II SA/Wa 957/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2019-03-20
NSAAdministracyjneŚredniawsa
policjarównoważnik pieniężnylokal mieszkalnyprawo administracyjneprawo pracyświadczenia socjalneumowa użyczeniaposiadanieprawo rzeczowe

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę policjanta na decyzję o cofnięciu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, uznając, że posiadanie lokalu na podstawie umowy użyczenia zaspokaja potrzeby mieszkaniowe.

Policjantowi cofnięto równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, ponieważ zajmował lokal mieszkalny na podstawie umowy użyczenia z matką, co organy uznały za zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych. Policjant zaskarżył tę decyzję, argumentując, że wynajem mieszkania powinien być podstawą do otrzymania równoważnika. Sąd administracyjny oddalił skargę, potwierdzając, że posiadanie lokalu na podstawie użyczenia, odpowiadającego normom zaludnienia, wyklucza prawo do równoważnika.

Sprawa dotyczyła skargi policjanta na decyzję o cofnięciu mu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Policjant, który pełnił służbę stałą, pierwotnie otrzymał równoważnik, ponieważ wykazał brak własnego lokalu. Następnie organy Policji wszczęły postępowanie w sprawie cofnięcia tego świadczenia, po tym jak policjant złożył wniosek o przydział lokalu, wskazując, że zajmuje lokal mieszkalny o powierzchni 67,60 m2, stanowiący własność jego matki, na podstawie umowy użyczenia (a później umowy najmu, która nie była opodatkowana). Organy uznały, że zajmowanie lokalu na podstawie umowy użyczenia, odpowiadającego przysługującym normom zaludnienia, zaspokaja potrzeby mieszkaniowe policjanta i jego rodziny, co zgodnie z art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji stanowi przesłankę negatywną do przydziału lokalu, a w konsekwencji do przyznania równoważnika. Policjant argumentował, że skoro Policja nie wywiązała się z obowiązku przydzielenia lokalu, a on ponosi koszty wynajmu, powinien nadal otrzymywać równoważnik. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że równoważnik jest świadczeniem zastępczym i jego celem jest rekompensata braku lokalu, a posiadanie lokalu na podstawie użyczenia, nawet jeśli wiąże się z ponoszeniem opłat eksploatacyjnych, jest traktowane jako zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych w rozumieniu przepisów ustawy o Policji. Sąd wskazał również, że interpretacja przepisów ustawy ma pierwszeństwo przed aktem wykonawczym, a posiadanie zależne jest uznawane za posiadanie w rozumieniu prawa cywilnego.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, policjantowi, który zajmuje lokal mieszkalny na podstawie umowy użyczenia odpowiadającej przysługującym normom zaludnienia i położonej w miejscowości pełnienia służby lub pobliskiej, nie przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego.

Uzasadnienie

Posiadanie lokalu na podstawie umowy użyczenia jest traktowane jako zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych w rozumieniu przepisów ustawy o Policji, co stanowi przesłankę negatywną do uzyskania prawa do lokalu i świadczeń zastępczych, takich jak równoważnik pieniężny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

u.o. Policji art. 88 § ust. 1

Ustawa o Policji

Policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby lub pobliskiej, realizowane w pierwszej kolejności przez przydział lokalu.

u.o. Policji art. 92 § ust. 1

Ustawa o Policji

Uprawnienie do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego przysługuje, gdy policjant lub jego członkowie rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej.

u.o. Policji art. 95 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o Policji

Posiadanie przez policjanta lub jego małżonka lokalu mieszkalnego odpowiadającego co najmniej przysługującej policjantowi powierzchni mieszkalnej w miejscowości pełnienia służby lub pobliskiej jest przesłanką wykluczającą możliwość uzyskania przydziału lokalu.

Pomocnicze

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

rozporządzenie MSWiA art. 1 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego

rozporządzenie MSWiA art. 6

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego

Organ ma obowiązek wydać decyzję o cofnięciu uprawnienia do równoważnika pieniężnego, jeżeli policjant przestał spełniać warunki lub zaszły inne okoliczności wskazane w przepisie.

rozporządzenie MSWiA art. 9 § ust. 1 pkt 4

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego

rozporządzenie MSWiA art. 2

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów

rozporządzenie MSWiA art. 3

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa o WSA art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

k.c. art. 336

Kodeks cywilny

Definicja posiadacza zależnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Posiadanie lokalu mieszkalnego na podstawie umowy użyczenia, odpowiadającego normom zaludnienia, zaspokaja potrzeby mieszkaniowe policjanta. Równoważnik pieniężny jest świadczeniem zastępczym, które nie przysługuje, gdy policjant posiada lokal mieszkalny w miejscowości pełnienia służby lub pobliskiej. Pojęcie 'posiadania' należy rozumieć szeroko, w tym posiadanie zależne, zgodnie z przepisami prawa cywilnego.

Odrzucone argumenty

Policjantowi, któremu Policja nie przydzieliła lokalu, a który ponosi koszty wynajmu, powinien przysługiwać równoważnik pieniężny. Umowa najmu lokalu, nawet jeśli nie jest opodatkowana, powinna być podstawą do przyznania równoważnika, jeśli Policja nie wywiązała się z obowiązku przydziału lokalu.

Godne uwagi sformułowania

równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego jest zastępczą, tymczasową formą realizacji prawa do lokalu mieszkalnego posiadanie jest instytucją prawa cywilnego, to należy je rozumieć w sposób ukształtowany przepisami tej dziedziny prawa posiadaniem jest również posiadanie zależne stosunek prawny na podstawie umowy użyczenia ma charakter nieodpłatny, czego nie zmienia okoliczność pokrywania przez biorącego w użyczenie wszelkich kosztów związanych z używaniem rzeczy

Skład orzekający

Sławomir Fularski

przewodniczący sprawozdawca

Joanna Kube

członek

Janusz Walawski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'posiadania' lokalu mieszkalnego przez policjanta na potrzeby przyznania równoważnika pieniężnego, zwłaszcza w kontekście umów użyczenia i umów najmu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji policjantów i przepisów ustawy o Policji oraz rozporządzeń wykonawczych. Interpretacja pojęcia 'posiadania' może być stosowana analogicznie w innych sytuacjach, gdzie prawo uzależnia świadczenia od posiadania lokalu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego świadczenia socjalnego dla funkcjonariuszy i precyzyjnej interpretacji przepisów dotyczących posiadania lokalu. Choć nie jest to przypadek sensacyjny, ma znaczenie praktyczne dla grupy zawodowej.

Czy policjant wynajmujący mieszkanie od matki straci równoważnik? Sąd wyjaśnia pojęcie 'posiadania'.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Wa 957/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-03-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-06-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Janusz Walawski
Joanna Kube
Sławomir Fularski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6212 Równoważnik za brak lokalu mieszkalnego i za remont lokalu mieszkalnego
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
III OSK 1454/21 - Wyrok NSA z 2022-10-12
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2007 nr 43 poz 277
art. 88 ust. 1 art. 92 ust. 1 art. 95 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Janusz Walawski, Protokolant, Referent stażysta Joanna Mazur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2019 r. sprawy ze skargi L. L. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oddala skargę
Uzasadnienie
Komendant Wojewódzki Policji w [...] (dalej jako "organ I instancji" lub "KWP") decyzją z [...] lutego 2018 r. nr [...] działając na podstawie art. 104 ustawy
z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, dalej jako "Kpa") oraz art. 92 ust. 1, art. 95 ust. 1 pkt 2 i art. 97 ust. 5 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2017 r., poz. 2067, dalej jako "ustawa o Policji"), w związku z § 1 ust. 1, § 6 oraz § 9 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości
i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 1130 ze zm., dalej jako "rozporządzenie MSWiA z 28 czerwca 2002 r.) oraz
w związku z § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1170 z późn.zm.) cofnął
z dniem wydania ww. decyzji uprawnienie L.L. (dalej jako "funkcjonariusz", "policjant" lub "strona") do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, przyznane decyzją KWP nr [...] z [...] lutego 2016 r.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że funkcjonariusz posiada uprawnienia do czterech norm zaludnienia. Policjant zamieszkuje w lokalu mieszkalnym który zapewnia przysługujące mu normy zaludnienia. Przedmiotowy lokal wprawdzie stanowi własność jego matki, jednakże funkcjonariusz zajmuje go samodzielnie wraz ze swoją rodziną na podstawie umowy użyczenia. Wobec powyższego stronie nie przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. Czynność zawarcia z matką umowy najmu lokalu miała zaś na celu zachowanie uprawień do dalszego pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
Pismem z [...] marca 2018 r. funkcjonariusz wniósł odwołanie od ww. decyzji. Zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego oraz rozporządzeń MSWiA wniósł o jej uchylenie. W ocenie policjanta postępowanie prowadzone przez organ I instancji nie udowodniło przesłanek do cofnięcia uprawnienia do pobierania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego.
Komendant Główny Policji (dalej jako "organ odwoławczy" lub "KGP") decyzją
z [...] kwietnia 2018 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 92 ust. 1 i art. 97 ust. 5 ustawy o Policji, § 6, § 9 rozporządzenia MSWiA z 28 czerwca 2002 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że funkcjonariusz pełni służbę
w organach Policji od [...] stycznia 2013 r. Policjantem w służbie stałej został mianowany [...] stycznia 2016 r. Oświadczeniem mieszkaniowym z ww. dnia zwrócił się do KWP o ustalenie uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości. W oświadczeniu wykazał, że wraz z żoną oraz córkami zamieszkuje w spółdzielczym własnościowym lokalu mieszkalnym położonym w L. przy ul. [...] nr [...], do którego tytuł prawny posiada jego matka - B.F. Decyzją z [...] lutego 2016 r. KWP przyznał zainteresowanemu równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego w wysokości przysługującej osobie posiadającej członków rodziny. Wnioskiem z [...] sierpnia 2017 r. policjant zwrócił się do KWP o przydział lokalu mieszkalnego. We wniosku wykazał, że spółdzielczy własnościowy lokal mieszkalny
w [...] przy ul. [...] składa się z trzech pokoi i pozostałych przynależności o powierzchni użytkowej 67,60 m2, w tym powierzchni mieszkalnej 36,00 m2. Niniejsze mieszkanie zainteresowany zajmuje samodzielnie wraz ze swoją rodziną. Ponadto wykazał, że ponosi koszty związane z użytkowaniem i utrzymaniem lokalu
w wysokości 1200 zł miesięcznie.
KGP podniósł, że w związku z dokonywaną w garnizonie lubelskim analizą dotyczącą aktualnej sytuacji mieszkaniowej funkcjonariuszy Policji zawiadomieniem
z [...] września 2017 r. organ I instancji poinformował stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie uprawnień do dalszego pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W dniu [...] września 2017 r. funkcjonariusz złożył dodatkowe wyjaśnienia informując, że jego matka B.F. nie zamieszkuje w mieszkaniu w [...] przy ul. [...], bowiem opiekuje się swoim 96-letnim ojcem i mieszka w miejscowości [...] nr [...] gm. [...]. Jednocześnie do akt sprawy załączył zawartą [...] września 2017 r.
z właścicielką umowę najmu przedmiotowego lokalu mieszkalnego, z której wynika, że B.F. oddała w odpłatny najem zainteresowanemu przedmiotowe mieszkanie na czas nieoznaczony. Miesięczny czynsz z tytułu wynajmu przedmiotowego lokalu mieszkalnego strony ustaliły na kwotę 600,00 zł miesięcznie płatny z góry w terminie do 10 każdego miesiąca. Natomiast opłaty za wodę, gaz, c.o. i energię pokrywa najemca na rzecz innych podmiotów. Organ I instancji zwrócił się do [...] Urzędu Skarbowego
w [...] z zapytaniem, czy B.F. zgłosiła fakt zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego i czy od ww. czynności odprowadzany jest podatek. Pismem z [...] stycznia 2018 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w [...] poinformował, że w oparciu o prowadzone ewidencje nie posiada żadnych informacji dotyczących zawarcia umowy najmu lokalu znajdującego się w [...] przy ul. [...] nr [...]. Policjant
w piśmie z [...] lutego 2018 r. wyjaśnił zaś, że należność czynszową wynikającą
z umowy najmu zawartej z matką - B.F. przekazuje (po uprzednim uzgodnieniu z właścicielką mieszkania) bezpośrednio na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...] tytułem opłat eksploatacyjnych za korzystanie
z lokalu mieszkalnego. Jak dodatkowo wyjaśnił, ponosi pozostałe opłaty za używanie lokalu, tj. opłaty za energię elektryczną, gaz itp. Jednocześnie oświadczył, że w związku z regulowaniem przez niego zobowiązań dotyczących użytkowanego mieszkania na rzecz ww. spółdzielni i innych podmiotów nie przekazywał matce - B.F. środków pieniężnych określonych w umowie najmu, tj. kwoty 600 zł miesięcznie.
Organ odwoławczy przywołał treść art. 88 ust. 1 ustawy o Policji. Wskazał, że prawo do lokalu mieszkalnego jest realizowane przede wszystkim przez przydzielenie takiego lokalu, a dopiero, gdy przydziału takiego nie dokonano i policjant nie posiada lokalu, przysługuje mu równoważnik pieniężny z tytułu braku lokalu mieszkalnego - art. 92 ust. 1 ustawy o Policji. Zatem równoważnik pieniężny ma charakter kompensacyjny
i jest surogatem zasadniczego uprawnienia policjanta, którym jest prawo do otrzymania lokalu mieszkalnego w naturze, jeżeli policjant nie posiada lokalu. Z kolei przesłanki wykluczające możliwość uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego określone zostały
w art. 95 ust. 1 ustawy o Policji. Jedną z takich negatywnych przesłanek jest między innymi posiadanie przez policjanta lub jego małżonka, w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego odpowiadającego co najmniej przysługującej policjantowi powierzchni mieszkalnej, albo domu jednorodzinnego lub domu mieszkalno-pensjonatowego. Jeżeli więc policjant zaspokoił swoje potrzeby mieszkaniowe we własnym zakresie i posiada we wskazanych miejscowościach lokal mieszkalny (dom), to równoważnik z tytułu braku lokalu mieszkalnego już mu nie przysługuje.
Następnie KGP wyjaśnił, że ustawa o Policji odwołuje się do "posiadania" lokalu (domu), ale pojęcia tego nie definiuje. Nie może jednak ulegać wątpliwości, że skoro "posiadanie" jest instytucją prawa cywilnego, to należy je rozumieć w sposób ukształtowany przepisami tej dziedziny prawa, właściwymi do określenia znaczenia instytucji prawnorzeczowych. W takim ujęciu posiadaniem jest również posiadanie zależne. Organ I instancji trafnie zatem przyjął, że zajmowanie lokalu mieszkalnego na podstawie użyczenia jest także posiadaniem w rozumieniu art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy
o Policji. Jako umowę użyczenia można przy tym kwalifikować również długotrwałe udostępnienie lokalu mieszkalnego do wyłącznego korzystania, zwłaszcza mające miejsce między najbliższymi członkami rodziny. Do zawarcia takiej umowy zazwyczaj dochodzi w sposób dorozumiany. Dla ważności umowy użyczenia nie jest bowiem wymagane zachowanie formy pisemnej. Z tych względów przyjąć należy, że jeżeli zajmowany na podstawie umowy użyczenia lokal odpowiada normie powierzchni przysługującej funkcjonariuszowi i położony jest w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, to potrzeby mieszkaniowe policjanta są zaspokojone.
W konsekwencji nie spełnia on niezbędnego warunku do uzyskania prawa do lokalu mieszkalnego (art. 88 ustawy o Policji), a w następstwie tego także do zastępczych form pomocy, w tym prawa do przedmiotowego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
Uwzględniając zatem powyższe okoliczności faktyczne i prawne w sprawie organ odwoławczy stwierdził, że funkcjonariusz wraz ze swoją rodziną zajmuje lokal mieszkalny na podstawie umowy użyczenia. Stosunek prawny na podstawie takiej umowy ma charakter nieodpłatny, czego nie zmienia okoliczność pokrywania przez biorącego w użyczenie wszelkich kosztów związanych z używaniem rzeczy.
W odniesieniu do lokalu mieszkalnego, należy tę regułę odnieść do kosztów w postaci czynszu oraz opłat eksploatacyjnych (np. media, wywóz śmieci), które uiszczane są na rzecz innych podmiotów, a nie na rzecz właściciela lokalu. Jak zaś wynika z akt sprawy, zainteresowany legitymuje się uprawnieniami do czterech norm zaludnienia, a zatem strona posiada uprawnienia do lokalu mieszkalnego w rozmiarze od 28 m2 do 40 m2 powierzchni mieszkalnej. W tej sytuacji posiadany przez funkcjonariusza lokal mieszkalny zapewnia przysługujące normy zaludnienia. W związku z powyższym, kiedy na skutek zmiany (ujawnienia) okoliczności faktycznych okaże się, że policjant jest posiadaczem odpowiedniego lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub
w miejscowości pobliskiej, to uprawnienie do omawianego świadczenia pieniężnego podlega cofnięciu.
Konkludując, KGP podniósł, że wbrew twierdzeniom strony, w sprawie został prawidłowo zebrany materiał dowodowy i ustalony stan faktyczny, natomiast zainteresowany kwestionuje ocenę prawną tego stanu faktycznego. Mając zatem na uwadze okoliczności faktyczne i prawne w sprawie słusznie organ I instancji orzekł
o cofnięciu funkcjonariuszowi uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, przyznanego na podstawie decyzji KWP z [...] lutego 2016 r.
Niezależnie od powyższego, organ odwoławczy zauważył, że niniejsze postępowanie w kwestii cofnięcia stronie uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego prowadzone było na podstawie przepisów art. 92 w związku
z art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji oraz postanowień § 6 rozporządzenia MSWiA z 28 czerwca 2002 r. Uwzględniając zatem fakt złożenia przez zainteresowanego wniosku do KWP o przydział lokalu mieszkalnego organ I instancji powinien w trybie innego postępowania, który ma własną, odrębną podstawę prawną rozpatrzyć wniosek
i dokonać jego oceny w kontekście spełniania przez stronę przesłanek do uzyskania prawa do lokalu mieszkalnego z zasobów Policji.
Pismem z 16 maja 2018 r. funkcjonariusz (dalej jako "skarżący") wniósł skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego w Warszawie na ostateczne
w administracyjnym toku instancji rozstrzygnięcie organu odwoławczego. Wnosząc
o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji zarzucił:
1. obrazę administracyjnego prawa procesowego w postaci zlekceważenia dyspozycji art. 35 § 1 i § 3, art. 36 § 1 i § 2 Kpa poprzez rażące uchybienia w zakresie prawidłowości terminowości prowadzenia postępowania oraz art. 8 Kpa, poprzez działania podważające zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa;
2. błędne zinterpretowanie art. 88 ust. 1. oraz art. 92 ust. 1 ustawy o Policji zapisów rozporządzenia MSWiA z 28 czerwca 2002 r. oraz ich niewłaściwą subsumpcję.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że kwestią sporną w sprawie jest tylko pytanie
o interpretację przepisów normujących ustalony stan faktyczny. Strony różnią się rozumieniem istoty przepisów oraz intencji ustawodawcy co do zakresu obowiązywania normy prawnej. Zdaniem KGP - skoro Policja nie wywiązała się z prawem nałożonego obowiązku przydzielenia lokalu mieszkalnego, a strona wynajęła sobie mieszkanie, to tym samym obowiązek rekompensaty (równoważnik pieniężny za brak lokalu) wygasa. Zdaniem zaś skarżącego obowiązek ten trwa nadal, gdyż podzielenie przeciwnego sposobu myślenia prowadziłoby do absurdalnych sytuacji, w których funkcjonariusz, który przecież musi gdzieś mieszkać, a któremu Policja nie przydzieliła lokalu mieszkalnego, ponosi koszty wynajęcia mieszkania/domu/części domu i jednocześnie jest pozbawiany prawa do rekompensaty finansowej, z założenia przeznaczonej właśnie na pokrycie kosztów zamieszkania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W myśl art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności
z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono przepisów prawa materialnego
i przepisów postępowania.
Mając na uwadze ww. kryteria kontroli sądowej stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przy wydaniu zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji nie doszło do naruszenia przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja organu odwoławczego utrzymująca
w mocy decyzję organu I instancji cofającą uprawnienie skarżącego do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
Na wstępie wskazania wymaga, że zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej. Jest to prawo do lokalu powierzchni zgodnej z normami zaludnienia, uwzględniającej liczbę członków rodziny funkcjonariusza oraz ich uprawnienia wynikające z odrębnych przepisów. Przedmiotowe uprawnienie w pierwszej kolejności realizowane jest przez przydzielenie odpowiedniego lokalu z zasobów, o których mowa w art. 90 ust. 1 ustawy o Policji. Dopiero, gdy
przydziału takiego nie dokonano i funkcjonariusz nie posiada lokalu, to policjantowi przysługują określone w ustawie świadczenia pieniężne, w tym równoważnik za brak lokalu.
Przepis art. 92 ust. 1 ustawy o Policji wiąże uprawnienia do przedmiotowego równoważnika z tym, że policjant lub jego członkowie rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. Z zestawienia treści powyższego przepisu z treścią art. 88 ust. 1 ustawy o Policji wynika, że równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego jest zastępczą, tymczasową formą realizacji prawa do lokalu mieszkalnego. Funkcjonariuszowi nie przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu, jeżeli nie ma on prawa do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego w drodze decyzji administracyjnej. Przesłanki wykluczające możliwość uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego określone zostały w art. 95 ust. 1 ustawy o Policji. Jedną z takich negatywnych przesłanek jest między innymi posiadanie przez policjanta lub jego małżonka, w miejscowości pełnienia służb lub miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego odpowiadającego co najmniej przysługującej policjantowi powierzchni mieszkalnej, albo domu jednorodzinnego lub domu mieszkalno - pensjonatowego (art. 95 ust. 1 pkt 20). Jeżeli więc policjant zaspokoił swoje potrzeby mieszkaniowe we własnym zakresie i posiada we wskazanych miejscowościach lokal (dom) mieszkalny, to równoważnik z tytułu braku lokalu mieszkalnego mu nie przysługuje.
W sprawie tej trafnie organy Policji przyjęły, że skarżący wraz ze swoją rodziną zajmuje lokal mieszkalny stanowiący własność jego matki na podstawie umowy użyczenia, a nie umowy najmu. Od zawartej przez skarżącego umowy najmu nie był odprowadzany podatek do urzędu skarbowego. Sam zaś skarżący w toku postępowania przed organem I instancji wyjaśnił, że należność czynszową wynikającą
z umowy najmu zawartej z matką przekazuje bezpośrednio na rzecz spółdzielni mieszkaniowej tytułem opłat eksploatacyjnych za korzystanie z lokalu mieszkalnego.
W związku z regulowaniem przez skarżącego zobowiązań dotyczących użytkowanego mieszkania na rzecz ww. spółdzielni i innych podmiotów nie przekazywał on też matce środków pieniężnych określonych w umowie najmu, tj. kwoty 600 zł miesięcznie. Jako umowę użyczenia można zaś kwalifikować również długotrwałe udostępnienie lokalu mieszkalnego do wyłącznego korzystania, zwłaszcza mające miejsce między najbliższymi członkami rodziny. Stosunek prawny na podstawie umowy użyczenia ma charakter nieodpłatny, czego nie zmienia okoliczność pokrywania przez biorącego
w użyczenie wszelkich kosztów związanych z używaniem rzeczy. W odniesieniu do lokalu mieszkalnego, należy tę regułę odnieść do kosztów w postaci czynszu oraz opłat eksploatacyjnych, które uiszczane są na rzecz innych podmiotów, a nie na rzecz właściciela lokalu.
Prawidłowo organy obu instancji przyjęły również, że zajmowanie lokalu mieszkalnego (domu) na podstawie użyczenia jest posiadaniem w rozumieniu art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji. Pogląd ten jest bowiem ugruntowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i prezentuje go także Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę
(v. wyrok NSA z 18 listopada 2016 r. sygn. akt I OSK 3112/15, wyrok NSA z 10 listopada 2016 r. sygn. akt I OSK 2514/15, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Ustawa o Policji odwołuje się do posiadania lokalu (domu), ale pojęcia tego nie definiuje. Nie może jednak ulegać wątpliwości, że skoro posiadanie jest instytucją prawa cywilnego, to należy je rozumieć w sposób ukształtowany przepisami tej dziedziny prawa, właściwymi do określenia znaczenia instytucji prawnorzeczowych.
W takim ujęciu posiadaniem jest również posiadanie zależne. Zgodnie z art. 336 Kodeksu cywilnego posiadaczem zależnym jest ten, kto faktycznie włada rzeczą niejako właściciel, ale jako mający prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą. Jako umowę użyczenia można kwalifikować długotrwałe udostępnienie lokalu (domu) mieszkalnego do wyłącznego korzystania, zwłaszcza mające miejsce między najbliższymi członkami rodziny. Do zawarcia takiej umowy zazwyczaj dochodzi
w sposób dorozumiany. Dla ważności umowy użyczenia nie jest bowiem wymagane zachowanie formy pisemnej.
W sytuacji zatem, gdy zajmowany na podstawie umowy użyczenia lokal odpowiada normie powierzchniowej przysługującej funkcjonariuszowi i położony jest
w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, to potrzeby mieszkaniowe policjanta są zaspokojone. W konsekwencji nie spełnia on wówczas niezbędnego warunku do uzyskania prawa do lokalu (art. 88 ustawy o Policji), a w następstwie tego także do zastępczych form pomocy, w tym prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Ustalenia powyższego nie zmienia brzmienie § 1 ust. 1 i 2 rozporządzenia MSWiA z 28 czerwca 2002 r. Wprawdzie w powołanych przepisach rozporządzenia, nie wymieniono sytuacji zajmowania lokalu (domu) mieszkalnego na podstawie umowy użyczenia, jednakże pamiętać należy, że prawo policjanta do równoważnika za brak lokalu określa ustawa o Policji. Uprawnienia funkcjonariusza do takiego świadczenia należy zatem oceniać przede wszystkim w oparciu o przepisy ustawowe, zaś rozszerzenie czy zawężenie regulacji ustawowych za pomocą rozwiązań wynikających z aktu wykonawczego nie jest dopuszczalne.
W konsekwencji powyższego prawidłowo organy Policji stwierdziły, że w sytuacji ustalenia, iż policjant posiada lokal mieszkalny (dom), o którym mowa w art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, organ obowiązany jest wydać decyzję o cofnięciu prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
Przepis § 6 rozporządzenia MSWiA z 28 czerwca 2002 r. zobowiązuje bowiem organ do wydania decyzji o cofnięciu uprawnienia do dotychczas przyznanego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego jeżeli policjant przestał spełniać warunki, o których mowa w § 1 ust. 1, lub zmienił się jego stan rodziny, albo:
1. otrzymał pomoc na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu na podstawie odrębnych przepisów:
2. jego małżonek otrzymał pomoc, o której mowa w pkt 1;
3. bezzasadnie odmówił przyjęcia lokalu mieszkalnego odpowiadającego przysługującym mu normom zaludnienia i znajdującego się w należytym stanie technicznym i sanitarnym;
4. w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej uzyskał lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość lub dom jednorodzinny (część domu) albo spółdzielczy własnościowy lokal mieszkalny będące przedmiotem spadku, jeżeli udział w spadku odpowiada co najmniej dwóm normom zaludnienia.
Użyte w § 6 rozporządzenia MSWiA z 28 czerwca 2002 r. sformułowanie "decyzję o cofnięciu uprawnienia (...) wydaje się" należy rozumieć w ten sposób, że organ ma obowiązek cofnięcia uprawnienia we wszystkich sytuacjach przewidzianych
w tym przepisie wymienionych w pkt. 1- 4, a ponadto wówczas, gdy policjant przestał spełniać warunki, o których mowa w § 1 ust. 1, lub zmienił się jego stan rodziny. Nie można przy tym ograniczać się wyłącznie do wykładni gramatycznej § 6 w zw. z § 1 ust. 1 ww. rozporządzenia, gdyż taka metoda interpretacji prowadziłaby do sprzeczności tego przepisu z przepisem ustawy o Policji.
Sąd tym samym za nietrafny uznał zarzut skargi dotyczący błędnej interpretacji art. 88 ust. 1 i art. 92 ust. 1 ustawy o Policji oraz zapisów rozporządzenia MSWiA z 28 czerwca 2002 r. Przesłanki bowiem "posiadania mieszkania" nie można łączyć jedynie
z posiadaniem tytułów prawnych wymienionych w akcie wykonawczym do ustawy.
Bezspornym w niniejszej sprawie jest, że skarżący legitymuje się uprawnieniami do czterech norm zaludnienia, a zatem posiada uprawnienia do lokalu mieszkalnego
w rozmiarze od 28 m2 do 40 m2 powierzchni mieszkalnej. W tej sytuacji posiadany przez skarżącego lokal mieszkalny zapewnia przysługujące normy zaludnienia.
Na koniec wyjaśnić jeszcze należy, że jeżeli policjant utracił uprawnienie do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, to decyzja orzekająca
o utracie prawa do takiego świadczenia nie prowadzi do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o przyznaniu funkcjonariuszowi poprzednio przedmiotowego uprawnienia, lecz powoduje, że decyzja ta przestaje wywoływać skutki prawne. Decyzja cofająca uprawnienie do równoważnika ma bowiem charakter konstytutywny, co oznacza, że wywołuje ona skutki na przyszłość, nie wcześniej jak od chwili jej wydania.
W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę