II SA/WA 978/21

II SA/Wa 978/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-09-15
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-03-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Wieczorek
Iwona Maciejuk /sprawozdawca/
Izabela Głowacka-Klimas /przewodniczący/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III OSK 534/22 - Wyrok NSA z 2022-12-08
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka- Klimas, Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 września 2021 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy oddala skargę.
Uzasadnienie
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r.
nr [...], na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r.
o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2020 r. poz. 723), zwanej dalej również ustawą
o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), odmówił wyłączenia stosowania wobec J. K. art. 15c, art. 22a i art. 24a powołanej ustawy.
W uzasadnieniu wniosku z dnia [...] września 2017 r. wymieniony zaznaczył, że w Służbie Bezpieczeństwa (SB) pracował krótko oraz, że praca ta mu nie odpowiadała. Dodatkowo wnioskodawca podał, iż pomimo młodego wieku i krótkiego stażu pracy miał odwagę otwarcie mówić o braku ochoty i angażowania się w realizację czynności, którymi zajmował się w SB. J. K. podniósł, iż w związku z powyższym wystąpił konflikt pomiędzy nim a przełożonym, co było powodem wystawienia mu negatywnej opinii służbowej oraz wystąpienia z wnioskiem o przeniesienie go do dalszej służby w Milicji Obywatelskiej. W dalszej części uzasadnienia opisał swoją pracę w Policji, w której wykonywał obowiązki służbowe w pionie dochodzeniowo-śledczym. J. K. przedstawił powyższy okres jako służbę wykonywaną z pełnym zaangażowaniem, pełnioną z narażeniem zdrowia i życia, dodatkowo w nienormowanym czasie pracy, niezależnie od warunków atmosferycznych i pory dnia. Kończąc podniósł, iż w następstwie ciężkiej i trudnej służby pogorszył się jego stan zdrowia, czego konsekwencją było odejście ze służby na zaopatrzenie emerytalne.
Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2019 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił wyłączenia stosowania wobec wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej. J. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję.
Wyrokiem z dnia 19 lutego 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt II SA/Wa 2266/19) uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...]. Sąd wskazał m.in., że organ może skorzystać z możliwości przewidzianej w art. 8a ust. 1 ustawy w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Przepis ten w istocie zawiera jedną przesłankę "szczególnie uzasadnionego przypadku", którą należy rozważać z uwzględnieniem kryteriów krótkotrwałej służby przed 31 lipca 1990 r. oraz rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1895/19 – publik. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sąd wskazał, że organ nie przeprowadził rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy pod kątem zastosowania art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. Sąd zaznaczył przy tym, że okres 1 roku, 3 miesięcy i 15 dni służby skarżącego na rzecz totalitarnego państwa, na tle całkowitego okresu służby wynoszącego 21 lat, 5 miesięcy i 1 dzień, powinien zostać oceniony jako służba krótkotrwała. Sąd zgodził się z organem, że krótkotrwałość jest pojęciem nieostrym, w zakresie którego trudno określić choćby przybliżoną definicję, jednak biorąc pod uwagę wykładnię językową należy stwierdzić, że krótkotrwałość jest tożsama z nietrwałością, przelotnością lub chwilowością, jest przeciwieństwem długotrwałości. Taki też charakter ma okres służby pełnionej przez ponad rok, jeśli się go zestawi z ogólnym wieloletnim resortowym stażem skarżącego. Jest to okres marginalny, epizodyczny, pomijalny na tle służby pełnionej przez ponad 2 dekady.
Zdaniem Sądu powyżej wskazaną okoliczność niewątpliwie należało ocenić, czego organ nie uczynił, przez pryzmat szczególnie uzasadnionego przypadku. Sąd zaznaczył też m.in., że nie jest jasne stanowisko organu, co do oceny rzetelności służby J. K. We wskazaniach co do dalszego postępowania Sąd podniósł, że ponownie rozpoznając sprawę organ dokona wyczerpującej oceny co do tego, czy sprawa skarżącego stanowi szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Wyrażając ocenę w tym zakresie organ powinien przywołać fakty dotyczące służby J. K., jego postawy, charakteru służby, warunków jej pełnienia i odnieść powyższe do ustawowej przesłanki "rzetelności pełnienia służby". Musi również dokonać przedmiotowej oceny w kontekście krótkotrwałej służby przed 12 września 1989 r., w szczególności biorąc pod uwagę stosunek okresu służby na rzecz totalitarnego państwa, ale też i charakter pełnionej służby. Dopiero wnikliwa ocena przebiegu służby skarżącego w zestawieniu z krótkotrwałością jej pełnienia w strukturach bezpieczeństwa PRL powinna stanowić punkt wyjścia do rozważań, czy w sprawie mamy do czynienia ze szczególnie uzasadnionym przypadkiem pozwalającym pozytywnie załatwić wniosek strony.
Uzasadniając decyzję z dnia [...] stycznia 2021 r. organ wskazał, że strona została zwolniona ze służby w Policji w dniu [...] grudnia 2001 r. i ma ustalone prawo do emerytury i renty inwalidzkiej, których wysokość ustalono z uwzględnieniem odpowiednio art. 15c i art. 22a ustawy zaopatrzeniowej, przy czym wypłacana jest emerytura jako świadczenie korzystniejsze.
Z pisma z dnia [...] marca 2017 r. Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu tj. informacji o przebiegu służby nr [...] wynika, że wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, w okresie służby od dnia [...] października 1982 r. do dnia [...] stycznia 1984 r., tj. 1 rok, 3 miesiące i 15 dni. W sprawie ustalono, że całkowity okres służby ww. wynosi 21 lat, 5 miesięcy i 1 dzień. Do wysługi emerytalnej zaliczono również okres zasadniczej służby wojskowej tj. 2 miesiące i 17 dni.
Z kopii kompletnych akt osobowych o sygn. [...] przekazanych pismem z dnia [...] kwietnia 2020 r., przez Instytut Pamięci Narodowej – Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie wynika, aby J. K. nierzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r. Komendant Główny Policji w piśmie z dnia [...] lutego 2019 r. przekazał informację dotyczącą przebiegu służby J. K. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że ww. po dniu 12 września 1989 r. rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki służbowe. Wnioskującemu wielokrotnie przyznano zwiększony dodatek służbowy do uposażenia oraz nagrody finansowe. W aktach sprawy nie stwierdzono informacji o wymierzonych wymienionemu karach dyscyplinarnych, jednocześnie poinformowano, iż w zgromadzonym materiale brak jest dokumentów potwierdzających udział J. K. w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia.
Organ przytoczył art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...). Odnosząc się do pierwszej z przesłanek organ wskazał, że krótkotrwałość musi być każdorazowo oceniana indywidualnie, wszelako z zastrzeżeniem, że winna być ona rozpatrywana przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym, jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa. Podał, że krótkotrwałość jest wprawdzie pojęciem nieostrym, w zakresie którego trudno określić choćby przybliżoną definicję, jednak powołując się na wykładnię językową stwierdził, że krótkotrwałość jest tożsama z nietrwałością, przelotnością lub chwilowością.
Analizując drugą z przesłanek organ wskazał, że pojęcie rzetelności w ujęciu określającym postawę oraz jakość wykonywania zadań i obowiązków zawodowych definiować należy jako sumienne, solidne i dokładne wykonywanie swojej pracy - przyjętych na siebie obowiązków.
Rzetelne wykonywanie obowiązków służbowych oznacza ich realizację na najwyższym poziomie. Postawa rzetelnego funkcjonariusza charakteryzuje
się wzorowością w działaniu służbowym, nie tylko w zakresie podejmowania
i nienagannej realizacji zadań obligatoryjnych, ale także wykazywania inicjatywy
i realizowania obowiązków dodatkowych.
Organ stwierdził, że zwrot "szczególnie z narażeniem zdrowia i życia" traktować należy jako czynnik podnoszący wartość rzetelnej służby funkcjonariusza. Zauważył jednak, że warunek "narażenie zdrowia i życia" odnosi się do kwalifikacji narażenia rozumianej jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia
i zdrowia. Z perspektywy ustawowej regulacji ważne jest, aby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, czy też nie miało charakteru hipotetycznego, ale było rzeczywiste, dowiedzione i miało charakter wyjątkowy.
Minister wskazał, że jego zadaniem jest stwierdzenie, czy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego przesłanki można uznać za spełnione, oraz ustalenie, czy zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek.
Zaznaczył, że "szczególnie uzasadniony przypadek" znalazł się w ustawie obok dwóch pozostałych przesłanek. Oznacza to, że krótkotrwałość służby na rzecz państwa totalitarnego i rzetelność służby pełnionej po dniu 12 września 1989 r., nawet z narażeniem zdrowia i życia nie wystarczą do oceny, czy zastosowanie art. 8a ustawy jest zasadne.
Minister dodatkowo w sprawie tej wskazał, że należy przytoczyć fragment wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1895/19, w którym NSA wyjątkowo ugruntował użyty w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej powyższy zwrot stwierdzając, że: "(...) ustawodawca nie wskazał trzech odrębnych przesłanek określającej treść normy materialnoprawnej podlegającej zastosowaniu, lecz jedną przesłankę ≫szczególnie uzasadnionych przypadków≪, którą należy rozważać z uwzględnieniem kryteriów krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia". Organ przywołał też poglądy prezentowane w wyroku WSA w Warszawie z dnia 8 maja 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 147/19. Organ wskazał, że przy podejmowaniu ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawach prowadzonych na podstawie ww. przepisu: "(...) unormowanie zawarte w art. 8a ust. I ustawy zaopatrzeniowej należy wykładać jako dany przez ustawodawcę organowi administracji publicznej instrument służący wszechstronnemu zbadaniu sprawy określonego funkcjonariusza w celu zweryfikowania, czy funkcjonariusz ten objęty ustawowym domniemaniem służby na rzecz totalitarnego państwa << jest w istocie osobą, której wysokość świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego powinna być ustalana na podstawie restrykcyjnych przepisów znajdujących aksjologiczne uzasadnienie wyłącznie do tych osób, które angażowały się w sposób bezpośrednio ukierunkowany na realizowanie charakterystycznych dla ustroju państwa totalitarnego jego zadań i funkcji i których prawa - z tego właśnie względu - zostały nabyte niesłusznie z perspektywy aksjologii demokratycznego państwa prawnego".
Przechodząc do analizy przedmiotowej sprawy organ wskazał, że całkowity okres pełnionej przez J. K. służby wynosi 21 lat, 5 miesięcy i 1 dzień. Natomiast służba pełniona przez niego na rzecz totalitarnego państwa to okres 1 roku, 3 miesięcy i 15 dni, co stanowi około 6% całego okresu służby. W ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, wskazany wyżej okres służby na rzecz totalitarnego państwa zarówno w ujęciu bezwzględnym - długości tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym - stosunku długości tego okresu do całego okresu służby, należy ocenić jako krótkotrwały. Tym samym uznano, że przesłanka stypizowana w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) została spełniona.
Odnosząc się do analizy przesłanki uwzględnionej w art. 8a ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, organ wskazał, że nie kwestionuje rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez J. K. w trakcie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. W opinii Komendanta Głównego Policji ww. funkcjonariusz rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby w Policji, a dokumenty zgromadzone w sprawie nie zawierają treści, które mogłyby podawać w wątpliwość rzetelność służby wnioskodawcy. Z zebranej dokumentacji wynika, iż J. K. w toku pełnionej służby w Policji posiadał pozytywne opinie służbowe, dodatkowo wielokrotnie przyznano mu zwiększony dodatek służbowy do uposażenia oraz nagrody pieniężne. Organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie została spełniona przesłanka uwzględniona w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...).
Jednocześnie organ podkreślił, że wnikliwa analiza materiału dowodowego (stanowiącego kopię kompletnych akt osobowych o sygn. [...]), bezsprzecznie dowiodła, iż zainteresowany utożsamiał się z ustrojem totalitarnym, co nie pozostaje bez znaczenia w kontekście dokonywania przez organ oceny, czy sprawa wnioskodawcy stanowi szczególnie uzasadniony przypadek, umożliwiający zastosowanie wobec niego ww. przepisu (zob. Ślubowanie z dnia [...].07.1980 r. strona akt [...], tu cyt. "(...) stać na straży interesów Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i aktywnie uczestniczyć w umacnianiu jej ustroju socjalistycznego, służyć wiernie Ojczyźnie, Partii i Władzy Ludowej oraz strzec ustalonego przez prawo ładu, porządku i bezpieczeństwa publicznego, zwalczać wrogów, bez względu na miejsce ich działania, występujących przeciwko ustrojowi socjalistycznemu i interesom Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej oraz przeciwko innym państwom socjalistycznym, przestrzegać praworządności socjalistycznej (...)".
Organ wskazał przy tym, że bezpośrednio po zakończeniu służby w B. [...] J. K. został mianowany na stanowisko milicjanta Komendy Milicji Obywatelskiej w M. i skierowany na Specjalny Kurs Operacyjny Służby Bezpieczeństwa w [...] (zob. Wniosek Personalny z dnia [...] października 1982 r. strony akt [...], w którym Naczelnik Wydziału [...] w T. wnosi o, tu cyt. "(...)odwołanie z zajmowanego stanowiska, przeniesienie służbowe i mianowanie na stanowisko ml inspektora na etacie st. inspektora w Wydziale [...] SB KW MO w T. (...)", a uzasadnia powyższe, tu cyt. " (...)[...] J. K. po ukończeniu służby w [...] i podjęciu pracy w KMO w M. skierowany został na specjalny kurs operacyjny SB w [...]. W dotychczasowej służbie wykazuje dużo zaangażowania i poczucia obowiązkowości. Posiada predyspozycje do pracy operacyjnej (...)".
Organ stwierdził, że wnioskodawca nie podjął żadnych działań mających na celu usunięcie go z etatu SB, lecz kontynuował karierę zawodową w tej strukturze w charakterze funkcjonariusza operacyjnego (zob. Oświadczenie zainteresowanego z dnia [...] kwietnia 1983 r. strona akt [...], tu cyt. " (...) W związku z zaproponowaniem mi przeniesienia się do Rejonowej Służby Bezpieczeństwa w Komendzie Rejonowej w S., wyrażam zgodę na przeniesienie mnie na stanowisko inspektora (...), oraz (zob. Wniosek Personalny strona akt [...], w którym z-ca Komendanta Miejskiego Milicji Obywatelskiej d/s Służby Bezpieczeństwa w S. wnosi o, tu cyt. " (...) odwołanie z zajmowanego stanowiska, przeniesienie służbowe i mianowanie na stanowisko inspektora Wydziału [...] SB KMMO w S. (...)", a uzasadnia powyższe, tu cyt. "(...)[...] J. K. po ukończeniu specjalnego kursu operacyjnego SB podjął pracę w Wydziale [...] KWMO gdzie wykazuje duże zaangażowanie, poczucie odpowiedzialności i obowiązkowości. Posiada predyspozycje do pracy operacyjnej. W związku z reorganizacją i utworzeniem Służby Bezpieczeństwa w KMMO S., wnoszę jak wyżej (...)".
Minister wskazał, że o zaangażowaniu J. K. w realizację zadań w strukturach SB może również świadczyć mianowanie na stanowisko pracownika stałego w trakcie służby w Służbie Bezpieczeństwa (zob. opinia służbowa z dnia [...] listopada 1983 r. strony akt [...], w której treści napisano, tu cyt. ,,(...) członek PZPR i ZSMP (...)", "(...) w październiku 1982 r. skierowany został do służby w SB w pionie [...]. Od [...] 04.1983 r. zajmuje stanowisko [...] Wydz. [...] SB RUSW w S. (...)", "(...) W 1982 r. odbył trzymiesięczne przeszkolenie operacyjne SB. [...] J. K. organizuje pracę operacyjną na obiekcie [...] "S."(...), (...) Proponuję po odbyciu służby przygotowawczej przenieść opiniowanego na pracownika stałego (...) ", dodatkowo zob. Raport z-cy Naczelnika Wydziału [...] SB RUSW w S. z dnia [...] listopada 1983 r. strony akt [...], tu cyt. "(...) W m-cu październiku [...] J. K. zaplanował odbycie [...] spotkań z TW, KO oraz kandydatem na TW (...)".
Minister stwierdził, że z powyższych informacji wynika, że wnioskodawca był w pełni świadomy co do zawodowej przynależności do SB, z czego czerpał konkretne korzyści. Biorąc powyższe pod uwagę, niewątpliwie J. K. identyfikował się z realizowanymi przez ten ustrój zadaniami i funkcjami, zaś jego aktywność zawodowa nie ograniczała się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w aparacie organizacyjnym państwa totalitarnego, jak choćby uczestnictwo w Specjalnym Kursie Operacyjnym SB i prowadzenie pracy operacyjnej z Tajnymi Współpracownikami (TW). Jednocześnie z dokumentacji przekazanej przez Instytut Pamięci Narodowej wynika, że zainteresowany przynależał do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (zob. opinia służbowa z dnia [...] listopada 1983 r. strony akt [...]). Organ wskazał m.in., że nie sposób zakwestionować fakt, by członkostwo w PZPR nie było zindywidualizowanym zaangażowaniem się w działalność typowo charakteryzującą ustrój państwa totalitarnego. Skoro wnioskodawca wyrażał chęć przystąpienia do PZPR to niewątpliwie nawiązał on ówcześnie nie tylko stosunek prawny w ramach służby państwowej, lecz identyfikował się z realizowanymi przez ten ustrój zadaniami i funkcjami, zaś jego aktywność zawodowa nie ograniczała się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w aparacie organizacyjnym państwa totalitarnego.
Organ stwierdził, że przedmiotowa postawa, związana z pełną świadomością aktywnego uczestnictwa w strukturach Służby Bezpieczeństwa, nie kwalifikuje sprawy jako szczególnie uzasadnionego przypadku. Wskazane we wniosku przez wymienionego argumenty, dotyczące rzetelnego wykonywania obowiązków służbowych, otrzymanie nagród, a co za tym idzie sam charakter zadań realizowanych w jednostkach organizacyjnych Policji i wynikające z niego prawdopodobieństwo zaistnienia sytuacji stanowiących zagrożenie życia i zdrowia, nie mogą mieć wpływu na przedmiotowe rozstrzygnięcie w kontekście świadomości strony co do uczestnictwa w strukturach Służby Bezpieczeństwa. Organ stwierdził też, że osiągnięcia odnotowane przez J. K. po dniu 12 września 1989 r., niewątpliwie zasługują na uznanie. Jednakże biorąc pod uwagę całokształt służby ww., a w szczególności jej charakter przed dniem 31 lipca 1990 r., a także zważywszy na wyżej opisaną postawę związaną z pełną świadomością aktywnego uczestnictwa w strukturach Służby Bezpieczeństwa, w ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji przedmiotowa sprawa nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku, pozwalającego na skorzystanie z uprawnień wynikających żart. 8a ustawy zaopatrzeniowej, skutkujących wyłączeniem stosowania względem wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a tejże ustawy.
Decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi J. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skarżący zarzucił brak prawidłowej oceny stanu faktycznego w jego sprawie. Zdaniem skarżącego spełnia on wszystkie przesłanki określone w art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...). Skarżący wskazał m.in., że zmiana miejsca pracy z T. do S. ([...] km) była dla niego utrudnieniem i nie miała nic wspólnego z rozwojem zawodowym. Dodał, że to były pierwsze miesiące jego pracy i nie zdawał sobie sprawy z istoty wykonywanych zadań w strukturze SB. Skarżący podniósł, że nie zgadza się kategorycznie ze stwierdzeniem Ministra, cyt: " o zaangażowaniu Pana J. K. w realizację zadań SB może świadczyć mianowanie na stanowiska pracownika w trakcie służby w Służbie Bezpieczeństwa". Wyjaśnił ,że w tamtych czasach każdy funkcjonariusz Milicji Obywatelskiej i Służby Bezpieczeństwa po przepracowaniu 3 lat, jeśli nie był karany, przechodził na status pracownika stałego. Powołał się na odręczny dopisek na drugiej stronie notatki służbowej z dnia [...] listopada 1983 r. Odnosząc się do fragmentu decyzji, w którym organ przytoczył raport Zastępcy Naczelnika wydziału [...] SB RUSW w S. z dnia [...] listopada 1983 r. strony akt [...] o treści, cyt: "w miesiącu październiku [...] J. K. zaplanował odbycie 6 spotkań z TW, KO oraz kandydatem na TW" skarżący wskazał, że Komisja Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu nie wszczęła wobec niego jakiejkolwiek sprawy o czyny przestępcze. Zaznaczył jednocześnie, że w przytoczonej notatce z dnia [...] listopada 1983 r. Minister nie dopatrzył się i nie doczytał dalszej treści, cyt: " wykonał jedynie częściowo plan spotkań- odbył mianowicie 1 spotkanie z TW i 1 z kandydatem na TW. W dniu [...]. 11. 1983 r. zapytałem się [...] J. K. o przyczyny nie wykonania zaplanowanych czynności. Nie uzyskałem od niego odpowiedzi. W związku z tym, że powyższe wskazywało jednoznacznie za normalne zaniedbania w pracy, wydałem mu polecenie, aby przyczyny powyższego wyjaśnił do Tow. Szefa. Jednak do dnia dzisiejszego raport taki nie został mi przedłożony".
Skarżący wskazał, że Minister wybiórczo cytuje część treści faktycznego raportu, nie uwzględniając całości treści. Zarzucił błędy w ustaleniach faktycznych. Skarżący podniósł, że z niewiadomego powodu organ nie wziął pod rozwagę, dlaczego skarżący tak postępował i nie wykonywał poleceń przełożonych. Dodał, że był rok 1983, poprzez niewykonywanie rozkazów wykazywał się biernym oporem w realizowaniu zadań Służby Bezpieczeństwa. Skarżący raz jeszcze wskazał, że nie był w pełni świadomy, co do jego pracy w SB i po upływie kilku miesięcy pracy podejmował takie działania, aby w konsekwencji przeniesiono go do Milicji Obywatelskiej. Wskazał, że dowodem tego jest raport z dnia [...].11. 1983 r. Podał, że na tym raporcie jest adnotacja RUSW w S., cyt: "proponuję rozpatrzyć pozytywnie i przenieść [...] J. K. do służby w MO. W dotychczasowej pracy w SB zadania jakie mu zlecono wykonywał niedbale i niechętnie. Nie wykazuje umiejętności organizowania pracy operacyjnej. Z dotychczasowej obserwacji w/w nie wynika, by był w stanie podołać zadaniom na odcinku organizowania pracy organizacyjnej".
Reasumując skarżący stwierdził, że jego osobista postawa, niespełna 40 lat temu, zasługuje bezsprzecznie na pochwałę, a nie na subiektywne zakwalifikowanie go w strukturach SB. Podniósł, że jego bierna postawa w tamtych czasach kwalifikuje go do uznania jako szczególnie uzasadniony przypadek, wynikający z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, skutkującej wyłączeniem stosowania art. 15c, art. 22a art. 24a tejże ustawy. Zarzucił też, że Minister nie dokonał tak szczegółowej analizy okresu jego służby po 1990 roku tak jak dokonał analizy służby przed 1990 rokiem. Wskazał, że Minister całkowicie zapomniał o zasadzie proporcjonalności, którymi związane są także organy administracji mimo iż nie wynika to expressis verbis z przepisów procedury administracyjnej. W tym wypadku możliwość jej stosowania wywodzona jest wprost ze związania organów art. 2 i 31 Konstytucji RP. Zdaniem skarżącego uprawione jest twierdzenie, że zaistniały warunki do uchylenia decyzji Ministra nr [...] z dnia [...] stycznia 2021 roku z powodu naruszenia prawa materialnego, tj. art. 8a ustawy emerytalnej, które miało wpływ na wynik sprawy. Zdaniem skarżącego uzasadnione jest także zobowiązanie Ministra, na podstawie art. 145a p.p.s.a., do wydania decyzji, w określonym przez Sąd terminie, zgodnej z wnioskiem, tj. o wyłączeniu stosowania wobec skarżącego art. 15c.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie podlegała uwzględnieniu.
W sprawie tej organ wykonał wskazania WSA w Warszawie zawarte w wyroku
z dnia 19 lutego 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 2266/19. Minister dokonał prawidłowej wykładni art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, powołując się przy tym na pogląd zaprezentowany w wyroku NSA z dnia 13 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1895/19, na który to pogląd powołał się także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 19 lutego 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 2266/19.
W ocenie Sądu w sprawie tej organ nie naruszył też przepisów prawa procesowego w stopniu, który miałby wpływ na wynik sprawy. Organ uwzględnił cały materiał dowodowy i na jego podstawie stwierdził, że przypadek skarżącego nie stanowi przypadku szczególnie uzasadnionego, o którym mowa w art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Zgodnie z art. 80 k.p.a., organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zdaniem Sądu ocena organu w niniejszej sprawie nie była dowolna, a zatem nie naruszono art. 80 k.p.a. Ustalenia stanu faktycznego znajdują oparcie w materiale dowodowym.
Stosownie do treści art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji,
w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c,
art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: (pkt 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz (pkt 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Zgodnie z art. 8a ust. 2 tej ustawy, do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24 (ust. 2).
Minister rozpatrując sprawę skarżącego po zwrocie akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 19 lutego 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 2266/19, w zaskarżonej decyzji z dnia [...] stycznia 2021 r. stwierdził, że spełniona została przesłanka z art. 8a ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), a zatem uznał, że służba skarżącego, o której mowa w art. 13b powołanej ustawy była krótkotrwała oraz stwierdził, że skarżący rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki po dniu 12 września 1989 r. Minister stwierdził też, że osiągnięcia odnotowane przez skarżącego po 12 września 1989 r. zasługują na uznanie.
Jednocześnie Minister podniósł w decyzji, że w przywołanym już wyżej wyroku NSA z dnia 13 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1895/19 wskazano, że: "(...) unormowanie zawarte w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej należy wykładać jako dany przez ustawodawcę organowi administracji publicznej instrument służący wszechstronnemu zbadaniu sprawy określonego funkcjonariusza w celu zweryfikowania, czy funkcjonariusz ten objęty ustawowym domniemaniem »służby na rzecz totalitarnego państwa« jest w istocie osobą, której wysokość świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego powinna być ustalana na podstawie restrykcyjnych przepisów znajdujących aksjologiczne uzasadnienie wyłącznie do tych osób, które angażowały się w sposób bezpośrednio ukierunkowany na realizowanie charakterystycznych dla ustroju państwa totalitarnego jego zadań i funkcji i których prawa - z tego właśnie względu - zostały nabyte niesłusznie z perspektywy aksjologii demokratycznego państwa prawnego."
Minister w sprawie niniejszej stwierdził, że wnioskodawca utożsamiał się z ustrojem totalitarnym, które to twierdzenie organ oparł na służbie skarżącego w charakterze funkcjonariusza operacyjnego SB. Ustalenia organ poczynił na podstawie akt osobowych o sygn. [...].
Minister wykazał, że aktywność zawodowa skarżącego nie ograniczała się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego, ale była bezpośrednio ukierunkowana na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu (v. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1895/19). Nie zmienia powyższego wskazanie przez skarżącego, że zgodnie z treścią notatki z dnia 11 listopada 1983 r. (w części, której organ nie przytoczył w decyzji) "wykonał jedynie częściowo plan spotkań – odbył mianowicie 1 spotkanie z TW i 1 z kandydatem na TW (...)".
Brak jest podstaw do przyjęcia, że Minister stwierdzając, iż sprawa skarżącego nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku, naruszył zasadę swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.).
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie,
na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w wyroku.