II SA/Wa 99/22

II SA/Wa 99/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-10-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-01-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Kania /przewodniczący/
Joanna Kube
Karolina Kisielewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 2067
art. 93 ust. 1
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Karolina Kisielewicz (spr.), Protokolant starszy specjalista Ewa Kielak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2022 r. sprawy ze skargi M. A. na akt Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby uchyla zaskarżony akt
Uzasadnienie
W dniu 3 stycznia 2020 r. M. A., funkcjonariusz KPP w [...], na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy o Policji z dnia 6 kwietnia 1990 r. (Dz. U. z 2017 r., poz. 2067 ze zm.), zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w [...]z wnioskiem o zwrot kosztów dojazdów z miejsca zamieszkania ([...]) do miejsca pełnienia służby.
Wnioskodawca podał, że z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby i z powrotem dojeżdża środkiem publicznego transportu zbiorowego (BUS firmy [...]), a cena biletu w jedną stronę wynosi 10 zł, natomiast biletu miesięcznego 420 zł. Jest to najdogodniejszy dla niego środek transportu (dworzec kolejowy z którego realizowane jest połączenie kolejowe z [...] do [...] oddalony jest od miejsca jego zamieszkania o 2 km).
Komendant Powiatowy Policji w [...] w piśmie z 4 stycznia 2022 r. powołując się na art. 93 ust. 1 ustawy o Policji oraz § 2 pkt 3 i pkt 4 lit d) decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w [...]nr [...] z [...] października 2018 r. w sprawie zasad dokonywania zwrotu kosztów dojazdu policjantom dojeżdżającym do miejsca pełnienia służby z miejscowości pobliskiej, odmówił M. A. zwrotu kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby.
Organ podał, że najtańszym przewoźnikiem na trasie [...] jest firma PKP. W związku z tym nie jest dopuszczalne pokrycie kosztów przejazdu wskazanym przez wnioskodawcę, droższym środkiem komunikacji publicznej, bez przedłożenia do rozliczenia biletu potwierdzającego wysokość poniesionego kosztu. Z powołanej decyzji wynika bowiem, że zwrot kosztów dojazdu nie może przekroczyć kosztów (ceny biletu miesięcznego) najtańszego środka transportu, w przypadku gdy policjant ma możliwość dojazdu różnymi środkami publicznego transportu lub gdy policjant nie ma możliwości dojazdu wyżej wymienionymi środkami.
W konkluzji Komendant Powiatowy Policji w [...] stwierdził, że koszty dojazdu skarżącego z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby mogą zostać rozliczone według cen obowiązujących u przewoźnika świadczącego najtańsze usługi na trasie [...] – [...] , natomiast z chwilą przedłożenia przez funkcjonariusza biletów potwierdzających faktycznie poniesione koszty, zwrot kosztów przejazdu będzie naliczany według udokumentowanych wydatków.
M. A. w skardze z 10 stycznia 2022 r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucił przede wszystkim nieprawidłowe przyjęcie, że nie przysługuje mu zwrot kosztów dojazdów z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby, według ceny biletów przewoźnika, którym podróżował.
Skarżący zarzucił, że stanowisko organu narusza art. 88 ust. 4 ustawy o Policji. M. A. podniósł, że przystanek, z którego odjeżdża bus firmy [...], obsługującej połączenie do [...], jest położony bliżej jego miejsca zamieszkania niż dworzec PKP (o ok. 800 m) i połączenie tym środkiem transportu jest dla niego wygodniejsze. Skarżący dodał, że w 2018 r., w takim samym stanie faktycznym i prawnym Komendant Powiatowy Policji w [...] wyraził zgodę na zwrot kosztów dojazdu z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby wskazanym przez niego środkiem komunikacji. Skarżący podniósł również, że w ustawie o Policji nie zawarto wymogu przedstawienia biletów potwierdzających poniesione koszty oraz że ustawa jest aktem nadrzędnym nad decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w [...] nr [...] z [...] października 2018 r. w sprawie zasad dokonywania zwrotu kosztów dojazdu policjantom dojeżdżającym do miejsca pełnienia służby z miejscowości pobliskiej i nie jest uzasadnione odwoływanie się do jej postanowień.
M. A. wniósł o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Komendant Powiatowy Policji w [...] w odpowiedzi na skargę powtórzył dotychczasowe stanowisko oraz podniósł ponadto, że sprawa dotycząca zwrotu funkcjonariuszowi kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby, na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy o Policji, nie podlega rozstrzygnięciu w formie decyzji administracyjnej, ale w drodze czynności materialno-technicznej, polegającej na wypłacie stosownej kwoty pieniężnej tytułem zwrotu kosztów dojazdu bądź w drodze aktu (niebędącego decyzją lub postanowieniem) o odmowie zwrotu kosztów dojazdu. Z tych względów wniósł o odrzucenie, ewentualnie oddalenie skargi M. A.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Rozważania w niniejszej sprawie należy rozpocząć od stwierdzenia, że w rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z aktem organu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), a więc z innym niż określonym w pkt 1-3 tej ustawy, aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, dotyczącymi uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Za akty lub czynności organu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. uważa się akty i czynności, w tym materialno-techniczne podejmowane przez organy administracji publicznej w sprawach o charakterze publicznoprawnym, w stosunku do indywidualnie oznaczonych podmiotów, dotyczące stwierdzenia lub uznania uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Akt lub czynność ma "dotyczyć" uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a nie rozstrzygać o uprawnieniach lub obowiązkach konkretnego podmiotu, a więc kreować indywidualnej normy prawnej. Są to zatem akty lub czynności wykonania (realizacji) prawa, podejmowane wtedy, gdy stosunek prawny nie wymaga konkretyzacji, ponieważ został ukształtowany bezpośrednio przepisami prawa.
W konsekwencji wypłata funkcjonariuszowi określonej kwoty pieniężnej tytułem zwrotu kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby następuje w drodze czynności materialno-technicznej, natomiast odmowa zwrotu tych kosztów przybiera postać aktu w rozumieniu wyżej przedstawionym. Akt ten jest zaskarżalny do sądu administracyjnego na podstawie powołanego art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Przystępując do merytorycznego rozpoznania sprawy należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 93 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi, który zajmuje lokal mieszkalny w miejscowości pobliskiej miejsca pełnienia służby, przysługuje zwrot kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby w wysokości ceny biletów za przejazd koleją lub autobusem. Zwrot tych kosztów nie przysługuje w roku kalendarzowym, w którym wykupiono uprawnienia do bezpłatnych przejazdów państwowymi środkami komunikacji, na podstawie odrębnych przepisów (art. 93 ust. 2 ustawy). Według art. 88 ust. 4 powołanej ustawy, miejscowością pobliską jest miejscowość, z której czas dojazdu do miejsca pełnienia służby i z powrotem środkami publicznego transportu zbiorowego, zgodnie z rozkładem jazdy, łącznie z przesiadkami, nie przekracza w obie strony dwóch godzin, licząc od stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca zamieszkania do stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca pełnienia służby bez uwzględnienia czasu dojazdu do i od stacji (przystanku) w obrębie miejscowości, z której policjant dojeżdża, oraz miejscowości, w której wykonuje obowiązki służbowe. W orzecznictwie sądowym wypracowanym na gruncie tego ostatniego przepisu, w zasadzie jednolicie przyjmuje się, że "najdogodniejsze połączenie" niekoniecznie musi stanowić połączenie najkrótsze, czy najtańsze. O tym, które połączenie jest "dogodniejsze" dla policjanta decyduje on sam, a nie organ zobowiązany do zwrotu kosztów dojazdu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 315/15; publ. CBOSA).
Z niespornych między stronami okoliczności faktycznych sprawy wynika, że skarżący mieszka w miejscowości pobliskiej miejscu pełnienia służby w rozumieniu powołanego przepisu oraz że nie przedłożył do rozliczenia biletów potwierdzających faktycznie poniesione koszty.
Organ nie zakwestionował stwierdzenia skarżącego dotyczącego "dogodności" wybranego połączenia (realizowanego przez przewoźnika [...]), stwierdził natomiast, że nie ma podstaw do uwzględnienia jego wniosku o zwrot kosztów dojazdu z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby i z powrotem, ponieważ połączenie to nie jest najtańszym połączeniem na tej trasie. Na poparcie przedstawionego stanowiska odwołał się do § 2 pkt 3 decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w [...] nr [...] z [...] października 2018 r. w sprawie zasad dokonywania zwrotu kosztów dojazdu policjantom dojeżdżającym do miejsca pełnienia służby z miejscowości pobliskiej, w myśl którego w przypadku nieprzedłożenia biletu potwierdzającego wysokość poniesionego kosztu, policjantowi przysługuje zwrot kosztów w wysokości wynikającej z iloczynu ceny biletu obowiązującej na przejazd wymienionymi środkami publicznego transportu zbiorowego przewidzianej dla odległości drogowej między miejscem zamieszkania, a miejscem pełnienia służby i ilości dni pełnienia służby z zastrzeżeniem pkt 4. W punkcie 4 lit. d określono, że zwrot kosztów dojazdu nie może przekroczyć kosztów (ceny biletu miesięcznego) najtańszego środka transportu.
W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, stanowisko organu nie znajduje oparcia w przepisach ustawy o Policji, która stanowi (w odróżnieniu od powołanej decyzji) podstawę prawną o zwrocie funkcjonariuszowi kosztów dojazdu z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 1193/18, dostępny w CBOSA).
Z przepisu art. 93 ust. 1 ustawy o Policji nie wynika, że zwrot kosztów dojazdu przysługuje za najtańszy środek transportu. Nie było zatem podstaw do odmowy skarżącemu zwrotu kosztów dojazdu do służby we wskazanej przez niego wysokości, tj. według cen biletów wskazanego przewoźnika.
Stosownie do art. 146 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4, uchyla ten akt. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stwierdzając naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.