II SA/WA 985/19

II SA/Wa 985/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-07-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-05-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Kania /sprawozdawca/
Iwona Maciejuk
Joanna Kube /przewodniczący/
Symbol z opisem
6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne
Stopnie i tytuły naukowe
Sygn. powiązane
III OSK 3683/21 - Wyrok NSA z 2024-02-20
Skarżony organ
Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2017 poz 1789
art. 27 ust 2, art 33 ust 1a, art 21 ust 3
Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, , Protokolant specjalista Wiesława Jesiotr, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2020 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy poparcia wniosku o nadanie tytułu naukowego oddala skargę
Uzasadnienie
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga B. P. (dalej: "kandydatka", "strona", "skarżąca") na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów (dalej: "Centralna Komisja", "organ odwoławczy") z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] utrzymującą w mocy uchwałę Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] (dalej: "Rada Wydziału", "organ I instancji") z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] odmawiającą poparcia wniosku o nadanie tytułu naukowego profesora w dziedzinie nauk ekonomicznych.
W uzasadnieniu powyższej decyzji Centralna Komisja przedstawiła dotychczasowy tok postępowania wskazując, co następuje:
B. P. w dniu [...] października 2016 r. wystąpiła do Dziekana Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] z wnioskiem o przeprowadzenie postępowania o nadanie tytułu naukowego profesora w dziedzinie nauk ekonomicznych.
Uchwałą z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] Rada Wydziału wszczęła postępowanie o nadanie dr hab. B. P. tytułu naukowego profesora w dziedzinie nauk ekonomicznych.
W toku postępowania, pismem z dnia [...] grudnia 2017 r., a następnie pismem z dnia [...] lutego 2018 r., strona wystąpiła o umorzenie ww. postępowania. Wniosek ten został podtrzymany przez pełnomocnika strony pismem z dnia [...] marca 2018 r.
Rada Wydziału uchwałą z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] odmówiła umorzenia postępowania.
Następnie, uchwałą z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] Rada Wydziału, działając na podstawie art. 27 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz.U. z 2017 r., poz. 1789 ze zm.), dalej: "ustawa o stopniach naukowych (...)", odmówiła poparcia wniosku o nadanie tytułu naukowego profesora dr hab. B. P. w dziedzinie nauk ekonomicznych.
Pismem z dnia [...] maja 2018 r. strona wniosła odwołanie od ww. uchwały zarzucając Radzie Wydziału:
1) naruszenie obowiązujących zasad udzielania informacji faktycznej i prawnej poprzez brak informacji o poszczególnych etapach postępowania, o wpływie recenzji oraz o drugiej zmianie recenzenta,
2) nieprawidłowe procedowanie w zakresie oceny dorobku naukowego i osiągnięć naukowych poprzez brak szczegółowo uzasadnionej oceny, czy osoba ubiegająca się o nadanie tytułu profesora spełnia wymagania określone w art. 26 ustawy o stopniach naukowych (...) - w przypadku ocen recenzentów: prof. A. W., prof. J. W., prof. M. B., prof. A. W.,
3) brak oceny formalnych wymogów ustawowych przez recenzentów: prof. A. W., prof. J. W., prof. A. W.,
4) nieprawidłowe procedowanie w zakresie oceny dorobku naukowego i osiągnięć naukowych poprzez powierzenie dokonania merytorycznej oceny dorobku naukowego kandydatki recenzentowi prof. M. B., który - jak sam stwierdza - nie ma kompetencji, aby w tym zakresie wyrazić jednoznaczną opinię,
5) nieprawidłowe procedowanie w zakresie oceny dorobku naukowego i osiągnięć naukowych poprzez powierzenie dokonania merytorycznej oceny dorobku naukowego recenzentom, którzy angażują się emocjonalnie i wyrażają sądy niemerytoryczne (wyrażone w słowach i wykrzyknikach) oraz uprzedzenia zarówno wobec dorobku, jak i jego autorki,
6) naruszenie dobrych zasad recenzji dorobku naukowego i oceny akademickiej, w myśl których recenzje muszą odnosić się tylko i wyłącznie do oceny osiągnięć kandydata i w żaden sposób nie mogą naruszać jego dóbr osobistych, poprzez stosowanie przez recenzentów określeń: "Autoreferat jest bardzo obszerny i szczegółowy (...) niekiedy irytujący (J. W., na s. 2); maniera przywoływania łacińskich fraz jest irytująca (A. W., s. 1), napuszony język (A. W., s. 3), chaos myślenia (A. W., s. 3), naiwne schematy (A. W., s. 3); nie jest świadectwem erudycji, ale chaosu myślowego (A. W., s. 3), Autorzy (..) celowo ignorują fakty (A. W., s. 3), napuszony język (A. W., s. 3); zastępuje mętnymi rozważaniami o związkach celów (A. W., s. 3). Odwołania literaturowe są chaotyczne (A. W., s. 3). Pseudonaukowy i w wielu miejscach nielogiczny wywód dopełnia całości (s. 3). Trudno o większe nagromadzenie nonsensów (A. W., s. 2), hipoteza jest kompromitująca dla Autorki, Autorka nie rozumie procesów makroekonomicznych (A. W., s. 5). Autorka wyraźnie opowiada się za gospodarką autarkiczną, pisze z nostalgią (A. W., s. 5); chaotyczny, nieprecyzyjny, stylowo drażniący (J. W., s.3)",
7) oparcie oceny dorobku naukowego na podstawie nierzetelnych, niekompletnych i nieprawdziwych recenzji, tj.:
- recenzji, których treść zawierała braki w zakresie merytorycznej oceny osiągnięć badawczo - naukowych wskazanych w autoreferacie,
- recenzji, które zawierały błędną ocenę kryteriów oceny dorobku naukowego w postępowaniu o tytuł profesora oraz ustawowych wymogów będących przedmiotem oceny zawartej w recenzji,
- recenzji, w której opiniujący uczynił zastrzeżenie o braku własnych kompetencji dla wyrażenia jednoznacznej opinii o dorobku w postępowaniu o tytuł profesora,
- recenzji, w których recenzenci całkowicie pominęli ocenę ankiety (por. Dokumentacja, pkt 9), stanowiącą, zgodnie z § 18 pkt 3 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 19 stycznia 2018 r. w sprawie szczegółowego trybu i warunków przeprowadzania czynności w przewodzie doktorskim, w postępowaniu habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora (Dz. U. poz. 261), dalej: "rozporządzenie MNiSzW z dnia 19 stycznia 2018 r.", składową szczegółowego przeprowadzenia czynności w postępowaniu o nadanie tytułu profesora, co w opinii strony stanowi rażące uchybienie formalne,
- wadliwość i bezzasadność uchwały Rady Wydziału nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. w aspekcie zarzutu o niespełnieniu przez stronę warunku formalnego, w sytuacji gdy zgodnie z uchwałą Centralnej Komisji na jednostkach organizacyjnych prowadzących postępowania awansowe spoczywa obowiązek dokonania - przed podjęciem uchwały w sprawie wszczęcia postępowania - formalnej oceny przedłożonego wniosku.
Strona podniosła, iż Rada Wydziału podejmując decyzję o wszczęciu postępowania potwierdziła spełnienie kryteriów formalnych, a zatem należy przyjąć, iż sformułowany przez recenzentów zarzut o niespełnieniu kryterium formalnego - jest błędny. W konsekwencji zaskarżona uchwała Rady Wydziału z dnia [...] kwietnia 2018 r. jest obarczona błędem formalnym, bowiem została podjęta na podstawie błędnie sformułowanych recenzji. Gdyby jednak przyjąć zarzuty recenzenta za prawdziwe, należy stwierdzić, że uchwała Rady Wydziału z dnia [...] listopada 2016 r. o wszczęciu postępowania o nadanie tytułu naukowego profesora - jest bezzasadna, a zatem również uchwała Rady Wydziału z dnia [...] kwietnia 2018 r. jest bezzasadna i wadliwa.
W związku z powyższymi zarzutami strona wniosła o uchylenie ww. uchwały Rady Wydziału z dnia [...] kwietnia 2018 r. oraz zmianę organu procedującego.
Pismem z dnia [...] maja 2018 r. odwołanie od ww. uchwały Rady Wydziału wniósł pełnomocnik skarżącej zarzucając naruszenie:
- art. 105 § 2 k.p.a. poprzez nieumorzenie postępowania pomimo wystąpienia wszystkich przesłanek objętych tym przepisem,
- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie niespełniającego ustawowych wymogów uzasadnienia zaskarżonej uchwały z dnia [...] kwietnia 2018 r.; w ocenie pełnomocnika rzeczone uzasadnienie ma charakter ogólnikowy, nie wskazuje dowodów, na których Rada Wydziału oparła się uznając zasadność wymienionych argumentów, ani też przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiła wiarygodności, brak w nim również merytorycznych argumentów przemawiających za podjęciem uchwały o odmowie przedstawienia kandydatki do tytułu profesora,
- art. 9 k.p.a. poprzez niepoinformowanie strony o terminie posiedzenia Rady Wydziału, na którym miał zostać rozpoznany wniosek o umorzenie postępowania.
W związku z powyższymi zarzutami pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Centralna Komisja powołała dwóch recenzentów w celu wydania opinii odnośnie zasadności odwołania strony oraz jej pełnomocnika. Recenzenci w przedstawionych opiniach uznali, że podniesione zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.
Sekcja Nauk Humanistycznych i Społecznych Centralnej Komisji w dniu [...] grudnia 2018 r. w głosowaniu tajnym nad wnioskiem o uchylenie uchwały Rady Wydziału z dnia [...] kwietnia 2018 r. nie poparła wniosku (wynik głosowania: za - 0 głosów, przeciw - 11 głosów, wstrzymujących się - 0 głosów).
Prezydium Centralnej Komisji, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji, w dniu [...] grudnia 2018 r. podjęło decyzję o utrzymaniu w mocy zaskarżonej uchwały (wynik tajnego głosowania: za przyjęciem odwołania - 0 głosów, przeciw - 11 głosów, wstrzymujących się - 0 głosów).
Motywując decyzję z dnia [...] grudnia 2018 r. Centralna Komisja powołała mające w sprawie zastosowanie przepisy art. 179 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. poz. 1669 ze zm.) oraz art. 27 ust. 6, art. 21 ust. 2 i ust. 3 i art. 29 ustawy o stopniach naukowych (...).
Wskazała, że analiza akt sprawy nie pozwala stwierdzić nieprawidłowości w zakresie oceny dorobku naukowego i osiągnięć naukowych strony w przedmiotowym postępowaniu, w tym dotyczących braku szczegółowo uzasadnionej oceny recenzentów, czy osoba ubiegająca się o nadanie tytułu profesora spełnia wymagania określone w art. 26 ww. ustawy. Centralna Komisja powołała się w tym zakresie na recenzję prof. S. C. potwierdzającą stanowisko Rady Wydziału, iż recenzje prof. A. W., prof. J. W., prof. M. B. i prof. A. W. były wystarczające do podjęcia decyzji co do kandydatki.
Odnośnie zarzutów odwołania dotyczących pominięcia przez prof. J. W. faktu odbycia przez stronę stażu naukowego, a w konsekwencji uznania, iż niespełniony został przez stronę wymóg z art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy o stopniach naukowych (...), Centralna Komisja wskazała, iż w Autoreferacie na s. 35 strona podała, że na Katolickim Uniwersytecie w [...], gdzie została zatrudniona po uzyskaniu stopnia doktora habilitowanego, przez ponad 5 lat realizowała wykłady z zakresu ekonomii menedżerskiej, metod pracy naukowej oraz małych i średnich przedsiębiorstw, prowadziła także seminaria licencjackie. Jednakże pracy wykładowcy na stanowisku visiting professor (a z opisu sporządzonego przez stronę wynika, iż była to praca wykładowcy), nie można utożsamiać ze stażem naukowym, na którym nacisk położony jest na działania badawczo-naukowe, do których strona się nie odniosła. W ocenie Centralnej Komisji strona nie spełnia zatem wymogu określonego w art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy o stopniach naukowych (...), gdyż nie odbyła staży naukowych w instytucjach naukowych, w tym zagranicznych.
Centralna Komisja uznała za nieuzasadniony zarzut odwołania dotyczący braku dokonania przez recenzentów oceny formalnych wymogów ustawowych. Jedynie bowiem prof. A. W. w przedstawionej recenzji nie odniósł się bezpośrednio do kwestii pełnienia przez stronę funkcji recenzenta (art. 26 ust. 1 pkt 3 ustawy o stopniach naukowych (...)), przy czym ww. recenzent nie zarzucał habilitantce, że nie spełniła warunków formalnych, lecz w konkluzji stwierdził: "podsumowując uważam, że dorobek naukowy dr hab. B. P. jest dalece niewystarczający do nadania stopnia profesora nauk ekonomicznych. Inne aktywności w żadnym razie nie kompensują braku istotnych naukowo wyników prowadzonych badań". Powyższy pogląd oznacza, że prof. A. W. pozytywnie ocenił osiągnięcia kandydatki wskazane w art. 26 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o stopniach naukowych (...) co oznacza, że również i jego recenzja spełniła wymagania określone przepisami.
Centralna Komisja uznała również za bezzasadny zarzut o braku przeprowadzenia przez recenzentów oceny osiągnięć w opiece naukowej wymienionych w art. 26 ust. 1 pkt 3 ustawy o stopniach naukowych (...). Kandydatka nie dostarczyła bowiem materiałów pozwalających na przeprowadzenie oceny, której oczekuje, przy czym takiej oceny nie przeprowadza się w przedmiotowym postępowaniu, a jedynie stwierdza fakt spełnienia (bądź niespełnienia) przez kandydata warunków formalnych określonych w ww. przepisie.
Odnośnie zarzutu co do treści recenzji prof. M. B., Centralna Komisja zacytowała fragment ww. recenzji: "Pani dr hab. B. P. jako swoje zasadnicze osiągnięcie wskazuje autorski wkład w tworzenie nowego nurtu nauki: teoria i zarządzanie rozwojem. Nie mam kompetencji, aby w tym zakresie wyrazić jednoznaczną opinię. Mogę jedynie stwierdzić, jako profesor ekonomii z 15-letnim stażem i jako długoletni wykładowca przedmiotu "Metodologia nauk społecznych" na studiach doktoranckich z zakresu ekonomii i zarządzania, że w moim głębokim przekonaniu autorski wkład Kandydatki w tworzenie nowego nurtu nauki jest jedynie nieudaną próbą, a nie faktycznym dokonaniem naukowym. Trzeba podkreślić, że ów autorski wkład Kandydatki w tworzenie nowego nurtu nauki nie przeszedł dotychczas naturalnej w takich przypadkach weryfikacji - przez publikacje artykułów w poważnych recenzowanych czasopismach o zasięgu międzynarodowym". Użyte powyżej sformułowanie potwierdza, że prof. M. B. jako naukowiec, który odwołując się do swoich kompetencji, wskazuje, że ze względu na dostrzeżone braki w postępowaniu badawczym nie odważyłby się nazwać osiągnięcia kandydatki "autorskim wkładem w tworzenie nowego nurtu nauki: teoria i zarządzanie rozwojem".
Zdaniem Centralnej Komisji żaden z recenzentów nie formułował niemerytorycznych sądów, lecz wszyscy przeprowadzili rzetelną ocenę dorobku kandydatki (nie zaś ocenę samej kandydatki). W żadnej ze sporządzonych recenzji nie stwierdzono zapisów świadczących o "uprzedzeniach zarówno wobec dorobku, jak i jego autorki". Określenia użyte przez recenzentów, a podniesione w odwołaniu, nie stanowią naruszenia dóbr osobistych kandydatki, lecz są dopuszczalną formą oceny jej dorobku i stanowią wypełnienie zalecenia zawartego w pkt 4 "Dobrych praktyk w procedurach recenzyjnych w nauce".
W ocenie Centralnej Komisji nieuzasadniony jest zarzut pominięcia w recenzjach oceny ankiety, o której mowa w § 18 pkt 3 rozporządzenia MNiSzW z dnia 19 stycznia 2018 r. Ani w ustawie o stopniach naukowych (...), ani w ww. rozporządzeniu nie ma bowiem przepisów, które nakładałyby na recenzentów obowiązek odniesienia się wprost do zawartości ankiety. Niemniej jednak recenzje zawierają odniesienia do ankiety (prof. M. B. - s. 1, prof. A. W. - s. 1, prof. J. W. - s. 2, zaś z treści zapisów recenzji prof. A. W. wynika, że w procesie sporządzania swojej opinii wykorzystywał ankietę).
Centralna Komisja stwierdziła również, że podniesiona przez stronę kwestia zwięzłości recenzji nie może wpłynąć na podjętą w sprawie decyzję. Obszerność opracowania dostarczonego przez kandydatkę nie musi mieć żadnego przełożenia na liczbę stron recenzji, zaś ww. ustawa, ani rozporządzenie MNiSzW z dnia 19 stycznia 2018 r. nie przewidują żadnych wymogów w tym zakresie. Niezależnie od powyższego przedstawione recenzje zawierają wszystkie istotne elementy. Zostały sporządzone w sposób prawidłowy i zgodny z regułami sztuki i nie ma żadnych przesłanek, żeby uznać je za "nierzetelne, niekompletne i nieprawdziwe".
Odnosząc się do zarzutu bezzasadności i wadliwości uchwały Rady Wydziału z dnia [...] kwietnia 2018 r. Centralna Komisja wskazała, że jej uzasadnienie nie odnosiło się do kwestii niespełnienia warunków formalnych przez kandydatkę, lecz do merytorycznej oceny dorobku, która została oparta na ocenach przeprowadzonych przez recenzentów. Z uzasadnienia wynika, że "Rada Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] po zapoznaniu się z dostarczoną dokumentacją, w tym Autoreferatem: "Osiągnięcia naukowe w zakresie opieki naukowej i kształcenia młodej kadry oraz działalności popularyzującej naukę dr hab. B. P.", recenzjami sporządzonymi przez recenzentów wyznaczonych przez Centralną Komisję oraz stanowiskiem Zespołu powołanego przez Radę Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] w sprawie postępowania kwalifikacyjnego zmierzającego do nadania dr hab. B. P. tytułu naukowego profesora nauk ekonomicznych, w głosowaniu tajnym uznała, że dorobek naukowy dr hab. B. P. nie spełnia wymagań określonych w art. 26 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (...)".
Centralna Komisja uznała za nieuzasadniony zarzut naruszenia art. 105 § 1 k.p.a. poprzez nieumorzenie postępowania przed Radą Wydziału. Wskazała, iż umorzenie postępowania w sytuacji cofnięcia przez stronę wniosku nie jest obligatoryjne. Organ rozpatrując wniosek jest zobowiązany ustalić, czy spełnione są wszystkie przesłanki art. 105 § 2 k.p.a., a wobec ich niespełnienia - może nie uwzględnić wniosku o umorzenie postępowania. W okolicznościach niniejszej sprawy, w obliczu zaawansowania postępowania, Rada Wydziału miała pełne podstawy do jego kontynuowania. Wniosek o umorzenie postępowania został złożony już po sporządzeniu kompletu opinii czterech recenzentów. W takiej sytuacji końcową czynnością Rady Wydziału było podjęcie uchwały w przedmiocie poparcia wniosku o nadanie tytułu naukowego. Nie było więc merytorycznego i uzasadnionego powodu, aby umarzać postępowanie - obarczone poniesionymi wcześniej poważnymi kosztami - tuż przed wydaniem końcowego rozstrzygnięcia. Umorzenie postępowania byłoby sprzeczne z interesem społecznym. Centralna Komisja wskazała również na konsekwencje wynikające z art. 21 ust. 3 ustawy o stopniach naukowych (...), zgodnie z którym kandydat do tytułu profesora może złożyć kolejny wniosek po upływie co najmniej trzech lat (z możliwością skrócenia tego okresu do 12 miesięcy). W związku z tym negatywnie oceniła zjawisko wycofywania przez kandydatów do tytułu stopnia naukowego swych wniosków już po złożeniu wszystkich recenzji, gdyż oznacza to w praktyce uniemożliwienie Radzie Wydziału wykonania ustawowego zadania. Podkreśliła, że prowadzenie postępowania o nadanie tytułu profesora nie jest tylko i wyłącznie sprawą prywatną samego kandydata. Celem polityki naukowej Państwa jest harmonijny rozwój kadr naukowych zgodnie z najwyższymi standardami jakości badań wymaganych do uzyskania stopni naukowych i tytułu naukowego (art. 33 ust. 1a ustawy o stopniach naukowych (...)). Ponadto, w prowadzenie postępowania o nadanie tytułu naukowego zaangażowane są poważne środki budżetowe (uposażenia członków rady wydziału/naukowej, recenzentów, członków Centralnej Komisji) i osobowe.
Zdaniem Centralnej Komisji nieuzasadniony jest również zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie spełnienie ustawowych wymogów uzasadnienia uchwały Rady Wydziału z dnia [...] kwietnia 2018 r. Uchwała jednostki organizacyjnej (organu kolegialnego), podejmowana w głosowaniu tajnym, nie może w pełni odpowiadać uzasadnieniom decyzji administracyjnych sporządzanych z uwzględnieniem ww. przepisu. Z uzasadnienia zaskarżonej uchwały wynika, iż została ona podjęta w oparciu o zgromadzoną dokumentację, po rozważeniu wszystkich istotnych okoliczności i uwzględnieniu wymogów z art. 26 ustawy o stopniach naukowych (...). Uchwała odzwierciedla również wynik głosowania.
Nie jest również trafny zarzut naruszenia art. 9 k.p.a. Przepis ten nie znajduje bowiem zastosowania w przedmiotowej sprawie, a nawet gdyby przyjąć odmienną interpretację, to przytoczone okoliczności, tj. niepoinformowanie strony o wpływie recenzji oraz o drugiej zmianie recenzenta, a także o terminie posiedzenia Rady Wydziału, na którym miał zostać rozpoznany wniosek o umorzenie postępowania, nie miały wpływu na ustalenie praw i obowiązków strony będących przedmiotem postępowania. Strona nie ma bowiem żadnego wpływu na powstawanie kolejnych ww. etapów postępowania. Strona była natomiast informowana - uchwałami Rady Wydziału - o wszystkich czynnościach określonych w art. 27 ust. 2 ustawy o stopniach naukowych (...), tj. o wszczęciu postępowania o nadanie tytułu profesora; wyznaczeniu kandydatów na recenzentów; podjęciu uchwały w przedmiocie poparcia wniosku o nadanie tytułu profesora. Na każdym z ww. etapów strona miała prawo wglądu w dokumentację, z którego jednak nie skorzystała.
Końcowo Centralna Komisja wskazała, że podjęte rozstrzygnięcie potwierdza ostateczną ocenę, że postępowanie o nadanie tytułu naukowego profesora zostało przeprowadzone przez Radę Wydziału poprawnie w każdym aspekcie merytorycznym i formalnym. Głosowanie w sprawie poparcia wniosku o nadanie tytułu profesora było zdecydowanie negatywne. Brak jest podstaw do zakwestionowania wyniku tego głosowania. Polemika kandydatki z negatywnymi dla niej recenzjami nie jest przekonująca i nie dostarcza argumentów na rzecz stwierdzenia, iż negatywna decyzja Rady Wydziału była nieuzasadniona.
Pismem z dnia 9 kwietnia 2019 r. B. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję Centralnej Komisji z dnia [...] grudnia 2018 r. zarzucając:
1) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 40 § 2 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i nie doręczenie decyzji organu odwoławczego pełnomocnikowi skarżącej, w sytuacji gdy został on ustanowiony w sprawie, w związku z czym doręczanie pism pełnomocnikowi skarżącej było obligatoryjne;
- art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieumorzenie postępowania w sytuacji, gdy jego zastosowanie w niniejszej sprawie, wobec wniosku o umorzenie postępowania, było obligatoryjne;
- art. 105 § 2 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące błędnym przyjęciem, iż umorzeniu postępowania w sprawie nadania tytułu profesora skarżącej sprzeciwia się interes społeczny i interes uczestniczących stron, podczas gdy interes społeczny i interes uczestniczących stron nie sprzeciwia się umorzeniu postępowania;
- art. 77 w związku z art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego w sprawie oraz dowolną a nie swobodną ocenę dowodów skutkującą błędnym przyjęciem, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania;
- art. 7, art. 77 § 1, art. 75 oraz art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz dokonanie oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób niewyczerpujący i dowolny, z pominięciem okoliczności powoływanych przez skarżącą a mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy;
- art. 7, art. 8, art. 11 i art. 77 k.p.a. poprzez nieustosunkowanie się do twierdzeń i zarzutów skarżącej podniesionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji, niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy podejmowaniu decyzji;
art. 9 k.p.a. poprzez nieudzielenie skarżącej należytej i wyczerpującej informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały niewątpliwy wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego;
- art. 138 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, a w konsekwencji naruszenie art. 21 ust. 2 ustawy o stopniach naukowych (...) poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na rozpatrzeniu odwołania bez rzetelnej i pełnej oceny zawartych w nim zarzutów, w tym w szczególności bez zaznajomienia się z twierdzeniami podniesionymi przez skarżącą w odwołaniu;
2) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że umorzeniu postępowania w sprawie nadania tytułu profesora skarżącej sprzeciwia się interes społeczny i interes uczestniczących stron, podczas gdy interes społeczny i interes uczestniczących stron nie sprzeciwia się umorzeniu postępowania.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o:
- uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji w całości;
- przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Radzie Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...],
- zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W motywach skargi skarżąca podniosła w szczególności, iż w sytuacji, gdy strona ustanowiła pełnomocnika, doręczenie decyzji stronie z pominięciem pełnomocnika jest prawnie bezskuteczne (nie ma waloru doręczenia) i stanowi naruszenie art. 40 § 2 k.p.a. W konsekwencji niedoręczenie decyzji pełnomocnikowi strony, która była jedyną stroną postępowania administracyjnego, nakazuje przyjąć, że decyzja nie weszła do obrotu prawnego (art. 110 k.p.a.). Określony w art. 40 § 2 k.p.a. obowiązek doręczenia decyzji pełnomocnikowi i liczenie terminu do wniesienia odwołania od daty doręczenia decyzji pełnomocnikowi został ustalony w interesie stron postępowania i nie może być "wykorzystywany" przez organ na niekorzyść stron postępowania.
Dalej skarżąca podniosła, że postępowanie w sprawie nadania tytułu profesora zgodnie z art. 228 ustawy o szkolnictwie wyższym i nauce, wszczyna się na wniosek osoby, o której mowa w art. 227 ustawy, zawierający uzasadnienie wskazujące na spełnienie wymagań, o których mowa w art. 227. Zatem skoro w niniejszej sprawie skarżąca, rezygnując z dalszego postępowania, złożyła wniosek o umorzenie postępowania, przy czym była jedynym wnioskodawcą w sprawie, to nastąpiła obiektywna przeszkoda w dalszym prowadzeniu przedmiotowego postępowania, polegająca na braku wniosku uprawnionego podmiotu. Wobec tego cofnięcie zgody na prowadzenie postępowania skutkuje jego bezprzedmiotowością, to zaś wymaga umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
Skarżąca zaznaczyła, że w przypadku postępowań prowadzonych tylko na wniosek, w sytuacji, gdy wnioskodawca wniosek cofa, organ administracji publicznej traci kompetencję do dalszego prowadzenia postępowania w celu konkretyzacji praw i obowiązków, a postępowanie administracyjne powinno zostać umorzone na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Z powyższą sytuacją nie mamy natomiast do czynienia w przypadku postępowań administracyjnych, które mogą być wszczęte zarówno z urzędu jak i na wniosek strony. Jak bowiem wynika z treści art. 105 § 2 k.p.a., organ administracji obowiązany jest wówczas do rozważenia, czy umorzeniu postępowania nie sprzeciwiają się inne strony oraz, czy jego umorzenie nie jest to sprzeczne z interesem społecznym.
Ze względu na czynnik obiektywny, umorzenie postępowania administracyjnego nie jest uzależnione od woli orzekającego organu administracji publicznej, lecz od spełnienia się obiektywnie istniejącej jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowości, której istnienie taki organ musi stwierdzić i wykazać w decyzji o umorzeniu postępowania, wydanej w ramach art. 105 § 1 k.p.a.
Zdaniem skarżącej, nawet gdyby przyjąć, że podstawą umorzenia postępowania w niniejszej sprawie mógłby być art. 105 § 2 k.p.a., to zarówno organ I instancji, jak i organ II instancji, nie przedstawiły żadnych merytorycznych argumentów pozwalających na uznanie, że uwzględnienie wniosku skarżącej byłoby sprzeczne z interesem społecznym.
Skarżąca podniosła nadto, iż w toku niniejszego postępowania została naruszona zasada udzielania informacji, wynikająca wprost z przepisu art. 9 k.p.a. Organ odwoławczy powołał dwóch dodatkowych recenzentów w celu wydania opinii odnośnie do zasadności odwołania, o czym ani skarżąca, ani jej pełnomocnik nie zostali powiadomieni. Ponadto opinie dodatkowych recenzentów nie zostały udostępnione. Skarżąca nie miała możliwości przedstawienia swoich racji i podjęcia merytorycznej dyskusji. Tymczasem strona oceniająca jest powiązana kontaktami nieformalnymi i koleżeńskimi. Zdaniem organ odwoławczego, Rada Wydziału została zwolniona z konieczności informowania skarżącej o każdym etapie postępowania, bowiem nie ma ona wpływu na procedury postępowania. Jednakże umowa, której skarżąca była płatnikiem nie zawierała takiej informacji.
Skarżąca zarzuciła, iż recenzent prof. M. B. utożsamia staż naukowy jedynie z prowadzeniem prac naukowych. Pomija fakt, że praca ta skutkowała publikacjami przedstawionymi w dorobku, do których ani recenzent, ani organ nie odnieśli się. Nie wskazano ponadto podstawy prawnej, dla której visiting professor nie spełnia ww. warunku. Tymczasem prof. M. C. ([...]) już w 2002 r. stwierdził: "Instytucja visiting professor jest istotnym elementem badań naukowych w tych krajach, w których funkcjonuje jasny i silny system finansowania i wykorzystania badań. Jeśli więc w Polsce się ona nie przyjęła, jest to jeszcze przejawem naszego systemu prowadzenia badań naukowych".
Skarżąca wskazała, że organ odwoławczy zinterpretował słowa prof. M. B. w kwestii deklarowania braku kompetencji do jednoznacznego oceniania dorobku naukowego. Tymczasem organ nie posiada mandatu do reprezentowania i tłumaczenia co recenzent miał na myśli. Stwierdzenie przez organ, że autorski wkład skarżącej nie przeszedł dotychczas naturalnej weryfikacji w publikacjach o zasięgu międzynarodowym, nie stanowi kryterium formalnego oceny sankcjonowanej przepisami prawa i jest formułowane jedynie w oparciu o subiektywne rozpoznanie recenzentów. Obecnie brak jest faktycznych możliwości takiej klasyfikacji. W niniejszej sprawie doszło do naruszenia dobrych zasad recenzji dorobku naukowego i oceny akademickiej, w myśl których recenzje muszą odnosić się tylko i wyłącznie do oceny osiągnięć kandydata i w żaden sposób nie mogą naruszać jego dóbr osobistych, poprzez stosowanie przez recenzentów określeń wymienionych w odwołaniu. Negatywna recenzja wymaga przeprowadzenia rzetelnego dowodu na popełnione błędy w wyborze obszaru badawczego, sformułowaniu celów, hipotez, przeprowadzonym dowodzeniu i sformułowanych wnioskach. Tymczasem żaden z recenzentów nie odniósł się do sformułowanej koncepcji badawczej i hipotez, nie podjął próby merytorycznego udowodnienia (w sferze nauki i praktyki) wadliwości sformułowanych obszarów badawczych w dorobku skarżącej.
W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja wniosła o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę wydania zaskarżonej decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] grudnia 2018 r. stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2017 r., poz. 1789 ze zm.) w związku z art. 179 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. poz. 1669 ze zm.), który stanowi, iż przewody doktorskie, postępowania habilitacyjne i postępowania o nadanie tytułu profesora wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. poz. 1668), są przeprowadzane na zasadach dotychczasowych (...). W sprawie znajdują również zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 19 stycznia 2018 r. w sprawie szczegółowego trybu i warunków przeprowadzania czynności w przewodzie doktorskim, w postępowaniu habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora (Dz. U. poz. 261).
Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych (...) tytuł profesora może być nadany osobie, która uzyskała stopień doktora habilitowanego lub osobie, która nabyła uprawnienia równoważne z uprawnieniami doktora habilitowanego na podstawie art. 21a, oraz: 1) posiada osiągnięcia naukowe znacznie przekraczające wymagania stawiane w postępowaniu habilitacyjnym; 2) posiada doświadczenie w kierowaniu zespołami badawczymi realizującymi projekty finansowane w drodze konkursów krajowych lub zagranicznych lub odbyła staże naukowe w instytucjach naukowych, w tym zagranicznych, lub prowadziła prace naukowe w instytucjach naukowych, w tym zagranicznych; 3) posiada osiągnięcia w opiece naukowej - uczestniczyła co najmniej: a) raz w charakterze promotora w przewodzie doktorskim zakończonym nadaniem stopnia oraz b) raz w charakterze promotora pomocniczego w przewodzie doktorskim zakończonym nadaniem stopnia lub uczestniczy w charakterze promotora w otwartym przewodzie doktorskim, oraz c) dwa razy w charakterze recenzenta w przewodzie doktorskim lub w przewodzie habilitacyjnym lub w postępowaniu habilitacyjnym.
W myśl art. 27 ust. 1 ww. ustawy, postępowanie o nadanie tytułu profesora przeprowadzają rady jednostek organizacyjnych posiadających uprawnienia do nadawania stopnia doktora habilitowanego w zakresie danej dziedziny nauki lub sztuki, na wniosek osoby ubiegającej się o uzyskanie tytułu. Czynności postępowania w sprawach o nadanie tytułu profesora kończą się uchwałami rady w przedmiocie: 1) wszczęcia postępowania o nadanie tytułu profesora; 2) wyznaczenia kandydatów na recenzentów; 3) poparcia wniosku o nadanie tytułu profesora (ust. 2).
Jak stanowi art. 27 ust. 6 ww. ustawy, w postępowaniu o nadanie tytułu profesora stosuje się odpowiednio art. 20 ust. 1 i 2 oraz art. 21. W świetle ww. przepisów osoba ubiegająca się o nadanie tytułu profesora ma prawo do wniesienia odwołania od negatywnej uchwały w sprawie poparcia wniosku o nadanie tytułu profesora do Centralnej Komisji, za pośrednictwem właściwej rady, w terminie miesiąca od dnia doręczenia uchwały wraz z uzasadnieniem.
Zgodnie natomiast z art. 29 ww. ustawy, w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora oraz nadania, ograniczenia, zawieszenia i pozbawienia uprawnienia do nadawania tych stopni w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Do zaskarżania decyzji wydanych w tych postępowaniach stosuje się przepisy o zaskarżaniu decyzji administracyjnych do sądu administracyjnego.
Sąd administracyjny, co trafnie zauważa skarżąca w treści skargi, w ramach swojej kognicji nie jest uprawniony do oceniania, czy osoba ubiegająca się o uzyskanie tytułu naukowego posiada wystarczające osiągnięcia i dorobek naukowy do nadania ww. tytułu. Sąd nie jest uprawniony do rozwiązywania merytorycznych sporów powstałych w świecie nauki. W ramach postępowania sądowego nie dochodzi tym samym do oceny trafności opinii recenzentów w aspekcie dorobku naukowego kandydata i wartości naukowej złożonej dokumentacji (por. np. wyrok NSA z dnia 30 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 212/08, publ. CBOSA). W zakresie kognicji sądu pozostaje wyłącznie zbadanie, czy w toku postępowania o nadanie tytułu naukowego nie doszło do naruszenia trybu postępowania określonego przepisami ustawy o stopniach naukowych (...) oraz k.p.a. Innymi słowy, sąd administracyjny bada aspekty formalne postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji (por. np. wyroki NSA: z dnia 29 lipca 2011 r. sygn. akt I OSK 729/11, z dnia 17 grudnia 2010 r. sygn. akt I OSK 1700/10, publ.: j.w.).
Sąd nie stwierdził, aby w toku przedmiotowego postępowania doszło do naruszenia przepisów procesowych w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Jak wynika z akt sprawy Rada Wydziału przeprowadziła czynności postępowania zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy o stopniach naukowych (...) i podjęła stosowne uchwały w trybie określonym w art. 20 ust. 1 tej ustawy. Recenzenci powołani przez Centralną Komisję sporządzili recenzje w oparciu o § 19 ust. 3 rozporządzenia MNiSzW z dnia 19 stycznia 2018 r., przy czym tylko jedna spośród pięciu recenzji - przedłożona przez prof. W. S. - zawierała pozytywną opinię o dorobku naukowym skarżącej. W tym stanie rzeczy Rada Wydziału w dniu [...] kwietnia 2018 r. podjęła uchwałę nr [...], mocą której odmówiła poparcia wniosku o nadanie skarżącej tytułu naukowego profesora. Uchwała ta zawiera stosowne uzasadnienie, w którym organ I instancji odwołał się do dostarczonej dokumentacji, tj. Autoreferatu "Osiągnięcia naukowe w zakresie opieki naukowej i kształcenia młodej kadry oraz działalności popularyzującej naukę dr hab. B. P.", recenzji sporządzonych przez recenzentów powołanych przez Centralną Komisję, oraz stanowiska Zespołu powołanego przez Radę Wydziału w sprawie postępowania kwalifikacyjnego zmierzającego do nadania tytułu naukowego profesora nauk ekonomicznych. W oparciu o ww. dokumenty organ uznał, że dorobek naukowy skarżącej nie spełnia wymagań określonych w art. 26 ustawy o stopniach naukowych (...). Nadto organ wskazał, iż nie znalazł podstaw do umorzenia postępowania, co znalazło odzwierciedlenie w uchwale Rady Wydziału podjętej w dniu [...] lutego 2018 r. nr [...].
Również sposób procedowania przed Centralną Komisją nie wskazuje na naruszenia trybu postępowania odwoławczego. Zaskarżona decyzja została podjęta przez Centralną Komisję po uzyskaniu uchwały Sekcji Nauk Ekonomicznych podjętej w dniu [...] grudnia 2018 r. i przeprowadzeniu postępowania opiniodawczego w oparciu o recenzje dwóch recenzentów (art. 35 ust. 3 ustawy o stopniach naukowych). Decyzja ta została wydana w oparciu o art. 27 ust. 6 w związku z art. 21 ust. 2 ww. i zawiera wyczerpujące uzasadnienie.
Z akt sprawy nie wynika, aby zaskarżona decyzja została doręczona pełnomocnikowi skarżącej pomimo jego ustanowienia przez skarżącą w toku postępowania przed Radą Wydziału. Zgodnie z art. 40 § 2 zdanie pierwsze k.p.a. jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Jest to przepis o charakterze gwarancyjnym dla strony. Niewątpliwie zatem fakt doręczenia zaskarżonej decyzji stronie postępowania, w sytuacji gdy skutecznie ustanowiła ona pełnomocnika, stanowi o naruszeniu przez Centralną Komisję ww. przepisu. Jednak ocena skutków pominięcia pełnomocnika w każdym przypadku zależy od okoliczności konkretnej sprawy, przy jednoczesnym uwzględnieniu wpływu tego uchybienia na treść rozstrzygnięcia. Stąd każda sytuacja naruszenia przez organ obowiązków doręczenia decyzji stronie powinna być oceniana indywidualnie, ze szczególnym uwzględnieniem okoliczności sprawy oraz ewentualnych skutków procesowych dla podmiotu będącego adresatem decyzji. Jeżeli wadliwość doręczenia nie powoduje ujemnych konsekwencji dla strony, a zwłaszcza nie pozbawia jej możliwości skorzystania ze środków zaskarżenia, brak jest podstaw do eliminowania decyzji z obrotu prawnego wyłącznie z tego powodu (por. wyroki NSA z dnia 26 września 2018 r. sygn. akt II OSK 125/18, z dnia 13 grudnia 2017 r. sygn. akt I GSK 2145/15; publ. CBOSA). W niniejszej sprawie skarżąca wniosła w ustawowym terminie skargę na ww. decyzję Centralnej Komisji z dnia [...] grudnia 2018 r., zaś na rozprawie przed Sądem była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Brak jest zatem podstaw do uznania, że zaniechanie doręczenia zaskarżonej decyzji pełnomocnikowi skarżącej wywołało dla skarżącej ujemne skutki procesowe, a w konsekwencji, że winno skutkować jej uchyleniem.
Brak jest również podstaw do uznania, że w sprawie niniejszej doszło do naruszenia art. 105 k.p.a. Przepis ten określa podstawy umorzenia postępowania z urzędu oraz na wniosek strony. Stosownie do art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Z art. 105 § 2 k.p.a. wynika, że organ administracji publicznej prowadzący postępowanie może je umorzyć, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym.
Z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. mamy do czynienia wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 k.p.a. Przyczyny, dla których sprawa będąca przedmiotem postępowania administracyjnego utraciła charakter sprawy administracyjnej lub nie miała takiego charakteru jeszcze przed wszczęciem postępowania, mogą być różnorodnej natury. W piśmiennictwie dzieli się te przyczyny na podmiotowe i przedmiotowe, te zaś na spowodowane "faktami naturalnymi" lub zdarzeniami prawnymi (J. Borkowski (w:) Komentarz, 1996, s. 462), W związku z tym wszczęcie postępowania w sprawie, która nie jest sprawą administracyjną, jak i utrata w toku postępowania charakteru sprawy administracyjnej przez sprawę rozpatrywaną przez organ administracji publicznej w tym postępowaniu prowadzą do umorzenia postępowania, przy czym w tym drugim wypadku powodem bezprzedmiotowości postępowania jest zmiana przepisów ustawowych stanowiących podstawę żądania strony lub decyzji podejmowanej z urzędu. Postępowanie staje się także bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., gdy (jedyna) strona postępowania administracyjnego utraciła przymioty, o których mowa w art. 28, lub wskutek śmierci strony w toku postępowania dotyczącego praw ściśle związanych z osobą zmarłej strony. Nadto postępowanie staje się bezprzedmiotowe, gdy postępowanie nie stało się (obiektywnie) bezprzedmiotowe, lecz stało się z jakichkolwiek przyczyn bezprzedmiotowe dla strony postępowania w tym sensie, że strona nie jest zainteresowana kontynuacją postępowania i uzyskaniem merytorycznego załatwienia sprawy w drodze decyzji. Wniosek o umorzenie postępowania musi pochodzić od strony, na żądanie której postępowanie zostało wszczęte, i powinien zawierać uzasadnienie, które umożliwi organowi prowadzącemu postępowanie ocenę, czy ewentualne umorzenie postępowania nie będzie godzić w interes społeczny. Stosownie bowiem do art. 105 § 2 k.p.a. organ może umorzyć postępowanie gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym.
W niniejszej sprawie nie zaistniała bezprzedmiotowość postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., zatem zarzut naruszenia tego przepisu przez orzekające organy nie jest trafny.
Brak jest również podstaw do uznania, że w sprawie doszło do naruszenia art. 105 § 2 k.p.a. Niewątpliwie postępowanie o nadanie tytułu naukowego inicjowane jest na wniosek osoby ubiegającej się o uzyskanie tytułu (art. 27 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych). Skarżąca wystąpiła do Dziekana Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] z wnioskiem o przeprowadzenie postępowania o nadanie tytułu profesora w dziedzinie nauk ekonomicznych w dniu [...] października 2016 r., zaś w dniu [...] grudnia 2017 r. złożyła wniosek o umorzenie postępowania, który ponowiła w dniu [...] lutego 2018 r. Pismem z dnia [...] marca 2018 r. wniosek o umorzenie postępowania złożył również pełnomocnik skarżącej. Wnioski te nie zawierały uzasadnienia.
Uchwałą z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] Rada Wydziału, powołując art. 105 § 2 k.p.a., odmówiła umorzenia postępowania w sprawie o nadanie skarżącej tytułu naukowego profesora. Jak wynika z wyciągu z protokołu posiedzenia Rady Wydziału w ww. dacie, w toku dyskusji nad wnioskiem zwracano uwagę na stopień zaawansowania przedmiotowego postępowania - uzyskanie czterech recenzji (negatywnych dla skarżącej). Przede wszystkim jednak podkreślano brak interesu społecznego w umorzeniu postępowania. Wskazywano w tym zakresie, że interes ten wyraża rola nauki w życiu społecznym ze swoimi funkcjami dla rozwoju społecznego i gospodarczego kraju. Podnoszono, że nauka to także procedury uzyskiwania stopni i tytułów. Troska o ich przestrzeganie to jedno z kluczowych zadań Rady Wydziału. Rada ma więc w pełni przestrzegać i respektować kategorię interesu społecznego. Powołano również przepis art. 27 ust. 6 w związku z art. 21 ust. 3 ustawy o stopniach naukowych (...) wskazując na konsekwencje związane z 3-letnią karencją na składanie kolejnego wniosku przez kandydata.
W tym miejscu powołać należy pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 19 maja 2015 r. sygn. akt 1275/15 (publ. CBOSA), zgodnie z którym przepisy ustawy o stopniach naukowych nie normują wprost sytuacji, w której kandydat do stopnia naukowego (....) cofa wniosek o nadanie mu tego stopnia. Zgodnie z przepisem art. 29 ust. 1 ww. ustawy, w postępowaniu dotyczącym nadania stopnia (...) przepisy k.p.a. mają odpowiednie zastosowanie w zakresie nieuregulowanym w ustawie. W rezultacie w postępowaniu tym znajdzie zastosowanie przepis art. 105 § 2 k.p.a. (por. H. Izdebski, J. Zieliński Komentarz do art. 18(a) ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym SIP Lex; M. Sieniuć. Cofnięcie wniosku o w sprawie nadania stopnia naukowego a klauzula interesu społecznego w świetle ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego nr 6 (57)/2014). Dalej NSA wskazał, że osoba ubiegająca się o nadanie stopnia naukowego może dokonać cofnięcia wniosku, co jest równoznaczne z żądaniem umorzenia postępowania. Jednak właściwa rada jednostki organizacyjnej nie jest związana stanowiskiem wnioskodawcy i na zasadzie uznania może umorzyć prowadzone postępowanie lub je kontynuować w celu zakończenia podjęciem stosownej uchwały. NSA podkreślił, że przepisy k.p.a. nie przewidują możliwości wydania decyzji rozstrzygającej o odmowie umorzenia postępowania (por. Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz pod red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Wyd. C. H. Beck, Warszawa 2014, str. 431). Jeżeli więc właściwy organ ocenia wniosek o umorzenie postępowania jako niezasadny bądź cofnięcie wniosku uznaje za nieskuteczne, to daje temu wyraz w orzeczeniu kończącym postępowanie merytorycznie.
Powyższy pogląd znajduje również zastosowanie w niniejszej sprawie - dotyczącej nadania tytułu naukowego profesora. Uznać zatem należy, że Rada Wydziału nie miała podstaw do podjęcia odrębnej uchwały z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] o odmowie umorzenia postępowania wobec niespełnienia przesłanek z art. 105 § 2 k.p.a. Nie jest to jednak wadliwość, która miałaby wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Należy bowiem podkreślić, że w uzasadnieniu do uchwały z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] odmawiającej poparcia wniosku o nadanie tytułu naukowego profesora, Rada Wydziału wyraziła swe stanowisko odnośnie wniosku skarżącej o umorzenie postępowania wskazując z jakich względów wniosek ten uznała za bezzasadny. Wobec zarzutów odwołania dotyczących naruszenia art. 105 k.p.a. i nieumorzenia postępowania przez organ I instancji, Centralna Komisja w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szeroko ustosunkowała się do powyższej kwestii akcentując brak interesu społecznego w umorzeniu postępowania. Wskazała w szczególności na stan zaawansowania postępowania o nadanie tytułu profesora w niniejszej sprawie, zaangażowanie środków budżetowych i osobowych, a przede wszystkim na cel polityki naukowej, tj. harmonijny rozwój kadr naukowych zgodnie z najwyższymi standardami jakości badań do uzyskania stopni naukowych i tytułu naukowego, o którym mowa w art. 33 ust. 1a ustawy o stopniach naukowych. Powołała również przepis art. 27 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy mający zastosowanie w niniejszej sprawie.
W świetle powyższego przyjąć należy, że stanowisko organów jest trafne. Wycofanie przez stronę wniosku o wszczęcie postępowania, a tym samym cofnięcie zgody na jego prowadzenie, nie skutkuje automatycznie umorzeniem postepowania. Ustawodawca pozostawił decyzję w tym zakresie uznaniu organu, który ma obowiązek rozważyć, czy umorzenie postępowania nie jest sprzeczne z interesem społecznym. W niniejszej sprawie organ dopełnił tego obowiązku, przedstawiając trafną argumentację na poparcie stanowiska, że klauzula interesu społecznego sprzeciwia się umorzeniu postępowania.
W ocenie Sądu nieuzasadnione są pozostałe zarzuty skargi. W sprawie nie doszło do naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 7 k.p.a. (zasada prawdy obiektywnej), art. 8 k.p.a. (zasada zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej), art. 11 k.p.a. (zasada przekonywania). Nie można również uznać, że organ I instancji dopuścił się naruszenia art. 9 k.p.a. poprzez niepoinformowanie skarżącej o wpływie recenzji w postępowaniu przed Radą Wydziału oraz o podjęciu uchwały z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania, zwłaszcza w sytuacji gdy uchwała ta nie mogła być przedmiotem odrębnego zaskarżenia. Skarżąca natomiast, na co wskazywała Centralna Komisja, była prawidłowo informowana o poszczególnych czynnościach zakończonych uchwałami Rady Wydziału, o których mowa w art. 27 ust. 2 ustawy o stopniach naukowych (...). Również Centralna Komisja nie miała prawnego obowiązku informowania skarżącej o wpływie recenzji sporządzonych w postępowaniu odwoławczym. Przepisy ww. ustawy nie przewidują też czynnego udziału kandydata w postępowaniu o nadanie tytułu naukowego profesora, w związku z tym nie jest trafny zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 10 k.p.a.
Sąd nie podziela również zarzutów skarżącej dotyczących naruszenia przez organy reguł postępowania dowodowego wyrażonych w art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. Odnośnie problematyki postępowania dowodowego wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 października 2006 r. sygn. akt I OSK 192/06, publ. CBOSA), wskazując że "art. 75 § 1 k.p.a. nie ma zastosowania w postępowaniu o nadanie stopnia naukowego. W postępowaniu przed Centralną Komisją postępowanie dowodowe ogranicza się do uzyskania recenzji oraz stanowisk Sekcji". Dla uwypuklenia specyfiki postępowania w sprawach dotyczących decyzji Centralnej Komisji warto również przywołać tezę zawartą w wyroku NSA z dnia 30 marca 2009 r. sygn. akt I OSK 1411/08 (publ. j.w.), a mianowicie: "okoliczność, że strona skarżąca uważa, iż recenzenci wadliwie ocenili jej dorobek, pominęli okoliczności przemawiające na jej korzyść, a uwypuklili elementy negatywne, że nie podzielili w końcu jej poglądów, nie może prowadzić do kwestionowania na drodze postępowania sądowego, wystawionych w procedurze kwalifikacyjnej ocen, nawet jeżeli skarżąca jest najgłębiej przekonana, że są one krzywdzące".
Jak wynika z przedstawionej dokumentacji w prawidłowy sposób powołano recenzentów, którzy przygotowali umotywowane opinie, zachowany został wymagany prawem tryb głosowania nad uchwałami, protokoły z posiedzenia Sekcji oraz Prezydium Centralnej Komisji odzwierciedlają w sposób wystarczający przebieg posiedzeń i rezultaty głosowań, a wydane w ich wyniku decyzje zawierają niezbędne elementy, o jakich mowa w art. 107 § 1 i 3 k.p.a. W świetle powyższego podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnej, rzetelnej i obiektywnej analizy materiału dowodowego zebranego w sprawie, jak też poprzez dowolną ocenę tego materiału, nie zasługuje na uwzględnienie. Nie jest również trafny zarzut skargi dotyczący naruszenia przez Centralną Komisję art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy uchwały Rady Wydziału z dnia [...] kwietnia 2018 r. odmawiającej poparcia wniosku o nadanie tytułu naukowego profesora.
Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.