Orzeczenie · 2005-01-18

II SA/WA 983/04

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2005-01-18
NSAAdministracyjneWysokansa
ABWsłużba wojskowawypowiedzenie stosunku służbowegoTrybunał Konstytucyjnyniezgodność z Konstytucjąwznowienie postępowanianieważność decyzjiprawo administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjne

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Jerzego C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił rozkaz personalny Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego dotyczący wypowiedzenia stosunku służbowego. WSA oparł swoje rozstrzygnięcie na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2004 r. (K 45/02), który stwierdził niezgodność art. 230 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o ABW i AW z Konstytucją RP. WSA powołał się na art. 190 ust. 4 Konstytucji oraz art. 145a Kpa, zgodnie z którym orzeczenie TK o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją stanowi podstawę do wznowienia postępowania. Skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania, argumentując, że WSA powinien był rozpoznać zarzuty nieważności decyzji na podstawie art. 156 Kpa, a nie tylko wznowienia postępowania. NSA przyznał rację skarżącemu, stwierdzając, że WSA, rozstrzygając w granicach sprawy, powinien był rozważyć wszystkie naruszenia prawa, w tym te dotyczące nieważności decyzji, a nie ograniczać się jedynie do przesłanki wznowienia postępowania wynikającej z orzeczenia TK. Sąd podkreślił, że skutki stwierdzenia nieważności decyzji są inne i dalej idące niż jej uchylenie. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja relacji między orzeczeniami Trybunału Konstytucyjnego a możliwością stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej na gruncie Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz Kodeksu postępowania administracyjnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy orzeczenie TK zapada po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego, a dotyczy przepisu będącego podstawą wydanej decyzji.

Zagadnienia prawne (2)

Czy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją przepisu stanowiącego podstawę wydania decyzji administracyjnej wyłącza możliwość stwierdzenia nieważności tej decyzji na podstawie art. 156 Kpa, czy jedynie otwiera drogę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145a Kpa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Orzeczenie TK o niezgodności z Konstytucją przepisu stanowiącego podstawę decyzji nie wyłącza potrzeby rozważenia przez sąd administracyjny innych naruszeń prawa, w tym naruszeń prawa określonych w art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa, a sąd powinien rozważyć możliwość stwierdzenia nieważności decyzji, a nie tylko wznowienia postępowania.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny, rozstrzygając w granicach sprawy, powinien badać wszystkie naruszenia prawa, niezależnie od tego, czy zostały podniesione w skardze. Orzeczenie TK o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją może stanowić podstawę do wznowienia postępowania, ale nie wyklucza możliwości stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli istnieją ku temu przesłanki z art. 156 Kpa.

Czy decyzja o wypowiedzeniu stosunku służbowego funkcjonariuszowi ABW, wydana w dniu wejścia w życie ustawy o ABW i AW, ale przed rozpoczęciem biegu 14-dniowego terminu ustawowego, jest wadliwa i może stanowić podstawę do stwierdzenia jej nieważności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Decyzja wydana przed rozpoczęciem biegu ustawowego terminu może być wadliwa i wyczerpywać przesłanki art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa (rażące naruszenie prawa).

Uzasadnienie

Ustawa o ABW i AW weszła w życie 29 czerwca 2002 r., a decyzja o zwolnieniu została wydana 29 czerwca 2002 r., co oznaczało brak upoważnienia wynikającego z ustawy do podjęcia decyzji w tym dniu, gdyż bieg 14-dniowego terminu rozpoczynał się dopiero od następnego dnia. Dodatkowo, rozporządzenia wykonawcze, niezbędne do wydania decyzji, zostały opublikowane tego samego dnia, co sugeruje, że organ nie mógł zapoznać się z nimi i rozważyć ich przed wydaniem decyzji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok WSA został uchylony, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania WSA. NSA uznał, że WSA powinien był rozważyć zarzuty nieważności decyzji, a nie tylko wznowienie postępowania.

Przepisy (12)

Główne

u. ABW i AW art. 230 § ust. 1

Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu

Przepis ten, w zakresie w jakim przewiduje możliwość wypowiedzenia funkcjonariuszowi stosunku służbowego, został uznany przez TK za niezgodny z Konstytucją RP. Dodatkowo, jego zastosowanie w dniu wejścia w życie ustawy, przed rozpoczęciem biegu 14-dniowego terminu, mogło stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji.

p.p.s.a. art. 134 § par. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami stron oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza obowiązek badania wszelkich naruszeń prawa z urzędu.

p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji.

k.p.a. art. 156 § par. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzja podlega stwierdzeniu nieważności, gdy została wydana z rażącym naruszeniem prawa.

Konstytucja RP art. 190 § ust. 1 i 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Orzeczenia TK mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Orzeczenie o niezgodności z Konstytucją stanowi podstawę do wznowienia postępowania.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

k.p.a. art. 145a § par. 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 60

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

MPPOiP art. 25 lit. c

Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych

k.c. art. 111 § par. 2

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

WSA powinien był rozważyć zarzuty nieważności decyzji na podstawie art. 156 Kpa, a nie ograniczać się do przesłanki wznowienia postępowania wynikającej z art. 145a Kpa w związku z orzeczeniem TK. • Decyzja wydana w dniu wejścia w życie ustawy, przed rozpoczęciem biegu 14-dniowego terminu, może być wadliwa i stanowić podstawę do stwierdzenia jej nieważności.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczą rozkazów personalnych, a nie wyroku WSA, co czyni je chybionymi. • Sąd nie jest związany zarzutami skargi i może rozpoznać sprawę z urzędu, nie będąc związany powołaną podstawą prawną.

Godne uwagi sformułowania

Okoliczność, że po wniesieniu skargi opartej na zarzucie nieważności zaskarżonej decyzji, Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność z Konstytucją RP przepisu stanowiącego podstawę prawną tej decyzji, nie wyłącza potrzeby i konieczności rozważenia przez sąd administracyjny także możliwych innych naruszeń prawa, w tym także naruszeń prawa określonych w art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa. • Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami stron oraz powołaną podstawą prawną. • W przypadku rozkazów personalnych o zwolnieniu ze służby skutki stwierdzenia nieważności są inne i dalej idące niż prawne skutki ich uchylenia.

Skład orzekający

Małgorzata Stahl

przewodniczący sprawozdawca

Jan Paweł Tarno

sędzia

Izabella Kulig-Maciszewska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja relacji między orzeczeniami Trybunału Konstytucyjnego a możliwością stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej na gruncie Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz Kodeksu postępowania administracyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy orzeczenie TK zapada po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego, a dotyczy przepisu będącego podstawą wydanej decyzji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego i jego wpływem na postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, co jest istotne dla praktyków prawa.

Czy wyrok TK zawsze oznacza wznowienie postępowania? NSA wyjaśnia, kiedy można mówić o nieważności decyzji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst