępowania według norm przepisanych. - o nadanie wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności, - o przeprowadzenie postępowania także pod nieobecność strony. Uzasadnienie skarżącego sprowadza się w zasadzie do ponowienia argumentacji, jaką przedstawił w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz polemiki z ustaleniami faktycznymi i prawnymi, dokonanymi przez organ odwoławczy. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Straży Granicznej wniósł o jej oddalenie w części dotyczącej odmowy wypłaty zwrotu kosztów przejazdu w celu odwiedzenia rodziny, odrzucenie skargi w części dotyczącej wypłacenia zasiłku osiedleniowego i ryczałtu z tytułu przeniesienia oraz zasądzenie od skarżącego kosztów zastępstwa procesowego, podtrzymując w całości swoje stanowisko zarówno faktyczne, jak i prawne przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 lipca 2005r., sygn. akt II SA/Wa 994/05 oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż kluczową kwestią w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie, jak należy rozumieć pojęcie "rodziny" na potrzeby stosowania rozważanych przepisów. Wspomniany § 22 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 czerwca 2002 r. w sprawie należności za podróże służbowe funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. Nr 109, poz. 964), nie określa wprost, jaki krąg osób stanowi "rodzinę". Jednakże trzeba zwrócić uwagę, iż ust. 2 ww. przepisu odsyła do § 21, który stosuje się odpowiednio. Przepis § 21 rozporządzenia stanowi z kolei, że do ustalenia wysokości i wypłaty należności, o których mowa w § 12, przepis § 11 stosuje się odpowiednio. W ocenie Sądu zasadnicze znaczenie ma w tym wypadku treść § 12 cyt. rozporządzenia, który w ust. 1 określa, jakie należności przysługują przeniesionemu funkcjonariuszowi oraz stanowi, iż prawo do tych należności przysługuje również na członków jego rodziny, o których mowa w art. 93 ustawy. Zdaniem Sądu istnieje zatem podstawa do przyjęcia, że do "rodziny" w rozumieniu § 22 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia należy zaliczyć osoby wymienione w art. 93 ustawy. Skoro matka K. O. nie pozostaje na jego wyłącznym utrzymaniu, co przyznał sam skarżący w piśmie z dnia 29 stycznia 2005 r. stanowiącym uzupełnienie wniosku o zwrot kosztów przejazdu w celu odwiedzenia rodziny, nie można jej zaliczyć do kręgu osób rozumianych jako rodzina na potrzeby stosowania § 22 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie należności za podróże służbowe funkcjonariuszy Straży Granicznej. W świetle poczynionych rozważań, za nietrafny Sąd uznał zarzut skarżącego, że postanowienia art. 93 ustawy o Straży Granicznej w przedmiotowej sprawie nie pozostają w żadnym związku z § 22 ust. 1 pkt 2 i § 12 ust. 2 cyt. rozporządzania. Wskazując dodatkowo, iż wbrew jego twierdzeniom odwołanie się w § 22 ust. 1 pkt 1 do § 12 ust. 2 rozporządzenia nie odnosi się do pojęcia "rodziny", lecz do wysokości zwrotu kosztów przejazdu. Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego aktów prawnych, które regulują instytucję rodziny, i które winny, jego zdaniem, mieć zastosowanie w przedmiotowej sprawie, Sąd uznał, że jest on całkowicie chybiony. Ustawa o Straży Granicznej nie odwołuje się ani do Prawa o aktach stanu cywilnego, ani do Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, ani też do Kodeksu cywilnego, natomiast w szeregu przepisach, na które powołał się organ odwoławczy, a skarżący uczynił z tego bezpodstawny zarzut, określa członków rodziny funkcjonariusza uprawnionych do różnych świadczeń. Również zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego przez organ odwoławczy, został uznany przez Sąd za chybiony, bowiem skarżący nawet nie próbował wskazać, na czym naruszenia te miałyby polegać, a Sąd takowych się nie dopatrzył. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego K. O. reprezentowany przez adwokata J. Z. Skarżący zaskarżył wyrok w całości zarzucając mu : 1. naruszenie prawa materialnego - § 22 ust. 1 w związku z § 2 ust. 1 i § 12 ust 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002r. w sprawie należności za podróże służbowe funkcjonariuszy Straży Granicznej, poprzez niewłaściwe ich zastosowanie polegające na przyjęciu, iż dla zdefiniowania członków rodziny, do których odwiedzin funkcjonariuszowi Straży Granicznej przysługuje zwrot kosztów podróży zastosowanie ma przepis art. 93 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej, podczas gdy w rzeczywistości dla zdefiniowania tego pojęcia zastosowanie winny mieć przepisy kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz prawo o aktach stanu cywilnego. - § 22 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie należności za podróże służbowe funkcjonariuszy Straży Granicznej, poprzez przyjęcie, że odpowiednie stosowanie przepisu § 21 w/w rozporządzenia oznacza konieczność stosowania przepisu art. 93 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej; 2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit a w zw. z art. 141 § 4 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieuwzględnienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy w celu stwierdzenia czy zostało naruszone prawo materialne i czy miało ono wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na względzie strona skarżąca wniosła - o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; - zasądzenie kosztów postępowania. w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych; względnie: - o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi poprzez stwierdzenie nieważności decyzji Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] nr [...], lub też jej uchylenia jak również uchylenia utrzymanej przez nią w mocy decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż zasadniczy błąd jaki popełnił Sąd I instancji w swym rozumowaniu polega na przyjęciu, że w przedmiotowym stanie faktycznym matka skarżącego nie może być uznana za rodzinę w rozumieniu § 22 ust. 1 w/w rozporządzenia. Zdaniem strony skarżącej takie twierdzenie jest niczym nieuzasadnione oraz wewnętrznie sprzeczne. Ponadto wskazano, iż Sąd I instancji niesłusznie przyjął, że do rodziny w rozumieniu § 22 ust 1 pkt 2 rozporządzenia należy zaliczyć tylko osoby wymienione w błędnie zastosowanym art. 93 ustawy o Straży Granicznej. W związku z tym Sąd ten uznał, iż matka skarżącego, która nie pozostaje na jego wyłącznym utrzymaniu , nie może zostać zaliczona do kręgu osób rozumianych jako rodzina w znaczeniu § 22 rozporządzenia. Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej organ administracyjny II instancji wniósł o oddalenie skargi w całości oraz zasądzenie kosztów procesu, w tym zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U.Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Jeśli dojdzie do przekonania, że nie nastąpiło naruszenie powołanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa oraz brak jej podstaw, które obowiązany jest wziąć pod uwagę z urzędu, to skargę kasacyjną oddala. Chodzi zatem o sytuację, w której wskazany w skardze kasacyjnej przepis prawa materialnego albo prawa procesowego w istocie nie został naruszony, a w wypadku przepisów prawa procesowego także wówczas, gdy ich naruszenie nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy. Skarga kasacyjna analizowana w aspekcie tych podstaw w ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 117 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 171, poz. 1399 ze zm.), w razie przeniesienia do pełnienia służby do innej miejscowości albo delegowania do czasowego pełnienia służby, funkcjonariuszowi przysługują należności z tytułu podróży służbowych na obszarze kraju. Szczegółowe zaś warunki, wysokość i tryb przyznawania powyższych należności reguluje rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 czerwca 2002 r. w sprawie należności za podróże służbowe funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. Nr 109, poz. 964). Zgodnie § 22 ust. 1 powyższego rozporządzenia, funkcjonariuszowi delegowanemu na okres do 6 miesięcy do czasowego pełnienia służby w innej miejscowości, z zastrzeżeniem ust. 2, przysługują: 1) należności, o których mowa w § 2 ust. 1, 2) zwrot kosztów przejazdu w celu odwiedzenia rodziny w wysokości, o której mowa w § 12 ust. 2, raz na trzydzieści dni kalendarzowych, natomiast w ust. 2, że przepis § 21 stosuje się odpowiednio. Mając powyższe na uwadze należy zgodzić się ze stanowiskiem sądu I instancji, iż w tej sytuacji kluczową kwestią jest rozstrzygnięcie - jak należy rozumieć pojęcie "rodziny" na potrzeby stosowania rozważanych przepisów. Wspomniany § 22 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie należności za podróże służbowe funkcjonariuszy Straży Granicznej nie określa wprost, jaki krąg osób stanowi "rodzinę". Jednakże należy zwrócić uwagę na fakt, iż ust. 2 ww. przepisu odsyła do § 21, który stosuje się odpowiednio. Przepis § 21 stanowi zaś, że do ustalenia wysokości i wypłaty należności, o których mowa w § 12, przepis § 11 stosuje się odpowiednio. Zasadnicze znaczenie ma w tym wypadku treść § 12 cyt. rozporządzenia. W ocenie Sądu zasada wyrażona literalnie tylko w § 12 ust 1 rozporządzenia, w kwestii określenia zakresu "rodziny" odnosi się również do ust 2 § 12, w którym także jest mowa o członkach rodziny. Nieuzasadnionym bowiem wydaje się, by racjonalny ustawodawca w tym samym paragrafie stosował kilka różnych definicji "rodziny". Mając na uwadze powyższy wywód za prawidłowe należy uznać stanowisko Sądu I instancji, iż do "rodziny" w rozumieniu § 22 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia należy zaliczyć osoby wymienione w art. 93 ustawy. W świetle powyższego matka skarżącego, która niewątpliwie jest dla niego osobą najbliższą, nie pozostając na wyłącznym utrzymaniu strony skarżącej, nie może być zaliczana do kręgu osób rozumianych jako rodzina na potrzeby stosowania § 22 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie należności za podróże służbowe funkcjonariuszy Straży Granicznej. Za chybiony należy uznać w ocenie Sądu zarzut strony skarżącej – niewłaściwego przyjęcia przez organ wyżej wymienionych przepisów rozporządzenia, iż dla zdefiniowania członków rodziny, do odwiedzin których funkcjonariuszowi Straży Granicznej przysługuje zwrot kosztów podróży ma zastosowanie art. 93 ustawy o Straży Granicznej. Powołany przepis ma charakter lex specialis. W jego rozumieniu członkami rodziny funkcjonariusza, których uwzględnia się przy podziale lokalu mieszkalnego, są pozostający z funkcjonariuszem we wspólnym gospodarstwie domowym: 1) małżonek, 2) dzieci (własne lub małżonka, przysposobione lub przyjęte na wychowanie w ramach rodziny zastępczej) pozostające na jego utrzymaniu, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 25 lat życia, 3) rodzice funkcjonariusza i jego małżonka będący na jego wyłącznym utrzymaniu lub jeżeli ze względu na wiek albo niezdolność do pracy, albo inne okoliczności są niezdolni do wykonywania zatrudnienia: za rodziców uważa się również ojczyma i macochę oraz osoby przysposabiające. Przepis ten określa krąg osób uprawnionych, uwzględnianych przy ustalaniu prawa funkcjonariusza także do innych świadczeń. Stwierdzić również należy, iż zarzut strony skarżącej dotyczący kwestii aktów prawnych, które regulują instytucję rodziny i które winny według niego mieć zastosowanie w niniejszej sprawie jest bezpodstawny. Ustawa o Straży Granicznej w szeregu przepisach określa krąg członków rodziny funkcjonariusza uprawnionych do różnych świadczeń. Nie ma w niej natomiast odwołań, czy odesłań ani do prawa o aktach stanu cywilnego, ani do Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. W związku z tym ustawy te nie mają zastosowania do sytuacji, które są uregulowane w ustawie o Straży Granicznej, a zatem w sprawie będącej przedmiotem niniejszych rozważań, nie można stosować uregulowań zawartych w aktach prawnych wskazanych przez stronę skarżącą w skardze kasacyjnej. Za takim rozumieniem omawianych przepisów przemawia również leżące u podstawy ich uchwalenia "ratio legis". Funkcjonariusz delegowany do czasowego pełnienia służby w innej miejscowości niż miejsce jego zamieszkania, zostaje rozłączony z najbliższą mu rodziną, za którą można uznać osoby wskazane w art. 93 ustawy o Straży Granicznej. Intencją ustawodawcy było aby ułatwić funkcjonariuszowi kontakt z tymi osobami poprzez nie obciążanie go kosztami przejazdu. Krąg osób należących do "rodziny" w rozumieniu przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego jest znacznie szerszy niż osoby wskazane w art. 93 ustawy. Byłoby niczym nieuzasadnione przyjęcie, iż funkcjonariusz delegowany poza miejsce swojego zamieszkania ma nie ponosić kosztów podróży w związku z potrzebą wyjazdu do członków rodziny w szerokim tego słowa znaczeniu, a nie tylko do tych z którymi utracił stały kontakt wskutek delegowania. Funkcjonariusz taki uzyskałby przy takim rozumieniu omawianych przepisów dodatkowe uprawnienie, nie uzasadnione dolegliwościami wynikającymi z faktu delegowania. Również zarzut naruszenia przepisów postępowania przez Sąd I instancji nie jest uzasadniony, bowiem skarżący nie wskazał na materiał dowodowy zgromadzony w aktach niniejszej sprawy, który nie został uwzględniony przy rozpatrywaniu sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny – a Sąd takowych materiałów się nie dopatrzył. W ocenie Sądu koniecznym warunkiem uznania przy powoływaniu się w skardze kasacyjnej na jedną z podstaw kasacji wymienionej w art. 174 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest wskazanie przez stronę, na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy Dla uznania natomiast za usprawiedliwioną drugiej z wymienionych w art. 174 ustawy - podstawy kasacyjnej nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby strona wykazała, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w skardze kasacyjnej orzeczenia (porównaj wyrok NSA z dnia 31 marca 2004 r., OSK 59/04, ONSA i WSA 2004/1/10). Odmienna ocena dowodów i wyprowadzanie na tej podstawie własnych wniosków co do stanu faktycznego sprawy w skardze kasacyjnej, bez wskazania przepisów postępowania, których naruszenie stanowi uchybienie mogące mieć wpływ na wynik sprawy, nie stanowi podstawy kasacyjnej w rozumieniu art. 174 i 176 ustawy. W tym stanie rzeczy, skoro zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej nie okazały się zasadne, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI