II SA/WA 984/05

II SA/Wa 984/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-12-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-06-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bronisław Szydło /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Skarżony organ
Dowódca Jednostki Wojskowej
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bronisław Szydło (spr.), Sędziowie WSA Joanna Kube, Adam Lipiński, Protokolant Wiesława Jesiotr, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie dodatku do uposażenia żołnierza zawodowego - stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. - zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości
Uzasadnienie
Dowódca Wojsk Lądowych decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2005 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy decyzję Komendanta Centrum Dowodzenia Wojsk Lądowych w P. nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 r., wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 36 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 693 z późn. zm.), § 5 ust. 1 i ust. 2, § 8 ust. 1 ust. 3, ust. 4a, § 31 ust. 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia (Dz. U. Nr 90, poz. 1005), odmawiającą P. K. wypłaty zwiększonego dodatku specjalnego za okres od października 2002 r. W uzasadnieniu podał, że [...] P. K. pełnił zawodową służbę wojskową w [...] Pułku Rakiet w B. do dnia 31 grudnia 2001 r. W związku z rozformowaniem tej jednostki wojskowej, na podstawie decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [..] z dnia [...] grudnia 2001 r. [...] P. K. został zwolniony z zajmowanego stanowiska służbowego i z dniem 1 stycznia 2002 r. przeniesiony do rezerwy kadrowej oraz skierowany do wykonywania zadań służbowych w [...] Szkole Oficerskiej w P., a po jej likwidacji, do Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych w P. Bezspornym jest więc w sprawie, że [...] P. K. po dniu 31 grudnia 2001 r. był w rezerwie kadrowej Ministra Obrony Narodowej, pozostając bez przydziału służbowego.
Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 36 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 693 z późn. zm.) oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia żołnierzy (Dz. U. Nr 90, poz. 1005 z późn. zm.), w okresie pozostawania bez przydziału służbowego żołnierz zachowuje prawo od pobieranego uposażenia wraz z dodatkami o charakterze stałym na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian mających wpływ na wysokość uposażenia zasadniczego lub na prawo do dodatków.
Bezspornym jest także w sprawie, że na podstawie rozkazu dowódcy [...] Pułku Rakiet nr [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r., wydanego na podstawie § 31 ust. 3 powołanego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia żołnierzy, [...] P. K. otrzymał zwiększony o 7% dodatek specjalny, na okres od 1 maja 2001 r. do 31 grudnia 2001 r., a na podstawie rozkazu nr [...] z dnia [...] grudnia 2001 r., wydanego również przez tego dowódcę, taki dodatek otrzymał na dalszy okres od 1 stycznia 2002 r. do 30 września 2002 r.
Z treści powołanego przepisu § 31 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej wynika, że zwiększenie dodatku specjalnego żołnierzowi może nastąpić w przypadku powierzenia zadań lub obowiązków wykraczających poza zwykłe obowiązki służbowe. Dodatek ten przyznaje się na czas określony, a prawo do tego dodatku nie przysługuje w razie ustania warunków, które uzasadniały jego przyznanie.
Wobec tego, że po dniu 31 grudnia 2001 r. [...] P. K. pozostawał w rezerwie kadrowej Ministra Obrony Narodowej, ustały więc warunki wypłacania mu zwiększonego dodatku specjalnego i z tych względów Dowódca Wojsk Lądowych uznał za uzasadnione stanowisko organu I instancji w zakresie odmowy wypłaty od dnia 1 października 2002 r. zwiększonego dodatku specjalnego i dlatego utrzymał w mocy decyzję Komendanta Centrum Dowodzenia Wojsk Lądowych w P. nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Dowódcy Wojsk Lądowych nr [...] z dnia [...] marca 2005 r. [...] P. K. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji i przywrócenie prawa do zwiększonego dodatku specjalnego za okres od października 2002 r. W uzasadnieniu skargi powołał zarzuty, które generalnie sprowadzają się do twierdzenia, że przy wydawaniu zaskarżonych decyzji naruszony został przepis § 8 ust. 1 powołanego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia żołnierzy, z którego treści wynika, że żołnierz w okresie pozostawania bez przydziału służbowego otrzymuje dodatki stałe, należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Skoro więc, z datą rozwiązania [...] Pułku Rakiet w B., w którym pełnił służbę do 31 grudnia 2001 r., otrzymywał uposażenie wraz ze zwiększonym o 7% dodatkiem specjalnym, to do końca okresu pozostawania w rezerwie kadrowej Ministra Obrony Narodowej bez przydziału służbowego, w świetle postanowień powołanego przepisu, za cały ten okres przysługuje mu uposażenie wraz ze zwiększonym dodatkiem specjalnym. W odpowiedzi na skargę Dowódca Wojsk Lądowych, powołując się na ustalony stan faktyczny i prawny, wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej.
Innymi słowy sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Należy także precyzyjnie określić żądanie skarżącego inicjujące tę sprawę. Co prawda w swoim wniosku z dnia [...] grudnia 2004 r. do Komendanta Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych użył on sformułowania "... o przywrócenie wypłaty ...", jednak z istoty jego żądania wynika, że chodzi mu o przywrócenie prawa do tego dodatku od października 2002 r., albo potwierdzenie istnienia takiego prawa. Rozpatrując skargę [...] P. K. pod tym kątem, Sąd uznał, że jego skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż w skardze podniesione. Zgodnie bowiem z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd ustalił, że Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2001 r., zwolnił [...] P. K. z zajmowanego stanowiska z dniem 1 stycznia 2002 r. i przeniósł go do rezerwy kadrowej, a równocześnie skierował do wykonywania zadań służbowych w [...] Szkole Oficerskiej im. [...] w P., a po jej likwidacji do Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych w P.
Zgodnie z art. 20 ust. 2 obowiązującej do dnia 30 czerwca 2004 r. ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 z późn. zm. - tekst jednolity) - oficer zwolniony z zajmowanego stanowiska służbowego w jednostce wojskowej, w której pełnił służbę, w związku z rozformowaniem tej jednostki wojskowej lub zmniejszeniem jej stanu etatowego, może być przeniesiony do rezerwy kadrowej, jeżeli właściwy organ wojskowy przewidywał wyznaczenie go na odpowiednie stanowisko służbowe w okresie niedłuższym niż 3 lata. W myśl § 64 ust. 3 wówczas obowiązującego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 7, poz. 38 z późn. zm.), organem wojskowym właściwym do przeniesienia oficera do rezerwy kadrowej był Minister Obrony Narodowej.
Uwzględniając powyższe, Sąd uznał, że właściwym do rozpoznania wniosku [...] P. K. o przywrócenie prawa do zwiększonego dodatku specjalnego od dnia 1 października 2002 r. był Minister Obrony Narodowej, a nie Komendant Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych w P.
W tej sytuacji Komendant Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych w P. powinien, na podstawie art. 65 kpa, wniosek skarżącego o przywrócenie prawa do zwiększonego dodatku specjalnego przekazać organowi właściwemu, bez wydawania jakichkolwiek decyzji. Wydana przez ten organ decyzja o odmowie wypłacenia skarżącemu zwiększonego dodatku specjalnego za okres od października 2002 r., niezależnie od jej treści, jest decyzją wydaną przez organ niewłaściwy, co powinno skutkować jej uchyleniem przez organ odwoławczy, tj. Dowódcę Wojsk Lądowych. W tym miejscu należy zaznaczyć, że w postępowaniu odwoławczym jest niedopuszczalne orzekanie na podstawie art. 156 kpa o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji, gdyż przepis ten ma zastosowanie do sytuacji, gdy organ wyższego stopnia działa jako organ nadzoru, a nie jako organ odwoławczy, a tryb odwoławczy ma pierwszeństwo przed trybem nadzoru.
Z uwagi na to, że organ I instancji - Komendant Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych w P., zamiast (stosownie do postanowień art. 65 § 1 kpa) niezwłocznie przekazać wniosek skarżącego o przyznanie zwiększonego dodatku specjalnego, prowadził postępowanie administracyjne zakończone wydaniem decyzji, to obowiązkiem organu odwoławczego, tj. Dowódcy Wojsk Lądowych, było nie tylko uchylenie nieprawidłowej decyzji organu I instancji, ale i umorzenie postępowania toczącego się przed tym organem (art. 138 § 1 pkt 2 kpa) jako bezprzedmiotowego, gdyż było prowadzone przez organ niewłaściwy.
Tak w rozpoznawanej sprawie nie uczynił Dowódca Wojsk Lądowych, co skutkuje uznanie zaskarżonej decyzji za rażąco naruszającej prawo, a mianowicie art. 138 § 1 pkt 2 kpa.
Stąd też zaskarżona decyzja został wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1, pkt 2 kpa, natomiast poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydana została z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 1 kpa.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 2 i art. 152 w związku z art. 132 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w punktach 1 i 2 sentencji.