II SA/Wa 96/25

II SA/Wa 96/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-06-13
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-01-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Arkadiusz Koziarski. /sprawozdawca/
Ewa Marcinkowska /przewodniczący/
Joanna Kruszewska-Grońska
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III OSK 1744/25 - Wyrok NSA z 2025-12-10
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski (spr.), , Protokolant referent Joanna Mazur, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi I. M. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2024 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę
Uzasadnienie
Rozkazem personalnym z dnia [...] listopada 2024 r. nr [...] Komendant Główny Policji (dalej "KGP") uchylił rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji
w [...] (dalej "KWP) z dnia [...] października 2021 r. nr [...]w sprawie zwolnienia I.M. (dalej "skarżący) ze służby w Policji w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby, ustalił datę zwolnienia ze służby na dzień [...] stycznia 2022 r., w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny.
Rozkaz ten został wydany w następujących okolicznościach faktycznych:
Wnioskiem, z dnia [...] sierpnia 2021 r. (data wpływu), Naczelnik Laboratorium Kryminalistycznego KWP w [...] zwrócił się do KWP o zwolnienie skarżącego ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2021 r. poz. 1882). W wniosku tym wskazano, że w dniu [...] sierpnia 2021 r.
w ramach działań "Trzeźwa niedziela", około godziny 06:58, na ul. [...]
w miejscowości [...], patrol Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji
w [...] ujawnił fakt kierowania pojazdem marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] przez będącego w czasie wolnym od służby skarżącego, pod działaniem alkoholu. Skarżący został poddany badaniu pod kątem zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu w efekcie czego ustalono, że w I badaniu, przeprowadzonym o godz. 06:58, stężenie alkoholu w wydychanym przez niego powietrzu wynosiło - 0,13 mg/1, w II badaniu o godz. 07:15 - 0,12 mg/1 oraz w III badaniu o godz. 07:49 - 0,07 mg/1.
Rozkazem personalnym z dnia [...] października 2021 r. nr [...] KWP zwolnił skarżącego ze służby w Policji z dniem [...] października 2021 r. W podstawie prawnej organ podał art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
W uzasadnieniu KWP opisał wskazane wyżej zdarzenie z udziałem skarżącego. KWP wskazał przy tym, że z oświadczenia w protokole badania stanu trzeźwości wynika, że skarżący spożywał alkohol w postaci 2 i pół piwa po 0,5 litra dnia [...] lipca 2021 r.
o godzinie 00:00. W związku z tym, iż skarżący był po użyciu alkoholu zatrzymano mu prawo jazdy zgodnie z art. 87 § 3 Kodeksu wykroczeń, który stanowi, że w razie popełnienia wykroczenia określonego w § 1 (kto, znajdując się w stanie po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka, prowadzi pojazd mechaniczny w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, podlega karze aresztu albo grzywny nie niższej niż 50 złotych) orzeka się zakaz prowadzenia pojazdów. Organ podał również, że w związku z zaistniałą sytuacją wszczęte został w stosunku do skarżącego postępowanie dyscyplinarne.
Organ wskazał także, że pismem z dnia [...] sierpnia 2021 r. wezwano skarżącego do wskazania zakładowej organizacji związkowej, która by reprezentowała go w toku przedmiotowego postępowania, w terminie 3 dni od dnia otrzymania niniejszego wezwania. W wyznaczonym terminie KWP w [...] wpłynęło pismo, w którym skarżący poinformował, że należy do NSZZ Policjantów województwa [...].
W związku z tym, pismem z dnia [...] września 2021 r. KWP zwrócił się o wydanie opinii
w przedmiotowej sprawie do Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów województwa [...]. Pismem z dnia [...] października 2021 r. Prezydium Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów województwa [...] poinformowało, że negatywnie opiniuje zamiar rozwiązania stosunku służbowego ze skarżącym.
Opisując przebieg postępowania w sprawie organ wskazał również, że w dniu [...] września 2021 r. do Wydziału Kadr, Szkolenia i Obsługi Prawnej KWP wpłynął wniosek przedstawiciela stowarzyszenia "[...]" o dopuszczenie na podstawie art. 31 Kodeksu postępowania administracyjnego do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zwolnienia skarżącego ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Wskazano, że powyższe żądanie jest uzasadnione celami statutowymi organizacji, a nadto przemawia za tym interes społeczny. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2021 r. KWP odmówił dopuszczenia organizacji społecznej "[...]" do udziału w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym podnosząc, iż nie było to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji oraz nie przemawiał za tym interes społeczny.
Następnie organ podał, że w dniu [...] października 2021 r. do Wydziału Kadr, Szkolenia i Obsługi Prawnej KWP w [...] wpłynęło pismo pełnomocnika skarżącego zawierające wnioski dowodowe: o zwrócenie się do Naczelnika Laboratorium Kryminalistycznego KWP w [...] o sporządzenie opinii o skarżącym, dopuszczenie dowodu z przesłuchania policjanta w charakterze strony oraz zwrócenie się do Sądu Rejonowego w [...] III Wydziału Karnego o ustalenie stanu rozpoznania sprawy wykroczeniowej wszczętej z wniosku KMP w [...] - na okoliczność posiadania przez funkcjonariusza przymiotu "nieposzlakowanej opinii", braku przesłanki uprawniającej do odmiennej oceny osoby skarżącego, braku ważnego interesu służby przemawiającego za zwolnieniem wymienionego ze służby w Policji, nienagannego przebiegu dotychczasowej służby w Policji, przewagi interesu strony nad interesem służby (interesem społecznym).
W dalszej kolejności organ podał, że zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji policjanta można zwolnić ze służby w Policji, gdy wymaga tego "ważny interes służby". Organ zauważył, że pojęcie to nie zostało bliżej określone. W praktyce na podstawie tego przepisu dokonuje się zwolnień takich funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby, a nie można ich zwolnić na innej podstawie prawnej. Organ podkreślił również, że użycie w przepisie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji zwrotu "można zwolnić" oznacza, że zwolnienie takie ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu. Stąd też decyzja podejmowana na podstawie tego przepisu powinna uwzględniać zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes strony (art. 7 k.p.a.) i ma to szczególne znaczenie w sytuacji, gdy ustawodawca używa określeń prawnie nie zdefiniowanych (tzw. wyrażeń nieostrych) np. w postaci "ważnego interesu służby". W ocenie organu stwierdzenie nieprzydatności policjanta do służby w Policji nie musi ograniczać się do przypadków naruszenia obowiązków służbowych. Może być również uzasadnione każdym innym zachowaniem policjanta, które uniemożliwia kontynuowanie służby bez uszczerbku dla jej ważnych interesów. Tego rodzaju zabieg legislacyjny, stosowany przez ustawodawcę przy regulacji szeregu stosunków prawnych, jest wielokrotnie zabiegiem celowym
i zamierzonym, stosowanym po to, by z uwagi na złożoność wielu stosunków społecznych czy gospodarczych można było poddać je odpowiedniemu reżimowi prawnemu. Ponadto przyczyny zwolnienia ze służby policjanta ustanowione w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy
o Policji zawierają tę wspólną cechę, że odwołują się one do okoliczności lub zdarzeń związanych bądź z zachowaniem się policjanta w służbie lub w życiu prywatnym, bądź do okoliczności, na powstanie których nie miał on wprawdzie decydującego wpływu, lecz powstanie których utrudnia mu lub wręcz uniemożliwia jej pełnienie. We wszystkich zatem wypadkach ocena końcowa poprzedzająca decyzję o zwolnieniu policjanta ze służby musi uwzględniać okoliczności konkretnego, indywidualnego przypadku. Zatem przesłanka "ważnego interesu służby" oceniana być musi przez pryzmat zadań, do realizacji których powołana jest Policja, a także wymagań stawianych policjantom,
a określonych w art. 25 ustawy o Policji. W konkretnym przypadku przesłanka ta stanowi podstawę do zwolnienia policjanta dopiero wtedy, gdy zwolnienia tego nie uzasadniają inne przepisy zawarte w art. 41 wskazanej ustawy.
Organ wyjaśnił również, że w orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że przy odczytywaniu treści pojęcia "ważny interes służby" należy sięgnąć przede wszystkim do przepisów regulujących cele i zadania Policji oraz szczególny status funkcjonariuszy tej formacji. W rachubę w tym zakresie może wchodzić jedna realnie istniejąca przyczyna albo szereg okoliczności czy zdarzeń świadczących o tym, że dalsze pozostawanie policjanta w służbie koliduje z ważnym interesem Policji, co wymaga by funkcjonariusz dla dobra macierzystej formacji, z przyczyn pozamerytorycznych, nie kontynuował w niej służby.
W ocenie organu w tych warunkach, kwestia wypełnienia przesłanki wyrażonej
w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, tj. "ważnego interesu służby" musi być rozważana na tle stanu faktycznego określonej sprawy. Niezbędne jest przy tym wykazanie jednej, realnie istniejącej przyczyny lub szeregu okoliczności czy zdarzeń świadczących łącznie o tym, że dalsze pozostawanie policjanta w służbie nie jest możliwe.
Dalej KWP podniósł, że zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji, jest ona umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Organ zwrócił uwagę, że realizacja takich zadań wymaga określonych kwalifikacji oraz odpowiednich predyspozycji psychicznych i zdrowotnych, a ponadto znacznego zaangażowania się i dyspozycyjności wszystkich policjantów. Osoby, które decydują się na dobrowolne podjęcie służby w Policji muszą mieć tego świadomość oraz zdawać sobie sprawę, że ich status kształtować się będzie odmiennie niż pracowników umownych. Ze służbą publiczną w formacjach mundurowych łączą się nie tylko przywileje, ale i pewne ograniczenia wolności osobistej oraz zwiększone obowiązki. Funkcjonariuszowi Policji przysługuje zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego, ale ochrona ta nie ma charakteru bezwzględnego i nie idzie ona tak daleko, jak tego oczekuje policjant. Ustawodawca w interesie policjantów reglamentuje przyczyny zwolnienia ich ze służby, ale jednocześnie dostrzega konieczność prowadzenia przez organy Policji racjonalnej polityki kadrowej w celu ochrony ważnego interesu formacji. W tym między innymi celu, została wprowadzona instytucja przewidziana w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
Organ wskazał również na treść art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, który nie był skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający co najmniej średnie wykształcenie oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować, a także dający rękojmię zachowania tajemnicy stosownie do wymogów określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych.
Organ stwierdził, że rodzaj zachowania skarżącego wywołujący określone negatywne konsekwencje, wypełnił przesłanki z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
W ocenie KWP żadne bowiem istotne fakty nie przemawiały za tym, aby w przyjętym stanie faktycznym sprawy interes policjanta był ważniejszy od dobra służby.
KWP podniósł, że skarżący będąc funkcjonariuszem Policji zobowiązany był do dbania o dobre imię formacji i przestrzegania zasad etyki zawodowej nakazujących m.in. dbanie o społeczny wizerunek Policji, jako formacji w której służy, podejmowanie działań służących budowie zaufania do niej oraz postępowanie w taki sposób, aby jego działania mogły być przykładem praworządności i prowadzić do zaufania do Policji. Zdaniem organu skarżący w przedstawionych powyżej okolicznościach nie dopełnił tych obowiązków i naruszył zasady etyki zawodowej, co skutkuje utratą przez niego nieposzlakowanej opinii. W ocenie KWP postawa skarżącego z pewnością nie licuje z wizerunkiem policjanta, sprzeniewierza się wartościom określonym w rocie ślubowania
i zasługuje na napiętnowanie w formacji powołanej do sprawowania bezpieczeństwa
i ochrony porządku publicznego. Dlatego też policjant powinien zawsze mieć wzgląd na to, aby swoim postępowaniem umacniać powagę i zaufanie do pełnionych funkcji
i w konsekwencji unikać wszelkich sytuacji, które godziłyby w dobre imię Policji. Negatywny wydźwięk tej sprawy podważa interes służby i godzi w dobre imię formacji. Zdarzenia mające miejsce [...] sierpnia 2021 r. odbierają policjantowi rękojmię niezbędną do wykonywania obowiązków funkcjonariusza Policji. Sprawne działanie Policji opiera się na zaufaniu społecznym, podbudowanym szczególnymi wymogami, jakim musi sprostać każdy funkcjonariusz Policji. Funkcjonariusze, aby móc skutecznie wykonywać swoje obowiązki służbowe, muszą pozostawać poza jakimikolwiek podejrzeniami o jakiekolwiek działanie, które mogłoby być sprzeczne z prawem.
KWP podniósł ponadto, że zachowanie skarżącego jako funkcjonariusza Policji stanowi jaskrawy przykład lekceważącego traktowania funkcji, którą pełnił on jako policjant, a także braku szacunku do tego zawodu oraz etosu z nim związanego. Funkcjonariusz powinien zawsze swoim postępowaniem umacniać powagę i zaufanie do pełnionych funkcji, dbać o autorytet formacji i unikać wszelkich sytuacji, które godziłyby w dobre imię Policji.
Zdaniem organu w niniejszej sprawie interes społeczny zdecydowanie przeważa nad interesem strony. W interesie społecznym, tożsamym z interesem służby pozostaje, aby służbę w Policji pełnili jedynie policjanci dający rękojmię godnego reprezentowania formacji i w pełni realizujący stawiane przed tą formacją wymagania. Skarżący utracił przymiot nieposzlakowanej opinii wskutek zdarzenia z [...] sierpnia 2021 r. Powyższe odbiera mu rękojmię niezbędną do wykonywania obowiązków funkcjonariusza Policji, albowiem nie można przyjąć, że osoba kierująca pojazdem w stanie po użyciu alkoholu będzie skutecznie stać na straży przestrzegania przepisów prawa. Organ stwierdził, że pozostawanie w służbie policjantów, którzy nie są w stanie podporządkować się pewnym regułom, jest sprzeczne z ważnym interesem służby. Nie jest do zaakceptowania aby
w Policji pozostawali funkcjonariusze, którzy nie są w stanie podporządkować się normom etycznym oraz moralnym.
KWP wyjaśnił również, że w dniu [...] sierpnia 2021 r. skarżący złożył pisemny raport z prośbą o zwolnienie ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji
z dniem [...] sierpnia 2021 r. W odpowiedzi na raport policjant uzyskał odpowiedź, że KWP zdecydował o zwolnieniu ze służby w Policji w ustawowym terminie, czyli najpóźniej
w dniu [...] listopada 2021 r., o ile nie zaistnieje przesłanka zwolnienia na innej podstawie prawnej. Zdaniem organu z deklaracji skarżącego wywnioskować można, iż sam podjął decyzję o odejściu ze służby w Policji, mając na uwadze wydarzenie z dnia [...] sierpnia 2021 r.
Odnosząc się do wniosków dowodowych zgłoszonych w toku postępowania KWP wskazał, że nie ma potrzeby zwracania się do Naczelnika Laboratorium Kryminalistycznego o sporządzenie opinii o policjancie, z uwagi na to, że organ nie podjął decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji skarżącego z uwagi na przebieg jego służby, wykonywanie obowiązków służbowych itp. Przesłanką była jedynie sytuacja mająca miejsce [...] sierpnia 2021 r., która skutkowała utratą nieposzlakowanej opinii. Przesłuchiwanie skarżącego, na tę samą okoliczność, która wynika z treści dokumentów nie jest uzasadniona z uwagi na zasadę szybkości i prostoty postępowania administracyjnego a dodatkowo organ nie znalazł podstaw do uwzględnienia tego wniosku dowodowego z uwagi na to, iż nie wniesie to żadnych nowych okoliczności mających znaczenie dla sprawy. Zwrócenie się do Sądu Rejonowego w [...]
o ustalenie stanu rozpoznania sprawy wykroczeniowej wszczętej z wniosku KMP
w [...] w niniejszej sprawie również nie znajduje poparcia. Dokumenty zebranie w sprawie są wystarczające do podjęcia przez organ decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby w Policji. Według organu skarżący utracił przymiot nieposzlakowanej opinii,
a interes służby przeważa nad interesem strony.
W końcowej części uzasadnienia rozkazu personalnego KWP przedstawił argumentację przemawiającą, jego zdaniem, za nadaniem rozkazowi rygoru natychmiastowej wykonalności.
W celu doręczenia powyższego rozkazu personalnego pracownicy Wydziału Kadr, Szkolenia i Obsługi Prawnej KWP udali się do Kancelarii Adwokackiej adwokat E. S. - pełnomocnika skarżącego. Po opuszczeniu pojazdu pracownicy spostrzegli pełnomocnika skarżącego, wychodzącą z budynku, w którym mieści się kancelaria. Następnie podeszli do adwokat E. S., przedstawili się i poinformowali, iż celem ich wizyty jest doręczenie decyzji w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby
w Policji. Adwokat E. S. odmówiła odbioru korespondencji wskazując, iż nie znajduje się w miejscu pracy.
Następnie w dniu [...] listopada 2021 r. skarżący zwrócił się o wydanie kopii powyższego rozkazu personalnego, którego odbiór poświadczył tego samego dnia.
W dniu [...] listopada 2021 r. upoważniona przez adwokat E. S. aplikant adwokacka zapoznała się z aktami sprawy i wykonała fotokopię zarówno rozkazu personalnego nr [...] KWP z dnia [...] października 2021 r., jak i notatki służbowej z dnia [...] października 2021 r. dotyczącej doręczenia wskazanej decyzji. W dniu [...] listopada 2021 r. do KWP wpłynął wniosek pełnomocnika strony o doręczenie przedmiotowego rozkazu personalnego z dnia [...] października 2021 r. Pismem z dnia [...] grudnia 2021 r. (doręczonym w dniu [...] grudnia 2021 r.) poinformowano pełnomocnika strony, iż wskazana we wniosku decyzja została skutecznie doręczona w dniu [...] października 2021 r. W dniu [...] stycznia 2022 r. pełnomocnik strony wniosła o doręczenie potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii rozkazu personalnego z dnia [...] października 2021 r., który został przesłany za pismem z dnia [...] stycznia 2022 r. (doręczonym w dniu [...] stycznia 2022 r.).
W dniu [...] lutego 2022 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik skarżącego wniosła odwołanie od rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] października
2021 r.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu pełnomocnik strony zarzucił naruszenie:
- art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, poprzez uznanie, iż skarżący na skutek wszczęcia przeciwko niemu postępowania dyscyplinarnego oraz postępowania
w sprawie o wykroczenie, utracił przymiot nieposzlakowanej opinii w sytuacji, gdy fakt popełnienia wykroczenia przez funkcjonariusza Policji nie stanowi przesłanki zwolnienia ze służby;
- art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez uznanie w drodze postanowienia, iż organizacja społeczna "[...]" nie może uczestniczyć w postępowaniu
w przedmiocie zwolnienia strony ze służby w Policji z uwagi na fakt, iż nie jest
to uzasadnione jej celami statutowymi i nie przemawia za tym interes społeczny, a także pozbawienie wskazanej organizacji możliwości zaskarżenia postanowienia KWP z dnia [...] października 2021 r. i wydanie decyzji w przedmiocie zwolnienia skarżącego pomimo braku rozpoznania przez organ odwoławczy sprawy dotyczącej udziału przywołanej wyżej organizacji społecznej w tym postępowaniu;
- art. 7, art. 8, art. 76 § 1 i art. 77 k.p.a., poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego, niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia
i załatwienia sprawy, w tym przesłuchania skarżącego w charakterze strony;
- art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego, wyrażającej się w błędnym uznaniu, że fakt wszczęcia przeciwko skarżącemu postępowania dyscyplinarnego, uniemożliwia mu dalsze pełnienie służby
w Policji, mimo że przeprowadzone postępowanie dowodowe nie dało podstaw do powzięcia tak kategorycznych wniosków;
- art. 7 w zw. z art. 8 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu strony oraz działanie sprzeczne z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, w szczególności poprzez przedłożenie prymatu dobra służby ponad ważny interes strony;
- art. 108 § 1 k.p.a., poprzez bezpodstawne nadanie zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności w sytuacji, gdy w realiach przedmiotowej sprawy nie zaistniały przesłanki wskazane w tymże przepisie.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2022 r. KGP stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Po rozpoznaniu skargi wniesionej na to postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 października 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 995/22, uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wskazał, iż "pisma kierowane do profesjonalnego pełnomocnika powinny być kierowane na adres podany przez niego. W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego wskazała siedzibę swojej kancelarii. W związku z tym usiłowanie doręczenia pełnomocnikowi pism w miejscu, w którym pracownicy organu akurat przypadkowo spotkają pełnomocnika strony (w niniejszej sprawie na parkingu samochodowym przed blokiem, w którym mieści się prowadzona przez niego kancelaria), nie wypełnia norm powołanego przepisu prawa. Celem art. 40 § 2 Kpa jest zagwarantowanie praw strony do rzetelnego i prawidłowego postępowania, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie".
Wyrokiem z dnia 16 lipca 2024 r., sygn. akt III OSK 223/23, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną KGP od powyższego wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił przy tym, iż "do pełnomocnika strony nie mogą znajdować wprost zastosowania normy art. 42 k.p.a., odnoszące się do stron postępowania, będących osobami fizycznymi. Przepis art. 40 § 2 k.p.a. nie dopuszcza żadnych wyjątków i zgodnie z zasadą oficjalności obarcza organy administracji publicznej bezwzględnym obowiązkiem doręczania wszystkich pism procesowych, w tym orzeczeń (decyzji
i postanowień), ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi na właściwy adres. Adres ten wynikać powinien z przedłożonego w postępowaniu pełnomocnictwa".
Powołanym na wstępie rozkazem personalnym z dnia [...] listopada 2024 r. nr [...] KGP uchylił rozkaz personalny KWP z dnia [...] października 2021 r. nr [...]
w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby, ustalił datę zwolnienia ze służby na dzień [...] stycznia 2022 r., a w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że mając na uwadze wskazania zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lipca 2024 r., sygn. akt III OSK 223/23, należy stwierdzić, iż rozkaz personalny KWP z dnia [...] października 2021 r. w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji z dniem [...] października 2021 r., został prawidłowo doręczony pełnomocnikowi strony dopiero w dniu [...] stycznia 2022 r. W odpowiedzi bowiem na wniosek pełnomocnika z dnia [...] stycznia 2022 r., za pismem z dnia [...] stycznia 2022 r. organ przesłał pełnomocnikowi strony, na wskazany przez niego adres, uwierzytelnioną kopię wskazanej decyzji. Zdaniem KGP brak jest przy tym podstaw do stwierdzenia, iż doręczenie pełnomocnikowi strony zaskarżonej decyzji poprzez przesłanie poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii rozkazu personalnego nie jest prawnie skuteczne. KGP wskazał, że poświadczona za zgodność z oryginałem kopia decyzji korzysta z praw oryginału (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2022 r., sygn. akt III OSK 6480/21). Zdaniem KGP przeciwne założenie prowadziłoby do uznania, iż w przypadku np. zaginięcia przesyłki zawierającej decyzję organu, czy też jej nieprawidłowego doręczenia, brak byłoby możliwości ponowienia przez organ czynności doręczenia tego rozstrzygnięcia. Na marginesie organ wskazał, iż organ I instancji, uznając za skuteczne doręczenie powyższej decyzji w dniu [...] października 2021 r., pozostawił jej oryginał w aktach sprawy, zgodnie z brzmieniem art. 47 § 1 k.p.a. Nie mógł zatem przesłać pełnomocnikowi skarżącego w terminie późniejszym oryginału wydanego rozstrzygnięcia, bowiem postanowienie nr [...] KGP
z dnia [...] marca 2022 r. pozostawało w obrocie prawnym aż do dnia jego prawomocnego uchylenia przez sądy administracyjne, które uznały, że doręczenie omawianej decyzji nie nastąpiło w dniu [...] października 2021 r.
KGP uznał wobec tego, że złożone przez pełnomocnika skarżącego odwołanie
z dnia [...] lutego 2022 r. (nadane w placówce pocztowej w dniu [...] lutego 2022 r.), zostało wniesione w ustawowym terminie, co skutkuje koniecznością rozpoznania wniesionego środka.
W dalszej części uzasadnienia rozkazu personalnego KGP podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym rozkazie personalnym organu I instancji, odnośnie zasadności zwolnienia skarżącego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy
o Policji.
W tym zakresie dodatkowo KGP podał, że w wielu zawodach, zwłaszcza wymagających zaufania społecznego - a do takich należy zaliczyć zawód policjanta - pewne zachowania i postawy powodują, że policjant traci przymiot nieposzlakowanej opinii i nie można pozostawić takiego funkcjonariusza w służbie. Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Ocena całokształtu okoliczności z udziałem skarżącego powoduje, że z całą pewnością utracił on przymioty konieczne do pozostawania w szeregach formacji służącej społeczeństwu, a tym samym nie może pełnić służby bez uszczerbku dla jej ważnego interesu.
KGP wskazał przy tym, że wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego
w [...] z dnia [...] listopada 2021 r., sygn. akt [...] skarżący został uznany za winnego tego, że w dniu [...] sierpnia 2021 r. około godz. 06:58 w miejscowości [...] na ul. [...], kierując samochodem marki [...], znajdował się w stanie po użyciu alkoholu: I badanie - 0,13 mg/dm3, II badanie - 0,12 mg/dm3 alkoholu
w wydychanym powietrzu, tj. wykroczenia określonego w art. 87 § 1 Kw. W związku
z powyższym orzeczono wobec wymienionego karę grzywny w wysokości 800 zł oraz środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 6 miesięcy (na poczet tego środka karnego zaliczono okres zatrzymania prawa jazdy od dnia [...] sierpnia 2021 r.) i zasądzono na rzecz Skarbu Państwa kwotę 70 zł tytułem zryczałtowanych wydatków postępowania oraz kwotę 80 zł tytułem opłaty. Powyższe orzeczenie uprawomocniło się w dniu [...] listopada 2021 r.
Organ II instancji zauważył, że w myśl art. 46 § 1 Kodeksu wykroczeń ukaranie uważa się za niebyłe po upływie 2 lat od wykonania, darowania lub przedawnienia wykonania kary. Ponadto zgodnie z § 3 powyższego przepisu jeżeli orzeczono środek kamy, uznanie ukarania za niebyłe nie może nastąpić przed jego wykonaniem, darowaniem albo przedawnieniem wykonania. Zdaniem KGP z całą stanowczością należy podkreślić, iż fakt zatarcia ukarania nie pozbawia organu prawa do oceny popełnionego przecież czynu z punktu widzenia nieposzlakowanej opinii, tj. od strony etyczno-moralnej, rzutującej na postawę zawodową. Zachowanie skarżącego w dniu zdarzenia, tj. w dniu [...] sierpnia 2021 r., które nie tylko skutkowało zainicjowaniem wobec niego postępowania dyscyplinarnego, ale również doprowadziło do ukarania go za popełnione wykroczenie, nie tylko dyskredytuje go jako osobę o nieposzlakowanej opinii, wymaganej przez art. 25 ustawy o Policji, ale też naraża na szwank dobre imię formacji zobowiązanej do ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. W ocenie KGP brak stosownych działań wobec policjanta w tych okolicznościach, mógłby mieć w dłuższym okresie czasu niekorzystny wpływ na wizerunek i dobre imię Policji oraz nie sprzyjałby budowaniu autorytetu omawianej formacji i jej funkcjonariuszy. Sprawne działanie tej formacji opiera się (w szczególności) na zaufaniu społecznym. Policja w odbiorze społecznym musi być postrzegana, jako instytucja zdolna organizacyjnie i osobowo do ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Na marginesie organ II instancji zauważył, że gdyby skarżący był obecnie kandydatem starającym się o przyjęcie do służby, to w kontekście zaistniałych z jego udziałem okoliczności oraz treści (prawomocnego) wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] listopada 2021 r., sygn. akt [...], nie zostałby uznany za osobę, która posiada nieposzlakowaną opinię, a tym samym spełnia przesłankę z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, umożliwiającą nawiązanie stosunku służbowego.
W ocenie KGP relewantna z punktu widzenia decyzji merytorycznej była wyłącznie sekwencja zdarzeń, w tym w szczególności postawa skarżącego. W tym przypadku te okoliczności determinowały organ I instancji do przyjęcia, że ten funkcjonariusz Policji utracił przymioty niezbędne do dalszej służby w Policji. KGP stwierdził, że wbrew twierdzeniom pełnomocnika strony zawartym w odwołaniu z dnia [...] lutego 2022 r. wyniki badania stężenia alkoholu w wydychanym powietrzu w próbach I i II nie mieściły się
w granicach błędu urządzenia, co potwierdziło prawomocne ukaranie wymienionego za wykroczenie stypizowane w art. 87 § 1 Kodeksu wykroczeń, a ostatecznie wzmacnia jedynie argumentację przemawiającą za zwolnieniem skarżącego ze służby.
Organ II instancji zauważył również, że zasadnym jest także wskazanie, iż złożenie raportu o zwolnienie ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, co też skarżący uczynił w dniu [...] sierpnia 2021 r., nie powoduje w każdym przypadku obowiązku zastosowania tego przepisu. Odwołując się do orzecznictwa KGP wyjaśnił, że właściwy organ Policji po otrzymaniu wniosku policjanta o zwolnienie ze służby złożonego w powyższym trybie winien potraktować go bowiem tak samo jak pisemne zgłoszenie wystąpienia ze służby, o którym mowa w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, tj. zwolnić funkcjonariusza w terminie do 3 miesięcy, ale tylko wówczas, gdy w tym terminie nie zostało wszczęte z urzędu przeciwko policjantowi postępowanie o zwolnienie go ze służby na innej podstawie, a następnie nie została w tym zakresie wydana decyzja.
Organ II instancji podał, że wszczynając postępowanie z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, mimo złożonego wcześniej przez stronę raportu o zwolnienie na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, KWP zakończył to postępowanie wydaniem decyzji o zwolnieniu skarżącego, opierając swe rozstrzygnięcie właśnie na podstawie art, 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Zatem złożenie przez stronę żądania zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji "z dniem [...].08.2021 r.", nie skonsumowało celu przedmiotowego postępowania (prowadzonego w sprawie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji), bowiem przed upływem terminu do zwolnienia wynikającego z art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, przedmiotowe postępowanie zostało zakończone wydaniem opatrzonej rygorem natychmiastowej wykonalności decyzji merytorycznej.
KGP stwierdził, że w kontekście zagadnienia odnoszącego się do kwestii doręczenia decyzji administracyjnej stronie, należy wskazać, iż pojęcia "wydanie"
i "doręczenie" decyzji są odrębnymi pojęciami normatywnymi. Decyzja istnieje bowiem
w sensie prawnym od dnia jej podpisania przez upoważnioną osobę i tylko istniejąca decyzja może być skutecznie doręczona. Z chwilą podpisania decyzji administracyjnej mamy do czynienia z wydaniem decyzji w sensie procesowym w tym znaczeniu, że istnieje decyzja administracyjna, a dzień wydania decyzji jest miarodajny dla oceny podstawy prawnej i podstawy faktycznej decyzji.
Dalej organ II instancji zaznaczył, że rozkazem personalnym z dnia [...] października 2021 r. KWP zwolnił skarżącego ze służby w Policji z dniem [...] października 2021 r. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Oznacza to, że w dniu wydania decyzji data zwolnienia ze służby została określona prawidłowo, bo na przyszłość. Zdaniem KGP nieskuteczność - wadliwość doręczenia tego rozkazu personalnego
w określonej dacie (która została następczo stwierdzona przez właściwy sąd) oraz późniejsze doręczenie rozkazu personalnego, wskutek czego został on doręczony już po dacie wskazanej w rozkazie personalnym jako data zwolnienia, a także po dacie wynikającej z art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, nie może zatem determinować do uznania, że sama decyzja jest wadliwa. Organ wydający decyzję administracyjną, rozstrzygając
o zwolnieniu policjanta ze służby w Policji i ustalając w niej datę tego zwolnienia (późniejszą niż data wydania decyzji) nie może być jednocześnie zobligowany do antycypowania kiedy wydane przez niego rozstrzygnięcie zostanie prawidłowo wprowadzone do obrotu prawnego, a w szczególności czy ewentualnie mogą zaistnieć jakiekolwiek okoliczności, które prokurować będą ponowienie (bądź wielokrotne ponawianie) czynności doręczenia do czasu uznania jej za skuteczną. Istotne jest bowiem to, że sam rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji został wydany w okresie biegu terminu, o jakim mowa w art. 41 ust. 3 tej ustawy. W ocenie organu II instancji okoliczność zaś jego doręczenia po okresie,
o którym mowa w powyższym przepisie nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, nie wpływa bowiem na prawidłowość zaskarżonego rozkazu personalnego. KGP podkreślił przy tym, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym trzymiesięczny termin określony w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji wiąże organ I instancji.
KGP uznał, że brak jest podstaw do stwierdzenia, iż późniejsze doręczenie pełnomocnikowi strony (w dniu [...] stycznia 2022 r.) decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby, wydanej w dniu [...] października 2021 r., skutkuje koniecznością uchylenia tej decyzji i umorzenia postępowania oraz rozwiązania ze skarżącym stosunku służbowego w trybie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Organ II instancji zaznaczył jednak, że uwzględniając, iż decyzja wywołuje określone w niej skutki prawne dopiero od dnia doręczenia lub ogłoszenia stronie, a rozkaz personalny KWP z dnia [...] października
2021 r. (któremu został nadany rygor natychmiastowej wykonalności) został skutecznie doręczony pełnomocnikowi strony w dniu [...] stycznia 2022 r., należało uchylić zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej terminu zwolnienia wymienionego ze służby w Policji i określić datę zwolnienia ze służby w Policji na dzień [...] stycznia 2022 r.
Końcowo, odnośnie kwestii dopuszczenia organizacji społecznej "[...]" do udziału w postępowaniu administracyjnym, KGP wskazał, iż postanowieniem z dnia [...] października 2021 r. KWP odmówił dopuszczenia tej organizacji do udziału
w przedmiotowym postępowaniu. W dniu [...] listopada 2021 r. do KGP wpłynęło zażalenie na powyższe postanowienie, jednak w związku z nieusunięciem w wyznaczonym terminie braku formalnego, poprzez złożenie pod wskazanym podaniem własnoręcznego podpisu przedstawiciela tegoż Stowarzyszenia, do czego został on wezwany pismem z dnia [...] listopada 2021 r., zgodnie z treścią art. 64 § 2 k.p.a., a także informacją zawartą
w przywołanym powyżej wezwaniu - wskazane wystąpienie pozostawiono bez rozpoznania. Jednocześnie ze zgromadzonego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego wynika, iż celem działania powyższego stowarzyszenia jest, między innymi: działanie na rzecz strzelectwa, sportu strzeleckiego i kolekcjonerstwa broni, popularyzowanie wiedzy z dziedziny strzelectwa, sportu strzeleckiego i kolekcjonerstwa broni, promocja i popieranie strzelectwa i kolekcjonerstwa broni, wspieranie inicjatyw obywatelskich mających na celu zmiany zapisów prawa na korzyść strzelectwa
i kolekcjonerstwa broni. Ponadto stowarzyszenie realizuje swoje cele poprzez: organizowanie spotkań, prelekcji, pokazów; współpracę ze wszystkimi osobami
i instytucjami o podobnych celach działania, a w szczególności z grupami rekonstrukcji historycznej; występowanie z wnioskami i opiniami do właściwych organów administracji inne działania realizujące cele statutowe. KWP uznał, iż sam fakt, że skarżący jest członkiem tegoż stowarzyszenia, nie uzasadniał dopuszczenia tej organizacji do udziału w postępowaniu, szczególnie że nie było to uzasadnione celami statutowymi tego Stowarzyszenia i nie przemawiał za tym interes społeczny. Biorąc zatem pod uwagę fakt, iż postanowienie KWP z dnia [...] października 2021 r. nie zostało skutecznie zaskarżone w instancyjnym toku przez organizację społeczną "[...]", brak jest obecnie podstaw do odnoszenia się przez organ odwoławczy do zarzutów pełnomocnika strony w powyższym zakresie.
Na powyższy rozkaz personalny skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonemu rozkazowi zarzucił naruszenie:
1. art. 41 ust. 3 ustawy o Policji wobec jego niezastosowania i pominięcia, że stosunek służbowy skarżącego - wobec złożenia w dniu [...] sierpnia 2021 r. pisemnego raportu o wystąpieniu ze służby w Policji - ustał po upływie 3 miesięcy od jego złożenia tj. w dn. [...] listopada 2021 r., która to okoliczność wyłączała możliwość wydania merytorycznego rozstrzygnięcia o zwolnieniu ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt. 5 ustawy o Policji.
2. art. 105 § 1 k.p.a. wobec jego niezastosowania i odstąpienia od umorzenia postępowania w całości pomimo, iż stało się ono bezprzedmiotowe wobec zaistnienia
w dniu [...] listopada 2021 r. faktu zakończenia stosunku służbowego skarżącego na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy z dn. 6 kwietnia 1990 r. o Policji, albowiem w sytuacji, gdy skarżący wystąpił z raportem w dniu [...] sierpnia 2021 r. organ był zobligowany zwolnić go ze służby w Policji najpóźniej z dniem [...] listopada 2021 r., co zaś w okolicznościach niniejszej sprawy wykluczało zarówno zastosowanie odmiennej podstawy prawnej, jak
i późniejszej daty zwolnienia skarżącego ze służby w Policji.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o:
1. uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego oraz poprzedzającego go rozkazu personalnego KWP z dnia [...] października 2021 r. i umorzenie postępowania
w całości z uwagi na jego bezprzedmiotowość,
2. zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozkazie personalnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest rozkaz personalnym KGP z dnia [...] listopada 2024 r. nr [...], którym uchylono rozkaz personalny KWP z dnia [...]października 2021 r. nr [...] w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby, ustalono datę zwolnienia ze służby na dzień [...] stycznia 2022 r., a w pozostałej części utrzymano w mocy zaskarżony rozkaz personalny organu I instancji.
W pierwszej kolejności należało ocenić kwestie doręczenia rozkazu personalnego organu I instancji. Pierwotna bowiem próba doręczenie tego rozkazu pełnomocnikowi skarżącego poprzez pracowników organu w dniu [...] października 2021 r. w świetle wyroku tutejszego Sądu z dnia 26 października 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 995/22 oraz wyroku NSA z dnia 16 lipca 2024 r., sygn. akt III OSK 223/23, uznana została za nieskuteczną. Zdaniem Sądu słusznie KGP uznał, że rozkaz personalny KWP z dnia [...] października 2021 r. został skutecznie doręczony pełnomocnikowi skarżącego w dniu [...] stycznia 2022 r. Doręczono wówczas pełnomocnikowi skarżącego poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię tego rozkazu. Sąd podziela pogląd wyrażony przez NSA
w wyroku z dnia 30 czerwca 2020 r., sygn. akt III OSK 6480/21 (orzeczenia.nsa.gov.pl), wskazujący, że poświadczona za zgodność z oryginałem decyzja korzysta z praw oryginału, dlatego jej doręczenie jest także prawnie skuteczne.
Dalej należy wyjaśnić, że podstawę materialnoprawna zaskarżonego w niniejszej sprawie rozkazu personalnego stanowił art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Przepis ten stanowi, że policjanta można zwolnić ze służby w przypadku gdy wymaga tego ważny interes służby.
Użycie w powołanym przepisie zwrotu "można zwolnić ze służby" oznacza, że rozwiązanie stosunku służbowego na tej podstawie ma charakter fakultatywny,
a decyzje w tym zakresie podejmowane są w ramach uznania administracyjnego przyznanego właściwym organom Policji. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres. Sąd bada wyłącznie zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia, nie wnikając natomiast w jego celowość. Z tego względu kontrola sądowa decyzji uznaniowych zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w taki sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności.
Rozwiązanie stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy
o Policji wymaga wykazania, że zastosowanie instytucji przewidzianej w tym przepisie było niezbędne z uwagi na "ważny interes służby". Omawiana ustawa nie definiuje tego pojęcia. Nie może jednak ulegać wątpliwości, że przy odczytywaniu jego treści należy sięgnąć przede wszystkim do przepisów regulujących cele i zadania Policji oraz szczególny status funkcjonariuszy tej formacji. W rachubę może zatem wchodzić realnie istniejąca przyczyna albo szereg okoliczności, czy zdarzeń świadczących o tym, że dalsze pozostawanie policjanta w służbie koliduje z interesem Policji, a zatem iż funkcjonariusz ten dla dobra macierzystej formacji, z przyczyn pozamerytorycznych, nie powinien kontynuować służby w omawianej formacji (zob. wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2022 r., III OSK 6020/21, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji, Policja jest umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do podstawowych zadań tej formacji, w myśl ust. 2 art. 1 ustawy, należy w szczególności ochrona mienia oraz życia i zdrowia ludzi, a także zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym, wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie sprawców czynów zabronionych. Realizacja tak ważnych zadań niewątpliwie wymaga, aby funkcjonariuszami Policji były osoby o odpowiednich kwalifikacjach merytorycznych oraz zdolne fizycznie i psychicznie do służby w formacjach mundurowych. Ponadto służbę w Policji mogą pełnić wyłącznie obywatele polscy o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1). Jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują funkcjonariusza, jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych. Każdy kto decyduje się na dobrowolne podjęcie służby w Policji musi zdawać sobie z tego sprawę. Składa on bowiem ślubowanie, w którym zobowiązuje się między innymi do godnego zachowania w służbie i poza nią oraz należytej dbałości
o dobro formacji, do której przystępuje. Musi mieć więc świadomość tego, że sprawowanie funkcji publicznej łączy się nie tylko z przywilejami ale i z pewnymi ograniczeniami nieznanymi innym grupom zawodowym. Policjantom, podobnie jak funkcjonariuszom innych służb mundurowych przysługuje zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego. Taka ochrona funkcjonariuszy służb mundurowych nie ma jednak charakteru bezwzględnego. Ustawodawca w interesie funkcjonariuszy reglamentuje dopuszczalne przyczyny zwolnienia ich ze służby. Jednakże dostrzega bezwzględną potrzebę ochrony również interesów każdej ze zmilitaryzowanych formacji, wyposażając organy właściwych służb w instrumenty prawne niezbędne do prowadzenia racjonalnej polityki kadrowej, a także do podejmowania działań umożliwiających sprawne funkcjonowanie wszystkich komórek organizacyjnych oraz do budowania autorytetu państwa i zaufania obywateli do jego organów.
Na powyższe wielokrotnie zwracał uwagę Trybunał Konstytucyjny (por. wyrok z dnia 19 października 2004 r. K 1/04, OTK-A 2004/9/93, lex 127308). Trybunał w swych orzeczeniach wskazywał przy tym, że brak wiarygodności osób realizujących służbę publiczną szkodzi zaufaniu publicznemu i podważa autorytet państwa. Istnienie wątpliwości co do zachowania przymiotów niezbędnych do sprawowania funkcji publicznych nie może zatem - mimo niezakończonego jeszcze postępowania karnego - pozbawiać właściwych organów możliwości stosowania wobec funkcjonariuszy publicznych innych, pozakarnych dolegliwości. Takie środki prawne nie są tożsame ze stosowaniem sankcji karnych. Z uwagi na karnoprawną zasadę domniemania niewinności nie jest dopuszczalne jedynie uznanie winy i pociągnięcie do odpowiedzialności karnej bez postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem w sprawie karnej. Jednakże takich konstytucyjnych gwarancji nie można rozciągać na inne procedury ustawowe, których celem nie jest wymierzenie sankcji karnych. Zasada domniemania niewinności nie może być rozumiana tak szeroko, by wykluczała wiązanie z samym faktem toczącego się postępowania karnego jakichkolwiek konsekwencji prawnych, które w innych procedurach mogą oddziaływać na sytuację podejrzanego lub oskarżonego. W tej sytuacji, wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku skarżącego, nawet zanim zapadnie prawomocny wyrok w sprawie karnej, możliwe jest ograniczenie dostępu określonych osób do służby publicznej, a także wykluczenie konkretnej osoby z grona funkcjonariuszy publicznych.
Organy Policji w uzasadnieniach swych decyzji wskazały przyczyny, z powodu których w okolicznościach niniejszej sprawy zdecydowano się na rozwiązanie stosunku służbowego ze skarżącym na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Sąd podziela w pełni te argumenty.
Skarżący, jako funkcjonariusz Policji miał świadomość, jaki charakter ma macierzysta formacja oraz jakie wymogi prawne i etyczne muszą spełniać jej funkcjonariusze, a ponadto że dobre imię i odbiór społeczny Policji zależy nie tylko od sposobu wykonywania powierzonych jej zadań, ale także od postawy w życiu zawodowym oraz prywatnym wszystkich policjantów. Skarżący powinien wykazać, iż
w każdej sytuacji gotowy jest wypełniać rotę złożonego ślubowania, oraz że posiada wszelkie predyspozycje do wykonywania zawodu policjanta.
Zdaniem Sądu organy Policji prawidłowo przyjęły, że skarżący nie spełnił przedstawionych wyżej wymogów stawianych policjantom. Niesporne bowiem jest, że skarżący w dniu [...] sierpnia 2021 r., w czasie wolnym od służby, kierował pojazdem marki [...] będąc w stanie po użyciu alkoholu. Skarżący został wówczas poddany badaniu pod kątem zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu w efekcie czego ustalono, że w I badaniu, przeprowadzonym o godz. 06:58, stężenie alkoholu w wydychanym przez niego powietrzu wynosiło - 0,13 mg/1, w II badaniu o godz. 07:15 - 0,12 mg/1 oraz w III badaniu o godz. 07:49 - 0,07 mg/1. Wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w [...]
z dnia [...] listopada 2021 r., sygn. akt [...], a więc wydanym już po wydaniu rozkazu personalnego organu I instancji, skarżący został uznany za winnego tego, że
w dniu [...] sierpnia 2021 r. około godz. 06:58 w miejscowości [...] na ul. [...], kierując samochodem marki [...], znajdował się w stanie po użyciu alkoholu: I badanie - 0,13 mg/dm3, II badanie - 0,12 mg/dm3 alkoholu w wydychanym powietrzu, tj. wykroczenia określonego w art. 87 § 1 Kodeksu wykroczeń. Wyrokiem tym orzeczono wobec skarżącego karę grzywny w wysokości 800 zł oraz środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 6 miesięcy (na poczet tego środka karnego zaliczono okres zatrzymania prawa jazdy od dnia [...] sierpnia 2021 r.) i zasądzono na rzecz Skarbu Państwa kwotę 70 zł tytułem zryczałtowanych wydatków postępowania oraz kwotę 80 zł tytułem opłaty.
W orzecznictwie wskazuje się, że właściwy przełożony w sprawie zwolnienia ze służby nie jest uprawniony do badania czy przedstawienie policjantowi zarzutów karnych było zasadne oraz czy funkcjonariusz rzeczywiście dopuścił się przypisywanego mu czynu zabronionego. Przełożeni – w ramach przysługujących im środków prawnych – są natomiast zobowiązani do reagowania na każdą wiadomość o złamaniu lub podejrzeniu złamania prawa przez ich podwładnych, niezależnie od tego, czy naganne działania policjantów wyczerpują znamiona przestępstwa czy wykroczenia oraz czy przeciwko tym funkcjonariuszom zostało wszczęte i zakończone postępowanie karne. Brak takiej reakcji przełożonych mógłby demoralizująco wpływać na innych funkcjonariuszy. Wszyscy policjanci muszą mieć świadomość, że nie stoją ponad prawem (por. wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2025 r., sygn. akt III OSK 1903/24, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Skarżący jako policjant był zobowiązany do zapobiegania, wykrywania i ścigania przestępstw oraz reagowania na wszelkie przejawy łamania porządku prawnego. Tymczasem sam został podejrzany o popełnienie wykroczenia. Musiał zatem liczyć się
z możliwością zastosowania wobec niego sankcji służbowych, w tym z możliwością rozwiązania z nim stosunku służbowego. W jego sprawie takie rozstrzygnięcie zostało podjęte. Nie można przy tym przyjąć, że decyzja o zwolnieniu skarżącego została wydana przedwcześnie, bowiem wydano ją przed zakończeniem postępowania w sprawie
o wykroczenie. Działania przełożonych nie zależały od końcowego wyniku sprawy
o wykroczenie, a zatem nie musieli oni wstrzymywać się z podjęciem decyzji personalnych do czasu zakończenia postępowania karnego. Przełożeni byli bowiem zobowiązani jedynie do troski o dobro macierzystej formacji oraz do oceny, czy
w ustalonych okolicznościach sprawy możliwe było pozostawienie w służbie policjanta podejrzewanego o popełnienie przypisywanego mu czynu. Organy Policji takiej analizy dokonały. Dla legalności podjętych przez nich rozstrzygnięć istotny był przy tym stan faktyczny i prawny istniejący w dacie rozstrzygania sprawy .
Podnieść należy, że policjant, aby móc skutecznie wykonywać swoje obowiązki służbowe, musi pozostawać poza wszelkimi podejrzeniami o jakiekolwiek zachowania sprzeczne z prawem. Na ocenę utraty przez skarżącego przymiotu nieskazitelnego charakteru nie ma wobec tego wpływu okoliczność, iż na dzień rozpatrywania sprawy przez organ II instancji wymierzona skarżącemu kara uległa zatarciu.
Sąd podziela ocenę organów wskazującą, że skarżący wobec stwierdzonych w sprawie okoliczności utracił przymiot "nieskazitelności charakteru". Stąd też pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się powyższym przymiotem, narusza ważny interes służby, powyższa sytuacja wpływa bowiem demoralizująco na pozostałych funkcjonariuszy, a także rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku Policji w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania do organów Policji. Z uwagi na cele realizowane przez Policję, służbę w niej może pełnić tylko osoba
o nieposzlakowanej opinii, co wynika z treści art. 25 ust. 1 ustawy o Policji. Jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują funkcjonariusza jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych. Każdy kto decyduje się na dobrowolne podjęcie służby w Policji, także skarżący, musi zdawać sobie z tego sprawę.
W skardze skarżący zarzuca naruszenie art. 41 ust 3 ustawy o Policji poprzez jego niezastosowanie. Skarżący podnosi, że w dniu [...] sierpnia 2021 r. wystąpił z raportem
o zwolnienie ze służby. Zdaniem skarżącego jego stosunek służby ustał w tej sytuacji
w dniu [...] listopada 2021 r. i w związku z tym wyłączona była możliwość zwolnienia go ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, a wszczęte na tej podstawie postępowanie winno być umorzone na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. jako bezprzedmiotowe.
Zarzut ten jest niezasadny.
Zgodnie z art. 41 ust. 3 ustawy o Policji policjanta zwalnia się ze służby w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby.
Wyjaśnić należy, że regulacja zawarta w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji nie oznacza, że to policjant zawsze decyduje o tym, w jakim trybie nastąpi rozwiązanie z nim stosunku służbowego, a nadto, że jeżeli funkcjonariusz zadeklaruje chęć wystąpienia ze służby, to organ pozbawiony jest w ogóle możliwości zwolnienia tego policjanta ze służby na innej, dopuszczonej ustawą podstawie.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że jeżeli organ do upływu terminu przewidzianego w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji dysponuje inną podstawą do rozwiązania z policjantem stosunku służbowego, to wybór trybu dokonywanego zwolnienia należy do uprawnionego organu (zob. wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK 1481/14, orzeczenia.nsa.gov.pl). W takim przypadku wniosek policjanta o zwolnienie go ze służby w trybie przewidzianym w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji nie ma bezwzględnego pierwszeństwa. W razie zaistnienia odrębnych, samoistnych przesłanek przewidzianych w art. 41 ust. 1 lub ust. 2 ustawy o Policji, organ władny jest wszcząć
z urzędu stosowne postępowanie i sam zdecydować o innej podstawie wykluczenia policjanta z grona funkcjonariuszy omawianej formacji. Taka sytuacja nastąpiła
w niniejszej sprawie. Zdarzenie z udziałem skarżącego z dnia [...] sierpnia 2021 r. i jego okoliczności pozwalały organowi Policji wszcząć w dniu [...] sierpnia 2021 r. postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
W sprawie nie ma znaczenia data wszczęcia z urzędu postępowania, a mianowicie to czy organ uruchomił swe postępowanie jeszcze przed złożeniem przedmiotowego raportu o zwolnienie ze służby, czy też w okresie biegu terminu, o jakim mowa w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Sam rozkaz personalny organu I instancji o zwolnieniu ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji został wydany we wskazanym okresie, tj. [...] października 2021 r. i rozkazowi temu nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W sprawie tej nie było podstaw do zastosowania przez organy Policji art. 105 § 1 k.p.a.
i umorzenia postępowania w sprawie zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Postępowanie to wbrew twierdzeniom skargi nie było bezprzedmiotowe.
Słusznie też zauważa organ w zaskarżonym rozkazie personalnym, że w dniu wydania rozkazu personalnego organu I instancji data zwolnienia ze służby skarżącego została określona prawidłowo. Nieskuteczność doręczenia tego rozkazu personalnego
w określonej dacie została dopiero później stwierdzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 26 października 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 995/22. Prawidłowe doręczenie tego rozkazu dokonane zostało w dniu [...] stycznia 2022 r., a więc po dacie wskazanej w tym rozkazie personalnym jako data zwolnienia skarżącego, a także po dacie wynikającej z art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Nieskuteczność doręczenia, jak trafnie zauważa KGP, nie wskazuje, iż sam rozkaz jest wadliwy. W dacie wydawania rozkazu personalnego przez KWP nie można było przewidzieć, że zaistnieją problemy z jego doręczeniem. Słusznie zauważa KGP, że istotne w niniejszej sprawie jest to, iż sam rozkaz personalny o zwolnieniu skarżącego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji został wydany w okresie biegu terminu, o jakim mowa w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Okoliczność zaś jego doręczenia po okresie, o którym mowa w powyższym przepisie nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, nie wpływa bowiem na prawidłowość zaskarżonego rozkazu personalnego. Kwestia ta miała jednak wpływ na rozstrzygnięcie organu II instancji, który rozpatrując odwołanie musiał uwzględnić fakt, że zwolnienie ze służby winno nastąpić po dacie doręczenia rozkazu personalnego organu I instancji. Stąd też KGP uchylił zaskarżony rozkaz personalny organu I instancji w części dotyczącej określenia daty zwolnienia ze służby i w tym zakresie wydał rozstrzygnięcie reformatoryjne, ustalając tę datę na dzień [...] stycznia 2022 r.
Nie można zarzucić organom, że w przedstawionych okolicznościach sprawy zdecydowały się na skorzystanie z instytucji przewidzianej w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy
o Policji, rozwiązując ze skarżącym stosunek służbowy z uwagi na ważny interes służby. Żadne bowiem istotne fakty nie przemawiały za tym, aby w przyjętym stanie faktycznym sprawy interes policjanta był ważniejszy od dobra formacji oraz by z naruszeniem ważnego interesu służby należało go bezwzględnie pozostawić w gronie funkcjonariuszy Policji. Podejrzenie funkcjonariusza Policji o zachowania karalne, zaprzeczające przyjętym zobowiązaniom, naraża dobre imię służby, którego utrzymanie składa się na treść "ważnego interesu służby" (por. wyrok NSA z 13 kwietnia 2011 r. sygn. akt I OSK 1886/10, orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle powyższego prawidłowe jest stanowisko organów Policji, że w okolicznościach sprawy interes służby przeważał nad słusznym interesem skarżącego.
Ponadto biorąc pod uwagę okoliczności faktyczne będące podstawą wydania zaskarżonego rozkazu personalnego, a także zastosowaną przez organ podstawę prawną zwolnienia ze służby, nieistotna jest okoliczność dotychczasowej nienagannej służby skarżącego. Celem prowadzonego postępowania wyjaśniającego w niniejszej sprawie było wskazanie przyczyn i okoliczności uzasadniających zwolnienie skarżącego ze służby ze względu na ważny interes służby. Istota sprawy sprowadzała się zatem do wykazania ważnego interesu służby i jego naruszenia czy też zagrożenia, nie zaś do ustalania i badania dotychczasowej postawy skarżącego. Są to okoliczności irelewantne z punktu widzenia normy prawnej stanowiącej podstawę materialną zaskarżonej decyzji. Bez wpływu na wydanie zaskarżonej decyzji pozostaje dotychczasowa nienaganna służba skarżącego, w czasie którego cieszył się on zaufaniem przełożonych. Dotychczasowa nienaganna służba skarżącego w Policji nie może zniwelować nieakceptowanego w szeregach tej formacji, nawet jednorazowego, zachowania skarżącego. Ustalenia dokonane w toku postępowania umożliwiają natomiast ocenę jego postawy moralnej i etycznej, jako nagannej. Okoliczności przytoczone przez organ były wystarczające do oceny, że skarżący utracił przymiot "nieposzlakowanej opinii" wymagany od funkcjonariuszy pełniących służbę w Policji.
Wyjaśnić należy, że zgodnie z 43 ust. 3 ustawy o Policji zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 i 8 może nastąpić po zasięgnięciu opinii zakładowej organizacji związkowej reprezentującej policjanta.
Jak wynika z akt sprawy pismem z dnia [...] września 2021 r. organ zwrócił się do Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów Województwa [...] o wydanie opinii w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji. Pismem z dnia [...] października 2021 r. organizacja związkowa poinformowała, że wraża negatywną opinię w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby.
Wyjaśnić jednak należy, że dopuszczalność rozwiązania stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji zależy od zasięgnięcia, a nie uzyskania opinii zakładowej organizacji związkowej reprezentującej policjanta. Zasięgnięcie tej opinii jest obligatoryjne, ale wymóg ten oznacza jedynie, że organ planując zwolnienie policjanta ma obowiązek uprzedzić o tym organizację związkową i umożliwić jej zajęcie w tym zakresie stanowiska. Tak więc opinia związku zawodowego, niezależnie od jej treści (pozytywna czy negatywna), nie wiąże organu Policji.
W odwołaniu od rozkazu personalnego organu I instancji podniesiony został zarzut naruszenia art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie sprawy przez organ I instancji pomimo, że organizacji społecznej [...], której odmówiono dopuszczenia do udziału w przedmiotowym postępowaniu postanowieniem KWP z dnia [...] października 2021 r., przysługiwało zażalenie na to postanowienie. Wyjaśnić należy, że żaden
z przepisów k.p.a. nie nakazuje aby rozstrzygnięcie sprawy co do istoty musiało nastąpić po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie o odmowie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu. Zauważyć należy, że organizacja korzysta
z prawa strony od chwili wydania postanowienia o dopuszczeniu jej do udziału
w postępowaniu na podstawie art. 31 § 2 k.p.a. Ponadto nie jest wykluczona możliwość przystąpienia organizacji społecznej do postępowania odwoławczego. O dopuszczeniu organizacji społecznej do postępowania odwoławczego rozstrzyga wówczas organ odwoławczy.
Reasumując, w przedstawionym stanie faktycznym zaskarżony rozkaz personalny, utrzymujący w mocy rozkaz personalny organu I instancji, należy uznać za zgodny z prawem, zaś zarzuty skargi za nieuzasadnione. Sąd nie stwierdził dowolności w podjętym rozstrzygnięciu. Organ zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy istotny dla podjęcia rozstrzygnięcia, prawidłowo rozważył interes społeczny (interes służby) względem słusznego interesu skarżącego oraz w sposób przekonujący wyjaśnił przesłanki podjętej decyzji. Organ kierował się przy tym dobrem służby i przez ten pryzmat dokonał oceny słusznego interesu skarżącego podejmując rozstrzygnięcie na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.