II SA/WA 983/04
Podsumowanie
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając, że sąd niższej instancji powinien rozważyć zarzuty nieważności decyzji, a nie tylko wznowienie postępowania w związku z orzeczeniem TK.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Jerzego C. od wyroku WSA, który uchylił rozkaz personalny Szefa ABW o wypowiedzeniu stosunku służbowego. WSA oparł swoje rozstrzygnięcie na wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym niezgodność z Konstytucją przepisu stanowiącego podstawę wypowiedzenia. NSA uznał, że WSA powinien był rozważyć zarzuty nieważności decyzji na podstawie art. 156 Kpa, a nie ograniczać się jedynie do przesłanki wznowienia postępowania wynikającej z art. 145a Kpa.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Jerzego C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił rozkaz personalny Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego dotyczący wypowiedzenia stosunku służbowego. WSA oparł swoje rozstrzygnięcie na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2004 r. (K 45/02), który stwierdził niezgodność art. 230 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o ABW i AW z Konstytucją RP. WSA powołał się na art. 190 ust. 4 Konstytucji oraz art. 145a Kpa, zgodnie z którym orzeczenie TK o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją stanowi podstawę do wznowienia postępowania. Skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania, argumentując, że WSA powinien był rozpoznać zarzuty nieważności decyzji na podstawie art. 156 Kpa, a nie tylko wznowienia postępowania. NSA przyznał rację skarżącemu, stwierdzając, że WSA, rozstrzygając w granicach sprawy, powinien był rozważyć wszystkie naruszenia prawa, w tym te dotyczące nieważności decyzji, a nie ograniczać się jedynie do przesłanki wznowienia postępowania wynikającej z orzeczenia TK. Sąd podkreślił, że skutki stwierdzenia nieważności decyzji są inne i dalej idące niż jej uchylenie. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Orzeczenie TK o niezgodności z Konstytucją przepisu stanowiącego podstawę decyzji nie wyłącza potrzeby rozważenia przez sąd administracyjny innych naruszeń prawa, w tym naruszeń prawa określonych w art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa, a sąd powinien rozważyć możliwość stwierdzenia nieważności decyzji, a nie tylko wznowienia postępowania.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny, rozstrzygając w granicach sprawy, powinien badać wszystkie naruszenia prawa, niezależnie od tego, czy zostały podniesione w skardze. Orzeczenie TK o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją może stanowić podstawę do wznowienia postępowania, ale nie wyklucza możliwości stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli istnieją ku temu przesłanki z art. 156 Kpa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (12)
Główne
u. ABW i AW art. 230 § ust. 1
Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu
Przepis ten, w zakresie w jakim przewiduje możliwość wypowiedzenia funkcjonariuszowi stosunku służbowego, został uznany przez TK za niezgodny z Konstytucją RP. Dodatkowo, jego zastosowanie w dniu wejścia w życie ustawy, przed rozpoczęciem biegu 14-dniowego terminu, mogło stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji.
p.p.s.a. art. 134 § par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami stron oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza obowiązek badania wszelkich naruszeń prawa z urzędu.
p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji.
k.p.a. art. 156 § par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja podlega stwierdzeniu nieważności, gdy została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
Konstytucja RP art. 190 § ust. 1 i 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeczenia TK mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Orzeczenie o niezgodności z Konstytucją stanowi podstawę do wznowienia postępowania.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. b
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 145a § par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 60
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
MPPOiP art. 25 lit. c
Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych
k.c. art. 111 § par. 2
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA powinien był rozważyć zarzuty nieważności decyzji na podstawie art. 156 Kpa, a nie ograniczać się do przesłanki wznowienia postępowania wynikającej z art. 145a Kpa w związku z orzeczeniem TK. Decyzja wydana w dniu wejścia w życie ustawy, przed rozpoczęciem biegu 14-dniowego terminu, może być wadliwa i stanowić podstawę do stwierdzenia jej nieważności.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczą rozkazów personalnych, a nie wyroku WSA, co czyni je chybionymi. Sąd nie jest związany zarzutami skargi i może rozpoznać sprawę z urzędu, nie będąc związany powołaną podstawą prawną.
Godne uwagi sformułowania
Okoliczność, że po wniesieniu skargi opartej na zarzucie nieważności zaskarżonej decyzji, Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność z Konstytucją RP przepisu stanowiącego podstawę prawną tej decyzji, nie wyłącza potrzeby i konieczności rozważenia przez sąd administracyjny także możliwych innych naruszeń prawa, w tym także naruszeń prawa określonych w art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami stron oraz powołaną podstawą prawną. W przypadku rozkazów personalnych o zwolnieniu ze służby skutki stwierdzenia nieważności są inne i dalej idące niż prawne skutki ich uchylenia.
Skład orzekający
Małgorzata Stahl
przewodniczący sprawozdawca
Jan Paweł Tarno
sędzia
Izabella Kulig-Maciszewska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja relacji między orzeczeniami Trybunału Konstytucyjnego a możliwością stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej na gruncie Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz Kodeksu postępowania administracyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy orzeczenie TK zapada po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego, a dotyczy przepisu będącego podstawą wydanej decyzji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego i jego wpływem na postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Czy wyrok TK zawsze oznacza wznowienie postępowania? NSA wyjaśnia, kiedy można mówić o nieważności decyzji.”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
OSK 1578/04 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2005-01-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-10-26 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Izabella Kulig - Maciszewska Jan Paweł Tarno Małgorzata Stahl /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6196 Funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu i Biura Ochrony Rządu Hasła tematyczne Służba Bezpieczeństwa Skarżony organ Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 74 poz 676 art. 230 ust. 1 Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu. Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 2, art. 185 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 145a, art. 156 par. 1 pkt 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Tezy Okoliczność, że po wniesieniu skargi opartej na zarzucie nieważności zaskarżonej decyzji, Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność z Konstytucją RP przepisu stanowiącego podstawę prawną tej decyzji, nie wyłącza potrzeby i konieczności rozważenia przez sąd administracyjny także możliwych innych naruszeń prawa, w tym także naruszeń prawa określonych w art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Stahl /spr./, Sędziowie NSA Jan Paweł Tarno, Izabella Kulig-Maciszewska, Protokolant Maria Połowniak, po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2004 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Jerzego C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lipca 2004 r. sygn. akt II SA/Wa 983/04 w sprawie ze skargi Jerzego C. na rozkaz personalny Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia 26 lipca 2002 r. (...) w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służbowego 1. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. 2. zasądza od Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego na rzecz Jerzego C. kwotę 340 zł /trzysta czterdzieści/, tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Sygn.OSK 1578 /04 U z a s a d n i e n i e Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Jerzego C. na rozkaz personalny Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia 26 lipca 2002 r. (...) w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służbowego wyrokiem z dnia 28 lipca 2004 r. II SA/Wa 983/04, uchylił zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzający go rozkaz personalny z dnia 29 czerwca 2002 r. (...) i stwierdził, że zaskarżony rozkaz personalny nie podlega wykonaniu w całości. W uzasadnieniu Sąd powołał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2004 r. /K 45/02/ w którym w punkcie 5 Trybunał orzekł, że art. 230 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu /Dz.U. nr 74 poz. 676 ze zm./ w zakresie, w jakim przewiduje na podstawie pkt 2 tego przepisu możliwość wypowiedzenia funkcjonariuszowi stosunku służbowego, jest niezgodny z art. 7 i art. 60 Konstytucji RP. W pkt 6 powołanego wyroku Trybunał orzekł, że art. 230 ust. 7 ustawy, w zakresie, w jakim wyłącza stosowanie przepisów art. 60 ust. 4 oraz art. 63 ustawy do funkcjonariusza o którym mowa w art. 230 ust. 4 ustawy, jest niezgodny z art. 32 i art. 60 Konstytucji oraz z art. 25 lit. "c" Międzynarodowego Paktu Praw obywatelskich i Politycznych /Dz.U. 1997 nr 38 poz. 167/. Wojewódzki Sąd Administracyjny przytoczył przepisy art. 190 ust. 1 i 4 Konstytucji, stanowiące że orzeczenia TK mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne oraz że orzeczenie o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą innego aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania. Potwierdzeniem tej normy na gruncie przepisów regulujących postępowanie administracyjne jest art. 145a par. 1 kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z konstytucją, umowa międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. W uzasadnieniu powołano przepis art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "b" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ w związku z art. 119 pkt 1 pow. ustawy i art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustaw - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze zm./ jako podstawę prawną orzeczenia. Skarżący Jacek C., reprezentowany przez radcę prawnego Kazimierza M., wniósł skargę kasacyjną od wskazanego wyroku. Skargę kasacyjną oparto na podstawie: 1/ naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 230 ust. 1 w związku z art. 223 ust. 1 i art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu oraz w związku z art. 156 par. 1 pkt 2 i pkt 7 Kpa, polegającą na pominięciu początku biegu terminu 14-dniowego przewidzianego w przepisie art. 230 pow. ustawy i braku podstawy prawnej w dniu 29 czerwca 2002 r. do podjęcia zaskarżonej decyzji jak też braku uwzględnienia w decyzji w dniu 29 czerwca 2002 r. koniecznych przepisem art. 230 pow. ustawy kryteriów, powodujących kwalifikowaną wadę nieważności tkwiącą w samej decyzji w dniu jej wydania oraz w związku z art. 190 ust. 4 Konstytucji RP i art. 145a Kpa polegającą na przyjęciu w orzeczeniu uwzględniającym skargę, że wobec stwierdzenia niezgodności ustawy z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny zachodzi /jedynie/ przesłanka wznowienia postępowania, tj. na przesłance wynikającej z art. 174 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz 2/ naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 134 par. 1 w związku z art. 145 par. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez brak rozpoznania zarzutów skargi w zakresie wystąpienia przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji - rozkazu personalnego na podstawie art. 156 par. 1 pkt 2 i 7 Kpa, to jest na przesłance wynikającej z art. 174 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z uwagi na powyższe, pełnomocnik wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania a w razie przyjęcia, że zachodzi jedynie naruszenie prawa materialnego rozpoznanie merytoryczne skargi i stwierdzenie nieważności zaskarżonego rozkazu. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik wskazał, że skarżący w skardze na decyzję - rozkaz z dnia 26 lipca 2002 r. utrzymujący w mocy decyzję z dnia 29 czerwca 2002 r. o zwolnieniu ze służby wnosił o stwierdzenie ich nieważności. Tymczasem, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, Sąd nie badał zarzutów skargi w przedmiocie wystąpienia przesłanek nieważności decyzji - rozkazu personalnego, bowiem przyjął że wobec stwierdzenia przez TK niezgodności art. 230 ustawy z 24 maja 2002 r. z Konstytucją RP, zachodzi jedynie przesłanka wznowienia postępowania. Zdaniem Pełnomocnika, z takim stanowiskiem nie można się zgodzić w odniesieniu do decyzji mających kwalifikowaną wadę nieważności w dniu wydania. W takim przypadku należałoby stwierdzić nieważność decyzji, uznając przepis art. 145a Kpa za uzupełniający w stosunku do sytuacji przewidzianej w art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa. W skardze powołano się na stanowisko doktryny w tej kwestii podnosząc, że nie jest ono jednolite. Zdaniem strony skarżącej przyjęcie poglądu, że w takiej sytuacji przysługuje jedynie prawo do uchylenia decyzji oznaczałoby, że orzeczenie TK pogarsza sytuację podmiotu, którego prawa zostały naruszone przez akt niezgodny z Konstytucją i mający kwalifikowaną wadę nieważności tkwiącą w samej decyzji a sprawa z tego właśnie powodu toczy się przed Sądem. Naruszałoby to zasadę równego traktowania obywateli wobec prawa /art. 32 ust. 1 Konstytucji /bo orzeczenia sądowe byłyby odmienne w zależności od tego czy zapadałyby przed lub po wyroku TK. Za poglądem o dopuszczalności stwierdzenia przez Sąd nieważności decyzji, w sytuacji gdy TK orzekał w trakcie postępowania sądowego, przemawia dodatkowo brak stosownych w tym zakresie przepisów przejściowych odnoszących się do takiej sytuacji. Zasadny wydaje się zatem wniosek iż wolą ustawodawcy było dodanie art. 145a Kpa jako dodatkowego środka prawnego w sprawach, które uznano na podstawie właściwych im procedur za rozstrzygnięte i załatwione, natomiast w trakcie postępowania sądowego zawisłego przed opublikowaniem wyroku TK art. 145a Kpa nie ogranicza możliwości stosowania art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa. Odmienna argumentacja podważałaby zasadę ścisłego interpretowania regulacji wyjątkowych i nie da się pogodzić z założeniem racjonalności prawodawcy. W tej sytuacji zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 134 par. 1 w związku z art. 145 par. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez nierozpoznanie zarzutów skargi w zakresie wystąpienia przesłanek nieważności decyzji - rozkazu personalnego na podstawie art. 156 par. 1 pkt 2 tj. na podstawie wynikającej z art. 174 pkt 2 pow. ustawy. Zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu art. 230 ust. 1 w związku z art. 223 ust. 1 i art. 228 ust. 1 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu i w związku z art. 57 Kpa polegającą na pominięciu początku biegu terminu 14 dniowego - upoważniającego Szefa ABW do wydania decyzji. Decyzja o zwolnieniu ze służby została wydana 1 dzień przed rozpoczęciem biegu 14 dniowego terminu ustawowego, co oznaczało brak upoważnienia wynikającego z ustawy do podjęcia decyzji w dniu 29 czerwca 2002 r. Zgodnie z ogólnymi zasadami prawa administracyjnego/art. 57 Kpa/ i cywilnego/art. 111 par. 2 Kc/ początkiem terminu 14 dniowego jest dzień następny po wejściu w życie ustawy to jest dzień 30 czerwca a nie dzień 29 czerwca 2002 r./dzień promulgacji ustawy/. Per analogiam, przy ustalaniu dnia wejścia w życie ustawy, zgodnie z art. 235 ustawy o ABW i AW nie liczy się dnia promulgacji, tj. dnia 14 czerwca 2002 r. bo - co jest bezsporne - przedmiotowa ustawa weszła w życie 29 czerwca 2002 r. a nie dnia 28 czerwca 2002 r. co miałoby miejsce gdyby bieg terminów liczyć w sposób zastosowany przez Szefa ABW. Uchylony przez Sąd rozkaz został wydany na podstawie przepisu art. 230 ust. 1 pow. ustawy, który wszedł w życie i istniał w obiegu prawnym jednak upoważniał organ do podjęcia decyzji dopiero dnia następnego i w kolejnych dniach zgodnie z zasadami obliczania terminów. Powołany przepis obowiązywał ale w dniu 29 czerwca 2002 r. nie spełniał wymagań podstawy prawnej działania administracji, polegającego na wydawaniu decyzji administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wziął także pod uwagę, że przedmiotowa ustawa weszła w życie 29 czerwca 2002 r. a Dziennik Ustaw Nr 93 w którym zostały opublikowane rozporządzenia wykonawcze do ustawy został wydany z datą 29 czerwca 2002 r. Informacje które zawierały rozporządzenia z dnia 27 czerwca 2002 r. w sprawie dokonania przeniesień niektórych dochodów i wydatków oraz limitów zatrudnienia i kwot wynagrodzeń określonych w ustawie budżetowej na rok 2002 oraz w sprawie zasad i trybu podziału mienia, dokumentów, limitów zatrudnienia oraz środków budżetowych pomiędzy ABW i AW, były niezbędne do wydania decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego na podstawie art. 230 ust. 1 pkt 2. Tryb przeprowadzenia zwolnień, gdy w nocy z dnia 28 na 29 czerwca 2002 r. były gotowe koperty z rozkazami o zwolnieniu wskazuje, że Szef ABW nie był w stanie zapoznać się z koniecznymi danymi i rozważyć je a tym samym w momencie podejmowania decyzji nie uwzględniał wszystkich niezbędnych do jej wydania przesłanek. Tryb dokonania zwolnienia skazuje, że działania podjęte w celu wydania decyzji zostały podjęte przed wejściem w życie ustawy o ABW i AW, tym samym są bezprawne a zaskarżona decyzja wyczerpuje przesłanki art. 156 par. 1 pkt 2 jako wydana z rażącym naruszeniem prawa. Tym samym orzeczenie Sądu narusza także art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa poprzez przyjęcie w zaskarżonym wyroku, że wobec stwierdzenia niezgodności ustawy z Konstytucją przez TK zachodzi /jedynie/ przesłanka wznowienia postępowania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną wnoszono o jej oddalenie podnosząc, że zarzuty dotyczą rozkazów personalnych w przedmiocie zwolnienia ze służby a zarzuty skargi kasacyjnej dotyczyć powinny wyroku a tym samym są chybione. Nie może być uznany za zasadny także zarzut naruszenia art. 134 par. 1 w związku z art. 145 par. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi bo wynika z niego, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy. Podstawową kwestią determinującą ustosunkowanie się do zarzutu naruszenia prawa materialnego - art. 230 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu /Dz.U. nr 74 poz. 676/ w związku z art. 223 ust. 1 i art. 228 ust. 1 powołanej ustawy - i wymagającą rozważenia jest zarzut naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 134 par. 1 w związku z art. 145 par. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270, dalej w skrócie p.p.s.a./ poprzez nierozpoznanie zarzutów skargi w zakresie wystąpienia przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji - rozkazu personalnego. W świetle przepisu art. 134 par. 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami stron oraz powołaną podstawą prawną. Nie będąc związany granicami skargi sąd z urzędu, zgodnie z zasadą oficjalności, jest zobowiązany do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa. Sąd ma obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wówczas gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze, nie jest przy tym związany podniesionymi w skardze zarzutami czy wnioskami. Granice rozpoznania skargi wyznaczone są z jednej strony przez kryterium legalności a z drugiej - przez całokształt prawnych aspektów stosunku administracyjnego, objętego treścią rozstrzygnięcia. Dla sądu zarzuty skargi mają charakter niewiążącej informacji o wadliwości zaskarżonego aktu, nie ogranicza go też podstawa prawna wskazanego żądania/tak te kwestie ujmuje się w doktrynie m.in. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie sądowoadministracyjne, pod. red. T. Wosia, Warszawa 2004 s. 292, J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2004, s. 197, M. Jaśkowska, M. Masternak, E. Ochendowski, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2004 s. 168, K. Chorąży, W. Taras, A. Wróbel Postępowanie administracyjne, egzekucyjne i sądowoadministracyjne, Kraków 2003 s. 325/. Nie oznacza to jednak zwolnienia sądu od rozpatrzenia z urzędu wszystkich okoliczności sprawy z punktu widzenia kryterium legalności, przeciwnie - wszelkie naruszenia prawa, niezależnie od tego czy zostały podniesione w skardze - powinny zostać zbadane przez sąd. Okoliczność, że sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami stron oraz powołaną podstawą prawną co do sposobu rozstrzygnięcia nie oznacza że może pominąć ich rozważenie. Sąd "rozstrzyga w granicach danej sprawy" a tym samym, mimo że może wybrać właściwy, określony w przepisach, sposób rozstrzygnięcia niezależnie od żądań skargi, musi dokonać kontroli legalności zaskarżonego aktu lub czynności w zakresie jaki wynika z granic sprawy. Wybierając zatem, właściwy w danych okolicznościach sprawy, sposób rozstrzygnięcia sąd nie może nie rozważyć i nie ustosunkować się do zarzutów podniesionych w skardze, zwłaszcza gdy są dalej idące a skarga została wniesiona przed orzeczeniem TK. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję - rozkaz o wypowiedzeniu stosunku służbowego i zwolnieniu ze służby wyłącznie z uwagi na późniejszy/wydany po wszczęciu postępowania sądowego/ wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2004 r. /K 45/02/ stwierdzający niezgodność art. 230 ust. 1 ustawy z dnia 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu, w zakresie w jakim przewiduje na podstawie pkt 2 tego przepisu możliwość wypowiedzenia funkcjonariuszowi stosunku służbowego z art. 7 i art. 60 Konstytucji RP. Sąd powołał przepis art. 190 ust. 4 Konstytucji i przepis art. 145a par. 1 kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy TK orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą na podstawie której został wydana decyzja. W doktrynie możliwość stwierdzania nieważności zamiast wznowienia postępowania w przypadku o jakim mowa w art. 145a Kpa jest dyskusyjna. Zdaniem B. Adamiak obecne rozwiązanie kodeksowe zgodne jest z koncepcją instytucji wznowienia postępowania które opiera się na założeniu możliwości ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy podczas gdy postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ograniczone jest do kontroli zgodności z prawem decyzji /B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 5. wyd., Warszawa 2003, s. 639 i n./. Krytyczne stanowisko w tej kwestii zajmuje Z. Janowicz, uznający wadę z art. 145a Kpa za tak ciężką że powinna prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej na podstawie przepisu uznanego przez TK za niezgodny z Konstytucją /Z. Janowicz, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 1999 s. 409-410/. Z kolei M. Jaśkowska przychyla się do stanowiska, że pewne przypadki takiej niezgodności winny wywołać nieważność decyzji a art. 145a Kpa ma uzupełniający charakter w stosunku do sytuacji przewidzianej w art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa bo dotyczy niezgodności drobniejszej natury, np. proceduralnych /M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, bibliografia za lata 1927-2000, Zakamycze 2000 s. 820/. Zaskarżony wyrok został wydany na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "b" p.p.s.a. w myśl którego sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przepisów postępowania - art. 134 par. 1 p.p.s.a. w związku z art. 145 par. 1 pkt 2 p.p.s.a./ przyznającym sądowi kompetencję do stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach/ w okolicznościach danej sprawy ma usprawiedliwione postawy. W przypadku rozkazów personalnych o zwolnieniu ze służby skutki stwierdzenia nieważności są inne i dalej idące niż prawne skutki ich uchylenia. W myśl przepisu art. 1 par. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola zgodności z prawem wytycza zatem, jak wcześniej wskazano, granice rozpoznania sądowego. Okoliczność, że po wniesieniu skargi opartej na zarzucie nieważności zaskarżonej decyzji, TK stwierdził niezgodność z Konstytucją RP przepisu stanowiącego podstawę prawną tej decyzji, nie wyłącza potrzeby i konieczności rozważenia przez sąd administracyjny także możliwych innych naruszeń prawa, w tym także naruszeń prawa określonych w art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa. Nie oznacza to, że po rozważeniu sprawy sąd nie zastosuje rozstrzygnięcia o jakim mowa w art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "b" p.p.s.a. Brak podnoszonych w skardze lub dostrzeżonych przez sąd przesłanek nieważności decyzji w sytuacji gdy orzeczenie TK o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją jest przesłanką wznowienia postępowania administracyjnego będzie dla sądu administracyjnego podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji a nie jej nieważności, bez znaczenia będzie przy tym okoliczność że wznowienie postępowania administracyjnego z omawianej przyczyny następuje tylko na żądanie strony. Zarzut naruszenia prawa materialnego - przepisu art. 230 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie jest przedwczesny i nie może być uznany za usprawiedliwiony w sytuacji gdy Sąd za podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji - rozkazu personalnego przyjął wyłącznie przepis art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "b" p.p.s.a. w związku z przepisem art. 145a Kpa z uwagi na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego w przedmiocie stwierdzenia niezgodności powołanego przepisu art. 230 ustawy o ABW i AW z Konstytucją RP. Zważywszy, że zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy jest usprawiedliwiony, na podstawie art. 185 i art. 203 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę