II SA/WA 99/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-09-25
NSAAdministracyjneWysokawsa
lokal mieszkalnypolicjantopróżnienie lokaluumorzenie postępowaniawypowiedzenie umowy najmubezprzedmiotowość postępowaniadecyzja administracyjnaustawa o Policjiprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

WSA w Warszawie uchylił decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie opróżnienia lokalu policyjnego, uznając, że wypowiedzenie umowy najmu przez właściciela stanowi obligatoryjną podstawę do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu, niezależnie od spłaty zadłużenia.

Gmina Miejska wniosła skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji o umorzeniu postępowania w sprawie opróżnienia lokalu policyjnego, utrzymującą w mocy decyzję KWP. Organ umorzył postępowanie z powodu bezprzedmiotowości, gdyż policjant spłacił zadłużenie. Gmina argumentowała, że wypowiedzenie umowy najmu przez właściciela jest obligatoryjną przesłanką do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu, niezależnie od spłaty zadłużenia. Sąd przychylił się do stanowiska Gminy, uchylając decyzję o umorzeniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Gminy Miejskiej na decyzję Komendanta Głównego Policji, która utrzymała w mocy decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego zajmowanego przez funkcjonariusza policji. Postępowanie zostało umorzone przez organy Policji z powodu jego bezprzedmiotowości, gdyż funkcjonariusz spłacił zadłużenie za lokal. Gmina Miejska zarzuciła naruszenie prawa materialnego, wskazując, że wypowiedzenie umowy najmu przez właściciela lokalu stanowi obligatoryjną przesłankę do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu na podstawie art. 95 ust. 3a ustawy o Policji, niezależnie od spłaty zadłużenia. Sąd, odwołując się do orzecznictwa NSA, uznał, że art. 95 ust. 3a ustawy o Policji stanowi samodzielną i obligatoryjną podstawę do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu, gdy właściciel wypowie stosunek prawny dotyczący lokalu. Sąd podkreślił, że organ Policji nie może badać prawidłowości wypowiedzenia umowy najmu przez właściciela, a jedynie ma obowiązek wydać decyzję o opróżnieniu lokalu, jeśli takie wypowiedzenie nastąpiło. W ocenie Sądu, skoro lokal był zajmowany bez tytułu prawnego po wypowiedzeniu umowy najmu, organ był zobligowany do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu, a decyzja o umorzeniu postępowania została wydana z naruszeniem przepisów. W konsekwencji Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji i zasądził koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wypowiedzenie stosunku prawnego dotyczącego lokalu przez właściciela stanowi samodzielną i obligatoryjną przesłankę do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu przez organ Policji, a organ ten nie może badać prawidłowości tego wypowiedzenia ani okoliczności związanych ze spłatą zadłużenia.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na wykładni językowej i celowościowej art. 95 ust. 3a ustawy o Policji, wskazując, że przepis ten stanowi odrębną od innych podstaw opróżnienia lokalu przesłankę, wynikającą z wypowiedzenia umowy najmu przez właściciela. Podkreślono, że organ Policji ma obowiązek wydać decyzję o opróżnieniu lokalu w takiej sytuacji, a nie badać zasadność wypowiedzenia czy spłatę zadłużenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (7)

Główne

u. Policji art. 95 § ust. 3a

Ustawa o Policji

Obligatoryjna przesłanka do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu, gdy właściciel lokalu wypowiedział stosunek prawny dotyczący lokalu.

Pomocnicze

u. Policji art. 95 § ust. 2 pkt 4

Ustawa o Policji

Podstawa do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu w przypadku zwłoki z zapłatą czynszu.

u. Policji art. 97 § ust. 5

Ustawa o Policji

Przydział i opróżnianie mieszkań następuje w formie decyzji administracyjnej.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określenie wysokości kosztów postępowania.

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do umorzenia postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wypowiedzenie umowy najmu przez właściciela lokalu stanowi obligatoryjną przesłankę do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu na podstawie art. 95 ust. 3a ustawy o Policji, niezależnie od spłaty zadłużenia. Organ Policji nie jest kompetentny do badania zasadności wypowiedzenia umowy najmu przez właściciela lokalu.

Odrzucone argumenty

Umorzenie postępowania z powodu bezprzedmiotowości (spłaty zadłużenia) jest zasadne, nawet jeśli właściciel wypowiedział umowę najmu.

Godne uwagi sformułowania

Przepis art. 95 ust. 3a ustawy o Policji statuuje obligatoryjną przesłankę wydania przez właściwy organ Policji decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, w sytuacji, gdy właściciel domu, w którym jest położony lokal mieszkalny, wypowiedział stosunek prawny dotyczący tegoż lokalu. Organ Policji, wydając decyzję, nie może badać prawidłowości dokonanego przez właściciela budynku wypowiedzenia stosunku prawnego dotyczącego lokalu, natomiast zawsze, gdy takie wypowiedzenie nastąpi, organ ma obowiązek wydać decyzję o opróżnieniu lokalu.

Skład orzekający

Andrzej Góraj

przewodniczący

Dorota Kozub-Marciniak

sprawozdawca

Łukasz Krzycki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 95 ust. 3a ustawy o Policji w kontekście obligatoryjności wydania decyzji o opróżnieniu lokalu po wypowiedzeniu umowy najmu przez właściciela, niezależnie od innych okoliczności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji lokali mieszkalnych przydzielanych policjantom i wypowiedzenia umowy najmu przez właściciela.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w kontekście lokali policyjnych i interpretacji przepisów dotyczących opróżniania lokali, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i nieruchomościach.

Wypowiedzenie umowy najmu lokalu policyjnego – czy spłata zadłużenia ma znaczenie?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 99/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-09-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Góraj /przewodniczący/
Dorota Kozub-Marciniak /sprawozdawca/
Łukasz Krzycki
Symbol z opisem
6211 Przydział i opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz kwatery tymczasowej w służbach mundurowych
Hasła tematyczne
Umorzenie postępowania
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 145
art. 95 ust. 2 pkt 4, art. 97 ust. 5, art. 95 ust. 2 pkt 4, art. 95 ust. 3a,
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200 w zw. z art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 września 2024 r. sprawy ze skargi Gminy Miejskiej [...] na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2023 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 30 maja 2023 r. nr [...]; 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz Gminy Miejskiej [...] kwotę 680 (słownie: sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Gmina Miejska [...] (dalej, jako: Gmina lub skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2023 r. nr [...], którą organ utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego położonego przy ul. [...] w [...] z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
Stan sprawy przedstawia się następująco.
W.C. (dalej, jako: uczestnik) jest rencistą policyjnym. Na mocy decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 1997 r. Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], uczestnikowi przydzielony został lokal mieszkalny położony przy ul. [...] w [...]. Z uwagi na zadłużenie zajmowanego lokalu, uczestnik został wezwany do uregulowania zaległości przez Zarząd Budynków Komunalnych w [...]. Pomimo pisemnego wezwania z dnia [...] marca 2012 r. do uregulowania zaległości strona nie dokonała tego. W tej sytuacji KWP w [...] pismem z dnia [...] maja 2013 r. wszczął postępowanie w sprawie opróżnienia przedmiotowego lokalu, które nie zakończyło się wydaniem decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego. Już po wszczęciu postępowania wymieniony spłacił całe zadłużenie i aktualnie nie zalega z opłatami za przedmiotowy lokal.
Biorąc pod uwagę powyższe Komendant Wojewódzki Policji w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2023 r. orzekł o umorzeniu w całości postępowania administracyjnego w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego położonego przy ul. [...] w [...] przez Pana W.C. z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
Przedmiotowa decyzja zawierała błędne pouczenie o przysługującym stronie 30 - dniowym terminie do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie za pośrednictwem Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...].
Z akt sprawy wynika, że decyzja została doręczona stronie w dniu 7 czerwca 2023 r. i zgodnie z zawartym w niej pouczeniem w dniu [...] lipca 2023 r. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Z informacji uzyskanych w sekretariacie sądu wnika, że sprawie została nadana sygnatura
III SA/Kr 1220/23.
W dniu [...] lipca 2023 r. do Zarządu Budynków Komunalnych w [...] wpłynęła odpowiedź na skargę złożona przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której treści wskazano, że skarga powinna zostać odrzucona ponieważ przedmiotowa decyzja zawiera błędne pouczenie o prawie wniesienia skargi do sądu administracyjnego zamiast pouczenia o prawie wniesienia odwołania do organu wyższej instancji.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2023 r. (data stempla pocztowego) złożony został przez Gminę Miejską [...] do Komendanta Głównego Policji wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, jak również odwołanie od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] maja 2023 r.
Komendant Główny Policji postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2023 r. przywrócił stronie prawo do wniesienia odwołania od decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2023 r.
Komendant Główny Policji zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] maja 2023 r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że przedmiotem tej sprawy jest kwestia ustalenia, czy istnieją przesłanki do prowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie opróżnienia zajmowanego przez uczestnika lokalu mieszkalnego.
Organ przytoczył treść art. 95 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.) oraz art. 105 § 1 K.p.a. i wyjaśnił, że z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Innymi słowy, bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce wówczas, gdy nie istnieje sprawa administracyjna podlegająca rozpoznaniu w tym postępowaniu. Bezprzedmiotowym może być postępowanie zarówno z powodu braku przedmiotu faktycznego do rozpatrzenia sprawy, jak również z powodu braku podstawy prawnej do wydania decyzji w zakresie żądania wnioskodawcy. Co istotne, umorzenie postępowania administracyjnego jest obligatoryjne, gdy postępowanie to zostało wszczęte, a z jakiejkolwiek przyczyny okazało się ono od początku bezprzedmiotowe (bezprzedmiotowość pierwotna), lub też stało się bezprzedmiotowe w jego trakcie - bezprzedmiotowość następcza (wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2020 r., I OSK 3648/18).
W tej sprawie kluczowy jest fakt, że W.C. w trakcie toczącego się postępowania administracyjnego spłacił całość zadłużenia, które stanowiło podstawę do jego wszczęcia. Organ uwzględniając zaistniały stan faktyczny, biorąc pod uwagę przepisy art. art. 95 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, uznał, że wobec braku przedmiotu postępowania brak jest podstaw do jego kontynuowania oraz wydania decyzji merytorycznej. W.C. aktualnie nie zalega z opłatami za przedmiotowy lokal. Tym samym wobec bezprzedmiotowości powyższego postępowania zasadnym było na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. umorzyć w całości postępowanie administracyjne w sprawie opróżnienia i przekazania Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w [...] przez W.C. lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...], który jest w jego dyspozycji.
Z tym rozstrzygnięciem nie zgodziła się Gmina Miejsca [...] i wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 97 ust. 5 w związku z art. 95 ust. 3a ustawy o Policji, polegające na utrzymaniu w mocy decyzji o umorzeniu w całości postępowania administracyjnego w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego położonego przy ul. [...] w [...], pomimo wypowiedzenia przez właściciela lokalu stosunku prawnego (tj. umowy najmu przedmiotowego lokalu mieszkalnego) i związanego z tym obowiązku wydania przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] decyzji o opróżnieniu wskazanego lokalu mieszkalnego.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że ustawodawca jako wyłączną przesłankę wydania decyzji orzekającej o opróżnieniu lokalu wskazał fakt wypowiedzenia przez właściciela umowy najmu, a czynność ta nie może podlegać ocenie przez organ Policji. Skoro zaś doszło do skutecznego wypowiedzenia umowy, to tym samym zaistniała podstawa prawna wydania decyzji, o której mowa w art. 95 ust. 3a powołanej wyżej ustawy. Kwestia badania zasadności wypowiedzenia umowy przez właściciela, jak także okoliczności związane z ze spłatą zadłużenia (czy też jej brakiem) nie podlegają badaniu przez organ Policji. Co za tym idzie, wywody dotyczące rzekomej bezprzedmiotowości prowadzenia postępowania, na które powołują się organy wydając zaskarżone decyzje są w zasadzie irrelewantne z punktu widzenia wydania tychże decyzji. Organy te nie są bowiem kompetentne do prowadzenia postępowania w tym zakresie. Skoro bowiem zaistniała przesłanka w postaci skutecznego wypowiedzenia umowy najmu lokalu, a co za tym idzie - jest on zajmowany bez tytułu prawnego, to jedyną rolą organów Policji w tym wypadku jest orzeknięcie o opróżnieniu tego lokalu. A zatem, jeśli w toku postępowania administracyjnego nie wykazano, że dokonane oświadczenie woli o wypowiedzeniu umowy najmu zostało cofnięte, organ Policji ma obowiązek wydać decyzję o opróżnieniu lokalu. Jak już o tym była mowa wyżej - nie jest on uprawniony do oceny prawidłowości tego wypowiedzenia.
Tymczasem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ powołuje się na przepis art. 95 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, który stanowi, iż podstawą wydania decyzji o opróżnieniu lokalu może być także zwłoka z zapłatą czynszu lub opłat za świadczenia związane z eksploatacją lokalu przez okres co najmniej dwóch pełnych okresów płatności, pomimo uprzedzenia na piśmie o zamiarze wydania decyzji i wyznaczeniu dodatkowego terminu zapłaty należności. Należy jednak mieć na uwadze, że podstawa wydania decyzji wskazana w 95 ust. 3 a stanowi samodzielną, odrębną przesłankę od tej, która uregulowana jest w art. 95 ust. 2 pkt 4 i nie można stosować ich wymiennie, ani kumulatywnie. Zdaniem skarżącej, twierdzenia wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dotyczące spłaty zadłużenia przez W.C., uznać należy za całkowicie irrelewantne z punktu widzenia konieczności wydania decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego. Norma wskazana art. 95 ust. 3 a ma charakter obligatoryjny, co oznacza, że decyzje wydane na jej podstawie mają status orzeczeń o charakterze związanym, a zatem nie mogą być wydawane w ramach tzw. uznania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Odnosząc się do zawartego w skardze zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. 97 ust. 5 w zw. z art. 95 ust. 3a ustawy o Policji organ uznał go za bezzasadny. Podniósł, że wypowiedzenie stosunku prawnego dotyczącego lokalu, na gruncie art. 95 ust. 3a ustawy o Policji jako przesłanki do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, należy odnieść do stosunku prawnego, na podstawie którego organ Policji dysponuje lokalem, natomiast przesłanka ta nie zachodzi w przypadku wypowiedzenia umowy najmu zawartej pomiędzy funkcjonariuszem Policji, a właścicielem lokalu mieszkalnego, albowiem podstawą prawną zajmowania przez funkcjonariusza Policji lokalu mieszkalnego jest decyzja o jego przydziale, a nie zawarta umowa najmu, która jest w zasadzie irrelewantna dla oceny tytułu prawnego do zajmowania przedmiotowego lokalu mieszkalnego przez funkcjonariusza Policji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Podstawę umorzenia postępowania administracyjnego stanowi przepis art. 105 § 1 K.p.a., który zezwala organowi administracji publicznej na wydanie decyzji o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie to z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Określeniem "postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe" obejmuje się w literaturze sytuacje, gdy żądanie strony jest nieaktualne lub wygasło z mocy prawa (W. Hybiak, Bezprzedmiotowość..., s. 42; tenże, Umorzenie postępowania administracyjnego..., s. 14). O bezprzedmiotowości postępowania w sprawie można zatem mówić, gdy zachodzi brak jego strony lub brak przedmiotu, czyli gdy brak jest podstaw prawnych i faktycznych do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy.
Należy przy tym mieć na uwadze, iż jak podkreśla się w doktrynie, istota bezprzedmiotowości postępowania polega na tym, że "Nastąpiło (...) takie zdarzenie prawne lub faktyczne, które spowodowało, że przestała istnieć ta szczególna relacja między faktem (sytuacją faktyczną danego podmiotu) a prawem (sytuacją prawną danego podmiotu), z którą prawo łączy obowiązek konkretyzacji normy w postaci wydania decyzji administracyjnej" (J. Zimmermann "Ordynacja podatkowa", s. 212 - pogląd powołany w "Komentarzu do Kodeksu postępowania administracyjnego". M. Matan, Cz. Martysz, G. Łaszczyca, do art. 105 k.p.a. kom. Lex 2010). Przy czym decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach strony. Wywiera ona inny skutek: przyjmuje, że nie ma przesłanek do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy. Skutki tej decyzji mają charakter procesowy. Nie kształtuje się stosunek materialnoprawny.
W tej sprawie należało odwołać się do przepisów dotyczących mieszkań przeznaczonych dla policjantów, tj. ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 o Policji oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. z 2013 r. poz. 1170).
Zgodnie z art. 95 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90, wydaje się, jeżeli policjant jest w zwłoce z zapłatą czynszu lub opłat za świadczenia związane z eksploatacją lokalu przez okres co najmniej dwóch pełnych okresów płatności, pomimo uprzedzania na piśmie o zamiarze wydania decyzji o opróżnieniu lokalu i wyznaczenia dodatkowego, miesięcznego terminu zapłaty zaległych i bieżących należności. Stosownie natomiast do art. 95 ust. 3a ww. ustawy, decyzję o opróżnieniu lokalu wydaje się również, jeżeli właściciel lokalu wypowiedział stosunek prawny dotyczący lokalu. Decyzję o opróżnieniu lokalu wydaje się w stosunku do wszystkich osób zamieszkałych w tym lokalu (art. 95 ust. 4).
Zgodnie z art. 97 ust. 5 tej ustawy, przydział i opróżnianie mieszkań oraz załatwianie spraw, o których mowa w art. 91, 92, 94 i 95 ust. 2-4, następuje w formie decyzji administracyjnej. Przepis art. 95 ustawy o Policji stwarza podstawy do wydawania decyzji administracyjnych o opróżnieniu lokalu mieszkalnego zajmowanego przez policjantów, emerytów i rencistów policyjnych, a także osoby nieuprawnione. Zgodnie z art. 90 cyt. ustawy, na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów.
W sprawie niekwestionowany jest fakt, iż na mocy decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 1997 r. Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], przydzielony został uczestnikowi lokal mieszkalny położony przy ul. [...] w [...]. W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje również, że uczestnik pozostawał w zwłoce z zapłatą należności za zajmowany lokal. Z uwagi na zadłużenie zajmowanego lokalu, uczestnik został wezwany do uregulowania zaległości przez Zarząd Budynków Komunalnych w [...]. Pomimo pisemnego wezwania uczestnik nie uregulował zaległych należności. W tej sytuacji Komendant Wojewódzki Policji w [...] wszczął postępowanie w sprawie opróżnienia przedmiotowego lokalu. Już po wszczęciu postępowania uczestnik spłacił całe zadłużenie i aktualnie nie zalega z opłatami za przedmiotowy lokal.
W ocenie Sądu, rację ma zatem organ wskazując, iż odpadła przesłanka z art. 95 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego.
Wskazać jednak należy, że skarżąca Gmina Miejska [...] jako podstawę prawną wydania decyzji w stosunku do uczestnika wskazała również art. 95 ust. 3a ustawy o Policji. Taka podstawę prawną powołał również organ, wszczynając postepowanie w tej sprawie. Podkreślić należy, że o ile większość przesłanek wymienionych w art. 95 ust. 2-4 ustawy o Policji (regulujących kwestie opróżnienia lokalu mieszkalnego) ma dla organów mieszkaniowych, orzekających w tego typu sprawach, charakter ocenny, to przesłanka opróżnienia przez strony lokalu mieszkalnego, wskazana przez skarżącego, odwołuje się wyłącznie do czynności podjętych przez inny uprawniony organ.
Należy odwołać się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2013 r., I OSK 1905/12, w którym zaprezentowano tezę, że: "Przepis art. 95 ust. 3a ustawy o Policji statuuje obligatoryjną przesłankę wydania przez właściwy organ Policji decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, w sytuacji, gdy właściciel domu, w którym jest położony lokal mieszkalny, wypowiedział stosunek prawny dotyczący tegoż lokalu. Organ Policji, wydając decyzję, nie może badać prawidłowości dokonanego przez właściciela budynku wypowiedzenia stosunku prawnego dotyczącego lokalu, natomiast zawsze, gdy takie wypowiedzenie nastąpi, organ ma obowiązek wydać decyzję o opróżnieniu lokalu".
Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 kwietnia 2016 r. sygn. akt I OSK 2887/14 wskazał, że w sprawach o opróżnienie mieszkania funkcjonariusza Policji nie stosuje się też zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli: "przepis art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji stanowi dyspozycję do wydania decyzji związanej o opróżnieniu lokalu mieszkalnego w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby - bez tytułu prawnego (...). W sprawach, w których wprowadzona jest instytucja decyzji związanej, nie ma podstaw do stosowania zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego obywateli, ze względu na jednoznaczne oznaczenie treści decyzji przez ustawodawcę (...).".
Z powyższego wynika, że art. 95 ust. 3a ustawy o Policji stanowi samodzielną podstawę wydania decyzji o opróżnieniu lokalu. Dyspozycja w postaci nakazania opróżnienia lokalu jest uwarunkowana odrębną od innych przyczyn okolicznością, tj. wypowiedzeniem, przez właściciela lokalu, stosunku prawnego dotyczącego lokalu. Wynika to z wykładni językowej omawianej normy. W dyspozycji zastrzeżono, że decyzję o opróżnieniu lokalu wydaje się również, jeżeli właściciel lokalu wypowiedział stosunek prawny dotyczący lokalu. Oznacza to oderwanie się omawianej dyspozycji od innych podstaw nakazania opróżnienia lokalu, wskazanych w przepisach art. 95 ustawy o Policji. Stanowisko to znajduje umocnienie w rezultatach wykładni celowościowej. Przepis art. 95 ust. 3a został dodany, do ustawy o Policji, ustawą z dnia 21 maja 2009 r. o zmianie ustawy o Policji (Dz. U. Nr 115, poz. 959). Nowela ta stanowiła wykonanie obowiązku dostosowania systemu prawnego do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 września 2008 r., sygn. akt K 7/07 (patrz: uzasadnienie projektu ustawy: Sejm RP VI kadencji, nr druku 1845). Trybunał orzekł, że art. 90 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, w zakresie, w jakim odnosi się do dalszego bezterminowego dysponowania przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych oraz podległe mu organy użytkowanymi dotychczas lokalami mieszkalnymi w domach stanowiących własność prywatną, jest niezgodny z art. 64 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (patrz: OTK-A 2008/7/123).
Wobec powyższego Sąd rozpoznający sprawę niniejszą nie podziela stanowiska organu, zaprezentowanego w odpowiedzi na skargę, że wypowiedzenie stosunku prawnego dotyczącego lokalu, na gruncie art. 95 ust. 3a ustawy o Policji jako przesłanki do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, należy odnieść do stosunku prawnego, na podstawie którego organ Policji dysponuje lokalem, natomiast przesłanka ta nie zachodzi w przypadku wypowiedzenia umowy najmu zawartej pomiędzy funkcjonariuszem Policji, a właścicielem lokalu mieszkalnego, albowiem podstawą prawną zajmowania przez funkcjonariusza Policji lokalu mieszkalnego jest decyzja o jego przydziale, a nie zawarta umowa najmu, która jest w zasadzie irrelewantna dla oceny tytułu prawnego do zajmowania przedmiotowego lokalu mieszkalnego przez funkcjonariusza Policji.
Zdaniem Sądu, skoro przedmiotowy lokal, pozostający w dacie wydania zaskarżonej decyzji w dyspozycji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], był zajmowany bez tytułu prawnego, to organ ten był zobligowany do wydania decyzji o jego opróżnieniu na podstawie art. 95 ust. 3a ustawy o Policji, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania tej decyzji. Sąd podziela w tym zakresie argumentację skarżącego.
Zaskarżona decyzja o umorzeniu postępowania wydana zatem została z naruszeniem art. 105 § 1 K.p.a. oraz art. 95 ust. 3a ustawy o Policji.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) orzekł, jak w pkt 1 w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach postepowania, na które złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika będącego radca prawnym oraz wpis od skargi, oparto o treść art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI