II SA/Wa 964/24

II SA/Wa 964/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-03-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Góraj
Dorota Kozub-Marciniak
Sławomir Antoniuk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret drugi, art. 4, art. 5 ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2022 poz 1233
art. 11 ust. 2 i ust. 4
Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t. j)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędzia WSA Andrzej Góraj, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, , Protokolant referent Magdalena Morawiec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2025 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Pełnomocnika Rządu do spraw Centralnego Portu Komunikacyjnego dla Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Pełnomocnika Rządu do spraw Centralnego Portu Komunikacyjnego dla Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącego W. P. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Pełnomocnik Rządu do spraw Centralnego Portu Komunikacyjnego dla Rzeczypospolitej Polskiej; zwany dalej "organem", "Pełnomocnikiem Rządu ds. CPK dla RP" lub "Pełnomocnikiem" decyzją z [...] maja 2024 r. nr [...] na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572); zwanym dalej "K.p.a." oraz art. 5 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902); zwanej dalej "u.d.i.p.", odmówił W. P. udostępnienia informacji publicznej w części dotyczącej raportów z audytów wewnętrznych CPK Sp. z o.o.
W uzasadnieniu decyzji wskazał, że W. P. złożył, za pośrednictwem platformy e-PUAP, na adres Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej do Pełnomocnika Rządu ds. CPK dla RP wniosek z [...] maja 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej ww. zakresie:
"1. Wszystkich audytów dotyczących Centralnego Portu Komunikacyjnego Sp. z o.o., które wpłynęły w tym roku do Biura Pełnomocnika Rządu ds. CPK lub Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej.
2. Listy audytów wewnętrznych, które Pełnomocnik lub Ministerstwo zleciło (w tym audytów, które nie są jeszcze wykonane), zawierającej pełny opis audytu oraz jednostkę, która ma go wykonać.
3. Listy audytów zewnętrznych, które Pełnomocnik, Ministerstwo lub spółka (spółki) odpowiedzialna (odpowiedzialne) za projekt zleciły (w tym audytów, które nie są jeszcze wykonane), zawierającej pełny opis audytu oraz podmiot, który ma go wykonać.".
W odpowiedzi organ pismem z 21 maja 2024 r. znak: [...] poinformował wnioskodawcę, że "audyty wewnętrzne zostały już zakończone. Obecnie raporty z audytów są objęte tajemnicą przedsiębiorstwa CPK Sp. z o.o. i nie podlegają publicznemu udostępnieniu. Wewnętrzne prace audytorskie dotyczyły m.in.: zakresu harmonogramu lotniskowego i kolejowego, realizacji Programu Społeczno-Gospodarczego (PSG) oraz Programu Dobrowolnych Nabyć (PDN), weryfikacji wydatków w obszarach: HR i marketing. W skład grona ekspertów odpowiedzialnych za realizację audytów weszli eksperci branżowi zatrudnieni w spółce CPK. Ponadto jeden z wewnętrznych audytów został wykonany przez firmę [...] Sp. z o.o. ([...]). Wskazana firma opracowała raport w zakresie strategicznego przeglądu programu rozwoju CPK dla Podprogramu Lotniskowego. Jeśli zaś chodzi o audyty zewnętrzne, spółka CPK prowadzi cztery postępowania przetargowe na audytorów zewnętrznych:
w części lotniskowej,
w części kolejowej,
w obszarze działań marketingowych i PR,
w obszarze pozostałych projektów (np.[...]).
Termin na składanie ofert został wydłużony do 24 i 29 maja br. Szczegółowe informacje na temat ww. postępowań przetargowych dostępne są pod adresem:.[...]
W związku z brakiem przekazania przez organ żądanej we wniosku informacji w części dotyczącej raportów z audytów wewnętrznych CPK Sp. z o.o. oraz brakiem wydania stosownego rozstrzygnięcia odmawiającego w tym zakresie dostępu do informacji publicznej wnioskodawca wystąpił w dniu [...] maja 2024 r. z ponagleniem do Prezesa Rady Ministrów za pośrednictwem Pełnomocnika Rządu ds. CPK dla RP.
Pełnomocnik Rządu ds. CPK dla RP w wydanej [...] maja 2024 r. decyzji odmownej wyjaśnił, że tajemnica przedsiębiorstwa została zdefiniowana w art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2022 r. poz. 1233) jako informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności. Jak wynika z wyroku Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 2003 r. sygn. akt IV CKN 211/01, informacja staje się "tajemnicą", kiedy przedsiębiorca przejawia wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Nie traci natomiast swojego charakteru przez to, że wie o niej pewne ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji (np. pracownicy przedsiębiorstwa). Pozostanie określonych informacji tajemnicą przedsiębiorstwa wymaga, aby przedsiębiorca podjął działania zmierzające do wyeliminowania możliwości ich dotarcia do osób trzecich w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań.
O spełnieniu aspektu formalnego tajemnicy przedsiębiorcy stanowią następujące okoliczności:
ujęcie informacji w wykazie informacji objętych tajemnicą przedsiębiorcy,
nieujawnienie ww. informacji do wiadomości publicznej,
ograniczenie dostępu do tych informacji do wąskiego grona osób,
• zobowiązanie pracowników mających dostęp do ww. informacji do zachowania ich w tajemnicy.
Spółka CPK Sp. z o.o. podjęła ściśle określone działania w celu zachowania poufności informacji żądanych przez wnioskodawcę. Podkreślił, że wnioskowane informacje nie zostały ujawnione do wiadomości publicznej, co przesądza o poufnym charakterze tych informacji. Zgodnie z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji wykorzystanie lub ujawnienie informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa stanowi czyn nieuczciwej konkurencji, w szczególności gdy następuje bez zgody uprawnionego do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi i narusza obowiązek ograniczenia ich wykorzystywania lub ujawniania wynikający z ustawy, czynności prawnej lub z innego aktu albo gdy zostało dokonane przez osobę, która pozyskała te informacje, dokonując czynu nieuczciwej konkurencji.
W niniejszej sprawie wszystkie przesłanki pozwalające traktować dane, o które wnosi wnioskodawca jako tajemnicę przedsiębiorstwa, zostały spełnione.
Pismem z 30 maja 2024 r. W. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Pełnomocnika Rządu do spraw CPK dla RP z [...] maja 2024 r. nr [....] wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:
1. art. 61 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zakresie, w jakim z przepisów tych wynikają zasady ograniczenia prawa do informacji, poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieuzasadnionej odmowie udzielenia informacji, niespełniającej warunków proporcjonalności i konieczności dokonanego ograniczenia, nieznajdującej podstaw w potrzebie ochrony wartości prawnie chronionych wskazanych w art. 61 ust. 3 Konstytucji RP,
2. art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji art. 5 ust. 2 u.d.i.p., poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, iż wnioskowane dokumenty naruszają tajemnicę przedsiębiorcy,
3. art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że prawo do informacji podlega ograniczeniu ze względu na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy, poprzez błędne zastosowanie polegające na niepoprawnym przyjęciu, że udostępnienie żądanych informacji naruszyłoby tajemnicę przedsiębiorcy,
4. art. 11 K.p.a. polegające na pominięciu w decyzji wyjaśnienia przesłanek, którymi organ się kierował.
Skarżący wskazał, że zaskarżona decyzja nie zawiera uzasadnienia prawnego, powołuje się na tajemnicę przedsiębiorstwa jednak nie stwierdza jakie konkretnie informacje tą tajemnicą są. Dla wykazania, że wnioskowane informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorcy, nie wystarczy odwołanie się do ogólnej formuły i przytoczenie przepisu, bez dokonania analizy i zbadania, czy i w jakim zakresie dokumenty audytów, których dotyczy wniosek, zawierają informacje posiadające wartość gospodarczą, a w szczególności informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa, które wymagają ochrony. Chęć generalnego utajnienia wszystkich audytów jest niczym nieuzasadniona i sprzeczna z obowiązującymi przepisami.
Także stan faktyczny opisany przez organ w uzasadnieniu decyzji budzi wątpliwości. Stwierdzono w nim bowiem, że informacje o audytach nie są ujawniane do wiadomości publicznej oraz iż dostęp do tych informacji jest ograniczony do wąskiego grona osób. Trudno jednak zgodzić się z takim uzasadnieniem, w sytuacji, gdy Pełnomocnik Rządu do spraw CPK dla RP udziela kilku wywiadów lub uczestniczy w kilku spotkaniach tygodniowo omawiając wnioski z audytów i opisując te audyty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według powyższego kryterium wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Jak stanowi art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Ta ogólna i nieprecyzyjna definicja została przez ustawodawcę uszczegółowiona w przepisie art. 6 ust. 1 tej ustawy poprzez przykładowe, w formie katalogu otwartego, wyliczenie informacji posiadających przymiot informacji publicznych.
W świetle orzecznictwa informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 marca 2003 r. sygn. akt II SA 4059/02, publik. - Lex Polonica nr 361165). Wskazać trzeba przy tym, że taka informacja musi dotyczyć sfery istniejących już faktów i danych. Za informację publiczną uznaje się m.in. treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do szeroko rozumianego organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, lecz wykonującego zadania publiczne. Są nią zarówno dokumenty bezpośrednio przez te podmioty wytworzone, jak i dokumenty, których używają one przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od nich.
Takie rozumienie pojęcia "informacji publicznej", uwzględniające treść art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), uzyskało również akceptację doktryny (por. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 28; M. Bidziński, M. Chmaj, P. Szustakiewicz, Ustawa o dostępie do informacji publicznej, Komentarz, C. H. Beck 2010, s. 22).
Za szerokim rozumieniem omawianego pojęcia opowiada się również Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z dnia 13 listopada 2013 r., sygn. P 25/12 (OTK-A 2013/8/122, Dz. U. 2013/1435) stwierdził, że "... w doktrynie prawnej i orzecznictwie pojęcie informacji publicznej i sprawy publicznej jest rozumiane szeroko. Polega ono na ustaleniu nie tylko na podstawie art. 1 ust. 1 u.d.i.p., lecz także, a nawet przede wszystkim, na podstawie art. 61 Konstytucji. Skoro prawo do informacji publicznej ma charakter konstytucyjny, to ustawy je dookreślające powinny być interpretowane w taki sposób, aby gwarantować obywatelom i innym jednostkom szerokie uprawnienia w tym zakresie, a wszelkie wyjątki powinny być rozumiane wąsko. Wymienione przepisy są podstawą przyjęcia, że informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne i osoby pełniące funkcje publiczne lub odnoszące się do władz publicznych, a także wytworzona lub odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Informacją publiczną jest zatem treść dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z nim bądź go dotyczących".
Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret drugi u.d.i.p., udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających. Choć audyt nie stanowi synonimu kontroli bowiem jest definiowany jako niezależna ocena danej organizacji, sytemu, procesu, projektu lub produktu, a przedmiot audytu jest badany pod względem zgodności z określonymi standardami, wzorcami, listami kontrolnymi, przepisami prawa, normami lub przepisami wewnętrznymi organizacji (polityki, procedury), to z uwagi na cele jakie realizuje w stosunku do inwestycji o charakterze publicznym (w aspekcie wydatkowania środków publicznych, celowości inwestycji, opłacalności, względów społecznych, itp.) mieści się w pojęciu powyżej zdefiniowanych danych publicznych.
Krąg podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej został określony w art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p., stanowiącym, że są nimi władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne (...), będące w posiadaniu takich informacji, co wynika z kolei z ust. 3 powołanego przepisu.
Z treści art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o Centralnym Porcie Komunikacyjnym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1747) wynika, iż realizacja Inwestycji CKP i Inwestycji Towarzyszących stanowi cel publiczny w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1145 i 1222). W celu nadzoru nad przygotowaniem i realizacją Programu ustanawia się Pełnomocnika (powoływanego i odwoływanego przez Prezesa Rady Ministrów), którym jest sekretarz albo podsekretarz stanu w ministerstwie obsługującym ministra właściwego do spraw transportu (art. 4 ust. 1 -3 tej ustawy). Kompetencje Pełnomocnika określa art. 5 powołanej ustawy wskazując w pkt 9, iż Pełnomocnik reprezentuje Skarb Państwa w zakresie spraw określonych w ustawie. Należy zatem przyjąć iż Pełnomocnik Rządu ds. CPK dla RP jest organem administracji publicznej w znaczeniu funkcjonalnym. Organ taki definiowany jest w piśmiennictwie jako każdy podmiot, któremu ustawa przyznaje kompetencje z zakresu prawa administracyjnego niezależnie od tego, czy stanowi część struktury państwa, czy też innego podmiotu niż państwo (gminy albo organizacji społecznej (M. Wierzbowski, A. Wiktorowska, Prawo administracyjne Warszawa 1996, s. 47 i 48). Są to wszystkie podmioty, które mają kompetencję administracyjną przyznaną im wyraźnie przez ustawę, a więc są uprawnione i jednocześnie zobowiązane do korzystania z określonej formy (form) działania, należącej do działań administracyjnych, niezależnie od tego, czy stanowią część aparatu państwowego, czy też innego podmiotu (P. Daniel. Organ administracji publicznej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Warszawa 2018, s. 4).
Z powyższych ustaleń wynika spełnienie w sprawie zarówno przesłanki przedmiotowej, jak i podmiotowej warunkujących procedowanie w ramach przepisów u.d.i.p., co pomiędzy stronami nie jest sporne.
Istota sporu sprowadza się do zasadności odmowy udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej, z uwagi na potrzebę ochrony prawnej tajemnicy przedsiębiorcy.
Konstytucyjne prawo obywatela do informacji o charakterze publicznym, wynikające w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, nie jest nieograniczone. Sama Konstytucja w art. 61 ust. 3 stanowi, że ograniczenie prawa do informacji może nastąpić ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa.
Natomiast art. 5 ust. 2 u.d.i.p. przewiduje, iż prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzania i wykonywania funkcji, oraz w przypadku gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.
Przepisy u.d.i.p. nie zawierają definicji pojęcia "tajemnica przedsiębiorcy". Przy akceptacji orzecznictwa i doktryny na potrzeby stosowania art. 5 ust. 2 u.d.i.p. przyjmuje się definicję pojęcia "tajemnica przedsiębiorstwa", którą zawiera przepis art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2022 r. poz. 1233, z późn. zm.). Zgodnie z jego treścią przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 192/13 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych) oraz z 5 lipca 2013 r., sygn. akt I OSK 511/13 (Lex nr 1368966), na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy: materialny (np. szczegółowy opis sposobu wykonywania usługi, jej koszt) oraz formalny (wola utajnienia danych informacji). Tajemnicę przedsiębiorcy wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa i pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, choć tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej. Tajemnicę przedsiębiorcy stanowią informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich poufności (nie jest wymagana przesłanka gospodarczej wartości informacji jak przy tajemnicy przedsiębiorstwa). Informacja staje się tajemnicą, kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Nie traci natomiast swojego charakteru przez to, że wie o niej pewne ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji (np. pracownicy przedsiębiorstwa). Utrzymanie danych informacji jako tajemnicy wymaga podjęcia przez przedsiębiorcę działań zmierzających do wyeliminowania możliwości dotarcia do nich przez osoby trzecie w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań.
Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela wyrażane w orzecznictwie sądowoadministarcyjnym poglądy, że jakkolwiek przepisy u.d.i.p. gwarantują ochronę danych stanowiących tajemnicę przedsiębiorcy i zezwalają na odmowę udostępnienia określonych informacji, jeżeli ich upublicznienie mogłoby spowodować naruszenie tajemnicy ustawowo chronionej, to jednak jej istnienie w konkretnym przypadku musi być niewątpliwe, by mogło uzasadniać odmowę. Opierając decyzję na art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w związku z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji konieczne jest więc wykazanie, że dane zawarte w umowie nie mogą zostać udostępnione ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. W motywach decyzji powinno być więc wyjaśnione, na czym tajemnica przedsiębiorcy w konkretnym przypadku polega. Innymi słowy, do czego się odnosi. Dla przedsiębiorcy wszystko, co wiąże się z jego funkcjonowaniem, może mieć wartość gospodarczą. Jednakże nie wszystko stanowić będzie tajemnicę przedsiębiorcy. Tajemnica przedsiębiorcy musi być oceniana w sposób obiektywny, oderwany od woli danego przedsiębiorcy. W innym przypadku, tajemnicą przedsiębiorstwa byłoby wszystko, co arbitralnie przedsiębiorca za nią uzna, także w drodze czynności kwalifikowanych (np. poprzez zamieszczenie odpowiedniej klauzuli w umowie, bądź poprzez wyrażenie zastrzeżenia w złożonym oświadczeniu).
Wskazać należy, że determinowane art. 107 § 1 i 3 K.p.a. uzasadnienie decyzji odmawiającej na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. udostępnienia informacji z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy powinno zawierać argumentację na okoliczność spełnienia w sprawie przesłanek formalnych i materialnych tej odmowy. Obie te przesłanki muszą być bowiem spełnione, aby dana informacja podlegała ochronie w świetle ww. przepisów.
Zdaniem Sądu, Pełnomocnik w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wykazał spełnienia przesłanki materialnej. Wykazał jedynie wolę utajnienia danych informacji i powzięcia środków ten cel realizujących, co przemawia jedynie za spełnieniem przesłanki formalnej. Nie dostrzegł zaś potrzeby wykazania, że żądana informacja przedstawia wartość gospodarczą tego rodzaju, iż jej ujawnienie będzie mało wymierny, negatywny, niekorzystny wpływ na interesy CPK.
W ocenie Sądu, nie wystarczy – jak to ma miejsce w sprawie - ogólnikowe wskazanie w decyzji odmawiającej udostępnienia wnioskowanej informacji, iż żądane informacje objęte są tajemnicą przedsiębiorstwa, gdyż zastosowano środki zmierzające do zachowania informacji w poufności, lecz konieczne jest wykazanie, że żądane informacje w istocie tę tajemnicę zawierają. Sąd podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażone w wyroku z dnia 10 marca 2020 r., sygn. akt I OSK 3922/18 (dostępnym w CBOIS), w myśl którego, nie jest dopuszczalne w świetle przepisów u.d.i.p. powoływanie się na przesłankę wyłączenia informacji z obowiązku jej udostępnienia bez wskazania konkretnej argumentacji, uzasadniającej przyczyny uznania, że zachodzą szczególne okoliczności wskazane w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Tylko jasne, nieabstrakcyjne i szczegółowe przedstawienie stanowiska może oprzeć się zarzutowi naruszenia w decyzji przepisu art. 107 § 3 K.p.a. Takiej argumentacji w zaskarżonej decyzji zabrakło. W istocie, Pełnomocnik nie sprecyzował przyczyn dla których można istotnie uznać, że objęte wnioskiem informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorcy. Nie wystarczy ogólnikowe wskazanie w decyzji odmawiającej udostępnienia wnioskowanej informacji, że żądane informacje objęte są tajemnicą przedsiębiorstwa. Konieczne jest wykazanie, że żądane informacje w istocie tę tajemnicę zawierają. Kontrola sądowa w tym zakresie nie może być iluzoryczna, co oznacza, że w takich przypadkach organ musi szczegółowo określić, biorąc pod uwagę podstawy ochrony tajemnicy przedsiębiorcy, z czego wywodzi daną przesłankę odmowy i w czym znajduje ona uzasadnienie.
Podkreślenia wymaga, że wskazanie konkretnej podstawy i zakresu "utajnienia" danej informacji jest konieczne ze względu na specyficzny charakter objęcia ochroną tajemnicy przedsiębiorcy, a także, to że przepis art. 5 ust. 2 u.d.i.p. należy traktować jako odstępstwo od powszechnego prawa dostępu do informacji publicznej. Nie jest zatem dopuszczalne w świetle przepisów u.d.i.p. powoływanie się na przesłankę wyłączenia informacji z obowiązku jej udostępnienia bez wskazania konkretnej argumentacji, uzasadniającej przyczyny uznania, że zachodzą szczególne okoliczności wskazane w art. 5 ust. 2 u.d.i.p.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 - P.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję, o czym orzekł jak w punkcie 1 wyroku.
Zawarte w punkcie 2 wyroku orzeczenie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania znajduje swoją podstawę prawną w treści art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. Zasądzona od organu na rzecz strony skarżącej kwota 200 zł odpowiada równowartości wpisu sądowego jaki uiścił skarżący inicjując postępowanie sądowe w sprawie.
W ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą Pełnomocnika Rządu ds. CPK dla RP będzie ponowne rozpoznanie złożonego przez stronę wniosku, przy uwzględnieniu przedstawionych w pisemnym uzasadnieniu wyroku uwag Sądu. W szczególności organ będzie obowiązany wykazać, że ograniczenie skarżącemu dostępu do wnioskowanej informacji zostało podyktowane koniecznością zachowania w poufności informacji technicznych, technologicznych, organizacyjnych Spółki CPK, lub innych posiadających wartość gospodarczą.